Христос дööн jол

Ellen G. White

Copyright © 2013, Ellen G. White Estate, Inc.

Table of Contents

Information about this Book

Бажалыктар

Кычыраачыга айткан сöс

поглавље 1—Кудай кижини сÿÿп jат

поглавље 2—Кинчектÿ кижи Аргадаачыны керексийт

поглавље 3—Кинчегиналынары

поглавље 4—Бурузын алынары

поглавље 5—Учурлалганы

поглавље 6—Кудайга бÿдетени ле jараду

поглавље 7—Бис Христостыйы ба?

поглавље 8—Христостыҥ Бойында болуп öзöри

поглавље 9—Бистиҥ jÿрÿмис ле керектерис

поглавље 10—Кудайды билип алары

поглавље 11—Мÿргÿ ончозынаҥ артык

поглавље 12—Эреҥистелиштерди кайдаар эдетен?

поглавље 13—Кайраканнаҥ алган сÿунчи

Information about this Book

Overview

This eBook is provided by the Ellen G. White Estate. It is included in the larger free Online Books collection on the Ellen G. White Estate Web site.

About the Author

Ellen G. White (1827-1915) is considered the most widely translated American author, her works having been published in more than 160 languages. She wrote more than 100,000 pages on a wide variety of spiritual and practical topics. Guided by the Holy Spirit, she exalted Jesus and pointed to the Scriptures as the basis of one’s faith.

Further Links

A Brief Biography of Ellen G. White

About the Ellen G. White Estate

End User License Agreement

The viewing, printing or downloading of this book grants you only a limited, nonexclusive and nontransferable license for use solely by you for your own personal use. This license does not permit republication, distribution, assignment, sublicense, sale, preparation of derivative works, or other use. Any unauthorized use of this book terminates the license granted hereby.

Further Information

For more information about the author, publishers, or how you can support this service, please contact the Ellen G. White Estate at mail@whiteestate.org. We are thankful for your interest and feedback and wish you God’s blessing as you read.

Бажалыктар

[4]

Кычыраачыга айткан сöс

Кижиликтиҥ ичкöгÿс jÿрÿмин ойгозорына ла кеҥидерине чындаптаҥ jöмöлтö эдип турган ончо бичиктердеҥ, «Христос дööн jол» деп бичик чилеп, мынайда кöп лö мынча кире тилдерге кöчÿрилип, кепке базылып тургандары ас. Бу бичик телекейдиҥ ончого jуук ороондорында, акjарыктыҥ эҥ ыраак деген толыктарында jуртаган тöп санаалу кöп улуска бойыныҥ камаанын jетирген.

Бичикти чÿмдеген Елена Г. Уайт (1827 — 1915) бойыныҥ öйинде мÿргÿÿл jаҥдар ортодо бичиичи, анайда ок телекейдиҥ ÿч талазында Кудай jаҥыла колбулу иштер öткÿрген jарлыкчы деп jарлу. Ол Американыҥ Бириктирген Штаттарыныҥ тÿндÿккÿнчыгыштагы Мэн штадында туулган, jиит тужы анда ок öткöн. Ээчидеги jылдарда ого öскö дö штаттарла кöп jорыктаарга келишкен. 1885 jылдаҥ ала 1887 jылга jетире ол Кÿнбадыш Европаныҥ бир канча ороондорында jуртап, иштеген. Анда бичиичи ижинеҥ башка, кöп улус jуулган jерлерде jакшы кылыкjаҥга таскадыш, ичкöгÿс байлык ла сукадык jÿрÿм керегинде улам сайын куучын айдатан. Соҥында Австралия ла Jаҥы Зеландияда тогус jыл jÿрген. Кудайдыҥ сöзиниҥ, ÿредÿниҥ, сукадыктыҥ, билелик jÿрÿмнин ле христиан jаҥныҥ сурактары аайынча ол кöп бичиктер ле статьялар jайаган. Бичиктериниҥ кöп сабазы орус тилге кöчÿрилген. Олордыҥ тоозында «Христос дööн jол» дегени — эҥ кöп таркаганы.

Бичикте не керегинде айдылганын оныҥ адынаҥ билип аладыс. «Меге келигер!» — деп, Аргадаачы сÿÿнчилÿ jар jарлап, кычыру эткенин угуп турган улустыҥ тоозы, бÿгÿн элбеп турган jайымныҥ шылтузында, бистиҥ де ороондо там [5] кöптöйт. Jе Фомала (Христостыҥ баштапкы ÿренчиктериниҥ бирÿзиле) кожо: «Jолды кайдаҥ билетен эдис?» — деп, кöп улус сураарга белен. Бу бичиктиҥ бÿктеринде кижини Кудай дööн баштаган jол чÿм jок ло чокым кöргÿзилген. Кычыраачы Иисус Христос керегинде кöпти билип алар. Бедиренип турган кижиниҥ ончо керексигенин jаҥыс ла Ол jеткилдеер аргалу. Кöдÿриҥилÿ бичиген автор амырэнчÿ ле Кудайла кожо jÿрÿм дööн баштаган jолды бойына бÿдÿнбей, эреҥистелип jÿрген кижиге кöрöргö болужат. Чындыкты ла толо кемдÿ кылыкjаҥды бедиреп турган кажы ла кижи, мында айдылган jöпшÿÿлтелерле башкарынып, бисти jайаган ла jайымдаган Кайраканга багып, христиан jÿрÿмниҥ jолында баштапкы алтамдар эдип, бийик jедимдерге jедип алар.

Бу бичик баштап ла 1892 jылда кепке базылган. Оныҥ баштапкы кычыраачылары христиан дейтен ороондордо jуртаган улус болгон. Булардыҥ санаазы неге де бÿтпейтениле jаан анайып ÿрелгелек болуп, олор бистиҥ кöп сабабыстаҥ ырысту болгондор. Кöп неме, ол тоодо Кудайдыҥ jÿрÿми ле керекjарактары, Библияныҥ бийик тоомjызы деп оҥдомол, олорго ончозына jарт чындык болгон. Оноҥ бери мÿргÿÿл jаҥ jанынаҥ улустыҥ кöрÿмшÿÿлтези тыҥ кубулган. Кöбизи jаҥыс та мÿргÿÿл jаҥга эмес, jе Кудайга да бÿтпей барган. Чактар туркунына бек болгон христианствоныҥ тöзöлгöзин та кем де jайрадып ийгенинеҥ улам анайда боло бербеген эмей. Jок туру. Бу ончозы кижиликтиҥ бедиренижиниҥ, jастырыжыныҥ ла азыжыныҥ салтары болгон. Христостыҥ ÿредÿзи ле эткен кереги дезе калганчы онjылдыктардыҥ ууркÿч ченелтелерин öдÿп, мынаҥ jаан ийде алынып, ого jилбÿ там тыҥып jат.

Бичик чыгараачылар [6]

поглавље 1—Кудай кижини сÿÿп jат

Арбÿткен ле ачылта Кудайдыҥ сÿÿжи керегинде теҥтай керелейт. Теҥеридеги Адабыс биске jÿрÿм, ойгор ло сÿÿнчи берет. Арбÿткенниҥ кайкамчык ла кеен jайалгандарына кöрÿгер. Jаҥыс та кижиге эмес, jе ончо амыйтандарга туза jетирзин, кежик берзин деп, ончозы канайып кайкамчылу эттире озолондыра темдектелип калганын ичигерде сананып кöрзöгöр. Jерди сÿÿндирип, арутап, серÿÿндеп турган кÿнниҥ jаркыны ла jаҥмыр, туулар, талайлар ла öзöктöр — ончозы биске Jайаачыныҥ сÿÿжи керегинде айдат. Бойыныҥ ончо jайагандарыныҥ керексигенин Ол jеткилдейт ине. Бу керегинде сарынчы сÿрекей jакшы айткан:

«Ончолоры Сен дööн иженип кöрöт,
Сен олорго курсакты öйлÿöйинде
бередиҥ; колыҥды jайа тудуп,
Сениҥ jакшылыкту кÿÿнтабыҥла jÿрÿп
тургандарды ончозын тойдырадыҥ».

(Cap. 144:15,16).

Кудай кижини сыраҥай буру jок ло кежиктÿ эдип jайаган, Jайаачы бÿдÿрген jер кеенсÿрлÿ болгон; ондо чирипjыдып jатканныҥ изи де jок болгон, каргыш сöстöр дö угулбайтан. Кудайдыҥ jасагын — сÿÿштиҥ jасагын бусканы — бат, телекейге кыйыншыра ла öлÿм экелген неме ол. Jе кинчектеҥ [7] улам табылган кыйыншыраларда да Кудайдыҥ сÿÿжи ачылат. Кудай кижиге болуп jерди каргап койгон деп бичилген (Баш. 3:17). Jер тегенектÿ тайааjыраалар öскÿрер деп айдылганы — кижи öлöтала иштеп, алсагышка тÿшкен jÿрер, ууркÿчтерге ле ченелтелерге урныгар дегени. Jе бу ончозы, Кудайдыҥ темдектеп алганыла, кижиге ок тузалу болуп, оны таскадар. Кудай кижиликти кинчектиҥ jаман салтарынаҥ: угытöзи кунурап, öлöринек аргадаар. Телекейде, кинчекjарамас ажынып та калган болзо, jаҥыс та ачукорон ло кыйыншыра бийлеген эмес, арбÿткен бойы биске ижемjи ле коот берет. Тегенектерде чечектер öзöт, кыйгак саптарда дезе роза чечектер jайылат.

Jарылып jаткан кажы ла бÿрÿчекте, jердеҥ чымырайып чыгып келеткен кажы ла кöктö «Кудай — ол сÿÿш» деп бичилген. Jердиҥ ÿстин сÿÿнчилÿ кожоҥыла толтырган кайкамчылу куштар, jараш jыдын jайылткан jÿзÿнjÿÿр öҥдÿ кеен чечектер, агаш аразында öскöн койу jажыл jалбрактарлу коо агаштар — ончозы бистиҥ Кудайыстыҥ jалакайын, адалык килемjизин, Бойыныҥ балдарына кежик берер кÿÿнин керелейт.

Кудайдыҥ Сöзинде Онык кылыкjаҥы ачылат. Кайраканныҥ айткан сöстöри Оныҥ учыкыйузы jок сÿÿжин, Оныҥ килеҥкейин керелейт. Моисей: «Меге Бойыҥныҥ магыҥды кöргÿс» — деп мÿргÿÿрде, Ол мынайда каруу jандырган: «Мен сениҥ алдыҥа Бойымныҥ ончо jакшымды кöргÿзерим» (Чыг. 33:18,19). Бу — Оныҥ магы. Кайракан Моисейдиҥ алдыла öдÿп, айткан: «Кайракан, Кайракан — Ол кижизек ле буурзак Кудай, Ол узак чыдажат, кöп быйан jетирет, Ол чындык, муҥдар уктарга быйан эдет, буруны, jазыкты, кинчекти таштайт» (Чыг. 34:6,7). Ол «узак чыдажат ла кöп быйан jетирет», «нениҥ учун дезе сÿÿп, килеп jат» (Ин. 4:2; Мих. 7:18).

Кудай теҥериде ле jерде тоозы jок кайкалбилдилер кöргÿзип, бисти Бойына тартып алган. Ол арбÿткендеги кубулталардыҥ, анайда ок jерÿстинде jаҥыс ла улусты колбоор аргалу эҥ jуук ла бек колбулардыҥ болужыла биске Бойын ачарга кичеенген. Jе мынызы да Оныҥ сÿÿжин толо билип алар арга бербейт. Мындый кöп керелер де эдилген болзо, «кандый ла чындыктыҥ öштÿзи» улустыҥ санаазын [8] мокорткон, айдарда, олор Кудайды казыр ла кату деп бодоп, Оноҥ jалтанып тургандар. Кудайдыҥ тöс лö аҥылу темдеги — ол карамкайрал jок jаргычы болгоны деп, эрлик улусты бÿдÿндирген. Айдарда, Ол улуска коркышту jаргычы ла тöлÿге береечи боло берген. Эрликтиҥ jартаганыла, Jайаачыныҥ эткен ле немези — улусты кетежери, онок олорды кезедерге, ончо jедикпестерин ле jастыраларын аjарары. Бу карачкыны таркадарга, кижиликке Кудайдыҥ учыкыйузы jок сÿÿжин ачарга, бу телекейге Иисус келип, улустыҥ öзöгинде jÿрген.

Кудайдыҥ Уулы биске Бойыныҥ Адазын ачарга, теҥеридеҥ келген. «Кудайды кем де, качан да кöрбöгöн. Оны биске Аданыҥ öзöгинде jÿреечи сок jаҥыс Уулы ачкан» (Ин. 1:18). «Адазын да кем де билбес, jаҥыс ла Уулы билер, Оны Уулы кемге ачар кÿÿндÿ, база ол билер» (Мф.11:27). Ӱренчиктердиҥ бирÿзи: «Биске Аданы кöргÿс» — деп, Иисустаҥ сураарда, Ол каруузын jандырган: «Мынча öйгö слерле кожо jÿрдим, сен, Филипп, Мени билбей туруҥ ба? Мени кöргöни, Аданы кöргöни ол. Айдарда, “Аданы кöргÿс» деп, не айдадыҥ?» (Ин.14:8,9).

Бойыныҥ jерде эдип jÿрген кереги керегинде Иисус мынайда айткан: «Кайракан Мени майлап, тÿреҥи улуска Сÿÿнчилÿ Jар jетирзин деп, олjого киргендерге jайым керегинде, сокорлорго кöстöри jарыйтаны керегинде jарлазын деп ийген» (Лк. 4:18). Бу Оныҥ эдип jÿрген кереги болгон. Ол кайда ла базып jÿрÿп, jакшыны эткен, öзöкбуурына шилемир кирген ончо улусты jаскан. Бир де турада оору улустыҥ онтукалагы угулбас jурттар болгон, нениҥ учун дезе, Ол бу jурттарла öдÿп барадып, ооруjоболдуларды ончозын jазып койотон. Оныҥ эткен керектери Оны Кудай талдап алганыныҥ чынын кöргÿзетен. Ол улусты бастыра jÿрегинек сÿÿп, олорго буурсап, килеп jÿрген. Олордыҥ керексигениле jÿрерге, кижиниҥ бÿткен бÿдÿмин алынган. Эҥ jокту ла тегин улус Ого jууктай базарга jалтанбайтан. Оогош балдар Ого jапсыйтан. Олор Оныҥ сÿÿшле чагылган санаалу кöстöрине кöрÿп, тизезинде отурарга jакшызынатан.

Иисус чындыкты качан да jажырбайтан, jе оны айтканда, сöстöринде jаантайын сÿÿш сезилетен. Улусла эптÿjöптÿ эрмектежетен, олорго аjарулу болотон. Кереги jокко качан да [9] кату болбойтон, öҥзÿре jÿректÿ кижини шыркалабайтан, jедикпестутагын коскорып, каарып айтпайтан. Чындыкты кöскöбашка айдатан, jе оны jаантайын кижини сÿÿп айдатан. Экиjÿстеништи, немеге бÿтпейтенин, кинчекjарамасты jаратпайтан. Каарып, ачу сöстöр айтканда, кöстöри jашталатан. Оны — «jол, чындык ла jÿрÿмди» — бойына jуутпай, jаза мойногон сÿÿген Иерусалим калазы керегинде Ол сыгыт сöстöр айткан. Булар Оны, бойыныҥ Аргадаачызын, jектеп койгондор, jе Ол кару болуп, олорго килеп jÿрген. Ол Бойынаҥ Бойы мойноп, öскö улуска килемjи эдип, jÿрÿминде атнерелÿ керек эткен. Ого кажы ла кижи баалу болгон. Бойыныҥ Кудайлык учурын бир де jабызатпай, Ол Кудайдыҥ билезиниҥ кажы ла кижизине карузып, оныҥ ÿстине эҥчейген. Ол кажы ла кижиниҥ кинчегин кöрÿп, оны аргадаарга келген.

Христостыҥ jердеги jÿрÿминде Оныҥ мындый кылыкjаҥы ачылган. Бу — Кудайдыҥ кылыкjаҥы. Христостыҥ jÿрÿми кöргÿскен Кудайлык килемjиниҥ агындары кижиликке Аданыҥ jÿрегинеҥ агып, урулып jат ине! Иисус, керсÿ ле килеҥкей Аргадаачы, «кижи болуп келген» Кудай болгон (1 Тим. 3:16).

Иисус бисти аргадаарга болуп jÿрген, кыйналган ла öлгöн. Ол биске мöҥкÿ сÿÿнчи берерге, «ачукоронныҥ Кижизи» боло берген. Кудайдыҥ быйанду, чындык ла сÿÿген Уулы сöслö айдып, jурап болбос мактулу jерин таштап, кинчектеҥ улам ÿрелип, корондолып калган, öлÿм бийлеген ле каргыш толгон телекейге келген. Андый болзын деп, Кудай Бойы болдырган. Оны Адазы сÿÿген, Ого ангелдер бажырган, jе Ол, Адазыныҥ jаратканыла, олорды таштап, jерге келип, уйатка калган, jамандаткан, базындырган, jаман кöрдирген, öлтÿрткен. «Ол бис учун кезедилген, бис Оныҥ шыркаларыла jазылдыс» (Чыг. 53:5). Оныҥ куба чöлдö, Гефсиманияда, керÿ агашта кыйналыпшыралаганын да бодозогор! Кудайдыҥ jек jок Уулы кинчектиҥ уур кошjÿгин Бойына алынган. Ол, Кудайла ончозында бирлик Бойы, кинчектеҥ улам Кудай ла кижи ортодогы колбулар ÿзÿлгениниҥ коркыштузын Бойыныҥ öзöкбуурыла сескен. Бат оныҥ учун Ол кыйналып, мынайда тыҥ ÿнденип, «Кудайым, Кудайым, Сен Мени не таштадыҥ?» — деген (Мф. 27:46). Кинчектиҥ кошjÿги, оныҥ [10] коркышту учурын, кижини Кудайла бöлÿп турганды оҥдогоны, — бу ончозы Кудайдыҥ Уулыныҥ jÿрегине табарган.

Jе бу улу тайылга Ада кижини сÿÿзин деп, Оныҥ Бойында аргадаар кÿÿн ойгонзын деп эдилген эмес. Jок, jок! «Кудай телекейди сÿÿген бойынча, сок jаҥыс Уулын берген» (Ин. 3:16). Jайымдайтан улу Тайылга эдилгени учун Ада бисти сÿÿп турган эмес. Карын, Ол бисти сÿÿгени учун jайымдайтан Тайылга эдилерин темдектеп койгон. Христос Ортокчы болгон, Ол ажыра Кудай кинчектÿ телекейге учыкыйузы jок сÿÿжин урулткан. «Кудай Христос ажыра телекейди Бойыла jараштырган» (2 Кор. 5:19). Кудай Бойыныҥ Уулыла кожо шыралаган. Гефсиманиядагы садта мÿргÿгени, Голгофадагы керÿ агашта öлгöни — бисти jайымдаары учун учыкыйузы jок сÿÿшле тöлöлгöн jал.

Иисус айткан: «Тынымды ойто алайын деп, онымды берип jатканым учун, Ада Мени сÿÿп jат» (Ин.10:17). Öскöртö айтса: «Адам слерди сÿÿп jат, слерди jайымдаарга болуп, Бойымныҥ jÿрÿмимди берип jатканым учун, Мени оноҥ тыҥ сÿÿп jат. Слердиҥ Ордынчыгар ла Бÿдÿмjилÿ Кижигер боло берип, Бойымныҥ jÿрÿмимди берип, слердиҥ тöлÿлерди, jазыктарды Бойыма алып, Мен Адама оноҥ артык баалу болуп jадым, нениҥ учун дезе, Кудай Meгe бÿдÿп турган улусты Мениҥ тайылгамныҥ шылтузында актаар».

Кем де, Кудайдыҥ Уулынаҥ башка, бисти jайымдап болбогон. Jаҥыс ла Адазыныҥ jанында Jÿргени, Кудайды ачар аргалу болгон. Jаҥыс ла Ол, Кудайдыҥ сÿÿжиниҥ бийигин ле тереҥин билген Бойы, ол сÿÿшти телекейге ачар аргалу болгон. Jаныс ла кинчектÿ кижиге болуп Христос эткен улуjаан тайылга — öскöбашка не де эмес — азатозо берген улусты Ада сÿÿгенин кöргÿскен.

«Кудай телекейди сÿÿген бойынча, Бойыныҥ сок jаҥыс Уулын берген». Ол Бойыныҥ Уулын jаҥыс та улустыҥ ортозында jÿрзин, олордыҥ кинчегин Бойына алынзын, олор учун тайылга болуп öлзин деп берген эмес. Ол Оны кинчекке алдырган кижиликке «берген». Христос улустыҥ керексигенин бÿдÿрип jÿрер учурлу болгон. Ол, Кудайла бирге болуп, Бойын улусла ÿзÿлбес колбуларла колбогон. Иисус «олорды карындаштар деп адаарга уйалбаган» (Евр. 2:11); Ол — кижи кеберин алынып, Адазыныҥ ширеезиник jанында турган, [11] Бойы jайымдаган кижиликле мöҥкÿ чактарга бириккен бистиҥ Тайылгабыс, бистиҥ Корычыбыс, бистиҥ Карындажыс. Ол — Кижи Уулы. Кижи Кудайдыҥ сÿÿжине каруу берзин, агару jÿрÿмниҥ сÿÿнчизин ÿлешсин деп, оны кинчектиҥ айкараҥуй таамызынаҥ кöдÿрерге, Ол jерге келген.

Бисти jайымдаганыныҥ баазы — Бойыныҥ Уулын биске болуп öлÿмге берген Теҥеридеги Адабыстыҥ кемjип болбос улу тайылгазы. Мынызы Христостыҥ шылтузында кандый боло берерис керегинде биске бийик санаалар экелер учурлу. Кöдÿриҥи алган Иоанн апостол, кинчекке алдырган кижиликти Ада канайда сÿÿгениниҥ бийигин, тереҥин, элбегин кöрÿп, бу улу сÿÿш керегинде айдар сöстöр таппай, кööрöп, jÿреги ширтилдеп, телекейге баштанган: «Кöрÿгер, Ада биске Кудайдыҥ балдары деп адаларга кандый сÿÿш бергенин» (1 Ин. 3:1). Кижи канайып бийик бааланган! Улус кинчек эдип, эрликтийи боло берген. Баштапкы кижи болгон Адамныҥ калдыктары Христостыҥ jайымдаачы тайылгазына бÿдÿп, ойто ло Кудайдыйы боло берер. Кижиниҥ бÿткен бÿдÿмин алынып, Христос кижиликти бийикке кöдÿрген. Эмди jабыс тÿшкен улус Христосло колбу тудуп, чынынча «Кудайдыҥ уулдары» деп бийик атка турар аргалу.

Андый сÿÿшти неле де тÿҥейлеп болбозыс! Теҥеридеги Каанныҥ балдары! Кудайдыҥ берген сöзи кандый баалу! Мыны тереҥжиде шÿÿп кöрöтöн сурак эмес пе! Кудайдаҥ туура баштанган улусты Ол кандый тыҥ сÿÿген! Бу шÿÿлте тынjуланы бактырар, Кудайга «сöсуккур болзын деп, санааны олjолоор» аргалу. Керÿ агашла колбоп, Кудайлык кылыкjаҥды канча ла кире кöп шиҥжÿлегенисте, быйан, сÿÿш ле кинчекти ташташ чындыкла, jаргыла колбулу болгонын анча ла кире артык оҥдойдыс, Кудайдыҥ учыкыйузы jок сÿÿжин керелегени, аза берген уулын энези килегенине кöрö, Кудайдыҥ килемjизи чикjок артык болгоны там илеjарт боло берет. [12]

поглавље 2—Кинчектÿ кижи Аргадаачыны керексийт

Кудай кижини ак санаалу, тöп лö керсÿ эдип jайаган. Ол толо кемдÿ амыйтан болгон, Кудайла эптÿjöптÿ jÿрген. Санаазы ару болгон, амадулары — агару. Jе сöсуккур эмезинеҥ улам кöкси карачкыланган, jаҥыс ла бойын сÿÿгени jÿрегиндеги сÿÿшти öчÿрген. Кинчектеҥ улам кижиник чинези чыгып, ол таҥынаҥ бойы jаманга удурлажып болбой барган. Бого Кудай киришпеген болзо, ол эрликтик олjозында ÿргÿлjиге артып калар эди. Кудай кижини jайап, темдектеп алганды бузарга, эрлик телекейди jеткертÿбекле, ачукоронло толтырарга умзанган. Онызы эрликке бу ончо jаманды кöргÿзер, кижини jайаган Кудайды бурулаар арга берер эди.

Кижи кинчек этпей, «Бойында ойгорлыктыҥ ла билимниҥ ончо эрjинези jажырылган» Jайаачыла сÿÿнип тил алышкан (Кол. 2:3). Jе кинчекке тÿшкениниҥ кийнинде ол агару jÿрÿмде бойына сÿÿнчи таппай, Кудайдаҥ jажына берерге сананган. Jаҥыртылбаган улус эмди де андый айалгада jÿрÿп jат. Олордо Кудайла эпjöп jок, олор Оныла тил алыжарында сÿÿнчи таппай jадылар. Кинчектÿ кижи Кудайдыҥ алдында кежиктÿ болбос эди; ол агару амыйтандарла тил алыжарынаҥ кыйыжар эди. Теҥериге чыгар jöп берилген болзо, мынызы ого сÿÿнчи экелбес эди. Анда, кысканыш jок сÿÿш бийлеген, Jайаачыныҥ учыкыйузы jок сÿÿжине кажы ла jÿрек каруу берип ÿнденген jерде, онык тынjулазында сезимди [13] ойгоспос эди. Теҥериде кинчек этпей jÿргендердиҥ jилбÿлери, амадулары ла санаалары ого чек öскö болор эди. Ол теҥериниҥ jаҥжыккан кÿÿзине келишпес кÿÿ кожор эди. Теҥеридеги jÿрÿм ого кыйыншыралу болор эди; ол теҥериде jÿргендерге jарык ла сÿÿнчи берип Турганнаҥ jаҥыс ла jажынарга кÿÿнзеер эди. Кудай кинчектÿлерди теҥериге Бойыныҥ кÿÿнтабыла божотпой турган эмес, олор кылыкjаҥы ÿрелгени учун анда jÿрÿп болбос эди. Олорго Кудайдыҥ магы «öртöп турган от» болор эди. Олорды аргадаарга болуп Öлгöннöҥ jажына берерге, олор öлÿп каларын артыксынар эди.

Бис кинчектиҥ таамызына тÿжÿп, онортынаҥ таҥынаҥ бойлорыс чыгып болбозыс. Бистиҥ öзöгисте jаман jÿрÿп jат, айдарда, бойысты кубултарга аргакÿчис jетпес. «Кем ару эместеҥ ару болуп туулаар? Кем де эмес». «Улустыҥ кинчектÿ санаалары — Кудайга удура öштöжÿ, нениҥ учун дезе олор Кудайдыҥ jасагына бакпай jадылар, багып та болбос» (Иов 14:4; Рим. 8:7). Кижи культуразын, ÿредÿзин бийиктеткенинде, кÿÿнтабын тазыктырганында jаман неме jок, jе мында олордоҥ не де болбос. Олордыҥ болужыла кижи тыштыла jакшы кылыкjаҥга jединер, jе jÿрегин кубултып болбос эмезе ого jÿрÿм береечи немелерди арутап болбос. Кинчектÿ кижи агару боло берзин деп, оныҥ öзöгинде иштеечи ийдекÿч, öрöртинеҥ jакы jÿрÿм керек. Бу ийдекÿч — Христос. Jаҥыс ла Христостыҥ jакшылыгы тынjуланыҥ öлÿ jайалталарын jÿрÿмге ойгозор, оны Кудайга, агарулыкка тартып алар.

Аргадаачы мынайда айткан: «Кем öрöртинек туулбаза», чокымдап айтса, кижи оны jаҥы jÿрÿмге экелеечи jаҥы jÿрек, jаҥы кÿÿнземелдер, jаҥы амадулар албаза, ол «Кудайдыҥ Каандыгын кöрбöс» (Ин. 3:3). Кижиге ары jанынаҥ берилген jакшыны jÿк ле öскÿрер керек деп сананып тургандар тыҥ jастырып, азып jат. «Сезимиле jÿрген кижи Кудайдыҥ Тыны ого айтканды jуутпайт. Мыны ол тенексиш деп бодоп, аайлап болбойт, нениҥ учун дезе тынныҥ болужыла мÿргÿÿр керек». «Слерге öрöртинеҥ туулар керек деп, сеге айтканыма кайкаба» (1 Кор. 2:14; Ин. 3:7). Христос керегинде мынайда бичилген: «Оныҥ Бойында jÿрÿм болгон, ол jÿрÿм улуска jарык болгон»; «öскö кем де аргадап болбос, нениҥ учун дезе улу- [14] ска берилген, бис аргаданар öскö атjол теҥери алдында jок» (Ин.1:4; Иш. 4:12).

Кижи Кудайдыҥ буурсаганын, Оныҥ jалакайын ла адалык килемjизин оҥдоп, Онык jасагыныҥ ойгорын ла чындыгын кöрÿп, ол сÿÿштиҥ мöҥкÿ ээжизине тöзöлгöнин билип турганда, онызы jакшы, jе jаҥыс мынызы jеткил эмес. Мыны ончозын Павел апостол билип, «Jасак jакшы деп, jöпсинип jадым» — деген. «Jасак агару, jакылта агару, чын ла jакшы». Jе бу ла öйдö ол ачурканып, öзöкбууры сыстап, чöкöп, кошкон: «Мен, этканду кижи, кинчекке садылгам» (Рим. 7:16,12,14). Ол ару, акту болорго jÿткиген, jе бого бойы jедип болбой, кородоп айткан: «Бараксанды сени! Öлÿмге экелеечи бу этканнаҥ мени кем jайымдаар?» (Рим. 7:24). Бу онтукалак кинчекке алдырган jÿректердеҥ чыгып, кайда ла, кандый ла öйлöрдö угулатан. Олордыҥ ончозына jÿк ле бир каруу берилген: «Телекейдиҥ кинчегин кедери алып jаткан Кудайдыҥ Курааны бу» (Ин.1:29).

Кудайдыҥ Тыны, буруныҥ кошjÿгинеҥ айрыларга jÿткиген улуска бу чындыкты чокым jартаарга, кöп тоолу сÿркеберлер ле кöргÿзÿлер тузаланат. Иаков Исавты тöгÿндейле, кинчек эдип, адазыныҥ айлынаҥ качып барарда, ол бурузын алынып, алсанаага тÿшкен. Эткен кинчеги Иаковты Кудайдаҥ ырааткан, Ого таштаткан деген санаа оны, jаҥыскан ла кирербарар jери jок jÿрген, бойына баалу болгонды ончозын jылыйткан кижини, анчада ла тыҥ кыйнаган. Ол, сÿри тÿжÿп, кунугып калган бойы, как jерге амыраарга jада берген. Оны эбире jаҥыс ла ээн тöҥдöр, ÿстинде — jаркынду jылдыстар сеелген теҥери болгон. Jе бат, ол тÿш jеринде саҥ башка jаркынды, элбек тепкиштиҥ öчöмик сомын кöргöн. Ого бу тепкиш оныҥ jаткан jеринеҥ кöдÿрилип, öрö теҥери дööн уулангандый билдирген. Тепкишле ангелдер чыгып, тÿжÿп тургандар, эҥ ÿстиндеги jаркыннаҥ дезе Кудайдыҥ ÿни угулып, токыналдыҥ ла ижемjиниҥ сöстöрин айткан. Анайып Иаков оныҥ керексигенин jеткилдейтенди, тынjулазыныҥ суузын кандыратанды — Аргадаачыны билип алган. Иаков сÿÿнип, алкышбыйанду болуп, ол, кинчектÿ кижи, Кудайла колбуларды орныктырар аргалу болгон jолды кöрÿп ийген. Тÿш jеринде ол кöргöн jажытту тепкиш Иисус Христостыҥ — Кудай ла кижи ортодогы сок jаҥыс Ортокчыныҥ сÿртемдеги болгон. [15]

Бу ок сÿртемдек керегинде Христос Нафанаилле эрмектежип тура, мынайда айткан: «Теҥериниҥ ачылганын, Кудайдыҥ ангелдери Кижи Уулына кöдÿрилип, тÿжÿп jатканын кöрöригер» (Ин.1:51). Кижи кинчек эдип, Кудайды öскöлöп баштаган; теҥери ле jер ортодогы колбу ÿзÿлген. Бÿде берген таамы тил алыжар арганы jоголткон. Jе Христостыҥ шылтузында jер ойтодоҥ теҥериле бириккен. Бойыныҥ эткен керектериле Христос кинчектиҥ таамызын кечире кÿр салган, эмди ангелдер улусла тил алыжып, олорго болужар аргалу. Jабыс тÿшкен, бойына болужып болбос чине jок кижини Христос учыкыйузы jок ийдекÿч Береечиле бириктирет.

Jабыс тÿшкен кижиликке ижемjи берип, болужып турган сок jаҥыс Кудайды улус jектеген болзо, ичкери öзÿм керегинде ончо амадулар, кижиликтик ичкöгÿс байлыгын jарандырарга эдилген ончо ченежÿлер темей. «Не ле jакшы сый, не ле толо кемдÿ jайалта öрöртинеҥ, jарыктыҥ Адазынаҥ келет» (Иак. 1:17). Ол jокко кылыкjаҥды чындаптаҥ jакшы эдер арга jок. Кудайга дезе jаҥыс ла Христос ажыра келерис. Ол айдат: «Мен — Jол, Чындык ла Jÿрÿм. Мен ажыра келбейинче, Адага кем де келип болбос» (Ин. 14:6).

Кудай Бойыныҥ jердеги балдарыла öлÿмнеҥ кÿчтÿ сÿÿшле колболгон. Бойыныҥ Уулын öлÿмге берип, Ол биске бир сый эдип, теҥериниҥ ончо байлыктарын табыштырган. Jÿрÿм, öлÿм ле Аргадаачыныҥ бис учун сураганы, ангелдердиҥ эдип jÿргени, Тынныҥ кычырулары, ончозын башкарган ла ончозы ажыра эдип турган Аданыҥ килемjизи, теҥериде jÿргендердиҥ астабай турган jилбÿзи — бу ончозы кижиликти аргадаарга учурлалган.

Биске болуп эдилген кайкамчылу Тайылга керегинде jаантайын сананып jÿректер. Азыптозып jÿргендерди аргадаарга, олорды Аданыҥ айлына бурыырга Теҥериниҥ чылаазыны jок салып турган ийдекÿчин баалап кöрöргö ченежектер. Бого болуп эҥ тыҥ кÿÿнземелдер ле эпаргалар тузаланылат. Акту керектер учун улудаҥулу кайралдар, теҥеридеги сÿÿнчилер, ангелдерле, бисти сÿÿген Адабысла, Оныҥ Уулыла тил алышканыс, тÿгенбес мöҥкÿликтиҥ туркунына бистиҥ ончо аргаларысты тыҥытканы ла öскÿргени — бу ончозы Jайаачыбысты ла Аргадаачыбысты бастыра jÿрегистеҥ сÿÿп, Ого бажырып jÿрерге ийдекÿч кошпойт по? [16]

Öскö jанынаҥ алза, Кудайдыҥ кинчектÿлерди jаргылайтаны, кыйалта jок болотон кезедÿ, улустыҥ кылыкjаҥы ÿрелери, учытÿбинде öлöри — бу ончозы бисти эрликтиҥ кулы болбозын деп, кÿнэртеде айдарга, Кудайдыҥ Сöзинде бичилген.

Бис Кудайдыҥ буурсап эткен кычырузын укпазыс па? Ол биске база нени эткедий болгон? Бисти анайып кайкамчылу сÿÿшле сÿÿген Кудайла чын колбуларды тургузалы! Ого тÿҥей болорго, Адала, Оныҥ Уулыла, улустыҥ керегине jÿрзин деп ийилип турган агару ангелдерле эптÿjöптÿ болорго, тил алыжарга, биске берилген эпаргаларды тузаланалы. [17]

поглавље 3—Кинчегиналынары

Кижи Кудайла чын колбуларды канайып тургузар? _ Кинчектÿ кижи канайып акту боло берер? Jаҥыс ла Христос ажыра бис Кудайла, Оныҥ агарулыгыла эптÿjöптÿ болорыс, jе бис Христоско канайып келерис? Беженинчи дейтен кÿнде тÿйметкен ол ло суракты кöп улус берет. Ол тушта олор бойлорыныҥ кинчегин алынып, «Биске нени эдер керек?» — деп, сурап тургандар. Петрдыҥ jандырган каруузында баштапкы сöстöр «кинчегерди алыныгар» дегени болгон (Иш. 2:37). База бир учуралда, jаан удабай ол мынайда айткан: «Кинчектеригер ташталзын деп, кинчегерди алынып, Кудайга баштаныгар!» (Иш. 3:19).

Кинчегин алынар дегени — эткен кинчек учун санааркап, оны мынаҥ ары этпейтени. Кинчектиҥ тÿбегин оҥдобозобыс, бис оноҥ мойнобозыс; бистиҥ jÿрегис кинчектеҥ jана тÿшпезе, jÿрÿмисте чын кубулта болбос.

Кöп улус кинчегин алынарыныҥ учурын аайлабайт. Улус эткен кинчеги учун кородоп, керек дезе тыштыла кылыкjаҥын кубултат, нениҥ учун дезе, jаман кылынгандары учун кыйналыпшыралаарынаҥ коркып jадылар. Jе онызы, Библияда айдылганыла, кинчегин алынар дегени эмес. Олор кинчектиҥ бойын эмес, кинчектиҥ салтарларын сананып, кородоп ыйлап jадылар. Исав тун туулганы болор тапэригин эрjажына jылыйтканын оҥдоп, анайда кунуккан. Валаам, jолында кылышту турган ангелдеҥ коркып, öлтÿртпеске [18] бойыныҥ бурузын алынган; jе ол чынынча кинчегин алынбаган, jаманнаҥ jескинбеген. Ол бойыныҥ умзаныштарын кубултпаган. Иуда Искариот бойыныҥ Кайраканын садып, тыҥ ÿнденип, айткан: «Актуны öлÿмге садып ийип, кинчек эттим» (Мф. 27:4).

Öлöтöнин билип, удабас болотон jаргыдаҥ коркып, ол мынайда ачыгынча айдынган. Ол эткен jаман керегиниҥ салтарларынаҥ коркыган, jе Кудайдыҥ jек jок Уулын садып ийгени, «агару Израильдеҥ jана тÿшкени» учун jÿрегиниҥ тÿбинде кородобогон, алсагышка алдырбаган. Египеттиҥ фараоны Кудайга jаргыладып, оноҥ арыгы кыйыншыралардаҥ кыйыжарга, бойыныҥ кинчегин алынатан, jе jеткертÿбек öдö лö бергенде, Кудайга удурлажып туратан. Бу улус ончозы кинчектиҥ бойы керегинде эмес, кинчектиҥ салтарлары керегинде сананып ачурканатан.

Jÿрек Кудайдыҥ Тыныныҥ камаанына бакканда, кинчектÿ кижиниҥ уйады ойгонып, ол Кудайдыҥ теҥериде ле jерде башкарып турган Jасагыныҥ тереҥин ле агарузын оҥдоп баштайт. «Телекейге келген кандый ла кижини jарыдыл турган» jарык кижиниҥ jажытту санааларын, карачкыда jажырылганды jарыдып, илезине чыгарат (Ин. 1:9). Кинчектÿ кижи санаазыла, jÿрегиле бойыныҥ бурузын оҥдоп баштайт. Ол jаҥыс ла Иегова актаар деп, ачыгынча айдып, jектÿ ле быjар бойы, кижиниҥ тынjулазыныҥ ончо jажыттарын билер Кудайдыҥ алдында турганынаҥ коркыйт. Ол Кудайдыҥ сÿÿжин, агарулыктыҥ jаражын, аруныҥ сÿÿнчизин кöрöт. Ол Теҥериле тил алыжарга, ару болойын, кубулайын деп jÿткийт.

Давид jабыс тÿжÿп, мÿргÿгени кинчек эделе чындаптаҥ кунукканныҥ темдеги болуп jат. Ол акту jÿрегинеҥ кинчегин алынган. Ол бойыныҥ бурузын jымжадарга ченешпей, кезедÿдеҥ кыйыжарга болуп мÿргÿген эмес. Давид бойыныҥ эткен каршулу керегиниҥ коркыштузын, тынjулазыныҥ jектÿзин оҥдоп, бойыныҥ кинчегинеҥ jескинген. Ол jаҥыс та Кудай кинчегин таштазын деп эмес, jе jÿрегин арутазын деп мÿргÿген. Ол агару jÿрÿмниҥ сÿÿнчизин кöрöргö, Кудайла эптÿjöптÿ болотонын, тил алыжатанын орныктырарга jÿткиген. Кöрзöгöр дö, ол ачукоронын, сÿÿнчиырызын jÿрегиниҥ тереҥ тÿбинеҥ келип турган сöстöрлö канайда айдат: [19]

«Кинчекjарамастары ташталган,
кинчектери jабылган кижи кежиктÿ!
Кайракан кинчектерин тоого албаган,
тынjулазында мекетöгÿн jок кижи кежиктÿ».

Cap. 31:1,2.

«Бойыҥныҥ улу килемjиҥле меге киле, Кудайым,
Карамкысканыш jок Бойыҥ jарамастарымды ташта...
Нениҥ учун дезе jарамастарымды оҥдоп jадым,
кинчегим болзо jаантайын алдымда...
Иссопло мени ÿрÿсте, ару болорым;
jаҥдап jун, кардаҥ ару болорым...
Мениҥ бойымда ару jÿрек jайа, Кудайым,
Öзöгимде акту болор тынды jаҥырт.
Мени Бойыҥнаҥ тууралатпа,
Агару Тыныҥды менек айрыба.
Мени аргадап, сÿÿнчимди буры,
Бойыҥныҥ Тыныҥла мени тыҥыт...
Мени каннаҥ айры, Кудайым,
мени аргадайтан Кудайым,
Ол тушта тилим Сениҥ чыныҥды мактаар».

Cap. 50:3—16.

Кижи бойыныҥ кÿчиле мынайда кинчегин алынып болбос; ол jаҥыс ла «бийикке чыгып, улуска сыйлар берген» Христос ажыра кинчегин алынар.

Шак бу суракта кöп улус азып jат, оныҥ учун Христостыҥ олорго jетирер кÿÿндÿ болужын албай jадылар. Озо баштап кинчектеристи алынбазабыс, Христоско келип болбозыс, кинчегин алынганы кинчекти таштаарына jол белетейт деп, олор бодойдылар. Чындап та, кинчегин алынган кийнинде кинчек ташталат. Онызы чын, нениҥ учун дезе, jаҥыс ла бурузын алынып, кунукка алдырган jÿрек Аргадаачыны керексийт. Jе кинчектÿ кижи Иисуска барарга, бойыныҥ кинчегин алынарын сакыыр учурлу ба? Кинчегин алынары кинчектÿ кижи ле Аргадаачы ортодо буудак болор учурлу ба?

«Jобопчучурап калгандар ла уурга бастыргандар, ончогор Meue келигер, слерди токунадып салайын» (Мф.11:28) — [20] деп, Христос кычырат. Кинчектÿ кижи бу кычыруны алардаҥ озо кинчегин алынар учурлу деп, Библия ÿретпей jат. Чындаптаҥ кинчегин алынарга ийдекÿчти Христос берип jат ине. Мыны Петр израильдерге баштанып, jартаган: «Израиль кинчегин алынып, Кудайга баштанып, кинчектери ташталзын деп, Кудай Ого, jÿрÿмниҥ Баштамызына ла Аргадаачыга, jаҥ ла кÿч берген» (Иш. 5:31). Бис уйадысты ойгозоочы Христостыҥ Тыны jокко база кинчегисти алынып болбозыс, анайда ок Христос jокко кинчектерис ташталбас.

Христос биске не ле jакшы jÿткÿмел берет. Бисти jаҥыс ла Ол кинчектеҥ jескиндирер. Кижиниҥ чындыкка ла ару болорго jÿткигени, бойын кинчектÿ деп оҥдогоны чылап, Христостыҥ Тыны бистиҥ jÿректериске камаанын jетирип турганын керелейт.

Иисус айткан: «Мен jердеҥ кöдÿрилзем, ончолорын Бойыма тартып аларым» (Ин. 12:32). Христос кинчектÿ кижиге улустыҥ кинчектери учун öлгöн Аргадаачы болуп ачылар учурлу; Голгофадагы керÿ агашта кере тартылган Кудайдыҥ Кураанына кöрÿп, бис jайымдаштыҥ jажыдын jакшы оҥдоп баштайдыс, Кудайдыҥ jакшылыгы бисти кинчегисти алынарына баштап алып апарат. Христос, кинчектÿлерди аргадап аларга болуп, Бойыныҥ öлÿмиле бисти учыкыйузы jок сÿÿп турганын кöргÿскен. Кинчектÿ кижи бу сÿÿшти оҥдоп, jÿреги jымжайт, санаазы jарыйт, кинчегин алынар кÿÿни ойгонот.

Чын, кезикте улуска кинчектÿ jÿрÿми учун уйатту боло берет, олор Христоско баштангалакта бойлорыныҥ бир канча jаман кылыктарын таштайт. Jе олордыҥ jакшы болорго канайып та ченешкени, чын эдерге акту jÿрегинеҥ кÿÿнзегени — олорды Христоско тартып турган ийдекÿчтиҥ шылтузы. Олор тынjулага jеткен камаанды сеспей де турган болзо, уйады ойгонып, jÿрÿми билдирлÿ тÿзелет. Кинчектери учун кере тартылганды кöрзин деп, Христос олорды Бойыныҥ керÿ агажына кöрöргö кÿÿнзедет. Ол тушта олорго Христостыҥ jакылтазы ачылат, олордыҥ башкыдагы jÿрÿми jектÿ болгоны илеjарт боло берет; олор jÿректерине кинчек кандый тереҥ тазылдар божотконын кöрÿп jадылар. Христостыҥ актузын кезектей оҥдоп, мынайда айдадылар: «Кинчекке олjолоткон ончо улусты jайымдаары учун андый jаан баа тöлöлгöн болзо, кинчек дегени ол не болотон? Бис öлÿп кал- [21] бай, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болзын деп, канча кире сÿÿш, кыйыншыра ла базынчык керек болгон! Кудай бисти андый тыҥ сÿÿп туру эмеш пе?»

Кинчектÿ кижи оны Христоско тартып турган бу сÿÿшке, бу кÿчке удурлажар да; jе ол удурлашпаза, кыйалта jогынаҥ Христоско келер; ол аргадаштыҥ учурын билип, Кудайдыҥ сÿÿген Уулына анча кире кыйыншыра экелген бойыныҥ кинчектерин алынып, керÿ агаштыҥ эдегине келер.

Арбÿткенниҥ телекейинде ончозын аайлубашту тöзöп койгон ол ло Кудайлык ОйСанаа улуска баштанып, олордыҥ jÿректерин суузадып jат. Бу телекейде оныҥ суузын не де кандырып болбойт. Олорды амыр ла энчÿ береечини — Христостыҥ jакшылыгын бедирезин деп, Кудайдыҥ Тыны кычырат. Бистиҥ Аргадаачыбыс кöскö илинер ле илинбес камаанын jетирип, улусты тынjулазын тойдырып болбос соотjыргалдаҥ туура тартарга, Бойы ажыра тоозы jок байлыктар аларына аjару эдерге, jаантайын ченежет. Бу телекейдиҥ соолып калган сууларынаҥ суузын кандырарга темей ченежип турган ончо улуска Кудай мындый jарла баштанат: «Суузаганы келгей, кÿÿни бары jÿрÿмниҥ суузын тегинге алгай» (Ач. 22:17).

Слер бу телекей берип болбос кандый да jакшыга бастыра jÿрегерле jÿткип турган болзогор, слердиҥ бу jÿткÿмелеер Кудайдыҥ слерге баштанган ÿни деп билигер. Оны кинчегерди алынарга болушсын, учыкыйузы jок сÿÿштÿ ле сыраҥай ару Христосты слерге ачсын деп сурагар. Аргадаачыныҥ jÿрÿминеҥ Кудайдыҥ jасагыныҥ ээжилерин — Кудайга ла кижиге сÿÿжин кöрöдис. Оныҥ jÿрÿми карам jок сÿÿшле, jакшынак керектерле толо болгон. Бис Ол jаар кöргöнисте, Аргадаачыбыстаҥ келип турган jаркын бисти jарытканда, jаҥыс ла ол тушта алкы бойыстыҥ кинчектÿбисти ле кылыкjаҥыстыҥ ÿрелгенин кöрöдис.

Айса болзо, бис, Никодим чилеп, чын jÿрÿп jадыс, jаман кылык этпейдис деп сананып, бойысты токынададыс, биске, öскö дö ончо кинчектÿлерге чилеп, Кудайдыҥ алдында jÿректеристи jобожыдары керек jок деп бодойдыс. Jаҥыс ла Христостоҥ келип турган jарыкта jÿректеристиҥ jектÿ болгонын кöрÿп, бистиҥ кажы ла эдип jÿргенис jаман санааларла, Кудайга öштöжÿле быjартыган деп оҥдойдыс. Чы- [22] нынча, бистиҥ акту болгоныс киртиген кийимдий, jаҥыс ла Христостыҥ Каны бисти кинчектиҥ быjарынаҥ арутап, бистиҥ jÿректеристи Ого тÿҥей эдип jакыртар деп, оҥдоп баштайдыс.

Кижиниҥ кылыкjаҥыныҥ кажы ла jаманы билдирлÿ болзын деп, jедикпестер ле jектер иле болзын деп, Кудайдыҥ магыныҥ jÿк ле бир чогы, Христостыҥ тынjулага öткöн арузыныҥ jалт эткени jеткил эмтир. Кинчектÿ кижиге оныҥ кÿÿнземелиниҥ jектÿзи, jÿрегиник чындык эмези, оозынаҥ чыккан jаман ачылат. Ол бойыныҥ jастырганы Кудайдыҥ jасагын бусканын кöрöт; ого Кудайдыҥ Тыныныҥ камааны jедип, jÿреги оорып, сыстайт. Христостыҥ ару, jек jок кылыгына кöрÿп, ол бойынаҥ бойы jескинип турганын сезет.

Даниил jарчы, ого ийилген теҥериниҥ элчизин курчаган макты кöрöлö, алкы бойыныҥ jÿдегин билип, кунукка алдырган. Кайкамчылу немени кöрöлö, нени сескенин бичип, ол мынайда айдат: «Менде ийдекÿч артпаган, бÿдÿшбадыжым кöрöр аайы jок кубулган, уйкумнаҥ да астыккам» (Дан.10:8). Андый камаан jеткен кижи бойын бойы сÿÿрин, мензиништи jаман кöрÿп, Христоско бÿдÿп, Кудайдыҥ jасагына ла Христостыҥ кылыкjаҥына келишкедий ич аруга jедерге jÿткиир.

Павел апостолдыҥ бойы керегинде айтканыла, jасактыҥ некелтезиле (бу некелтелер дезе jаҥыс ла кöрÿнип турганды башкаргандар) акту болоры jанынаҥ ол «jек jок» болгон (Флп. 3:6); jе ого jасактыҥ ичкöгÿс байлык аайынча jаны jарт боло берерде, ол бойыныҥ кинчектерин кöрÿп ийген. Jасакла башкарынып, тыш керектер эдип, ол кинчек этпей тудунган; jе агару jакылталарды тереҥжиде билип алала, оныҥ кандыйын Кудай кöргöни чилеп, бойын кöрÿп ийген. Айдарда, ого jобожып, бойыныҥ бурузын чыгара айдынарга келишкен. Апостол айдат: «Мен качан да jасак jокко jÿргем. Jе jакылта табыларда, кинчек тынданып келген, мен дезе öлÿп калгам» (Рим. 7:9, 10). Ол Кудайдыҥ jасагыныҥ ичкöгÿс байлык jанынаҥ учурын оҥдоп аларда, кинчек чындаптаҥ jескинчилÿ болгоны jарталып, улуркак кÿÿнинеҥ ис те артпаган.

Кудай ончо кинчектерди бир тÿҥей jаман деп бодобойт. Ол, улус чылап ок, кижиниҥ бурузын башкалап баалайт, jе кандый да кинчек Кудайдыҥ алдында оогош болбой jат. Ки- [23] жиниҥ шÿÿлтези jастыралу ла арга jок, Кудай дезе ончозы керегинде чындаптаҥ кандыйынча шÿÿп айдат. Аракызакты кыйа кöргÿлеп, оны кинчеги райга божотпос дейдилер. Ол ло öйдö улуркайтаны, jаҥыс ла бойын сÿÿйтени, ачыркайтаны аjару jок артат, jе шак ла бу кинчектерди Кудай анчада ла jаман кöрöт, нениҥ учун дезе, олор Оныҥ jалакайына, кижизегине, карам jок сÿÿжине келишпей jат. Jаан кинчек эткен кижи уйалар да, бойыныҥ эшкереги jогын оҥдоп, Христостыҥ jакшылыгын керексиир, jе улуркак кижиге не де керек jок, оныҥ учун jÿреги Христоско ло Оныҥ тоолоп болбос алкыштарына jабылу.

«Ээ, Кудай, меге, кинчектÿ кижиге, буурсак бол» (Лк. 18:13) — деп мÿргÿген каланчы бойын эҥ jаман кижи деп бодогон. Оны эбире jÿрген улус база ла анайда бодогондор. Jе ол бойыныҥ нени керексигенин сескен. Буруныҥ ла уйаттыҥ кошjÿгине бастырып, ол Кудайдыҥ алдына туруп, Оноҥ быйан сураган. Кинчектиҥ олjозынаҥ jайымдап турган Кудайдыҥ Тыныныҥ jакшылыкту камаанына оныҥ jÿреги ачык болгон. Фарисей бойын актузынып, мактанып мÿргÿгени дезе, оныҥ jÿреги Агару Тынныҥ камаанына jабылу болгонын керелеген. Ол Кудайдаҥ ыраак болгон, оныҥ учун, jектÿ бойы, Кудайдыҥ агарулыгыла текши нези де jок болгонын оҥдобой турган. Ого не де керек jок болгон, оныҥ учун нени де албаган.

Бойыгардыҥ кинчектÿгерди оҥдогон болзогор, артык боло беретенигерди сакып отурбагар. Сÿрекей кöп улус Христоско келерге, бойлорын jакшы деп бодобойт. Слер бойыгардыҥ аргакÿчигерле тÿзелерге иженип jадыгар ба? Jе «ефиоп бойыныҥ терезин, эмезе ирбис — чоокыр öҥин кубултып болор бо? Анайып слер де, jаманды эдерге темигип калган бойыгар, jакшыны эдип болороор бо?» (Иер. 13:23). Биске jаҥыс ла Кудай болужар. Бисте мынаҥ артык бÿдÿмjилÿ шылтактар, мынаҥ артык агару кылыкjаҥ, мынаҥ артык jарамыкту арга табылбаганча, бис сакыбас учурлу. Бис бойыс нени де эдип болбозыс. Бис Христоско бойыс кандый, андый ла болгонысла келер учурлу.

Кудай, Бойыныҥ улу сÿÿжиле, быйаныла керек дезе Оныҥ jакшылыгын jектеп турган улусты аргадаар деп, кем де сананбазын. Кинчектиҥ jескинчилÿзин jаҥыс ла Голгофадагы керÿ [24] агашка кöрÿп оҥдоор аргабыс бар. Кудай ток öткÿре jалакай, Ол кинчектÿ кижини таштабас деп, кем де бÿдÿмjилеп турган болзо, Голгофа дööн кöрзин. Христос кинчектÿ улустыҥ бурузын Бойына алынып, олор учун шыралаган, нениҥ учун дезе, кижини аргадайтан öскö jол jок болгон, бу тайылга jокко кижилик кинчектик быjартыдып турган кÿчинеҥ айрылып албас эди, агару амыйтандарла тил алыжарын орныктырып болбос эди. Улус ойтодоҥ ичкöгÿс jÿрÿмле jÿрÿп баштазын деп, Христос олордыҥ сöс укпаганы учун бурузын Бойына алынып, кинчектери учун шыралаган. Кинчектик коркыштузын, jаҥыс ла Христоско багынып, кинчектиҥ олjозынаҥ jайымдалар, jакшы jÿрÿм jÿрер аргабыс барын Кудайдыҥ Уулыныҥ сÿÿжи, кыйыншыралары ла öлÿми керелейт.

Кезикте кинчегин алынар кÿÿни jок кижи, бойлорын Христостыйы деп аданып турган улус jаар кол уулап, «Мен олордоҥ коомой эмезим — деп айдат. — Олор менеҥ де турумкай, санаалу ла керсÿ эмес, мен ле чилеп, соотоп, jыргап, боро кардына болуп jÿрÿп jадылар». Анайып, ол алкы бойыныҥ эшнеме керектебезин актаарга болуп, улустыҥ jедикпестутактарын тузаланат. Jе öскö улус кинчектÿ ле jедикпестутакту болгонынаҥ улам бистиҥ jаманыс ташталбас, нениҥ учун дезе, Кайраканныҥ айтканыла, бис öлöр салымду, jÿрÿмде jастырбас кижидеҥ эмес, кинчеги jок Кудайдыҥ Уулынаҥ тем алар учурлу. Христиандар jаман кылынып jадылар деп комудап турган улус бойлоры jÿрÿмиле jакшы jозок кöргÿскедий. Христианин кандый болор учурлузын анайда jакшы оҥдогылап турган болзо, мынызы олордыҥ алкы бойлорыныҥ бурузын кöптöдип турган болбос по? Олор канайда чын эдерин билип jадылар, jе тÿҥей ле анайда эдеринеҥ мойнойдылар.

Табыланганы jеткерлÿ. Бойыгардыҥ кинчектеригерди ачыгынча айдарын удатпагар! Тÿмендер тоолу улус бу jастыраны эдип, мöҥкÿликке öлÿп калгылайт. Христосло колбу тудуп, jÿректеригерди арутагар! Мында jÿрÿмниҥ кысказы ла аайтööй jогы керегинде айтпаза да кем jок. Jе jеткер — кöп улус jетире оҥдобой турган jеткер керегинде унчыкпай отурарга jарабас. Ол jеткер незинде дезе, Кудайдык Тыныныҥ кинчек этпезин деген кычырузын улустыҥ угар кÿÿни jок. Кинчек кандый да оогош деп билдирзе, оны jарадып тур- [25] ган не ле кижи мöҥкÿликке öлÿп калар чочыду бар. Биске jеҥдиртпеген кинчек, учытÿбинде бисти jеҥип, öлтÿрип койот.

Тудулу jиилекти jиири — ол тоҥ öткÿре jаман кылык эмес, Кудай олорго озолондыра jакып айткан jаман салтарды jетирбес деп, Адам ла Ева бойлорын бойлоры бÿдÿндирип тургандар. Jе мынайда кылынганы Кудайдыҥ кубулбас агару jасагын бусканы болгон. Ол кижини Кудайдаҥ ырадып, бистиҥ телекейге öлÿм ле сöслö айдып болбос ачукорон экелген. Чактардакчактарга jерÿстинде кыйыншырада jÿрген улустыҥ онтукалагы угулат. Кижиниҥ уккур эмезиник салтары бастыра jайалганга jедип, ол онтопкалактап jат. Теҥериниҥ бойында да Кудайга удурлашканыныҥ истери артып калган. Голгофадагы керÿ агаш, Кудайдыҥ jасагын бузаачыларды jайымдаарга керектÿ кайкамчылу тайылганыҥ кереези болуп, туруп jат. Кинчекти керекке албайтанын токтодолы!

Кудайдыҥ jасагын кажы ла сайын бусканыс, Христостыҥ jакшылыгын jектегенис бистиҥ бойыска jаман салтар jетирип, jÿректеристи катуркандырат, кÿÿнтабысты уйададат, кöрÿмсезимисти мокортот. Бис jаҥыс та багынбай турган эмезис, jе Кудайдыҥ Агару Тыныныҥ эрке кычырузын укпай барадыс.

Кöп улус, кÿÿнзезебис ле, jаман этпей барарыс деп, бойлорын токынадат. Кудайдыҥ улуска килеп эткен кычыруларын jектеп, оны тÿҥей ле ойто ло ойто угарыс деп, олор бодойдылар. Jÿрÿмде jакшылык берер Тынды ачуркандырып, эрликке jайылып, jеткертÿбек келзе, бойыстыҥ jолдорысты кубултар аргабыс бар деп, олор сананып jадылар. Jе анайда эдетени андый да jеҥил эмес. Кинчектÿ jÿрÿм олордыҥ кылыкjаҥын айдары jок ÿреп, соҥында jÿк кезиги Христоско тÿҥейлежерге кÿÿнзейт.

Керек дезе кылыкjаҥныҥ кандыйбир jаман jаны, jÿректе табылган бир кÿÿн, артучында, Сÿÿнчилÿ Jардыҥ ийдекÿчин jоголтып койот. Кинчекке кажы ла сайын jараарынча эткени, кижини Кудайдаҥ ырадат. Кедерлеп, Кудайдыҥ чындыгына бÿтпей, оны керекке албай турган кижи, учытÿбинде нени ÿрендегенин бойы jууп алар. Ойгор Соломон мынайда айткан: «Кинчектÿ кижи бойыныҥ кинчегиниҥ олjозында jÿрÿп jат» (Укаа кууч. 5:22). Оныҥ бу сöстöри чилеп, jаманды ке- [26] рекке албайтанын jаратпай турганы керегинде мынайда тыҥыда айдылганын бастыра Библиядаҥ таппазыгар.

Христос бисти кинчектеҥ jайымдаарга белен, jе Ол бисти бого албадабайт. Бис кинчекке алдырып, бÿткилинче jаманга jайылып, jайымдалар, Кудайдыҥ аргадаачы jакшылыгын алынар кÿÿнис jок болзо, Ол биске база нени эдер аргалу? Бис кедерлеп, Оныҥ сÿÿжин jектеп, бойысты бойыс öлÿмге бередис. «Бат эмди jарамыкту öй, бат эмди аргадаштыҥ кÿни jедип келди» (2 Кор. 6:2). «Бÿгÿн Оныҥ ÿнин уксагар, jÿректеригерди катуландырбагар!» (Евр. 3:7,8).

«Кижи чырайга кöрöт, Кайракан дезе jÿрекке кöрöт» (1 Каан.16:7) — кижиниҥ кубулчаҥ, сÿÿнчиле, кунукла, быjарла, тöгÿнле толгон jÿрегине! Кудай бистиҥ санаабысты, умзанганысты ла амадуларысты билер. Тынjулагар кандый да jектÿ болзо, Ого барыгар! Сарынчы чылап, Ончоны Кöрööчиниҥ алдына jÿректеристиҥ кору толыктарын ачып, сурайлы: «Чене мени, Кудайым, jÿрегимди билип ал; мени ченеп, санааларымды билип ал, мен jеткерлÿ jолдо бо деп кöр, мени мöҥкÿ jолго ууландыр» (Cap. 138:23,24).

Кöп улус jаҥыс ла санаазыла бÿдÿп, мÿргÿÿл jаҥды jаҥдаганыла, «тыштыла бÿдÿп турган болуп кöрÿнгениле» болорзынат, jе бу ла öйдö олордыҥ jÿректери аруталбаган бойы артат. Мынайда мÿргÿгер: «Мениҥ бойымда ару jÿрек jайа, Кудайым, мениҥ öзöгимде чындык тынды jаҥырт» (Cap. 50:12). Бойыгардыҥ алдыгарда бойыгар акчек болугар! Jана баспас, турумкай болугар, jÿрÿмигер бычактыҥ мизинде тужында эдеригер чилеп эдип jÿрÿгер! Бу сурактыҥ аайына Кудай ла слердик алкы бойыгардыҥ тынjулагар мöҥкÿликке чыгар учурлу. Слер cап тудунарга ченешкен куру ижемjи слерге öлÿм экелердеҥ айабас.

Мÿргÿп, Кудайдыҥ Сöзин шиҥжÿлегер! Бу Сöс Кудайдыҥ Jасагында ла Иисус Христостыҥ jÿрÿминде слерге агарулыктыҥ улу ээжилерин ачат, олор jокко «Кайраканды кем де кöрбöс» (Евр.12:14). Ол бистиҥ кинчектÿ болгонысты айдып, аргадалатан jолды jарт кöргÿзет. Оны тынjулагарга баштанган Кудайдыҥ ÿни деп оҥдоп, кöгÿске алынар керек.

Кинчектиҥ коркыштузын ла jÿрегистиҥ чын айалгазын кöрÿп, чöкöмjикке алдырбайлы. Христос кинчектÿлерди аргадаарга келген ине. Бис Кудайдыҥ алдында jакшы кöрÿ- [27] нерге кичеенбезебис те алдырбас, нениҥ учун дезе, — о, кайкамчыл сÿÿш! — Кудай «Христос ажыра телекейди Бойыла jараштырган» (2 Кор. 5:19). Бойыныҥ эрке сÿÿжиле Ол азыптозып jÿрген балдарыныҥ jÿректерин Бойына тартат. Jерде jÿрген адаэнелердиҥ кемизи де, Кудай Jердиҥ балдарына чылап, jастырып турган балдарына чыдамкай болуп албас. Аза бергенди Ол чылап кем де килеп, сÿÿп, Бойына кычырбас. Оныҥ берген ончо сöстöри, озолодо jакып айтканы Оныҥ сöслö чыгара айдып болбос сÿÿжин керелейт.

Слер — улу кинчектÿлер деп, эрлик слерди бÿдÿндирип турганда, Бойыгардыҥ Jайымдаачыгар дööн кöрÿп, Оныҥ эткен jакшы керектери керегинде айдыгар. Слерге чындаптаҥ болужатан неме — Оноҥ келип турган jаркынга кöрöтöни. Кинчегерди jажырбагар, jе «Христос Иисус телекейге кинчектÿ улусты аргадаарга келген» (1 Тим.1:15) деп, слер Оныҥ не де артыктап болбогон сÿÿжиле аргадаларыгар деп, эрликке айдыгар. Бир катап Иисус тöлÿге тÿшкен эки кижи керегинде Симонго куучындаган. Олордыҥ бирÿзи бойыныҥ ээзине ас, экинчизи кöп акча тöлÿлÿ болгон. Ээзи олордыҥ экилезиниҥ тöлÿзин тöлöттирбеген. Христос Симонноҥ: «Олордыҥ кажызы оны артык сÿÿр?» — деп сураган. Симон каруу jандырган: «Мен бодозом, кöбин тöлöттирбегени» (Лк. 7:43).

Бис улу кинчектÿлер болгоныс, jе Христос бистиҥ кинчектеристи таштаарга öлгöн. Бисти аргадазын деп, Аданы сураарга, Оныҥ тайылгазы тегин де улу. Кöп кинчегин таштаткан улус Оны мынаҥ артык сÿÿр. Олор Оныҥ ширеезине öскöлöрине кöрö jуук туруп, Оны улу сÿÿжи ле кемjип болбос тайылгазы учун мактаар. Кудайдыҥ сÿÿжин канча ла кире толо билгенисте, кинчектиҥ каршузын анча ла кире jакшы оҥдойдыс. Кудайдыҥ биске килемjизи кандый улу болгонын кöргöнисте, Христостыҥ биске болуп эткен кемjип болбос тайылгазыныҥ учурын оҥдоп баштаганыста, jÿректеристе не де болуп jат. Ол сÿÿп турганысты, бурубысты алынганысты айтканыстаҥ кайылат. [28]

поглавље 4—Бурузын алынары

Бойыныҥ каршулу керектерин jажырып турган кижи jедимге jетпес, олорды ачыгынча айдып, этпей барганы дезе, акталар» (Укаа кууч. 28:13).

Кудайдыҥ быйаны! Оны алатаны кандый чÿм jок, jеҥил дейдигер! Кинчектерис ташталзын деп, бойысты jободорын Кайракан некебей jат. Öрö Турганнаҥ jараду алып, jаман керектерис ташталзын деп, бис ыраак ла jоболтолу jолjорыкка барбазабыс та, эмезе эдиканысты кыйнабазабыс та кем jок. Кинчектерин алынып, олорды этпей турган кижи акталар.

Апостол айдат: «Jазыларга, бойбойыгар алдында кинчектеригерди алынып, бойбойыгар учун мÿргÿгер» (Иак. 5:16). Кудайдыҥ алдында кинчектеригерди чыгара айдыгар, нениҥ учун дезе, олорды jаҥыс ла Кудай таштаар, jаман кылынганаарды дезе, бойбойыгар алдында айдыгар. Нöкöригерди эмезе айылдажыгарды тарындырган болзогор, буругарды алыныгар, оныҥ молjузы дезе — буругарды кÿÿнзеп таштаары. Оноҥ слер jаманаарды таштазын деп, Кудайды сураар учурлу, нениҥ учун дезе, слер тарындырган карындаш — Кудайдыҥ уулы, оныҥ öзöкбуурын сыстадып, Jайаачызына ла Jайымдаачызына удура кинчек эткенигер. Ончозы керегинде сок jаҥыс чындык Ортокчыга, бистиҥ улу Абызыска айдыгар. «Ол бистиҥ чине jогысты аайлап», бисти не ле кирдеҥ ле jектеҥ арутаар (Евр. 4:15). [29]

Кудайдыҥ алдында jобожыдынбаган, бурузын алынбаган улус Кудай олорды Бойына jуудып алатан тöс некелтени бÿдÿрбегени ол. Jÿректерис jобожыбаган болзо, алсагышка тÿжÿп, кинчектеристи чыгара айдынбаган, jарамастарысты jаман кöрбöгöн болзобыс, кинчектерис ташталзын деп, чынынча jÿткÿгелегис. Оны этпей, бис Кудайдаҥ амыр албас эдис. Бистиҥ башкыдагы кинчектерис jаҥыс ла бир шылтактаҥ улам ташталбай артат: бис jÿрегисти jобожыдарга, Кудайдыҥ Сöзинде айдылган некелтелерди бÿдÿрерге кÿÿнзебейдис. Бу jанынаҥ биске jарт ла чокым jакылталар берилген. Бойыгардыҥ кинчегерди албатыjон алдында эмезе Кудайдыҥ алдында jаҥыскан да алынган болзогор, мыны акту jÿректеҥ эдер керек. Мында албан, анайда ок бойыныҥ акту эмезин сананбай, баш айас айтканы jарабас. Кижи бойыныҥ кинчеги канча кире jескинчилÿзин оҥдобой турган болзо, оны ачыгынча айдынзын деп албадабас керек. Jаҥыс ла jÿректик тереҥ тÿбинеҥ чыгара айдынганын быйанду ла килеҥкей Кудай jарадар. Сарынчы айдат: «Кайракан jÿреги кунукканга jуук, тынjулазы jобожыганды аргадаар» (Cap. 33:19).

Бойыныҥ кинчегин чындаптаҥ алынганы jаантайын чокымыла аҥыланат. Кезик кинчектер jаҥыс ла Кудайдыҥ алдында ачылар аргалу; кезиги олордоҥ улам кыйыншыра кöргöн улустыҥ алдында айдылар учурлу; кезиги обществого удура ууландырылган болуп айабас, оныҥ учун ончо улустыҥ алдында айдылар учурлу. Jе кандый ла чыгара айдыныш чокым болор учурлу. Слер шак ла кандый кинчектердеҥ улам бурулу болгоныгарды айдар учурлу.

Самуил jÿрген öйдö израильдер Кудайдаҥ jана тÿжÿп, бойлорыныҥ кинчектери учун шыралагандар. Олор Кудайдыҥ алдында бÿдÿмjизин jылыйтып, Оныҥ ойгорлыгы ла кÿчи бисти башкарып турганын оҥдобой баргандар. Олор Кудай Бойыныҥ кереги учун тартыжып, оны корыйтанына бÿтпей тургандар. Орчылакныҥ улу Башчызынаҥ туура баштанып, айылдаш jаткан калыктардый ок элороонду болорго кÿÿнзегендер. Олор энчÿге jединердек озо бойлорыныҥ бурузын jарт ла чокым айткандар: «Бис бойыска каан сурап, кинчектериске база кинчек коштыс» (1 Каан.12:19). Олорго уйады амыр бербей турган кинчекти алынар керек болгон. [30] Олордыҥ алкышбыйан jок болгоны тынjулаларын базып, олорды Кудайдаҥ ыраткан.

Кижи бойыныҥ кинчегин акту jÿрегинеҥ алынып тÿзединбезе, оны Кудай jаратпас. Jÿрÿмде кезем кубулталар болор, Кудайды тарындырып турган ончо неме ырадылар учурлу. Кинчегин чындаптаҥ алынганыныҥ турултазы андый. Нени эдетенис биске jарт айдылган: «Jаҥдап jунунып, арутаныгар; Мениҥ кöстöрим jаман керектерди кöрбöзин; jаманды этпегер; jакшыны эдерге ÿренигер; чынды бедирегер; базынчыкта jÿргенди аргадагар; öскÿсjабысты корыгар; тул калганнын адаанын алыгар» (Чыг. 1:16,17). «Jасакты бускан бу кижи алганын кайра табыштырза, уурдаганы учун тöлöзö, бир де jаманды этпей, jÿрÿмниҥ jасагын бÿдÿрзе, эзен jÿрÿп, öлбöс» (Иез. 33:15). Павел апостол чындаптаҥ кинчегин алынарыныҥ турултазы керегинде мынайда бичийт: «Кöрзöгöр, Кудайга болуп ачурканганыгар слерге нени этти: канайып кичееҥкей болуп калдыгар, канайып бойыгарды актаарга jÿткидигер, канайып санааркадыгар, канайып айап jÿрдигер, канайып jÿрегерге jуук алындыгар, канайып бурулу кижини кезедерге кÿÿнзедигер. Мыныҥ ончозыла бойыгарды ару деп кöргÿстигер» (2 Кор. 7:11).

Кинчек кижиниҥ jакшыга сезимин jоголтып койот, оныҥ учун кинчектÿ бойыныҥ кылыкjаҥындагы jедикпестутакты аjарбайт, эткен jаманыныҥ коркыштузын аайлабайт. Ол Агару Тынныҥ бÿдÿндирип турган ийдекÿчине бакпаза, бойыныҥ кинчегин учына jетире алынбас. Ол ачылбас, акту jÿрегинеҥ айдынбас. Оныҥ кинчегин илезине чыгарып турза, ол бурузын алынып, айалгаларга тайанып, кажы ла сайын бойын актаарга ченежер.

Адам ла Ева тудулу jиилекти jийле, коркып ла уйалып тургандар. Озо баштап олор jÿк ле канайда бойыныҥ кинчегин актаары ла öлÿмнеҥ кыйыжары керегинде санангандар. Кайракан олордыҥ эткен кинчеги керегинде сураарда, эдилгени учун Кудайды ла Еваны кезектей бурулап, Адам мынайда каруу jандырган: «Меге Сен берген ÿй кижи бу jиилектерди алып берерде, мен jидим». Уй кижи дезе jыланды бурулап, айткан: «Мен jыланныҥ мекезине кирип, jидим» (Баш. 3:12,13). Сен не керек jыланды jайагаҥ? Сен не керек оны Едем садка божоткоҥ? Бу сурактар оныҥ берген каруузында [31] тургузылгандый болуп, олордыҥ эткен кинчеги учун Кудайды каруулу эдип турган. Актанатаны Адамнаҥ — тöгÿнниҥ адазынаҥ табылып, оныҥ ончо уулдарына ла кыстарына тÿшкен. Анайда Кудайдыҥ Тыны айттырбайт, мыны Кудай jаратпайт. Чындаптаҥ кинчегин алынган кижи бойыныҥ кинчеги учун бойы каруузына туруп, бир де тöгÿндебей, экиjÿстенбей, бойын бурулу деер. Теҥери öрö кöрöргö тидинбеген каланчы чылап, ол мынайда мÿргÿÿр: «Ээ, Кудай! Mere, кинчектÿ кижиге, буурсак бол!» Бойын бурулу деп бодогон улус акталар, нениҥ учун дезе, Иисустыҥ каны ла Оныҥ сураганы анайда эдер.

Кудайдыҥ Сöзинде чынынча кинчегин алынарыныҥ ла jобожыырыныҥ темдектери бар. Библияда кинчегин алынарга эмезе актаарга ченешпей, ачыгынча айдынган улус керегинде бичилген. Павел апостол бойыныҥ кинчегин jажырбайт. Ол бойыныҥ бурузын астадарга ченешпей, кинчегин jаман бойынча кöргÿзет. Ол айдат: «Улу абыстардаҥ jаҥ алып, кöп агаруларды тÿрмелегем, олорды öлтÿргилеп турарда, jараткам. Ончо синагогалар сайын олорды кöп катап кезедип, албадап, Иисусты jамандадып jÿргем. Кансырап калjуурганыма олорды керек дезе öскö дö калаларда истегем» (Иш. 26:10,11). Апостол эрекистелбей, угузат: «Христос Иисус телекейге кинчектÿ улусты аргадаарга келген, олордыҥ баштапкызы мен эдим» (1 Тим.1:15).

Jобожыган, кунукка алдырган, чындаптаҥ кинчегин алынып баккан jÿрек Кудайдыҥ сÿÿжин ле Голгофада эдилген тайылганы кезектей де болзо оҥдоп алар. Сÿÿген адазыныҥ алдында уулы бойыныҥ jаман керектерин ачканы чылап, чындаптаҥ кинчегин алынып турган кижи бойыныҥ jасакты бузуп эткен керектерин ончозын Кудайдыҥ алдында ачар. Библия айдат: «Кинчектеристи айдынып турган болзобыс, Ол, чындык ла акту Бойы, кинчектеристи таштап, бисти не ле тöгÿннеҥ арутаар» (1 Ин. 1:9). [32]

поглавље 5—Учурлалганы

Кудай мынайда сöзин берген: «Мени бедирезегер, Мени акту jÿрегердеҥ бедирезегер, таап аларыгар» (Иер. 29:13).

Бис Кудайга бÿткÿлинче беринер учурлу. Ол тушта бис кубулып, Оныла тÿҥей болгоныс орныгар. Бис бÿткен бÿдÿмисле Кудайдаҥ ырадылганыс. Бистиҥ айалгабыс керегинде Агару Тын мынайда айдат: «каршулу керектеригердеҥ ле кинчектеригердеҥ улам öлÿп калганыгар», «баштарыгар шыркабаалулу», «jÿрек öчкöн», «jок... сукадык jер jок». Эрлик бисти бойыныҥ шÿÿнинде тудуп, «бойыныҥ кÿÿнтабына бактырган» (Еф. 2:1; Чыг. 1:5,6; 2 Тим. 2:26). Кудай бисти jазар ла jайымдаар кÿÿндÿ. Jе бого болуп бистеҥ бÿткен бÿдÿмисти тазылынаҥ ала кубултатаны ла jаҥыртатаны некелип турган учун, бис бÿткÿлинче Кудайга багар учурлу.

Бойыныҥ «мен» дегениле тартыжары — улуска качанбирде öткÿрерге келишкен тартыжулардыҥ эҥ jааны. Бойыныҥ «мен» дегенин кирелендирип, бÿткÿлинче Кудайдыҥ табына багарга, ийдекÿч салар керек. Кижи Кудайга бойын беринбезе, ол агару ла jаҥы jÿрÿм албас.

Эрликтиҥ айтканыла, Кудайдыҥ башкартузы бодоп ло сананбай багарына тöзöлгöн. Кудай Бойыныҥ jайагандарын сананзын, кемзинзин деп сурайт. Ол улуска айдат: «Келигер, шÿÿп кöрöрис» (Чыг.1:18). Ол бистиҥ кÿÿнтабысты албанла бактырбай, jÿк ле бойыныҥ кÿÿниле сананып бажырарын [33] jарадат. Албанла сöсуккур эткени кижиниҥ санаазын элбедер ле jакшы кылыкjаҥга ончо jандай öскÿрер аргазын jоголтор эди. Ол кижини кул эдер эди. Мынызы Jайаачыныҥ кÿÿнтабына келишпей jат. Кижи — Оныҥ jайалганы — эҥ бийик öзÿмге jединзин деп, Ол кÿÿнзейт. Кудай биске кежик ле Бойыныҥ jакшылыгын берерге кÿÿнзейт. Ол бистиҥ бойыста Бойыныҥ амадузын бÿдÿрерге, Ого беринзин деп кычырат. Бис талдаш эдер учурлу: Кудайдыҥ балдарыныҥ jайымын аларга, бис кинчектиҥ кулданыжынаҥ jайымдаларга кÿÿнзеп jадыс па?

Бис бойысты Кудайга берип, Оныла бисти бöлÿп турганынаҥ ончозынаҥ jазым jок мойноор учурлу. Бат оныҥ учун Аргадаачы мынайда айдат: «Бойыгарда не барынаҥ мойнобозогор, Мениҥ ÿренчиктерим болор учурыгар jок» (Лк. 14:33). Байлык кöп улусты jилбиркедип, бойына тартат. Акчага ачаптыйтаны, байыырга ÿстÿгетени — олорды эрликке кынjылап койгон алтын илjирме. Кезик улус макка ла кÿндÿÿге jÿткийт. Санааркабай, каруузына турбай jÿретени — öскö улустыҥ чалузы. Jе бу кулдык кынjылар оодо согулар учурлу. Бис jарымдай Кайракандыйы, jарымдай телекейдийи болор jаҥыс jок. Бис бÿткÿлинче Оныйы эмес болзобыс, Кудайдыҥ балдары эмезис.

Кудайдыҥ jасагын бÿдÿреринде, кылыкjаҥын jарандырарында ла аргаданарында алкы бойыныҥ кичеемелине де иженип турган болзо, кезик улус Кудайга бажырып турубыс — дейдилер. Бу улус Христостыҥ сÿÿжин бастыра jÿрегиле сескелек. Олор мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болорго амадап, бойлорыныҥ христиан молjуларын Кудайдыҥ некелтелери деп бодоп, кыйалта jок бÿдÿрерге jÿткийдилер. Андый мÿргÿÿл jаҥ нени де бербейт. Христос бистиҥ jÿрегисте jÿргенде, тынjулабыс Оныҥ сÿÿжиле, Оныла тил алышканыныҥ ырызыла толуп, Ол jогынаҥ болуп албайт. Христос керегинде сананып, бис бойыстыҥ «мен» дегенисти ундыйдыс, нени де эткенисте, Христосты сÿÿп эдедис. Кудайдыҥ кижини бойына jаба тартып турган сÿÿжин сескен ончо улус, бойыныҥ jанынаҥ ас тайылга эдип, Кудайдыҥ некелтелерин канайда бÿдÿретени керегинде сананбай jадылар. Олор ончозын сÿÿнип артырарга ла талдап алган амадуга jединерге бастыра бойлорын учурлаарга белен болуп, бойыныҥ Jайаачызыныҥ [34] кÿÿнтабыла бÿткÿлинче эптÿjöптÿ jÿрерге jÿткип jадылар. Христианинниҥ jÿрегинде бу тереҥ сÿÿш jок болзо, оныҥ мÿргÿзи — jÿк ле сöстöр, тöгÿн ле jоболтолу кошjÿк.

Айса болзо, Христоско ончозын берип, слер тоҥ öткÿре jаан баа тöлöп jадыс деп бодоп jадыгар? Айдарда, бойыгарга мындый сурак беригер: «Христос меге болуп нени берген?» Бисти аргадаарга болуп Кудайдыҥ Уулы ончозын берген — алкы бойыныҥ jакшы jадынын, токыналын, jÿрÿмин. Ол биске Бойыныҥ бастыра jÿрегин, Бойыныҥ бастыра сÿÿжин берген. Бис, улус, андый сÿÿшке турбазыс па, Ого jÿректеристи jабарыс па? Кажы ла элесте бис Оныҥ алкыштарыла тузаланадыс, шак бу шылтактаҥ улам кандый jоболдоҥ, кыйыншырадаҥ айрылганысты jетире оҥдобойдыс. Бистиҥ кинчектериске öлтÿрткен Кудай дööн кöрÿп, Оныҥ сÿÿжин ле тайылгазын керектебей артарыс па? Кайракан Бойын канайда jобожытканын кöрÿп, jÿрÿм дööн jолыбыс ууркÿч тартыжу ла бойысты бойыс базынатаныс ажыра баратанына комудаар jаҥыс бар ба?

Кöп улуркактар сурайт: «Буруны алынып, jобожып алып кайдатан? Кудай мени Бойына jуудып турганына ол jокко бÿдÿмjилÿ болбозым ба?» Христоско кöрÿгер. Ол кинчек этпеген; бого ÿзеери, Ол Теҥериниҥ Кааны болгон, jе кижиликти jайымдаарга болуп кинчек учун Тайылга боло берген. Ол «кöп улустыҥ кинчектерин Бойыла кожо апарып, каршучылдар учун сурап, Бойын öлÿмге берип, jаман эткендердиҥ тоозына коштырган» (Чыг. 53:12).

Христоско ончозын берип, бис недеҥ мойнойдыс? Иисус бисти Бойыныҥ Каныла арутап, Бойыныҥ неле де тÿҥдеп болбос сÿÿжиле аргадазын деп, кинчектиҥ быjарынаҥ мойнойдыс. Jе ончозын артыратаны сÿрекей кÿч деп, кезик улус бодойт. Анайда айдып сананары биске уйатту болор учурлу.

Биске туза берип турган немедеҥ мойнозын деп, Кудай некебей jат. Ол jаантайын Бойыныҥ балдарынык jилбÿзин корыйт. Христосты талдап алгалак улус мындый немени оҥдоп алары jаан учурлу: олорго Кудай бойлорынык бедиреп турганынаҥ чикjок артыкты берер кÿÿндÿ. Кижи Кудайдыҥ табына кöрö сананбай эдип турганда, бойына айдары jок jаан каршу jетирет. Кудай jаратпай турган jолло барып, чынынча кежиктÿ болор арга jок. Биске шак нези артык бол- [35] гонын jаҥыс ла Ол билип, ончозын бистиҥ тузабыска эдет. Кинчектиҥ jолы — ол кыйыншыраныҥ ла öлÿмниҥ jолы.

Кудай Бойыныҥ балдарыныҥ шыралап jÿргенин кöрÿп, jакшызынат деп сананып тургандар азып jадылар. Бастыра теҥерини кижиниҥ кежиктÿ болоры jилбиркедет. Бистиҥ Теҥеридеги Адабыс Бойыныҥ балдарыныҥ кежигин айрыбайт. Кудай бисти jÿк ле бойыла кожо кыйыншыра ла чöкöмjик экелип турганынаҥ, кежикке ле мöҥкÿ jÿрÿмге jолды jабарынаҥ мойноорына кычырат. Телекейди аргадаачы улусты кандый болгонынча: ончо jедикпестутактарыла, jÿдегиле, толо кемдÿ эмезиле Бойына jуудып алат. Кудай олорды jаҥыс та кинчектердеҥ арутап, Бойыныҥ Каныла jайымдап турган эмес, jе Оныҥ «кошjÿгин» апарарга jöп ончо улустыҥ ижемjизин бÿдÿрет. Jÿрÿм берер калаш аларга Ого келип турган ончо улуска Ол энчÿ ле токунал берер кÿÿндÿ. Иисус бисти jÿк ле кежик берер молjуларды бÿдÿрерине кычырат. Оныҥ кÿÿнтабына удурлажып турган улус качан да кежик албас. Jÿрегинде Христос jÿрÿп турган кижи jÿрÿминде толо сÿÿнчилÿ болор.

Кöп улус сурайт: «Кудайга бойымныҥ jÿрÿмимди канайып башкартатам?» Слер мыны эдерге кÿÿнзейдигер, jе кÿчигер jетпейт, эреҥистелип jадыгар, кинчек эдип шайып калганыгар. Слердиҥ берген сöстöригер, эткен шÿÿлтелеригер чирик туралар чылап бузылат. Слер бойыгардыҥ санаагарды, кÿÿнигерди ле неге тартылганыгарды башкарып болбойдыгар. Бÿтпейтен сöс бериштер ле молjулар акту кÿÿнигердеҥ эдип турганыгар ба деп, эреҥис санаалар экелет. Кудай слерди jуудып албас деп бодойдыгар, jе чöкöбöгöр. Кÿÿнтаптыҥ чын кÿчи не дегенин оҥдоп алар керек. Кижиниҥ бÿткен бÿдÿминде — ол jöпшÿÿлте эдеринде ачылып турган башкараачы ийдекÿч. Ончозы кÿÿнтаптыҥ чын эдип турганынаҥ камаанду. Кудай кижиге талдаш эдер арга берген. Бу аргала тузаланар керек. Слер Ого бойыгардыҥ кÿÿнтабыгарды берер аргалу болзогор, Ол «Бойыныҥ jакшылыкту кÿÿнтабыла слерге кÿÿнземел эдер». Ол тушта слер бÿткÿлинче Христостыҥ Тынынык башкартузында болорыгар, слердиҥ санаагар Оныла эптÿjöлтÿ болор.

Агарулыкка ла jакшыга jÿткийтени мактулу. Jе jаҥыс ла неге де кÿÿнзезебис, мынызы кандый да туза экелбес. Кöп [36] улус христиандар болорго кÿÿнзеп, бойлорын анайда бодогон до болзо, оноҥ неме болбос. Олор бойлорыныҥ кÿÿнтабын Кудайга бактырбаган, бу талдашты бÿгÿн де эдерге тидинбей jадылар.

Слер jÿрÿмигерди чын коолго ууландырсагар, ол бÿткÿлинче кубулар. Христоско багынып, слер Орчылаҥда эҥ кÿчтÿ болгонноҥ jöмöлтö лö болуш аларыгар. Бойыгарды Кудайга туркаары бактырып, слер учыкыйузы jок ийдекÿч алып, jаҥы jÿрÿм, Кудайга бÿдетениле толо jÿрÿм jÿреригер. [37]

поглавље 6—Кудайга бÿдетени ле jараду

Агару Тын уйадыгарды ойгозып турганда, слер кинчектиҥ каршузын, оныҥ jайрадаачы ийдекÿчин кöрÿп, бойыгарды бурулу деп билип баштайдыгар. Кинчек кандый ачукорон экелип турганын кöрÿп, ого jескинип кöрöдигер, ол слерди Кудайдаҥ айрып, кулданганын оҥдойдыгар. Кинчекле канча ла кире кöп тартышканыгарда, бойыгардыҥ болужы jогыгарды, кылыкjаҥыгардыҥ ÿрелгенин, ару эмезигерди там иле кöрöдигер. Jÿрегерде кинчек ле бойын сÿÿйтени бек тазылданганын оҥдойдыгар.Кинчегер ташталарын, аруны, jайымды кÿÿнзейдигер. Слер Кудайла jöпкö канайда келип, Ого тÿҥейлежеригер?

Ич телекей слерге керектÿ неме бу: Кудай кинчегерди таштайтаны ла jÿрегерде сÿÿш jÿретени. Акчала да, ÿредÿле де, кандый да билимле де бу телекейди ээлеп болбозыгар. Оны бойыгардыҥ ийдекÿчигерле ээлеп аларга ченежетени темей. Кудай оны слерге тептегин, «акча ла тöлöш jогынаҥ» берет (Чыг. 55:1). Оны слерге качан ок берип койгон. Jаҥыс ла колыгарды сунуп, алыгар. Кайракан айдат: «Кинчектеригер кубакайкызыл болзо, — кар чылап агартарым; кÿреҥкызыл болзо, — толку чылап кажайтарым» (Чыг.1:18), «слерге jаҥы jÿрек, jаҥы тын берерим» (Иез. 36:26).

Слер кинчектеригерди чыгара айдынып, этпей барганыгар. Бойыгарды Кудайга берер деп, шÿÿп алганыгар. Эмди Ого барып, Оны кинчектеригердеҥ арутап, jаҥы jÿрек берзин [38] деп сурагар. Сурагар бÿдер, нениҥ учун дезе, Ол сöзин берген. Jерде jÿрÿп, Христос бого ÿреткен: бис Кудайдыҥ берер болгон сыйын аларыска бÿдер учурлу, ол бистийи болор. Улус Иисустыҥ кÿчине тереҥ бÿдерде, Ол ооруjоболдордоҥ jаскан. Кöскö илинбести — кинчекти таштаар аргалузына ончозы бÿтсин деп, Аргадаачы олорго кöргÿзе болушкан. Бу керегинде ол курулып калган кижини jазар тушта jарт айткан: «Jердеги кинчектерди таштайтан jаҥ Кижи Уулында барын билип jÿрÿгер деп турум... тур, тöжöгиҥди алып, айлыҥа jан» (Мф. 9:6). Иоанн евангелист, Христостыҥ кайкалдары керегинде айдып, бу шÿÿлтени чокымдайт: «Иисус — ол Христос, Кудайдыҥ Уулы болгонына слерди бÿтсин деп, Ого бÿделе, Оныҥ адында слерди jÿрÿмдÿ болзын деп, мыныҥ бичилгени бу» (Ин. 20:31).

Иисус оору улусты канайда jасканы керегинде Библияда тептегин куучындар бар. Бис олорды кычырып, Ого бÿткенисте, бистиҥ де кинчектерис ташталарын билип аладыс. Вифездада курулып калган кижини jасканы керегинде куучынга бурулактар. Шыралап jÿрген кööркий бойына болужар аргазы чек jок болгон, ол одус сегис jыл баспаган. Jе Иисус ого jакарган: «Тур, тöжöгиҥди алып, бас». Оору кижи мынайда айткадый болгон: «Кайракан, Сен мени jассаҥ, мен Сениҥ jакаруҥды бÿдÿрерим». Jе ол Христостыҥ сöстöрине бÿдÿп, jазылганына бÿдÿп, ол ло тарый öрö турарга ченешкен; базарга белен болгонын айдып, база берген. Ол Христостыҥ айтканыла эдерде, Кудай ого кÿч берген. Оору кижи jазылган.

Слер кинчектеригердеҥ улам андый ок айалгада болуп калганыгар. Слер башкыдагы кинчектеригердеҥ айрылып та, jÿрегерди кубултып та, агару болуп та албазыгар. Jе Кудай мыны ончозын слерге Христос ажыра эдерге сöзин берет. Оныҥ берген сöзине бÿдÿгер. Кинчектеригерди чыгара айдынып, бойыгарды Кудайга беригер. Ого бажырып jÿрер деп, шÿÿп алыгар. Слер мыны этсегер ле, Кудай Бойынык сöзин jазым jок бÿдÿрер. Слер курулып калган кижи чилеп ок jазыларыгар. Оору кижи jазылганына бÿде берерде, Христос ого базып jÿрер арга берген. Бÿдÿп турган кижиник эдип албазы jок.

Jазылганаарды сеспегенчер сакыбагар, jе мынайда айдыгар: «Бойымды кадык деп сезип турганым учун эмес, Кудай сöзин берген учун бого бÿдÿп jадым». [39]

Иисус айдат: «Мÿргÿп тура, нени де суразагар, сураганымды алдым деп бÿдÿгер, слерге болор» (Мк. 11:24). Ол мынайда сöзин берип, сок jаҥыс некелте эткен: бис Кудайга jарайтанын сураар учурлу. Je Кудай бисти кинчектеҥ арутаар, Бойындыйы эдер, биске агару jÿрÿмле jÿретен кÿч берер кÿÿндÿ. Оныҥ учун бис бу алкыштар керегинде сураар, олорды аларыска бÿдер, качан ок алганыс учун Кудайга алкышбыйанысты айдар учурлу. Иисуска келип, кинчектеҥ аруталып, уйалбай, бойын кыйнабай Кудайдыҥ Jасагыныҥ алдында туратаны — недеҥ де артык! «Анайдарда, Христос Иисусла кожо этканга эмес, Тынга башкартып jÿрген улусты jаргы бурулап болбос» (Рим. 8:1).

Онык учун слер бойыгардыйы эмезигер, слерди jаан баала jайымга садып алгандар. «Слерге адалардаҥ берилген сандырашту jÿрÿмнеҥ мöҥкÿ эмес мöкÿнле эмезе алтынла садылып алылбаганарды, карын, jек jок ло ару кураан ошкош Христостыҥ баалу каныла садылып алылганыгарды билип jадыгар» (1 Петр.1:18,19). Слерге jаҥыс ла Кудайга бÿдер керек, ол тушта Агару Тын слерди jаҥы jÿрÿмдÿ эдер. Слер эмди Оныҥ билезиниҥ кижизи. Ол слерди Бойыныҥ Уулын чылап сÿÿйт.

Эмди, слер бойыгарды Иисуска берип койгоныгарда, jана болбогор, Оноҥ ырабагар, jе кÿнÿҥ сайын мынайда айдыгар: «Мен — Христостыйы, мен бойымды Ого бергем». Ол слерге Агару Тын берзин, слерди Бойыныҥ jакшылыгыла корулазын деп сурагар. Слер, Кудайга беринип, Ого бÿдÿмjигерди салып, Оныҥ балдары боло берген бойыгар, анайда ла jÿрÿгер! Павел апостол айдат: «Оныҥ учун Христос Иисус Кайраканды канайып алганыгар, анайып Оныҥ Бойында jÿрÿгер» (Кол. 2:6).

Кудайдаҥ алкыш аларым деп иженердеҥ озо бир канча ченелтелер öдÿп, тÿзелгенигер керегинде Кайраканды бÿдÿндирер керек деп, кезик улус бодойт. Jе олордо эмди де Кудайдаҥ алкыш алар jаҥ бар. Улуста олорды тыҥыдаачы Христостыҥ jакшылыгы ла Тыны jок болзо, олор jаманга удурлажып болбос. Бис бойыс кандый эдис, анайда ла: ончо кинчектерисле, ооруjоболысла Ого келзин деп, Иисус кÿÿнзейт. Бисти Ого ижензин деп, Ол кÿÿнзейт. Бис Ого бойыстыҥ чине jогысла, jектÿбисле, аайлабазысла келип, кинчегисти [40] алынып, Оныҥ будыныҥ алдына jыгылар аргабыс бар. Ол Бойыныҥ улу быйаныла бисти Бойыныҥ сÿÿжиник кучагыла кучактап, бистиҥ шыркаларысты таҥып, бисти не ле быjардаҥ арутаар.

Шак мында кöп улус шорлонот. Олор алкы бойлорыныҥ кинчектерин Иисус таштап турганына бÿтпейт. Олор Кудайдыҥ сöслö айтканына бÿтпейт. Канайдар база, ачу. Кудай тургускан некелтелерди бÿдÿрип турган ончо улус олордыҥ кинчектери ташталып турганын алкы бойлорыныҥ ченемелиле билип алар артык айалгада jÿрÿп jадылар ине. Кудай олордыҥ ончо кинчектерин таштап jат! Оныҥ берген сöзи слерге учурлалбаган деген санааны бойыгардаҥ кеде эдигер. Оныҥ сöзи кинчегин алынып турган кажы ла кижиге берилген. Бÿдÿп турган кажы ла кижиге Бойыныҥ jакшылыгын ла кÿчин jетирсин деп, Христос ангелдерди ийет. Кижи кандый да кинчектÿ болзо, ол ончо кинчектÿлер учун öлгöн Иисус ажыра кÿч, ару ла акту болорын алар аргалу. Христос кинчекке уймалган ла быjартыган кийимди кажы да кижидеҥ уштып, ого акту болорынык кийимин кийдирерге белен. Ол кинчектÿ кижиге öлÿмниҥ ордына jÿрÿм берерим деп айдат.

Бис, öлöр салымду улус, бойбойыска канайда эдип турганыс чылап, Кудай бисле анайда этпейт. Ол биске буурсак, бисти сÿÿп ле килеп, мынайда айдат: «Кудайга бÿтпес кижи бойыныҥ jолын, jасакты бузаачы — бойыныҥ умзаныштарын артырып, Кайраканга баштанзын, Ол актап койор, Кудайыска баштанзын, Ол кöп быйанын jетирер», «тумандый jазыктарыҥды, булуттый кинчектериҥди jоголторым» (Чыг. 55:7; 44:22).

Библияда мындый сöстöр бар: «Öлÿп jатканы öлбöзин деп, Кудай Кайракан айдат; jе Mere баштаныгар, ол тушта jÿреригер!» (Иез. 18:32). Эрлик Кудайдыҥ бисти алкап ижендиргенин jаантайын jажырарга jÿткийт. Ол кижидеҥ ижемjизиниҥ кандый ла чедиргенин, jарыктыҥ кандый ла чогын айрыыр кÿÿндÿ. Jе бис ого мыны болдыртпас учурлу. Ченеечини укпай, мынайда айдыгар: «Иисус меге jÿрÿм берерге öлгöн. Ол мени сÿÿп, мени öлбöзин деп jат. Менде килеҥкей Теҥеридеги Ада бар; мен Оныҥ сÿÿжин алып, öйикеминек öдÿп, Оныҥ меге берген алкыштарын jылыйткан да болзом, öрö туруп, Адама барып, айдарым: “Теҥериге удура ла слер- [41] диҥ алдыгарда кинчек эттим. Уулыгар деп аданар учурым jок, мени jалчылараарга кожуп алыгар». Бу ок укаа куучында адазы jошкын уулын канайда уткыганы керегинде айдылат: «Оны адазы ыраагынаҥ кöрÿп ийеле, ичи ачыган, удура jÿгÿрип келеле, мойнынаҥ кучактап, окшой берген» (Лк.15:18—20).

Jе керек дезе jÿректи кÿйбÿредер бу да укаа куучын Теҥеридеги Адабыстыҥ биске, кинчектÿ улуска, килеҥкейин бÿткÿлинче jетирип болбос. Кайракан Бойыныҥ jарчызы ажыра мынайда айдат: «Мен сени мöккÿ сÿÿшле сÿÿдим, оныҥ учун сеге jакшылыкту кÿÿнтабымды бередим» (Иер. 31:3). Кинчектÿ уулы öскö ороондо jÿрÿп, адазыныҥ айлынаҥ ыраакта акчаjööжöзин кородып турарда, Адазы оны санап кунугат. Кудайга бурылар деп, кинчектÿниҥ jÿрегинде табылып турган кажы ла кÿÿн — аза берген кижини Текеридеги сÿÿген Адазына тартып турган Агару Тынныҥ эрке кычырузына берген каруу.

Библия мынайда ижендирип турганда, эреҥистелерге jараар ба? Jанарга, кинчек этпеске, кинчегин алынып, Оныҥ будына jыгыларга jÿткиген кööркий кинчектÿ дööн Кайракан кату кöрöр деп сананарга jараар ба? Андый санааларды кедери эдигер! Теҥеридеги Адабыс керегинде анайда сананганныҥ каршузы jаан. Ол кинчекти jаман кöрöт, jе кинчектÿни сÿÿйт. Кÿÿнзеген ончо улус аргадалып, мактыҥ Каандыгында мöккÿ коотту болзын деп, Ол Христостыҥ адынаҥ улуска Бойын берген. Бойыныҥ бисти сÿÿгени керегинде Исаия jарчы ажыра айтканынаҥ артык айдарга jараар ба? Бат Оныҥ сöстöри: «Бойыныҥ карындаган уулына килебеске, ÿй кижи эмчек балазын ундыыр ба? Jе ол ундыган да болзо, Мен сени ундыбазым» (Чыг. 49:15).

Эреҥистелип турган ла jÿректери jобош ончо улус, ойгоныгар! Иисус тирÿ, Ол слер учун сураар. Слерге Бойыныҥ сÿÿген Уулын бергени учун Кудайга алкышбыйан jетиригер, Оныҥ öлÿми слерге калас болбозын деп мÿргÿгер. Бÿгÿн Агару Тын кажыгарды ла Бойына кычырат. Иисуска келигер! Мыны акту jÿрегердеҥ эдип, Оныҥ алкыжына иженер аргагар бар.

Кудайдыҥ берген сöзин кычырып, ондо Оныҥ айдып болбос сÿÿжи ле быйаны кöргÿзилгенин ундыбагар. Учыкыйузы [42] jок сÿÿштÿ jÿрек кинчектÿни эрке сÿÿйт: «Оныҥ Бойында ла Оныҥ каны ажыра биске jайым берилген, кинчектерис ташталган» (Еф.1:7). Кудай — слердиҥ Болушчыгар деп, слер jаҥыс ла бÿдÿгер. Ол кижини jакшы кылыкjаҥга таскадар кÿÿндÿ. Слер кинчегерди чыгара айдынып ла алынып, Ого jууктазагар, Ол быйан берип ле кинчегерди таштап, слерге jууктаар. [43]

поглавље 7—Бис Христостыйы ба?

Анайдарда, Христостыҥ Бойындагы кижи — ол jаҥы jайаан. Jебрендези öдÿп калган, эмди ончозы jаҥы» (2 Кор. 5:17).

Кезикте кижи бойыныҥ Христоско баштанганыныҥ чике öйин ле jерин эмезе мынаҥ озо болгон ончо айалгаларды эске алынып болбойт. Jе мынызы ол эмдиге Кудайга баштангалак дегени эмес. Христос Никодимге мынайда айткан: «Салкын кайда согойын дезе, согор. Оныҥ шуултын угарын угуп jадыҥ, jе кайдаҥ келип, кайдаар барып jатканын билбезиҥ. Тыннаҥ туулган кажы ла кижиле андый болотон» (Ин. 3:8).

Кижиниҥ jÿрегине Кудайдыҥ Тыны jетирип турган камаан эзин сокконына тÿҥей. Бис эзинди кöрбöйдис, jе оныҥ барын сезедис. Кижиниҥ кöзине илинбес орныктыраачы ийдекÿч jаҥы jÿрÿм берет. Ол jаҥы кижини Кудайдыҥ сÿркебериле jайап jат. Агару Тын араай ла билдирбезинеҥ иштейт, jе Оныҥ ижиниҥ турултазы иле. Кижиниҥ jÿреги Кудайдыҥ Тыныла jаҥыртылган болзо, ол jазымы jоктоҥ jÿрÿмде кöрÿнер. Бойысты кубултарга эмезе Кудайла эпкеjöпкö келерге, бойыс нени де эдип болбозыс. Бис бойыска эмезе jакшы керектериске иженбес те учурлу, jе Кудайдыҥ jакшылыгы бистиҥ öзöгисте бойыныҥ керегин эдип турган болзо, ол jажытту болуп артпас. Бистиҥ кылыкjаҥыста, бистиҥ темигÿбисте ле ÿредÿбисте билдирлÿ [44] кубулталар болор. Улус башкыдагы ла jаҥы jÿрÿм ортодо jаан башкаланышты кöрöр. Кижиниҥ кылыкjаҥы болгобой эткен jакшы эмезе jаман керектерде ачылып турган эмес, ол нени айдып ла эдип турганында, оныҥ jÿрÿминик текши ууламjызында ачылат.

Кижиниҥ jÿрÿми, эткентутканы тыш jанынаҥ jакшы ла Христостыҥ jаҥыртаачы ийдекÿчи jок болордоҥ айабас. Онызы чын. Улуска камаанын jетирип, ончозы алдында тоомjыда jÿрер кÿÿн бойысты jакшы тудундырар аргалу. Бойыныҥ кирезин билгени jаман керектер эттиртпейт. Бойын сÿÿген кижи jакшыны эдер аргалу.

Айдарда, бис jакшынык эмезе jаманныҥ jанында болгонысты канайда билип алар? Бистиҥ jÿрегис кемдийи? Бистиҥ санаабысты кем ээлейт? Бис кем керегинде айдарга сÿÿйдис? Эҥ эрке сезимдерис кемге учурлалган, ийдекÿчисти кемге бередис? Бис Христостыйы болзобыс, биске Ол керегинде сананары недеҥ де jакшы. Бис Ого бойысты бойыс, не барыбысты ончозын бередис. Бис Оныҥ сÿркеберин алынарга, Оныҥ Тыныла толорго, Оныҥ кÿÿнтабын бÿдÿрерге ле Ого ончозында jараарга кÿÿнзейдис.

Христос Иисус ажыра jаҥы jайалган боло берген кажы ла кижи, бойыныҥ jÿрÿминде Агару Тыннаҥ алатаны бу: «Сÿÿш, сÿÿнчи, амыр, узакка чыдажыш, быйанзыш, буурсаш, бÿдÿмjи, jобожыш, тудуныш» (Гал. 5:22,23). Андый улус башкыдагы кычаларына мынаҥ ары jай бербес, jе Кудайдыҥ Уулына бÿдÿп, Оны ээчий барып, Оныҥ кылыкjаҥын алынып, Ол ошкош ару болорго, бойын арутаар. Олорго башкыда jаман кöргöндöри jараар, башкыда сÿÿгендерин дезе, — jаман кöрöр. Улуркактар ла бойына иженеечилер jобош болор, сандырап ла тееркеп jÿргендер тöп лö керсÿ болор. Аракызактар эрÿÿл jÿрÿм jÿрер, чайдам кылыктулар ойгор болор. Jадынjÿрÿмдеги чÿмjаҥдар jектелер. Христиандарды «кийимниҥ кееркемjизи» эмес, «jобош ло тымык тынныҥ чалдыкпас jаражы» jилбиркедер (1 Петр. 3:3,4).

Кижи тÿзелбеген соҥында, кинчегин акту jÿрегинеҥ алынбаганы ол. Кинчектÿ кижи ордына алганын, уурдаганын кайра jандырганда, кинчектерин чыгара айдынганда, Кудайды ла jуук улузын сÿÿп баштаганда, öлбöй, jÿрÿм алганына бÿдÿмjилÿ болор аргалу. [45]

Бойыстыҥ азып jÿргенисти ле кинчектеристи оҥдоп, Христоско келгенисте, Оныҥ кинчекти таштаар jакшылыгын алганыста, бистиҥ jÿректерис сÿÿшле толот. Кандый да кошjÿк уур деп билдирбес, нениҥ учун дезе, Христос салып турган кошjÿк jеҥил. Молjулар сÿÿнчи боло берет, бойын беринип иштеери дезе — макатыш.

Алдында каракуйга бÿркелген jол Агарулыктыҥ Кÿниник чокторыла jарыйт.

Христостыҥ кылыкjаҥыныҥ jаражы Оныҥ jолыла барып jаткандардаҥ кöрÿнер. Иисус Кудайдыҥ кÿÿнтабын сÿÿнип бÿдÿрген: Ол Кудайды сÿÿп, Оны макка чыгарарга кÿÿнзеген. Оныҥ нени ле эдип jÿргенине сÿÿш аҥылу учур берген. Сÿÿш Кудайдаҥ чыгат. Ол Кудайды билип албаган jÿректе табылбас. Ол jаҥыс ла Иисус каан болуп башкарып турган jерде jÿрÿп jат. «Бис сÿÿп jадыс, нениҥ учун дезе Ол бисти озо сÿÿген» (1 Ин. 4:19). Кудайдыҥ jакшылыгыла jаҥыртылган jÿректе сÿÿш башкараачы ийдекÿч болуп jат. Ол кылыкjаҥды кубултат, кÿÿнди башкарат, кычаларды, öштöжÿни токтодот, сезимди курчыдат. Jÿректе jÿрген бу сÿÿш кижини кежиктÿ эдип, эбире jÿрген улуска jакшы камаанын jетирет.

Кудайдыҥ балдары, анчада ла Оныҥ jакшылыгына иженип баштаган улус аjарынар учурлу эки jеткер бар. Баштапкызында, öрö айдылганыла, Кудайла эпкеjöпкö бойыныҥ керектериле jедер арга бар деп сананбас керек. Бойыныҥ кÿчиле jасакты бÿдÿргени ажыра агарулыкка jедерге ченешкен улус шорлонып калат. Кижиниҥ Христос jокко эткениниҥ ончозы бойын сÿÿгениле, кинчекле быjартыган. Jаҥыс ла Кудайга бÿткени ажыра алылып турган Христостыҥ jакшылыгы бисти агару эдер.

Христоско бÿткени, Кудайдыҥ jасагын бÿдÿрери керектÿ болгонынаҥ кижини jайымдап jат, бис Кудайга бÿткенисле Христостыҥ jакшылыгын алып турганыс учун, бисти jайымдаарында эткен керектеристик бир де камааны jок дегени — ол jаан jастыра.

Сöсуккур болоры — некелтелерди jаҥду ла бÿдÿргени эмес, сÿÿп, Кудайга jалчыланганы дегенине аjару эдигер. Кудайдыҥ jасагы Кудайдыҥ бÿткен бÿдÿмин кöргÿзет. Ол сÿÿштиҥ улу ээжилерин бÿдÿрип, Кудайдык текеридеги ле jер [46] деги башкартузыныҥ тöзöлгöзи болуп jат. Бистик бойыста Кудайдыҥ тÿҥейи бар болзо, jÿрегисте Кудайдыҥ сÿÿжи jÿрÿп турган болзо, Кудайдыҥ Jасагын бÿдÿретенис андый ла болор учурлу эмес пе? Сÿÿш кижиниҥ jÿрегин ээлеп турганда, оны jайаган Кудайдыҥ сÿркебери аайынча ол jаҥыртылганда, ого Jаҥы Кереесте бичилгени бÿдет: «Мен jасактарымды jÿректерине салып, санааларына бичиирим» (Евр. 10:16). Jасак jÿректе бичилген болзо, ол jÿрÿмге камаан jетирбес беди? Сÿÿп, сöсуккур болоры ла Кудайга бажырары — Христостыйы болгоныгардыҥ чындык керези. Чийимде айдылган: «Кудайдыҥ jакылталарын бÿдÿрип jÿргенисте, Оны сÿÿп jадыбыс»; «Оны билип алгам деп айдып, jакылталарын чеберлебей турган кижи тöгÿнчи, оныҥ бойында чын jок» (1 Ин. 5:3; 2:4). Кудайга бÿдери кижини сöсуккур болорынаҥ jайымдабайт. Ол биске Христостыҥ jакшылыгын берет, онызы биске сöсуккур болорына ийдекÿч кожот.

Бис сöсуккур болгоныс учун аргадалбазыс. Кижи Кудайга бÿдÿп турза, Ол оны тегинге аргадайт. «Слер билеригер, Ол кинчектерди Бойына аларга ачылганын ла Оныҥ Бойында кинчек jогын. Оныла бирлик jÿреечи не ле кижи кинчек этпейт. Кинчек эдеечи не ле кижи Оны кöрбöгöн, Оны билип албаган» (1 Ин. 3:5,6). Анайып, бистиҥ Кудайга бÿдерис ченелет. Бис Христостыҥ Бойында, Кудайдыҥ сÿÿжи бистиҥ бойыста jÿрÿп турган болзо, бистиҥ сезимис, санааларыс, умзаныштарыс ла нени эткенис Кудайдыҥ агару jасагында айдылган Оныҥ кÿÿнтабыла бирге болор. «Балдар! Слерди кижи аскырбазын. Чынды эдеечи — акту, Ол акту болгоны чылап» (1 Ин. 3:7). Акту болорыныҥ кемjÿзи Синайда берилген Он Jакылтадаҥ турган Кудайдыҥ агару Jасагы болуп jат.

Кижини Кудайга бактырбай турган Христоско бÿдери деп адалганы — Кудайга бÿдери эмес, бойына бойы иженери. «Слер Кудайга бÿдÿп, Оныҥ jакшылыгыла аргадалган инегер». Jе «кем бÿдÿп, керектер этпей турган, оныҥ бÿткени бойы таҥынаҥ бÿткени де эмес» (Еф. 2:8; Иак. 2:17). Иисус Бойы керегинде jерге келгелекте мынайда айткан: «Ээ, Кудайым, Мен Сеник кÿÿнтабыҥды бÿдÿрейин деп турум. Сениҥ Jасагыҥ Мениҥ jÿрегимде» (Cap. 39:9). Теҥериге кöдÿрилердеҥ бир эмеш озо, Ол мынайда угускан: «Мен Адамныҥ jакылталарын бÿдÿрип, Оныҥ сÿÿжинде jÿрÿп jа- [47] дым» (Ин.15:10). Чийимде айдылган: «Оны билип алганысты Оныҥ jакылталарын чеберлеп jÿргенистеҥ кöрöдис... Оныҥ Бойында jÿрÿп jадым дегени, Ол чылап эдер учурлу» (1 Ин. 2:3—6). «Христос слерди Оныҥ изиле барзын деп, слерге тем артырып, слер учун шыралаган» (1 Петр. 2:21).

Мöҥкÿ jÿрÿм аларыныҥ некелтези jаантайын болгондый, адаöбöкöлöрис кинчек эдердеҥ озо райда болгондый артканча, — ол Кудайдыҥ Jасагына бÿткÿлинче багары, толо кемдÿ акту jÿрÿм jÿрери. Мöҥкÿ jÿрÿмди аларыныҥ некелтези астадылган болзо, онызы бастыра Орчылаҥга чочыду эдер эди. Бойыла кожо туузылбас jеткертÿбек ле кыйыншыра экелип турган кинчекти мöҥкÿледер эди.

Кинчек эдердеҥ озо баштапкы кижи Адам Кудайдыҥ Jасагына бакканы ажыра кылыкjакын jарандырарында оноҥ бийик jедимдерге jедер аргалу болгон. Jе ол бу jолло барбаган. Оныҥ кинчегинеҥ улам бис кижиниҥ кинчектÿ болуп бÿткен бÿдÿмин энчиленип, бойысты бойыс акту эдип болбойдыс. Бистиҥ, кинчектÿ ле jектÿ улустыҥ, агару jасакты толо бÿдÿрерге кÿчис jетпейт. Бис акту эмезис учун, Кудайдыҥ Jасагыныҥ некелтелерин бÿдÿрип болбойдыс. Jе Христос биске аргадалар jол ачкан. Ол jерде бис те учурап тургандый ченелтелерди öдÿп jÿрген; jе Оныҥ jÿрÿми кинчек jок болгон. Ол бис учун öлгöн, бÿгÿн Ол бисти кинчектердеҥ jайымдап, Бойыныҥ актузын берерге кÿÿнзейт. Слер бойыгарды Ого берип, Оны бойыгардыҥ Аргадаачыгар деп айдып турган болзогор, ол тушта, кинчектÿ де болзогор, Оныҥ эткениниҥ шылтузында акту деп бодолып, Христостыҥ кылыкjаҥын аладыгар. Кудай слерди качан да кинчек этпегенеердий, Бойына jуудып алат.

Бого ÿзеери, Христос jÿректи кубултат; слер Ого ижемjигерди салганыгар учун, Ол слердиҥ jÿрегерде jÿрÿп jат. Слер Кудайга бÿткенигер ажыра Христосло бу колбуны тудуп, Ого jаантайын бойыгардыҥ кÿÿнтабыгарды бактырар учурлу. Бу айалгада болуп jÿрзегер, Ол слердиҥ бойыгарда «кÿÿн jайап, слерди ууландырып, Бойыныҥ jакшылыкту кÿÿниле эдер». Оныҥ учун слердиҥ мынайда айдар аргагар бар: «Эмди мен jÿрÿп турган эмезим, jе мениҥ бойымда Христос jÿрет. Эткандуда jÿрÿмимди алза, Кудайдыҥ Уулына бÿткенимле jÿрÿп jадым. Ол мени сÿÿп jат, мен учун Бойын бер- [48] ген» (Гал. 2:20). Иисус Бойыныҥ ÿренчиктерине айткан: «Слер бойыгардаҥ айдар эмезигер, Адагардыҥ Тыны ичигердеҥ айдар» (Мф. 10:20). Ол тушта слердиҥ бойыгарда ижин эдип турган Христосло кожо бойыгарда андый ок тынду болуп, jакшы керектер — акту ла сöсуккур болорыныҥ керектерин эдеригер.

Анайдарда, бистиҥ бойыста мактангадый не де jок. Бойысты бойыс бийиктединетен кичинек те тöзöлгö jок. Сок jаҥыс ижемjи — Христос Бойыныҥ Тыныла биске ле бис ажыра камаан jетирип, бисти акту эдери.

Кудайга бÿдетени керегинде айдып, мындый немени аjаруга алар керек: чын болгон керектерди jаратканы — чынынча Кудайга бÿткени эмес. Öрö турган Кудайдыҥ бары, Оныҥ Сöзиниҥ чыны — керек дезе эрлик те бойыныҥ элчилериле кожо jектеп болбос чындык. Библия мынайда айдат: «Шилемирлер де бÿдÿп, сертилдеп jадылар» (Иак. 2:19). Jе мынызы Кудай бистеҥ сакып турган бÿдÿш эмес. Чындаптаҥ бÿдери сÿÿштиҥ керектеринеҥ кöрÿнип, тынjуланы арутайт — бу jаҥыс та Кудайдыҥ Сöзин jаратканы эмес, jе Ого бойыныҥ кÿÿнтабын бактырганы, Ого баккан ла тартылган jÿректиҥ бÿткилинче берингени. Анайда бÿткени кижини jаҥыртып, оныҥ бойында Кудайдыҥ сÿркеберин орныктырат. Мынаҥ озо кижи Кудайдыҥ Jасагына багынбаган, багынып та болбогон. Эмди дезе оны агару jакылталар сÿÿндирет, ол сарынчыла кожо кöдÿриҥилÿ айдат: «Мен Сениҥ jасактарыҥды кандый тыҥ сÿÿп jадым! Керетÿжине ол керегинде сананадым» (Cap. 118:97). Эмди jасактыҥ чындык некелтелери «этканныҥ кычазыла эмес, тынла» jÿрген бойыбыста бÿдет (Рим. 8:1).

Христостыҥ ончо кинчектерди таштаар сÿÿжин кöргöн улус бар, олор акту jÿрегинеҥ Кудайдыҥ уулы эмезе кызы болор кÿÿндÿ. Jе олор бойлорыныҥ толо кемдÿ эмезин, jедикпестутактарын кöрÿп jадылар, онык учун jÿректери Агару Тынла jаҥыртылганына бÿтпей, эреҥистелип jадылар. Андый улуска мен: «Чöкöбöгöр» — деп айдар кÿÿним бар. Биске эмди де Христостыҥ будынык алдына канча катап jыгылып, бойыстыҥ jастыраларысты ла jедикпестутактарысты чыгара айдып, кородоп ыйлаарга келижер. Jе бис чöкöп, сÿрис тÿшпес учурлу. Керек дезе öштÿ jеҥип те турза, бисти [49] Кудай артырбаган ла jектебеген. Jок, бис учун сураарга, Христос Кайраканныҥ алдында туруп jат. Иисустыҥ сÿÿген ÿренчиги Иоанн айткан: «Слерди кинчек этпезин деп, мыны слерге бичип турганым бу. Jе кем кинчек эткен болзо, бисте Акту Иисус Христос бар. Ол Ада алдында бис учун сурап jат» (1 Ин. 2:1). Христостыҥ мындый сöстöрин ундыбагар: «Ада Бойы бисти сÿÿп jат» (Ин. 16:27). Оныҥ арузы ла агарулыгы слердиҥ бойыгарда болзын деп, Ол слердиҥ бойыгарда Бойыныҥ сÿркеберин орныктырар кÿÿндÿ. Слер Ого баксагар ла, слердиҥ бойыгарда jакшы керек баштаган Кудай оны Иисус Христос ачылар кÿнге jетире эдер. Мÿргÿп, бÿдÿп турганыгарды тыҥыдыгар! Бойыстыҥ ийдекÿчистеҥ чöкöгöн бойыс, бисти Jайымдаачыныҥ кÿчине иженип, Оны, тынjулабысты Jазаачыны, мактайлы.

Слер Христоско jууктаганыгар сайын, бойыгардыҥ кылыкjаҥыгардагы jедикпестутактарды jарт кöрÿп jадыгар, нениҥ учун дезе, ичкöгÿс байлык jанынаҥ кöрÿмшÿÿлтегер элбеп jат. Оныҥ агарулыгына кöрö, слердиҥ уйаныгар иле кöрÿнет. Онызы эрлик бойыныҥ jилбиркедижиле слерди олjолоп болбозы, Кудайдыҥ Тыныныҥ jÿрÿм берер камааны слерди ойгозып турганы керегинде айдат.

Бойыныҥ кинчектÿзин оҥдобой турган кижи, Христосты сÿÿп болбос. Христостыҥ jакшылыгыла кубултылган jÿрек Онык Кудайлык кылыкjаҥын jаантайын кайкап jÿрер. Jе бис бойыстыҥ ичкöгÿс jÿрÿмистиҥ jедикпестутактарын кöрбöй турган болзобыс, онызы Христостыҥ кылыкjаҥыныҥ кеенjаражын ла толо кемдÿзин билип алгалагысты керелеп турганында алакзу jок.

Бис улуркабай, мактанбай турган болзобыс, бистиҥ Аргадаачыбыстыҥ арузын ла бойына тартып турганын там баалайдыс. Кинчектÿ болгонысты оҥдогоныс, кинчектеристи jаантайын таштаар аргалу Кудайга апарарга бисти кÿÿнзедет. Бойына бойы болужып болбос тынjула Христосты бедирегенде, Ол ого Бойынык бастыра улуjаан ийдекÿчиле ачылат. Оны, Кудайдыҥ Сöзин канча ла кире керексигенисте, анча ла кире Оныҥ кылыкjаҥы керегинде кöпти билип, бойыстыҥ jÿрÿмис ажыра Оныҥ сÿркеберин толо кöргÿзерис. [50]

поглавље 8—Христостыҥ Бойында болуп öзöри

Бис ичбойыстагы кубулталардыҥ шылтузында Кудайдыҥ балдары боло бередис. Бу кубулта Библияда öрöртинеҥ туулганы деп адалат. Ол анайда ок ÿрендеечи ÿрендеген jакшы ÿренниҥ öскöнине тÿкейлелет. Анайып ла, Христоско jаҥы баштанган улус, «jаҥы туулган балдар чылап», «Христостыҥ толо кемине jедер» учурлу (1 Петр. 2:2; Еф. 4:13). Кырада ÿренделген jакшы ÿрен чилеп, олор öзÿп, тÿжÿм берер учурлу. Исаия jарчыныҥ айтканыла, олорды «чыныла кÿчтÿ улус, Кайраканныҥ магына тарыганы» деп адагылаар (Чыг. 61:3). Арбÿткенниҥ телекейинеҥ алылган бу темдектер биске ичкöгÿс jÿрÿмниҥ табыскактарын jакшы оҥдоп аларга болужат.

Эҥ оогош деген амыйтанга jÿрÿм берерге кижиниҥ ойгоры ла билгири jеткил эмес. Öзÿмдер ле тындулар олорго Кудай салган ийдекÿчтиҥ шылтузында jÿрÿп jадылар. Ичкöгÿс те jÿрÿм улуста jаҥыс ла Кудайдаҥ табылар. Кижи «öрöртинеҥ туулбаза» (Ин. 3:3), jÿрÿм jÿрбес, Христос дезе бистиҥ телекейге бу jÿрÿмди берерге болуп келип jÿрген.

Мынайда ок öзÿм керегинде айдарга jараар. Öзÿмдер Кудайдыҥ кÿчиле чечектеп, тÿжÿм берип jадылар. Кудай «баштап кöк öскÿрет, оноҥ мажак, оноҥ мажакты ашла толтырат» (Мк. 4:28). Осия jарчыныҥ айтканыла, Израиль «чомур чечек чилеп чечектейт», «анда калаш артыктажып, виноградтыҥ ööни чилеп чечектегилеер» (Ос. 14:6,8). Иисус [51] дезе биске айдат: «Чомур чечектердиҥ öзÿп турганын кöрÿгер» (Лк. 12:27). Öзÿмдер ле чечектер алкы бойыныҥ кÿчиле, таҥынаҥ бойлоры эмес, Кудайдаҥ jÿрÿмге керектÿ ончо немелерди алып тургандары учун öзÿп jадылар. Бала, канайып та кичеензе, бойыныҥ сынын узадып болбос. Анайып слер де, бойыгардыҥ кÿчигерле, сандыртыгарла ичкöгÿс jÿрÿмде öзÿмге jедип болбозыгар. Öзÿмдер де, бала да эбире турган арбÿткеннеҥ jÿрÿге керектÿ ончо немени — кейди, кÿнниҥ jаркынын ла курсакты алып турганыныҥ шылтузында öзÿп jадылар. Христос Ого иженип турган улуска керектÿ чилеп, арбÿткенниҥ бу сыйлары тындуларга ла öзÿмдерге керектÿ. Ол буларга «мöҥкÿ jарык», «кÿн ле куйак» (Чыг. 60:19; Cap. 83:12). Ол «Израильге чалын» (Ос.14:6) болор, «öлöҥи чабылган jалаҥга jааган jаҥмыр, jерди сугарган тамчылар чылап келер» (Cap. 71:6). Ол — тирÿ суу, теҥеридеҥ тÿжÿп, телекейге jÿрÿм береечи калаш (Ин. 6:33).

Неле де тÿҥдеп болбос сый эдип телекейге Бойынык Уулын ийип, Кудай ончо jерди Бойыныҥ jакшылыгыла толтырган. Бу jакшылыкта болуп jÿрерге jÿткиген ончо улус Христос Иисус ажыра jÿрер.

Чечек кÿнге тартылып, оныҥ jаркынду чокторы тийип, кепбÿдÿм алынып, jаранып турганы чылап, бис те, бисти теҥеридеги jаркын jарытсын, кылыкjаҥыс Христостыҥ кылыкjаҥына там ла там тÿҥейлешсин деп, Акту болорыныҥ Кÿнине тартылар учурлу.

Андый ок ÿредÿ Христостыҥ сöстöри ажыра берилет: «Мениҥ бойымда болуп туругар, Мен де слердиҥ бойыгарда болорым. Сабалак ööнинде болбозо, алдынаҥ бойы jиилек öскÿрип болбос, анайып ок слер де, Менде болбозогор, нени де öскÿрип албазыгар» (Ин. 15:4,5). Сабалак сапка бириктирилбезе, öспöс, тÿжÿм бербес чилеп, анайып слер де, Христостыҥ Бойында болуп jÿрбезегер, агару jÿрÿмле jÿрÿп болбозыгар. Ол jокко слерде jÿрÿм де jок. Слерде ченелтеге удурлажар эмезе jакшылыкта ла агарулыкта öзÿм алынар ийдекÿч jок. Оныҥ Бойында болуп, толо кемдÿ jÿрÿм jÿреригер. Оноҥ jÿрÿмдик ийдекÿч алып, аругарды jылыйтпазыгар, тÿжÿм jок артпазыгар. Слер сууныҥ jанында тарылган агаштый болорыгар. [52]

Бу керектиҥ jарымын таҥынаҥ эдер керек деп, кöп улус бодойт. Олор кинчектери ташталарында Христоско иженгендер, эмди дезе бойлорынык аргачыдалыла чын jÿрÿм jÿрерге ченежип jадылар. Jе анайда ийдекÿч салганында jедим jок. Иисус айдат: «Мен jокко нени де эдип болбозыгар». Бистиҥ jакшылыкта öзöтöнис, бистиҥ сÿÿнчибис ле тузабыс — ончозы Христосло биригеринеҥ камаанду. Jаҥыс ла кÿнÿк сайын, саат сайын Оныла тил алыжып, Оныҥ Бойында болуп, бис jакшылыкта öзöр аргабыс бар. Ол бистиҥ бÿдÿп турганыстыҥ jаҥыс та башталганы эмес, jе учы. Христос — баштапкы ла калганчы, кайда ла jÿреечи. Ол jаҥыс та jолыстыҥ бажында ла учында эмес, jе кажы ла алтамда бисле кожо болор учурлу. Давид айдат: «Мен алдымда jаантайын Кайраканды кöргöм, нениҥ учун дезе, Ол мениҥ ок jанымда; эреҥистелбезим» (Cap. 15:8).

Слер: «Канайып мен Христосто болуп jÿрерим?» — деп сурайдыгар. Анайып ла, бажында ла чылап, Оны бойыгарга jуудып аларыгарда чылап. «Оныҥ учун Христос Иисус Кайраканды канайып алынганыгар, анайып Оныҥ Бойында jÿрÿгер» (Кол. 2:6). «Мениҥ акту кижим дезе бÿдÿп, jÿрер» (Евр. 10:38). Слер бÿткÿлинче Кудайдыйы болорго, Ого бажырып ла багып jÿрерге, бойыгарды Ого бердигер. Слер Христосты бойыгардыҥ Аргадаачыгар эдип jуудып алдыгар. Слер бойыгардыҥ кинчектеригердеҥ алкы бойыгардык эткенигерле айрылып ол эмезе jÿрегерди кубултып болбодыгар. Jе, бойыгарды Кудайга берип, Ол Христоско болуп мыны ончозын слерге эткенине бÿттигер. Кудайга бÿдÿп, Христостыйы боло бердигер, бÿдÿп ок, берип ле алып, Оныҥ Бойында öзÿгер. Слер ончозын берер учурлу: бойыгардыҥ jÿрегерди, бойыгардыҥ кÿÿнтабыгарды, бойыгардыҥ jÿткÿмелеерди; Оныҥ ончо jакаруларын бÿдÿрерге, Ого бастыра бойыгарды берер учурлу. Слер анайда ок ончозын алар учурлу: Христос слердиҥ бойыгарда jÿрзин, слердиҥ ийдекÿчигер, слердиҥ актугар болзын, слерге сöсуккур болорго болушсын деп, Оныҥ ончо алкыштарын.

Бойыгарды кажы ла кÿн эртен тура Кудайга учурлагар. Бу слердиҥ баштапкы керегер болгой. Мынайып мÿргÿгер: «Мени Бойыҥа ал, Кайракан, мен бÿткÿлинче Сенийи. Мен ончо амадуларымды Сениҥ будыҥныҥ алдына салып турум. Бÿгÿн [53] мени Бойыҥныҥ керегиҥде тузалан. Мениҥ ончо иштерим Сениҥ болужыҥла бÿтсин деп, мениле кожо бол». Мыны кажы ла кÿн эдер керек. Кажы ла кÿн эртенги кÿнге бойыгарды Кудайга учурлагар. Нени эдерге сананып алганыгарды ончозын Ого бактырыгар. Ол бойыныҥ озолондыра билгениле слерге айдып берер деп, оны бÿдÿрерге эмезе оноҥ мойноорго белен болугар. Анайып, слер бойыгардыҥ jÿрÿмигерди Кудайга кÿннеҥ кÿнге берер аргалу болорыгар, jÿрÿмигер там ла там Христостыҥ jÿрÿмине тÿкейлежер.

Христостыҥ Бойында jÿрери — ол энчÿ jÿрÿм. Христиан кижиде кööрöм санаалар болбостоҥ до айабас, jе ондо jаантайын ичбойындагы бÿдÿмjи ле токунал болор. Слер бойыгарга эмес, Христоско иженедигер. Слердиҥ чине jок болгоныгар Оныҥ ийдекÿчиле биригет, слердиҥ билбезигер — Оныҥ ойгорыла, слердиҥ аргакÿч jок болгоныгар — оныҥ улуjаан ийдекÿчиле. Слер бойыгарга кöрбöгöр, алкы бойыгарга аjаруны тыҥытпагар. Христос дööн кöрÿгер! Оныҥ сÿÿжи, Оныҥ кылыкjаҥыныҥ кеенjаражы ла толозы керегинде сананыгар. Христос ло Оныҥ Бойынак jана тÿшкени, Христос ло Оныҥ Бойын базынганы, Христостыҥ арузы ла агарулыгы, Оныҥ неле де тÿҥдеп болбос сÿÿжи — сананарга jарамыкту темалар андый. Слер Оны сÿÿзегер, Ого öткöнсöгöр, иженсегер, jÿк ле ол тушта Ого тÿҥейлежеригер.

Иисус айдат: «Мениҥ Бойымда болуп jÿрÿгер». Бу сöстöрдö туркаары, бÿдÿмjилÿ болорыныҥ, энчÿниҥ шÿÿлтези салылган. Ол ойто катап кычырат: «Меге келигер... Мен слерди токунадып койорым» (Мф.11:28). Мындый ок шÿÿлтени сарынчы айдат: «Кайраканга багып, Ого ижен» (Cap. 36:7). Исаия jарчы дезе бÿдÿмjилейт: «Слердиҥ кÿчигер тымыкта ла ижениште» (Чыг. 30:15). Бу энчÿ эшнеме этпегениле алылбас, нениҥ учун дезе, Аргадаачыныҥ кычырузында jаҥыс та сöс берилген эмес, jе ишке кычыру бар: «Мен берер комутты бойыгарга кийигер... ол тушта тынjулагарга энчÿ табарыгар» (Мф. 11:29). Христоско бÿткÿлинче иженип турган кижи Оныҥ кыразында эҥ эрчимдÿ ле кичееҥкей ишчи болор.

Кижи бастыра аjарузын бойыныҥ «мен» дегенине эткенде, ол Христостоҥ — jÿрÿм ле кÿч Береечидеҥ — jана болот. Бат оныҥ учун эрлик улустыҥ аjарузын Аргадаачыдан jаан- [54] тайын туура эдерге, онызыла Христосло тил алыжарын ла биригерин буудактап койорго ченежет. Ол слердиҥ санаагарды ичипjип jыргап jÿрерине, jадынjÿрÿмдеги шакпырашка, керишталашка, öскö улустыҥ jедикпестутактарына, толо кемдÿ эмезигерге ууландырарга jÿткийт. Бойыгарга аjару этпес, бистиҥ аргадажыс jанынаҥ коркыбас ла тÿймебес керек. Бу ончозы бисти кÿч Береечидеҥ туураладат. Бойыгардыҥ jÿрÿмигерди Кудайга бÿдÿмjилеп, Ого иженигер. Иисус керегинде айдыгар, сананыгар. Слердиҥ «мен» дегенигер Оныҥ Бойында кайылып калар учурлу. Ончо эреҥистелиштерди ле коркышты кеде эдигер. Павел апостолло кожо мынайда айдыгар: «Эмди мен jÿрÿп турган эмезим, jе мениҥ бойымда Христос jÿрет. Эткандуда jÿрÿмимди алза, Кудайдыҥ Уулына бÿткенимле jÿрÿп jадым. Ол мени сÿÿп jат, мен учун Бойын берген» (Гал. 2:20). Кудайдыҥ Бойында энчÿ бедирегер. Слердиҥ Ого бÿдÿмjилегенеерди Ол чеберлеер. Слер Оныҥ колында болзогор, слерди Сÿÿгенниҥ ийдекÿчиле ончозын jеҥÿлÿ öдÿп чыгарыгар.

Кижиниҥ бÿткен бÿдÿмин алынала, Христос Бойын кижиликле сÿÿштиҥ бек колбуларыла колбогон. Кижи бойы кÿÿнзебезе, олорды кандый да ийдекÿч ÿзÿп болбос. Бу колбуларды ÿссин, Христос jокко jÿрер шÿÿлте этсин деп, эрлик бисти jаантайын ченеер. Бат оныҥ учун кандый да jилбиркедиш бисти öскö бийди талдаттырбазын деп, сергек болор, мÿргÿÿр ле ийдекÿч салар керек. Бисте талдаар jаҥ бар ине. Аjарубысты Христоско эдели, Ол бисти чеберлеер. Христоско баштанып турганыста, биске jеткер табарбас. Бисти Оныҥ колынаҥ кем де блаап албас. Оны улайын кöрÿп, бис «Ого тÿҥейлежип, кубуладыс, Оныҥ магыла там ла там jаркындаладыс» (2 Кор. 3:18).

Шак анайда баштапкы ÿренчиктер бистиҥ кару Аргадаачыбысла тÿҥейлешкен. Бу ÿренчиктер Иисустыҥ айткан сöстöрин угала, олорго шак ла Ол jетпегенин бу ла тарый сескендер. Олор Оны бедиреп табала, ээчий баргандар. Ӱренчиктер Оныла кожо ÿйде, кÿндÿкÿрееде, аалга jерлерде, арбÿткенде болгондор. Олор Оныҥ агару чындык керегинде ÿредÿзин угуп, Оноҥ кажы ла кÿн ÿренгендер. Бойлорыныҥ эдетен молjуларын оҥдоорго, олор, jалчылар бойыныҥ бийине чилеп, Ого кöргöндöр. Бу ÿренчиктер ончозында биске [55] тÿҥей болгондор (Иак. 5:17). Олор бис ле чилеп кинчекле тартышкандар, агару jÿрÿм jÿрерге, бис ле чилеп jакшылыкты керексигендер.

Керек дезе Аргадаачыга ончозынаҥ тÿкей, Оныҥ сÿÿген ÿренчиги Иоанн ары jанынаҥ андый jакшы кылыкjаҥду болуп бÿтпеген. Ол jаҥыс та улуркак, бойына ла иженип jÿрген эмес, jе тудунып билбес, jöпкö кирбес болгон. Jе ого Христостыҥ Кудайлык кылыкjаҥы ачыларда, ол бойыныҥ jедикпестутактарын кöрÿп, jобожыган. Ол кÿнÿҥ сайын Кудайдыҥ Уулыныҥ ийдекÿчин, чыдамкайын, эркезин, улу болгонын ла jобожын кöргöн, мынызы оны кайкалла, сÿÿшле толтырган. Иоанн бойын эмес, Кайраканды сÿÿп, кажы ла кÿн Ого jÿрегиле тартылып турган. Христос оныҥ тарынчак, улуркак кылыкjаҥын кубулткан. Агару Тынныҥ орныктыраачы кÿчи Иоанныҥ jÿрегин jаҥырткан. Христостыҥ сÿÿжиниҥ jетирген камааныла оныҥ кылыкjаҥында jаан кубулталар болгон. Иисусла бириккени jазымы jоктоҥ андый турулталарга экелер. Христос jÿректе jÿргенде, кижи бÿткÿлинче кубулат. Христостыҥ Тыны, Онык сÿÿжи jÿректи jымжадып, бактырат, санааларды ла амадуларды Кудайга, ончо мöҥкÿ ле ÿргÿлjи немелерге ууландырат.

Христос теҥери öрö чыга берерде, Оныҥ jолыла барып jаткан улус Оныҥ бар болгонын сескенче болгон. Ол, jаркынла, сÿÿшле толо Бойы, олорло кожо болгон. Базып jÿрÿп айдып, мÿргÿп, сергидип, токунадып турган Аргадаачы Иисус амырэнчÿ керегинде jар jарлаганча, теҥериге алылган. Оны тÿмен тоолу ангелдер курчай аларда, Оныҥ ÿренчиктериниҥ кулагына мындый сöстöр угулганча болгон: «Jе бат, ончо кÿндердиҥ туркунына, чак тÿгенгенче Мен слерле кожо» (Мф. 28:20). Ол теҥериге кижи кеберлÿге кöдÿрилген. Ол Нöкöр лö Аргадаачы болуп артып, Кудайдыҥ ширеезиниҥ jанында jÿрÿп jат деп, Оныҥ олорго сÿÿжи кубулбаган деп, Ол кыйыншырада jÿрген кижиликке килегенче деп, ÿренчиктери билгендер. Улусты кандый jаан баала jайымдаганын эске алындырып, Христос Кудайга Бойыныҥ эткен керектерин, Бойыныҥ баалу канын, jыдала öткÿре сайылган колдорын ла буттарын кöргÿзет. Олорго jер белетеерге, Ол теҥериге кöдÿрилген, ойто келип, олорды Бойына алар деп, ÿренчиктер билгендер. [56]

Христос теҥериге кöдÿрилген кийнинде ÿренчиктер кожо jуулыжала, Иисустыҥ адынак Теҥеридеги Адага бойлорыныҥ сурактарын айдарга кÿÿнзегендер. Олор jÿректери шимиреп, мÿргÿÿрге тизеленип, олорго берилген сöсти такып айдып тургандар: «Мениҥ адымда Аданаҥ нени де сураар болзогор, слерге берер. Сурагар, сÿÿнчигер толо болзын деп, аларыгар» (Ин. 16:23,24). Олор бÿдÿп, колдорын теҥери öрö там ла там бийик кöдÿрип, мынайда керелеген шÿÿлте айдып тургандар: «Öлгöн лö тирилген Христос Кудайдыҥ оҥ jанында jÿрÿп, бис учун сурап jат» (Рим. 8:34). Беженинчи кÿн дейтен байрамда олорго Коот Эдеечи тÿшкен. Ол керегинде Христос мынайда айткан: «Ол... слердиҥ бойыгарда болор». Оноҥ айткан: «Мениҥ барганым слерге торт. Мен барбазам, Коот Эдеечи слерге келбес ине, барзам, Оны слерге ийерим» (Ин. 14:17; 16:7). Бу öйдöҥ ала Христос Бойыныҥ Тыныныҥ болужыла jаантайын балдарыныҥ jÿректеринде болуп jÿрер учурлу болгон. Эмди олор, Оныҥ jерде jÿрердегизине кöрö, Ого jуук болгондор. Олордоҥ бойлорында jÿрген Христостыҥ jаркыны, сÿÿжи ле ийдекÿчи чыгып турган, оныҥ учун улус «кайкажып, Иисусла кожо jÿрген деп, олорды танып тургандар» (Иш. 4:13).

Бÿгÿн Христос баштапкы ÿренчиктери эткенин ончозын Бойыныҥ балдарына эдерге кÿÿнзейт. Иисус Бойыныҥ ÿренчиктери ортодо калганчы катап мÿргÿп, айткан: «Jаҥыс олор учун мÿргÿп турган эмезим, олордыҥ сöзинеҥ Meгe бÿткендер учун мÿргÿп турум» (Ин. 17:20).

Бойы Адазыла бирлик чилеп, бисти Оныла бирлик болзын деп, Иисус бис учун мÿргÿген. Бу кандый улу бирлик! Аргадаачы Бойы керегинде мынайда айткан: «Уулы Бойы Бойынаҥ нени де эдип болбос» (Ин. 5:19); «Мениҥ Бойымда jÿрген Ада Бойыныҥ керектерин эдип турганы ол» (Ин. 14:10). Анайдарда, Христос jÿректеристе jÿрген болзо, «Кудай слердиҥ бойыгарда кÿÿн jайап, слерди ууландырып, Бойыныҥ jакшылыкту кÿÿниле эдет» (Флп. 2:13). Бис Ол иштегени чилеп иштеерис. Бистиҥ бойыбыста ол ло тын ачылар. Оныҥ сÿÿжинде jÿрÿп, Ого ончозында тÿҥейлежерис. «Ол — Христос, Бажы эди» (Еф. 4:15). [57]

поглавље 9—Бистиҥ jÿрÿмис ле керектерис

Кудай бастыра Орчылаҥга jÿрÿм, jарык ла сÿÿнчи берет. Оныҥ алкыштары Оныҥ ончо jайалганына кÿнниҥ jаркыны, тирÿ суучактар чылап урулат. Кудай улустыҥ jÿректеринде jÿргенде, олор до эбире jÿргендерди сÿÿп, jакшыны эдер аргалу боло берет.

Бистиҥ Аргадаачыбыс кинчек эдип jабыс тÿшкен улусты кöдÿрип аргадайтанынаҥ сÿÿнчи табатан. Бого болуп Ол jаман кöрдирип, уйатка тÿжÿп, Бойыныҥ jÿрÿмин берерге кысканбай, кере тартырган. Ангелдер öскö улус кежиктÿ болзын деп, база jаантайын иштеп jадылар. Мынаҥ олор сÿÿнчи табат. Бойын сÿÿчи улус ырыс jок, шыралап jÿргендерге, кинчектÿлерге болужатанын базындырганы деп бодойдылар. Jе шак ла бу — агару ангелдердиҥ эдип турган кереги. Христостыҥ карамкысканыш jок сÿÿжи теҥерини толтырып, теҥериде jÿргендерге кежик берет. Бу тынды Христостыҥ jолыла барып jаткандар алынар, ол эдип jÿрген керектеринде jазым jок кöрÿнер.

Бистиҥ jÿректеристе Христостык сÿÿжи jÿрÿп турган болзо, оныҥ jараш jыдын улустаҥ jажырар арга jок. Оныҥ агару камаанын бисле тил алыжатан ончо улус сезер. Бистиҥ бойыбыста jÿрген Христостыҥ Тыны куба чöлдö арыганjобогон кижини сергидип, суузын кандырып турган тирÿ суудый болор. [58]

Иисусты сÿÿгени, канайып Ол кижиликке алкыштар берерге ле ичкöгÿс jÿрÿмин байгызарга иштегени чилеп, иштеерге кÿÿнзедер; оныҥ jетирген камааныла бис Кайраканныҥ ончо jайалгандарына сескир, быйанзак ла килеҥкей боло берерис.

Аргадаачыныҥ jердеги jÿрÿми jекил болбогон, Бойына учурлалбаган. Ол кинчекке бастырып öлÿп jаткан улусты аргадаарга, турумкай, чылаазыны jок ло кичеенип иштеген. Туулганынаҥ ала кере тартырганына jетире Ол ууркÿчтердеҥ, jоболтолу jолjорыктардаҥ ла иштеҥ кыйбай, бойынаҥ бойы мойнойтон jолло барган. Иисус Бойы керегинде мынайда айткан: «Кижи Уулы улусты Ого jалчыланзын деп эмес, улуска jалчыланайын деп, кöп улус учун толынты эдип Бойыныҥ jÿрÿмин берейин деп келген» (Мф. 20:28). Мында Оныҥ jÿрÿминиҥ тöс амадузы болгон. Артканы ончозы Ого ээчеҥизи, тöс керекти jöмööчизи болгон. Онык курсагы ла суузыны Кудайдыҥ кÿÿнтабын бÿдÿрери болгон. Чылаазыны jок иштеп, Иисус Бойы, Бойыныҥ jилбÿлери керегинде ундыйтан.

Анайып, Христостыҥ jакшылыгын алып турган кажы ла кижи, бойы jÿрген телекейди jарандырарга болуп бастыра аргаларды тузаланып, кандый ла тайылганы эдерге белен болор. Мынызы кижи чындаптаҥ Кудайга баштанганыныҥ чындык керези болуп jат. Кижи Христоско келгенде ле, ол ло тарый оныҥ jÿрегинде кандый баалу нöкöрлÿ болуп калганы керегинде ончозына айдар кÿÿн табылат. Аргадаачы ла арутаачы чындык тынjулада туйук болуп артпас учурлу. Бис Христостый акту болзобыс, бойыбыста jÿрген Оныҥ Тыныныҥ ырызыла толгон болзобыс, унчыкпай отурар учурыс jок. Кайракан кандый jакшы болгонын билген, кöргöн болзобыс, бисте öскö улуска айдар неме болор. Аргадаачыны тапкан Филипп чилеп, бис ончозын Оныла тил алыжарына кычырарыс. Бис олорго Христостыҥ улусты Бойына тартып турганын кöргÿзерге, келер öйдöги телекейдиҥ кöскö илинбес чындыктарын ачарга кичеенерис. Бисте Иисустыҥ баскан jолыла базар, улуска мынайда айдар кÿÿн табылар: «Телекейдиҥ кинчегин кедери алып jаткан Кудайдыҥ Курааны бу» (Ин.1:29).

Бистиҥ öскö улусты кежиктÿ эдер деген jÿткÿмелис бойыска да алкыш берер. Кайракан аргадайтан керекте бистиҥ [59] туружарысты сакыйт. Бойлорыныҥ jууктарына алкыш берзин деп, Ол улуска Кудайлык ийдекÿч кошкон. Бу — улуска Кудай берген эҥ бийик кÿндÿÿ, эҥ улу сÿÿнчи. Сÿÿштиҥ бу керегинде турушкан ончо улус бойыныҥ Jайаачызына jуук болор.

Улуска Бойыныҥ Евангелиезин, сÿÿштиҥ ле ижемjиниҥ сÿÿнчилÿ jарын jетирзин деп, Кайракан теҥериниҥ ангелдерине jакарар да эди. Бойыныҥ амадуларын бÿдÿрерге, Ол öскö дö аргаларды тузаланар эди. Jе Ол бисти учыкыйузы jок сÿÿп, Бойыныҥ болушчылары эдип талдап алган. Бис Христосло, ангелдерле кожо иштеп, олордыҥ алкыштарын ла сÿÿнчизин ÿлежер, бу агару керекте ичкöгÿс байлык jанынаҥ öзöр аргабыс бар.

Бисти аргадаарга болуп Христостыҥ öткöн улу кыйыншыраларын оҥдогоныста, оныла эптÿjöптÿ jÿрÿп баштайдыс. Оскö улустыҥ тузазына болуп бойыска килебей jÿргенис бисти там буурсак эдет, телекейди Jайымдаачыла там бектеде колбойт. «Ол бай болгон, jе слерге болуп jоксыраган, Бойынык jоктузыла слерди байызын деп» (2 Кор. 8:9). Бис ого болуп jайалган керекти эткенисте, jаҥыс ла ол тушта jÿрÿмис биске чынынча алкыш болор.

Бис Христос кÿÿнзегени чилеп иштеп, Христоско тынjулаларды экелип турзабыс, jÿк ле ол тушта ичкöгÿс jÿрÿмниҥ мынаҥ jаан ченемелин, Кудайды мынаҥ терекжиде билип аларын керексиирис. Бис акту болорго албаданарыс, Кудайга мÿргÿп, Оныла тил алыжар арга бедиреерис. Онызы бистиҥ бÿдÿп турганысты тыҥыдар, тынjула бойынык суузын кандырарга, аргадап турганга jÿткиир. Jÿрÿмисте ууркÿчтер ле ченелтелер туштап, Библияны туркаары шиҥжÿлеерге, улайын мÿргÿÿрге кÿÿнзедер. Бис jакшылыкта ла Христосты билип аларында öзÿп, ичкöгÿс jÿрÿмде байлык ченемел аларыс.

Öскö улуска болуп jÿретен кÿÿн кижиниҥ кылыкjаҥын бек ле турумкай эдип, ого амыр ла кежик экелет. Оныҥ jÿткÿмели бийик болуп, jÿрегинде jалкууратанына ла бойын сÿÿйтенине jер артпайт. Jакшылыктыҥ христиан сыйларыла тузаланып турган улус, ичкöгÿс байлык jанынаҥ öзÿп, Кудайдыҥ керегине jÿреринде кÿчтÿ боло берер. Олор jарт кöрÿмшÿÿлтелÿ болуп калар, Кудайга бек бÿдер, мÿргÿде кÿч алар. Кудайдыҥ Тыны, улустыҥ тынjулазына камаанын [60] jетирип, олордыҥ бойында агару кÿÿн jайаар. Анайда öскö улустыҥ тузазына болуп иштеп jÿргендер ончозы чынынча аргадалар.

Христостыҥ биске jакыган керегин бойысты карамдабай эткенисте, керексип тургандарга болужып, олордыҥ ырызын jöмöп, бистеҥ камаанду ончо немени эдип турганыста, jаҥыс ла ол тушта jакшылыкта öзöдис. Узÿги jок иштегенис бисти кÿчтÿ эдет — бу jÿрÿмниҥ баштапкы некелтези. Христоско нени де этпей, бойыныҥ ичкöгÿс jÿрÿмин чеберлеп аларга турганы, иштебей jадып ажанар кÿÿндÿге тÿҥей. Бойыныҥ эдиканыныҥ ÿйесööктöрин кыймыктадар кÿÿни jок кижи, удабай олорло тузаланар аргазын чек jылыйтып койор. Анайып христианин де, Кудайдыҥ ого берген ийдекÿчтерин тузаланбай турган болзо, Христосты билип аларында öспöс, бар болгон ийдекÿчтерин де jылыйтар.

Кудай Христостыҥ Серкпези ажыра улусты аргадаарын темдектеп алган. Серкпениҥ алдында Евангелиени бастыра телекейге jарлаар сурак туруп jат. Бу молjу ончо христиандарга салылган. Кажы ла кижи бойынын аргакÿчи jеткенче Аргадаачыныҥ jакарузын бÿдÿрер учурлу. Христостыҥ биске ачылган сÿÿжи Оны билер ончо улуска бисти тöлÿлÿ эдет. Кудай jаҥыс та бистиҥ бойыска эмес, jе анайда ок öскö дö улуска таркатсын деп, биске jаркын берген.

Христостыҥ jолыла барып jаткандар бойлорыныҥ молjуларын jарт оҥдогон болзо, бÿгÿн jÿк ле кандый бир jарчы jарлап турган jерлерде муҥдар тоолу улус Евангелиени кара jаҥдуларга jарлыктаар эди. Бу иште алкы бойы туружып болбос ончо улус оны бойынын акчаjööжöзиле, килемjизиле, мÿргÿзиле jöмööр. Христиан да ороондордо тынjулаларды аргадаар иш кöрÿмjилÿ болор.

Бис бойыбыстыҥ билебисте, эмезе айылдаштарыс ортодо Кудайдыҥ керегин эдерге кычырылган болзобыс, ыраак ороондорго атанбазабыс та кем jок. Бис сÿÿп, чындыкты jербойында — биледе, серкпеде, тил алыжып, кожо иштеп турган улузыс ортодо таркадар аргабыс бар.

Бистиҥ Аргадаачыбыс Бойыныҥ jердеги jÿрÿминиҥ кöп jарымын Назареттеги агаш узыныҥ тапчы узангыжында öткÿрип, анда кичеенип иштеген. Иисус — Кудайдыҥ Уулы деп сеспей турган jеришчилерле, ишмекчилерле тил алыжарда, [61] ангелдер Оныла кожо болгондор. Бойыныҥ тегин ижин де эдип jÿрерде, ооруjоболду улусты да jазарда эмезе Галилей талайдыҥ экпиндÿ толкуларыла базып та jÿрерде, Иисус Бойыныҥ керегин бÿдÿреринде чындык болгон. Анайып бис те, тептегин де молjуларды бÿдÿрип, эк jабыс та jамыда иштеп, Иисусла кожо jÿрÿп, иштеер аргабыс бар.

Павел апостол бичиген: «Карындаштар, кажы ла кижи кандый болордо кычырылган, Кудайдыҥ алдында андый болуп артсын» (1 Кор. 7:24). Бойыныҥ иштеер jеринде молjуларын акчек бÿдÿрип, ишчихристианин бойыныҥ Кайраканын мактаар аргалу. Ол — Христостыҥ jолыла чындык бараачы болзо, оныҥ мÿргÿзи улуска Христостыҥ тынын ачып, оныҥ ончо эткенинде кöрÿнер. Галилей jериниҥ тöкдöри ортодо jÿрÿп, эҥ чÿм jок ишти де сÿрекей кичеенип эдип jÿрген Иисустыҥ сÿркебери иштеҥкей ле чындык ишчидеҥ кöрÿнер аргалу. Христианин деп адалган кажы ла кижи, öскö улус оныҥ jакшы керектерин кöрÿп, бойыныҥ Jайаачызын ла Jайымдаачызын мактазын деп иштеер учурлу.

Кезик улус ары jанынаҥ берилген бойыныҥ jайалталарыла Христостыҥ керегин бÿдÿреринеҥ мойноп jадылар. Олор бу амадуны бÿдÿрерге берилген jайалталар öскö улуста бистийинеҥ jаан дейдилер. Олордыҥ шÿÿлтезиле болзо, Кудайга jаҥыс ла аҥылу jайалталу улус бажырып jÿрер учурлу. Кудай андый jайалтаны талдап алган улуска берген, öскöлöри дезе иште турушпас, ол учун кайралдар албас деп, керек дезе кезик улус сананат. Jе талант акчалар керегинде укаа куучында анайда айдылбаган. Айылдыҥ ээзи бойыныҥ jалчыларын кычырып алала, кажызына ла оныҥ керегин кöргÿскен.

Бис эҥ учур jок молjуларысты «Кайраканга чылап» (Кол. 3:23) сÿÿп бÿдÿрер учурлу. Jÿректеристе Кудайдык сÿÿжи jÿрÿп турган болзо, ол кÿнÿҥ сайынгы jÿрÿмистек, тептегин керектеристеҥ кöрÿнер. Бис бойысты эбире Христостыҥ jараш jыдын jайылтып, öскö улуска алкышту камаан jетирерис.

Кудайга болуп иштеерге jарамыкту айалгалар ла аргалар эмезе акылу jайалталар сакыбас керек. Улус слер керегинде нени айдар деп сананбагар. Кÿнÿҥ сайынгы jÿрÿмигер бÿдÿп турганыгардыҥ арузын ла акту jÿректеҥ болгонын керелеген [62] болзо, улуска туза экелерге кÿÿнзегенеерди олор билип турган болзо, слердик кичеенгенигер калас болбос.

Иисустыҥ эҥ jобожыган ла тегин ÿренчиктери öскö улуска алкыш берер. Кöп сабазында олор аҥылу нени де эдип тургандарын керек дезе оҥдобой до jадылар, jе олордыҥ билбей jадып эткен jакшызынык камааны оноҥ кöп алкыштар берер аргалу. Иисустыҥ jолыла барып jаткандар кайрал алар кÿн келерине jетире бойлорыныҥ камааныныҥ турулталарын билбезе де, бу алкыштар мынаҥ кöптöп, оноҥ тыҥ таркаар. Андый улуска jедим керегинде шакпырабай, Кудай jакарган керекти акчек эдип, токынаалу ичкери барар керек. Ол тушта олордыҥ jÿрÿми калас болбос. Олор Христоско там тÿҥейлежер. Бу jÿрÿмде Кудайла кожо иштеп jÿрген улус болуп, олор мынаҥ бийик ишке ле келер öйдöги jÿрÿмниҥ jарык сÿÿнчизине белетенет. [63]

поглавље 10—Кудайды билип алары

Кудай Бойын биске ачып, бисти Бойыла тил алышты—рарга турган jолдор jÿзÿнjÿÿр. Арбÿткен санаашÿÿлтебиске ле сезимиске ÿзÿги jок камаанын jетирет. Кудайдыҥ сÿÿжи ле магы, Оныҥ керектери ачык jÿректÿ кижиниҥ санаазына томулат. Ол арбÿткенниҥ кереес jÿрÿмин аjарулу кöрÿп, оны Кудай Бойыныҥ jайалганы ажыра неге ÿредерге кÿÿнзеп турганын угуп, оҥдойт. Jажарып jÿрген jалаҥдар, кеенjараш агаштар, бÿрÿчектер ле чечектер бисти Кудайды билип аларга кычырат; jÿзÿп бараткан булуттар ла теҥериниҥ магы Ол керегинде айдат, jаҥмырдыҥ табыраган тамчылары, шоркыраган суучак бистиҥ санаабысты олорды Jайаганга ууландырат.

Бистиҥ Аргадаачыбыс Бойыныҥ баалучуулу чындыктарын арбÿткенниҥ кубулталарыла, jуруктарыла кöргÿзип jартаган. Агаштар, куштар, jалаҥныҥ чечектери, тöҥдöр, кöлдöр, теҥериниҥ телкеми, анайда ок jадынjÿрÿмде болуп турган кÿнÿҥ сайынгы керектер колболыжып, чындыктыҥ сöстöриле, кижиниҥ иштеги jÿрÿминиҥ керектериле jуук колбулу болуп jадылар.

Бойы керегинде балдары санаазында алып jÿрзин, олордыҥ jердеги айлыjуртын jарандырган арбÿткенниҥ энчÿ, токынаалу, тымык jаражыла jакшызынзын деп, Кудай кÿÿнзейт. Кудай бу телекейдеги ончо кеендикти сÿÿйт, jе кылыкjаҥныҥ jаражы Оны тыш jараштаҥ артык jилбиркедет. [64] Бисти чечектерде бойына тартып турган аруны ла чÿм jокты бийик кемине jетирзин деп, Ол кÿÿнзейт.

Кудайдыҥ Орчылаҥдагы jайагандарын аjыктап кöрзöбис, бисти эбире турганды ончозын сескир тыҥдалазаас, сöсуккур болорыныҥ ла бÿдÿмjи эдериниҥ ÿредÿзин аларыс. Кöскö илинбес, темдектелген jолло ÿзÿги jок jылыжып турган сÿрекей jаан jылдыстардаҥ ала ооктоҥоок атомдорго jетире — ончозы арбÿткенде Jайаачыныҥ кÿÿнтабына багат. Кудай ончозы керегинде сананып, Бойыныҥ jайагандарын ончозын кичеейт. Учыбажы jок Орчылаҥныҥ тоозы jок телкемдерин башкарып турган Кудай ол ло öйдö jайым учып, кожоҥдоп jÿрген оогош кучыйак керегинде сананат. Бистиҥ Теҥеридеги Адабыс бистик ончобысты эркеде кичееп алып jÿрет: ишке баратканысты кöрöт, мÿргÿп турганысты угат. Уйуктаарга jатканыста, ойгонгоныста кöрöт. Бай кижи бойыныҥ öргööзинде jыргаганда, jокту кижи дезе бойыныҥ балдарын барjогыла азыраганда, Ол мыны билер. Кудай кöстöҥ тöгÿлген кажы ла jашты билер, Ол бир де кÿлÿмjини аjарбай калбас.

Мыны ончозын тереҥжиде оҥдогон болзобыс, бодоп санааркабас ла шакпырабас эдис. Биске бÿгÿн андый кöп ачукорон экелип турган кöп чöкöмöлдöр бистиҥ jÿрÿмисте jок болор эди. Нениҥ учун дезе ончозын — jаанын эмезе кичÿзин — бис Кудайдыҥ табына салдырар эдис. Мыны Ол Бойына алынып, бир де кÿчсинбес.

Jердиҥ jаражын кöрÿп, сÿÿнип, келер öйдö болор телекей керегинде сананыгар. Анда кунук та, кинчек те, öлÿм де болбос, арбÿткенде каргышка калган неме болбос. Аргадалган улустыҥ тöрöлин бойыгарда сананып кöрÿп, ол кижиниҥ санаазы jетпестий кеен болорын ундыбай jÿрÿгер. Кудайдыҥ арбÿткендеги jÿзÿнjÿÿр сыйлары Оныҥ магыныҥ öчöмик сомы болуп jадылар. Агару Бичикте айдылган: «Оны сÿÿп турган улуска Кудай нени белетеп койгонын кöс кöрбöгöн, кулак укпаган, ол кижиниҥ санаазына кирбеген» (1 Кор. 2:9).

Ӱлгерчилер ле билимчилер арбÿткен керегинде кöпти айдар, jе jаҥыс ла христианин Кудайдыҥ улуска сÿÿжин бастыра jÿзÿниле кöрÿп, кырлар, öзöктöр, суулар ла талайлар — ончозы кижиге туза jетирзин деп jайалганын оҥдоп jат. Мыны ончозын Теҥеридеги Ада jайаганын оҥдоп турган [65] кижи, jаҥыс ла ол, арбÿткенниҥ jаражын кöрÿп, чынынча jакшызынар, оны бийик кеминде баалаар аргалу.

Кудай биске jÿрÿмиске киришкени, jÿрегиске Бойыныҥ Тыныныҥ камаанын jетиргени ажыра баштанат. Jÿрÿмисте jаантайын туштап турганынаҥ, бисти эбире кÿнÿк сайын болуп турган кубулталардаҥ баалу ÿредÿ алар арга бар. Jаҥыс ла бис олорды оҥдоорго ачык болор учурлу. Кудайдыҥ кайкамчылу килемjизи керегинде шÿÿп, сарынчы айдат: «Jер Кайраканныҥ быйаныла толо» (Cap. 32:5). «Ойгор кижи мыны аjарып, Кайраканныҥ быйанын оҥдоор» (Cap. 106:43).

Кудай анайда ок биске Бойыныҥ Сöзи ажыра баштанат. Библияда Оныҥ кылыкjакыныҥ аҥылузы, аргадаштыҥ улу кереги ле улусла колбулар jарт ла толо кöргÿзилет. Ол биске абалар, jарчылар ла jебрен чакта jÿрген öскö дö улус керегинде айдат. Олор биске тÿҥей улус болгондор (Иак. 5:17). Бис чилеп, олор алсагышка тÿшкендер, карыксышла тартышкандар; бис чилеп ок, ченелтеге алдырып, тÿҥей ле санаазын jарыдып, Кудайдыҥ jакшылыгыныҥ кÿчиле jеҥгендер. Олор керегинде кычырып, акту болорго jÿткип, тынсанаабыс сергийт. Олор öткöн кайкамчылу ченелтелер керегинде билгенисте, олор кандый jаркынла, кандый сÿÿшле, кандый алкышла тузаланганын, олорго берилген jакшылык ажыра кандый керектер эткендерин кöргöнисте, олорго кöдÿриҥи берген ол ло Тын бистиҥ де jÿректеристе агару сÿÿнчиниҥ чедиргенин чагар, кылыкjаҥысла олорго тÿҥей болор, олор чылап Кудайлу jÿретен кÿÿн кожор.

Иисус jебрен кереестиҥ Чийимдери керегинде айткан, онызы Jаҥы Керееске база келижип jат: «Олор Мен керегинде керелеп jадылар» (Ин. 5:39), чокымдап айтса, мöҥкÿ jÿрÿмге бистиҥ бастыра ижемjилерис салылган Аргадаачы керегинде. Эйе, бÿткÿл Библия Христос керегинде айдат. Телекейди jайаганы керегинде баштапкы куучыннаҥ ала — «ончозы Оноҥ бÿдÿп, jÿрÿп jат, Ол jогынаҥ не де бÿтпеген» — калганчы сöс беришке jетире — «бат, удабас келерим!», бис Оныҥ эткени керегинде кычырып, Онык ÿнин угадыс (Ин.1:3; Ач. 22:12). Аргадаачыны jакшы билип аларга турган болзобыс, биске Агару Чийимди шиҥжÿлеер керек.

Кудайдыҥ сöстöри кöксигерге шиҥгей. Бу — суузыбыс кандыраачы тирÿ суу. Бу — теҥеридеҥ тÿшкен тирÿ калаш. [66] Иисус айдат: «Кижи Уулынын эдиканын jибезегер, Оныҥ канын ичпезегер, бойыгарда jÿрÿм jок болор». Оноҥ Ол айтканын jартаган: «Слерге айдып турган сöстöрим тын да, jÿрÿм де» (Ин. 6:53, 63). Jердиҥ итÿжÿмиле курсактанып, эдиканысты тыҥыдадыс. Телекейде болуп турганды ичкöгÿс jÿрÿмнеҥ де кöрöдис. Бистиҥ не керегинде сананып турганыс ичкöгÿс jÿрÿмиске jöмöлтö лö кÿч берет.

Jайымдаш — ол ангелдер билип аларга кÿÿнзеген jажыт. Оны мöҥкÿликке jайымдалгандар шиҥжÿлеп, jакарлаар. Мынызы эмди ле лаптап ла быжу шиҥжÿлеерге турбай jат па? Иисустыҥ улуjаан буурсажы ла сÿÿжи, биске болуп эдилген тайылга керегинде бис лаптап, jÿректерис ширтилдеп сананар учурлу. Бис тöс аjаруны кару Jайымдаачыбыс ла Сураачыбыстыҥ кылыкjаҥына эдер, терек сананып, Оныҥ агару керегин — «Бойыныҥ улузын кинчектеринеҥ аргадаар» агару керегин шÿÿп, билип алар учурлу. Текериниҥ чындыктары керегинде сананарга öй учурлазабыс, Кудайга бÿдетенис ле сÿÿжис тыҥыыр; бистиҥ мÿргÿбисти Кудай jарадар, нениҥ учун дезе, ол jÿрÿмдик ле öктöм, бÿдетениле, сÿÿшле толо болор. Иисуска бÿдÿмjибис тыҥыыр, Ол ажыра Адага келип турган ончо улусты аргадаачы ийдекÿчин кÿнÿҥ сайын кöрöрис.

Аргадаачыныҥ толо кеми керегинде сананганыста, jаҥырып, ончозында Ого тÿҥей болор кÿÿнис тыҥыйт. Кемле оморкоп, сÿÿнип турганысты ээчиде барар кÿÿн кöксибисте ойгонот. Христос керегинде канча ла кире кöп сананганыста, анча ла кире кöп Ол керегинде телекейге айдарга jÿткийдис.

Библия jаҥыс та билимчилерге эмес, карын, тегин улуска учурлалган. Аргадашка керектÿ улу чындыктар айас текеридий jапjарт. Алкы бойыныҥ кöрÿмшÿÿлтезин Кудайдыҥ иле ачык кÿÿнтабынаҥ бийик этпезе, кем де jастырбас, jолдоҥ астыкпас.

Агару Чийимдер неге ÿредип тургандарын билерге, öскö улустык керелегенине иженердиҥ ордына Кудайдыҥ сöстöрин бойыс шиҥжÿлеер учурлу. Бис учун öскö улусты санандырар болзобыс, ичкöгÿс ийдекÿчтерис уйадап мокорор. Кудайдыҥ Сöзиниҥ чындыгыныҥ тереҥин билип алар аргабысты jылыйтарыс. Бир текстти öскöзиле тÿҥдештирип, Библияда айдылганыныҥ бойбойлорыла колбуларын кыракы [67] шиҥжÿлезебис, санаабыс кеҥиир, биске Библиянык кайкамчылу jаражы ла байлыгы ачылар.

Агару Чийимди шиҥжÿлегенинеҥ артык санааны не де кеҥитпей jат. Тереҥ, бийик чындыктар салылган Библия чылап, öскöбашка кандый да бичикте санаашÿÿлтени элбедер, санандырар кÿч jок. Кудайдыҥ Сöзи jазап шиҥжÿлелип турган болзо, улустыҥ санаазы кеҥ, кылыкjаҥы jакшы ла амадулары бийик болор эди. Бу ончозы бистиҥ öйдö jетпей jат.

Чийимдерди кайкалай кычырганыстыҥ тузазы ас. Библияны бажынаҥ ала учына jетире кычырып, тÿҥей ле оныҥ ончо jаражын, тереҥ учурын оҥдобостоҥ айабазыгар. Чокым амаду jокко, бойына jÿрÿмдик учурлу ÿредÿ албай, кöп бажалыктарды калай кычырардыҥ ордына, учуры, Кудайдыҥ аргадаачы амадузы jарталганча, Чийимник бир jерин шикжÿлегени артык. Слердиҥ Библиягар jаантайын слерле кожо болзын! Арга ла бар болзо, оны кычырып, кычырылганды санаада алып jÿрерге кичеенигер. Керек дезе оромдо базып барадып, слер кандый да ÿзÿкти кычырар, учуры керегинде сананар, анайып, оны санаада тудар аргагар бар.

Библияны тöп шиҥжÿлеш jокко, мÿргÿбей, ÿренбей jадып, бис чын ойгорлыкка jединип болбозыс. Агару Чийимниҥ кезик бöлÿктери jапjарт учун, олорды оҥдобос арга jок. Jе öскö jерлерде учуры андый да чокым эмес, айдарда, баштапкы кычырыштаҥ ончозын оҥдоп болбозыгар. Оныҥ учун бир jерди öскöзиле тÿҥдештирер керек. Кыракы шиҥжÿлеген ле мÿргÿп, шÿÿп сананган кижи кайралдалар. Jердиҥ алдындагы баалучуулу металлды казып тапкан кижи чилеп, Кудайдыҥ Сöзин арыпчылаарын билбей шиҥжÿлегени, Библияны калай кычыраачы билип албас улуjаан баалу чындыктарды табар. Jÿрекке томулган кöдÿриҥилÿ сöстöр мöккÿ jÿрÿм Береечидеҥ агып чыккан агындарга тÿҥей болор.

Библияны мÿргÿш jокко качан да шиҥжÿлеп баштабас керек. Оныҥ бÿктерин ачардак озо бис Агару Тыннаҥ болуш сураар учурлу, суразабыс, ол берер. Нафанаил Иисуска келерде, Аргадаачы мынайда айткан: «Чын Израильдиҥ кижизи бу, ондо меке jок». Нафанаил сураган: «Сен мени кайдаҥ билериҥ?» Иисус каруу jандырган: «Сени Филипп кычыргалакта, смоква агаштыҥ тöзинде турганыкды кöргöм» (Ин. 1:47,48). Чындык ол не дегенин билип аларга, Иисуска [68] jаҥыскан мÿргÿп, кöстöрис ачылзын деп сураганыста, Ол бисти бÿгÿн де кöрÿп jат. Jÿреги jобожып, Кудайдыҥ башкартузын бедиреп турган улуска Jарыктыҥ телекейинеҥ элчилер ийилер.

Агару Тын Аргадаачыны улу эдип, макка чыгарат. Оныҥ кереги — биске Христосты, Оныҥ акту болгоныныҥ арузын, Оныҥ кижиликке экелген аргадажыныҥ улуjаан учурын ачары. Иисус айдат: «Менийинеҥ алып, слерге jетирер» (Ин. 16:14). Jаҥыс ла Кудайдыҥ Тыны Кудайлык чындыкка ÿредер аргалу. Кудайга кижиликтиҥ угы сÿрекей баалу, нениҥ учун дезе, Ол Бойыныҥ сок jаҥыс Уулын бис учун öлÿмге берген, бисти токтоду jок ÿредип, баштап апарзын деп, Бойыныҥ Агару Тынын ийген. [69]

поглавље 11—Мÿргÿ ончозынаҥ артык

Арбÿткен ле ачылта ажыра, Бойыныҥ биске килемjизи ажыра, Бойыныҥ Тыныныҥ камааныныҥ болужыла Кудай биске айдат. Jе мыныла бистиҥ колбубыс токтобос учурлу. Бистиҥ кажыбыска ла анайда ок Ого бойыстыҥ jÿрегисти ачар керек. Ичкöгÿс jÿрÿмдÿ ле ийдекÿчтÿ болорго, бис Теҥеридеги Адабысла тил алыжар учурлу. Бистиҥ санааларыс Ого баштанар аргалу. Бис Оныҥ эткен керектери, Оныҥ буурсагы ла алкыштары керегинде сананарыс та, jе мынызы Оныла тил алышканы эмес. Кудайла чындаптаҥ колбу тударга, бис Ого бойыстыҥ jÿрÿмис, сÿÿнчилерис ле эрикчилдерис керегинде айдар учурлу.

Мÿргÿп, Кудайга нöкöриске чилеп jÿрегисти ачадыс. Мынызы бис кемдер болгонысты Кудай билбес учун эмес, jе биске Оны бойыска jуудып аларында болужарга керектÿ. Мÿргÿ Кудайды биске эмес, бисти Кудайга jууктадат.

Jерде jÿрÿп, Иисус Бойыныҥ ÿренчиктерине мÿргÿйтенниҥ ÿредÿзин берген. Ол Кудайдыҥ алдына кÿнÿҥ сайынгы керексингенин ачары, Ого бойыныҥ бастыра ижемjилерин салары керектÿзин айткан. Олордыҥ мÿргÿгени угулар деп, Аргадаачы сöзин берген. Бу сöс бериш анайда ок биске де келижип jат.

Иисус Бойы, улустыҥ ортозында jÿрÿп, улам сайын мÿргÿйтен. Ол бистиҥ керексингенисти ле арга jогысты Бойына алынып, Кудайдыҥ керегине jÿреринде ле ченелтелерди [70] öдöринде туркаары артыкташкан ийдекÿчтÿ болорго, Бойыныҥ Теҥеридеги Адазынаҥ болуш сурап баштанатан. Иисус биске ончозында jозок кöргÿзет. Ол чине jок тужыста Карындажыс боло берген, Ол «бис чилеп, ончозында ченелген», jе jаманнаҥ jескинип, кинчек jок бойынча арткан. Кинчектиҥ телекейинде Аргадаачы кыйыншыра кöрÿп, тартыжу öткöн. Мÿргÿ Ого керектÿ, ончозынаҥ артыгы болгон. Ол Бойыныҥ Адазыла тил алыжарында токунал ла сÿÿнчи алатан. Улусты Аргадаачы, Кудайдыҥ Уулы мÿргÿйтенин керексиген болзо, бис, чине jок, кинчектÿ, öлÿмдÿ амыйтандар, туркаары мÿргÿйтенин оноҥ тык керексиир учурлу!

Теҥеридеги Адабыс бойыныҥ алкыштарын ончозын биске берерге белен. Бис учыкыйузы jок сÿÿштиҥ аржанынаҥ суубысты кандырар аргабыс бар. Бистиҥ андый ас мÿргÿп турганыс кайкамчылу эмес пе? Бойыныҥ балдарыныҥ эҥ jобожыныҥ акту jÿректеҥ мÿргÿгенин Кудай кÿÿнзеп угат, jе бис Ого бойыстыҥ керексигенисти ачарга табыланадыс. Jокту, бойлорына болужып болбос, ченелтелерге алдырган улусты кöрöлö, теҥериниҥ ангелдери нени сананар? Кудай олорды учыкыйузы jок сÿÿп, олор сурайтанынаҥ ла кÿÿнзейтенинеҥ чикjок кöпти берерге белен, олор дезе ас мÿргÿп, ас бÿдÿп jадылар. Ангелдер Кудайга чындык jалчыланып jадылар, Оныҥ jуугында jÿретени олорго сÿÿнчилÿ. Олорго Кудайла тил алыжатаны — улудаҥулу сÿÿнчи. Ол ло öйдö бис, jердиҥ балдары, jаҥыс ла Кудай берер аргалу болушты керексип турган бойлорыс, Оныла тил алышпай, Оныҥ Тыныныҥ jаркыны jокко jÿретениле болорзынып турган болгодыйыс.

Мÿргÿйтенин jектеп тургандарды бÿркеген караҥуйды эрлик койылтат. Оштÿ шымыранып айткан jилбиркедиштер кинчекке апарат. Олорго Кудай берген мÿргÿ артык болгонын jектегилеп турган учун, бу ончозы анайда болуп jат. Мÿргÿ — ол Öрö турган Кудайдыҥ теҥериде чеберлелген учыкыйузы jок аргаларын ачып турган бÿдетениниҥ тÿлкÿÿри болзо, нениҥ учун Кудайдыҥ уулдары ла кыстары анайда кÿÿнкÿч jок мÿргÿп jадылар? Бис сергек болбой, чылаазыны jок мÿргÿбезебис, бистиҥ алдыбыста эшнеме керексибес болуп калар, чындык jолдоҥ астыгар чочыду туруп jат. Jакшылыктыҥ ширеези дööн jолдо öштÿ биске jаантайын [71] буудак эдет. Бисти мÿргÿйтенин ле бÿдетенин jектезин, jакшылыкты албазын, ченелтелерди öдöргö кÿч кожулбазын деп, ол бойыныҥ jанынаҥ ончозын эдет.

Jарт айалгаларда Кудай мÿргÿгенин угуп, ого каруу jандырып турган деп, бис бÿдÿмjилÿ болор аргабыс бар. Баштапкы деген некелтелердиҥ бирÿзи незинде дезе, бис Оныҥ болужын керексигенисти оҥдоор учурлу. Ол сöзин берген: «Суузаганга суу, кургаганга агындар урарым» (Чыг. 44:3). Акту болорынаҥ аштап, суузап, бастыра jÿрегиле Кудайга jÿткип jÿрген кижи, тойорым деп, бÿдÿмjилÿ болор учурлу. Jÿрек Агару Тынныҥ камаанына ачык болзо, jаҥыс ла ол тушта Кудайдыҥ алкыжы алылар.

Сÿрекей керексинип jÿргенис бистиҥ тузабыска бÿдÿмjилÿ ле чокым кере болуп jат. Бистиҥ керексигениске каруу jандырсын деп, Кайраканга бойыс баштанар учурлу. Ол айдат: «Сурагар, слерге берилер». «Ол Бойыныҥ Уулын чеберлебей, ончобыс учун öлÿмге берип, Оныла кожо биске ончозын сыйлап бербес беди?» (Мф. 7:7; Рим. 8:32).

Jÿрегисте jаманды эдерге сананып алган, кандый бир кинчекке илинген болзобыс, Кайракан мÿргÿгенисти укпас. Jе кинчегин алынып, алсанаага тÿшкен кижиниҥ мÿргÿзи jаантайын угулып, jарадылар. Jе алкы бойыстыҥ эткен керектеристи Кудай качан да jаратпас. Jаҥыс ла Иисус Христостыҥ эткен керектери бисти аргадаар, jаҥыс ла Оныҥ Каны бисти арутаар. Jе бу ончозы Кудай бисти Бойына jуудып аларга тургускан некелтелерди jоголтпойт.

Кудайга бÿдери — jедимдÿ мÿргÿйтенниҥ база бир некелтези. «Ол бар деп, Оны чын бедиреп jÿрген улуска кайрал болор деп, Кудайга келип турган кижи бÿдер учурлу» (Евр. 11:6). Иисус ÿренчиктерине айткан: «Мÿргÿп тура, нени де суразагар, сураганымды алдым деп мÿргÿгер, слерге болор» (Мк. 11:24). Бис Оныҥ сöзине бÿдÿп jадыс па?

Христостыҥ мынайда бÿдÿмjилегенинде учбаш jок. Ол берген сöзине чындык. Керек дезе сураганысты ол тарый албазабыс, тÿҥей ле Кайракан бисти угуп, мÿргÿбиске каруу jандырар деп, бис бÿдер учурлу. Бис бойыстыҥ кÿÿнзегенисте jастырып, ыраада кöрбöй, кезикте биске кежик экелбес немени сурайдыс. Мыны Текеридеги Адабыс билер, Ол бистиҥ мÿргÿбиске каруу берип, шак ла бистиҥ тузабыска [72] керектÿни, бастыра jÿрегистеҥ бойыс кÿÿнзегенисти ийет. Бис, öрöртинеҥ ÿредÿ алган бойлорыс, jолыбыста туштап турганыстыҥ ончозыныҥ чындык учурын оҥдоор учурлу. Керек дезе бистиҥ мÿргÿбиске каруу jок деп билдирип те турган болзо, бис тÿҥей ле Кудайдыҥ jакшылыгына иженер учурлу, — каруу бойыныҥ öйинде jазым jок берилер, эҥ керексип турганыста алкыш аларыс. Jе карууны кÿÿнзегенисле шак ла мындый öйдö лö анайып аларыс деп айдары бойына бойы иженгени болор. Кудай jастырбас — Ол учы jок ойгор, Оны бедиреп турган улустыҥ алкыжын айрыбас — Ол учы jок быйанзак. Оныҥ учун, керек дезе бойыгардыҥ мÿргÿгерге ылтам каруу албазагар да, Ого бÿдÿнерге коркыбагар. Оныҥ мынайда берген бек сöзине иженигер: «Сурагар, слерге берилер» (Мф. 7:7).

Алаҥзып, коркып, мынык камаанында jÿрген болзобыс эмезе бистиҥ санаабыс jетпести ончозын окдоорго ло jартаарга ченежип турган болзобыс, ууркÿчтерис там кöптööр. Jе бис бойысты болужы jок ло камаанду (бис чын да андый эдис) деп оҥдоп, Кудайга келип турган болзобыс, Бойыныҥ jайаганында ончозын кöрÿп, Бойыныҥ кÿÿнтабыла, Сöзиле ончозын башкарып Турганныҥ алдында jобожып, Ого бÿдÿп, керексигенисти ачып турган болзобыс, Ол бистиҥ jайнубысты угар, Бойыныҥ jаркыныла jÿректеристи чалыдар. Акту jÿрегистеҥ мÿргÿп, Учыкыйузы Jоктыҥ ойсанаазыла билижедис. Ол öйдö, айса болзо, Jайымдаачыбыс бисти сÿÿп, биске килеп, ÿстибиске эҥчейип, сеспей де турган болзобыс, эрке килемjи эдип турганыныҥ чынын керелегени jок то болордоҥ айабас.

Кудайдаҥ килемjи ле алкыш сураганыста, бойыс та буруны таштаарга белен, сÿÿшле толо болор учурлу. «Биске тöлÿлÿ улустаҥ канайып алымдабайдыс, бистиҥ де тöлÿлеристи алымдаба» (Мф. 6:12) — деп мÿргÿп, jуук улузыстыҥ jаманын канайып таштабайтаныс? Кудай мÿргÿбисти угар деп сакып турган болзобыс, бойыстыҥ jаманыс ташталарына иженип, анайып ла öскö улустыйын таштаар учурлу.

Мÿргÿде турумкай болоры — сураганды аларга jаан учурлу некелте. Кудайга бÿдетенис тыкызын, ичкöгÿс jÿрÿмдеги ченемелис байызын деп, бис токтоду jок мÿргÿÿр учурлу. «Jаантайын мÿргÿгер, мÿргÿде сергек болугар, алкышбыйан [73] айдыгар» (Кол. 4:2). Петр апостол бÿдÿп тургандарга айдат: «Керсÿ болугар, мÿргÿп, сергек болугар» (1 Петр. 4:7). Павел апостол jакыйт: «Jаантайын мÿргÿп ле сурап, алкыш айдып, Кудайдыҥ алдында керексигенеерди ачыгар» (Флп. 4:6). Иуда апостол бичийт: «Слер дезе, кару улузым, Агару Тынла мÿргÿп, бойыгарды Кудайдыҥ сÿÿжинде чеберлегер» (Иуд. 20, 21). Токтоду jок мÿргÿйтени — тынjулабыстыҥ Кудайла бузылбас бирлиги. Мыныҥ шылтузында Кудайлу jÿрÿп, Оны бойыстыҥ jÿрÿмистиҥ арузыла, агарулыгыла сÿÿндиредис.

Мÿргÿни не де буудактабазына jединер керек. Иисусла бирлигеер толо ло сÿÿнчилÿ болзын деп, ончо аргакÿчигерди салыгар. Jаҥжыкканыла Кудайга мÿргÿп турган jерлерде болорго, не ле арганы тузаланыгар. Кайраканла чындаптаҥ бирлик болорго турган улус мÿргÿÿл jуундарга jÿрÿп, бойлорыныҥ молjуларын акчек бÿдÿрер. Олор Кудайдыҥ берер болгон ончо алкыштарын аларга, текеридеги jаркынныҥ чокторы jÿректерин jарыдар jерде болорго не ле аргаларды тузаланарга кÿÿнзеер.

Бис билебисте мÿргÿÿр, jе jаҥыскандыра мÿргÿйтенин ундыбас учурлу: мында тынjуланыҥ jÿрÿминик jажыды бар. Jаҥыскандыра мÿргÿйтенин jектеп, jакшылыкта öзöр лö тыҥыыр арга jок. Jÿк jаҥыс билелик эмезе элjондык мÿргÿ jеткил болбос. Бойыстыҥ jÿрегисти Кудайдыҥ ончоны кöрööчи кöзи алдына ачалы. Jаҥыскандыра мÿргÿгенисти jаҥыс ла Ол угар учурлу. Jажытту сураганды Кудайдаҥ башка кемниҥ де угар учуры jок. Мÿргÿп турган кижи Кудайла jакыскан болуп, öскö улустыҥ камаанына алдырбас, ол сандырап öкпööрбöс. Ол Кудайга токунаалу, jе jайнулу баштанар. Jажыттуны кöрÿп, jÿректик тÿбинеҥ айдылган мÿргÿни угуп турган Кудайдаҥ ÿзÿги jоктоҥ jакшынак камаан jедер. Андый кижи бÿдÿккей болуп, Кудайла тил алыжып, эрликле тартыжуда тыҥыдылган ла jöмöлгöн болорго, бойына Кудайлык jаркынныҥ чокторын алынат. Бистиҥ кÿчибис — Кудайда.

Jакыскандыра, кÿнÿҥ сайынгы иштоштыҥ аразында мÿргÿгер, Кудайдыҥ алдында бойыгардыҥ jÿрегерди улам сайын ачыгар! Шак анайда Енох «Кудайдыҥ алдында jÿрген». Бу jажытту мÿргÿлер, саҥ чылап, jакшылыктыҥ ширеезине кöдÿрилет. Jÿреги Кудайла бирлик кижини эрлик эркитеп болбос. [74]

Кудайга кандый ла öйдö, кандый да jерде мÿргÿп баштанарга jараар. Биске акту кÿÿнистеҥ мÿргÿп, jÿректеристи ачарга не де чаптык эдип болбос. Керек дезе тышкаары талтабыш та, улус та аразында эмезе бойыстыҥ керекjарактарысты да эдип, Кудайга баштанып, оноҥ болуш ла башкарту сураар аргабыс бар. Анайда бойыныҥ öйинде Неемия Артаксеркскаанныҥ алдына туруп, сураган эди. Кудайла кайда ла jуук колбу тударга jараар. Бистиҥ jÿректерис Христосты кычырып, эжиги jаантайын ачык болор учурлу. Ол бистиҥ тынjулабыска теҥеридеги кÿÿнзеген айылчы чылап кирип, ондо болуп jÿрзин.

Бисти эбире jек ле jайраду курчаза да, оныҥ каршулу буузын тынып алып кайдарыс, бисте теҥериниҥ ару кейин тынып jÿрер арга бар ине. Бис Кудайга акту кÿÿнистеҥ мÿргÿп, кара ла jаман санаалардаҥ бойысты чеберлеп аларыс. Кудайдыҥ камаанына ла Оныҥ алкыштарына jÿректери ачык улус агару айалгада jÿрÿп, теҥериле туркаары бирлик болор.

Биске Иисусты jакшы билип алар, мöҥкÿликке чын бар немелерди бойыста баалап билер керек. Кудайдыҥ балдарыныҥ jÿректерин агарулык толтырар учурлу. Бого jедип аларга, бис теҥеридеги чындыктар jанынаҥ Кудайдыҥ ÿредÿзин бедиреер учурлу.

Jÿректерис öрö, Кудай биске берип турган теҥериниҥ ару кейине ууланзын! Бис Кудайга jуук болзобыс, кажы ла сайын сакыбаган jанынаҥ ченелте болгондо, санааларыс чечек кÿнге чилеп, Ого баштанар.

Кудайдыҥ алдына бойыгардыҥ керексигенеерди, сÿÿнчигерди, кунукчылараарды, санаалараарды ла айап jÿргенеерди ачыгар! Мынызыла Оны чылатпазыгар, jоботпозыгар. Бажыгардыҥ кажы ла кылын тоолойтон Кудай бойыныҥ балдарыныҥ керексигенин бÿдÿрбей калбас. «Кайракан кöп быйанду ла буурсак» (Иак. 5:11). Оныҥ сÿÿген jÿрегине бистик ачукороныс табарат. Ого бу керегинде айтканыста, Ол бисле кожо санааркайт. Слерди тÿймедип, токунатпай турганды jажырбай, Ого келигер. Кандый да кош Ого тоҥ öткÿре уур болбос: Ол телекейлерди, Орчылаҥды башкарат ине. Бистиҥ ичтелекейисле колбулу ончо неме Ого jаан учурлу. Бистиҥ jÿрÿмистиҥ тÿÿкизинде Ол кычырып албагадый булгалган бир де бажалык jок; та нени де jетире оҥдоп [75] болбой кÿчсинип турганыста, Оныҥ болужып албазы jок. Оныҥ балдарыныҥ эҥ оогош дегендерине табаргадый кандый да jеткертÿбек, öзöкбуурды öйкöгöн кандый да тÿймеен, кандый ла сÿÿнчи, акту кÿÿннеҥ кажы ла сайын мÿргÿгени — не де, ончозында туружып, каруу берип турган Теҥеридеги Адабыстыҥ аjарузынаҥ кыйышпайт. «Jÿреги сыстап, алсагышка тÿшкендерди Ол jазат, олордыҥ ачукоронын эмдейт» (Cap. 146:3). Кудай ла кажы ла кижи ортодогы колбулар бек ле толо. Бу кижи jерÿстинде сок jаҥыс чылап, Теҥеридеги Адабыс оны кичееп алып jÿрет, ол учун Бойыныҥ сÿÿген Уулын берген.

Иисус айткан: «Мениҥ адымда суранарыгар. Слердиҥ учун Аданы буурсадарым дебейдим. Ада слерди Бойы сÿÿп jат». «Мениҥ адымда Аданаҥ нени де суразагар, оныгарды Ол слерге берзин деп, слерди туттым» (Ин. 16:26,27; 15:16). Jе Иисустыҥ адын адап мÿргÿйтени, бу атты мÿргÿниҥ бажында ла учында тегин адайтаны эмес. Онызы Иисустыҥ берген сöстöрине бÿдÿп, Онык кÿÿнтабыла, тыныла эптÿjöптÿ мÿргÿйтени, Оныҥ керектерин эдип, Оныҥ jакшылыгына иженери.

Кудайга бажырып, Оныҥ керегине jÿрер амадула бисти монахтар боло берзин эмезе аалга jерлерде jÿрзин деп, Ол некебей jат. Бис Христос чылап jÿрÿп, иштеер, мÿргÿÿр учурлу. Нени де этпей, jаҥыс ла мÿргÿп турган кижи, удабай мÿргÿбей барат, эмезе темиккени ле аайынча мÿргÿйт. Улус элjондык jÿрÿмнеҥ, христиан молjуларынаҥ ла крестти алып jÿреринеҥ кыйышканда, олорго болуп чылаазыны jок иштеген Кайраканга кичеенип иштебей барганда, мÿргÿÿр немелери jок: олордыҥ ÿренер де, билим де алар не ле jÿткÿмели jоголот. Олор тöс аjаруны бойлорына эдип мÿргÿйт. Олор кижиликтиҥ керексигени, Христостыҥ Каандыгыныҥ бÿдÿретени, Кудайдыҥ керегине jÿрерге олордыҥ бойлорына кÿч берери керегинде мÿргÿп болбос.

Кудайга бажырарында бойбойысты тыҥыдарга ла сергидерге кожо болор арганы jектегенисте, кöпти jылыйтадыс. Оныҥ Сöзиниҥ чындыктары бойыныҥ кÿчин ле учурын jылыйтат. Олор jÿректериске мынаҥ ары ÿредÿ бербейт, арутабайт, ичкöгÿс jÿрÿмде öлÿп каладыс. Бойбойыска килебей турганыста, кöпти jылыйтадыс. Санааларын бойында ла алып jÿрген христианин ого Кудай jакыган керекти бÿдÿрбейт. [76] Христиан сÿÿшке чын таскаганыс бисти öскö улуска сескир ле аjарыҥкай эдет, Кудайга бажырарында тыҥыдат.

Христиандар кожо jуулыжып, Кудайдыҥ сÿÿжи ле jайымдалыштыҥ баалу чындыктары керегинде бойбойлорына айдышкан болзо, бойлоры да ичкöгÿс байлыкта тыҥып, öскö улуска jакшынак камаанын jетирер эди. Бис кÿнÿҥ сайын Теҥеридеги Адабыс керегинде там кöптöдö билип, Оныҥ jакшылыгында jÿрÿп, jÿрÿмниҥ jаҥы ченемелин аларыс, мынызы дезе бисте Оныҥ сÿÿжи керегинде айдар кÿÿнди ойгозор. Анайда этсебис, jÿректерис jылыдылып, сергидилер. Бис Иисус керегинде кöп, бойыс керегинде ас сананып, айдып турган болзобыс, Оныҥ ортобыста jÿргенин толо сезер эдис.

Кудайдыҥ биске эдип турган килемjизин кöрÿп, Ол керегинде кÿнÿҥ сайын эске алынып турган болзобыс, санааларыс jаантайын Ого ууланар эди, Ол керегинде куучындап, Оны мактап, сÿÿнчи табар эдис. Бис бойыстыҥ jердеги керектерис керегинде айдадыс, нениҥ учун дезе, олор бисти jилбиркедет. Бис наjыларыс керегинде айдадыс, нениҥ учун дезе, олорды сÿÿп, олорло бойыстыҥ сÿÿнчибисти ле кунугысты ÿлежедис. Jе бисте Кудайды наjыларыстаҥ артык сÿÿр шылтактар ума jок кöп. Кудай керегинде сананары, Оныҥ jакшызы керегинде айдары, Оныҥ ийдекÿчи керегинде куучындаары — бат бу биске эҥ учурлу. Кудай биске кысканбай jайалталар берген. Олорды бистиҥ санааларысты jуда салзын, jÿрÿмис Кемдийи болгонын ундып, jÿректеристи ээлезин деп берген эмес. Карын, бис неле байыдылганыс ончозы Ол керегинде jаантайын эске алындырар, теҥериде ончо jакшыны Береечиле бисти сÿÿштиҥ ле алкышбыйанныҥ колбуларыла колбоор учурлу. Бис jердегизи керегинде тоҥ öткÿре кöп сананадыс. Теҥеридеги öргööниҥ ачык эжиги дööн кöрöли. Ондо Христостыҥ чырайынаҥ Кудайдыҥ магыныҥ jаркыны чалыйт. «Ол ажыра Кудайга келип турган улусты jаантайын аргадаар аргалу» (Евр. 7:25).

«Улуска jетирип турган быйаны учун, эдип турган кайкамчылу керектери учун» Кудайды тыҥыда мактайлы (Cap. 106:8). Бистиҥ мÿргÿÿл jаҥдагы jÿрÿмис jаҥыс ла сурактарла, олорго каруу сакыйтаныла болорзынбас учурлу. Jаҥыс ла бойыстыҥ керексиништерис керегинде туркаары са- [77] нанбайлы, алып турган jакшылыкты ундыбайлы. Бис андый ас мÿргÿп, андый ас алкышбыйан айдып jадыс! Кудайдаҥ кÿнÿҥ сайын быйан алып, Ого алкышбыйан айтпайдыс! Оныҥ биске болуп эткени учун Оны андый ас мактап jадыс!

Jебрен чакта израильдер Кудайга бажырарга кожо jуулыжарда, Ол мынайда jакарган: «Слер ле билелеригер колдорыгар эткенин ончозын, Кайракан, Кудайыгар неле алкаганын эске алынып, Кайракан, Кудайыгар алдында ажанып, сÿÿнигер» (Jасакты так.12:7). Кудай макталзын деп эдилип турганы ончозы кунукла эмес, сÿÿнчиле, мак jаҥарларла, алкышбыйанла эдилер учурлу.

Бистиҥ Кудайыс — килеҥкей, буурсак Ада. Ого jалчыланары jоболтолу, кунукчылду керек болбос учурлу. Кудай jаҥыныҥ чÿмjаҥдарын öткÿрип, Оныҥ керегинде туружары — бат мында бис чындаптаҥ макатыш алар аргабыс бар. Кудай Бойыныҥ балдарына болуп аргадаштыҥ улу атнерелÿ керегин эткен. Оны кату некелтелÿ Jакараачы деп бодобос керек. Оныҥ кÿÿни андый. Кудай — бистиҥ эҥ артык Нöкöрис. Кудайга бажырарга шыйдынып турганыста, Ол бисле кожо болорго, бисти алкаарга ла токунадарга, jÿректеристи сÿÿнчиле, сÿÿшле толтырарга кÿÿнзейт. Ого бажырып jÿрери Оныҥ балдарына уур кошjÿк болбозын, jе бу олорго макатыш ла токунал берзин деп, Кайракан кÿÿнзейт. Ого бажыратан jерге келип турган улус Кудайдыҥ килемjизи ле сÿÿжи керегинде баалу санаалар алзын, бу колбу ажыра олор кÿнÿҥ сайынгы ижинде ийдекÿчтÿ болуп, кÿÿнсанаазы кöдÿрилзин, Оныҥ jакшылыгын алала, ончозында акчек ле чындык эдер аргалу болзын деп, Ол кÿÿнзейт.

Бис керÿ агаштыҥ эдегинде биригер учурлу. Христос, ÿзеери кере тартырган Бойы, бистиҥ санааларыстыҥ ла эрмеккуучындарыстыҥ темазы болор, эҥ кереес ле сÿÿнчилÿ сезимдер берер учурлу. Биске Кудайдаҥ алган кажы ла алкышты ундыбас керек. Бис Оныҥ учыкыйузы jок сÿÿжин оҥдозобыс, биске болуп керÿ агашка кадалган колдорго ончозын берип ийерис.

Кайраканла анайда бирлик болгоныстаҥ улам тынjулабыс Оны мактап, канатталып, теҥериге чыгат. Теҥериде jÿргендер Кудайга jаҥарла, кÿÿле бажырат. Айдарда, jÿректеристиҥ тÿбинеҥ Ого алкышбыйанысты айтсабыс, бистиҥ [78] Кудайга бажырып, Ого jалчыланганыс теҥериде jÿргендердиҥ jалчыланыжына там тÿҥейлежер. «Макташты тайылга эдип турган кижи, Кудайды тоойт» (Cap. 49:23). Кудайдыҥ алдында агару сÿÿнчиле сÿÿнип туралы. Ого «мактап ла jаҥарлап» бажыралы (Чыг. 51:3). [79]

поглавље 12—Эреҥистелиштерди кайдаар эдетен?

Христиан jÿрÿмниҥ jолына jаҥы кирген улустыҥ кöбизи эреҥистелип, шыралап турат. Библияда олор оҥдоп, jартап болбос кöп jерлер бар, эрлик дезе, мынызын тузаланып, олордыҥ Агару Бичикке бÿткенин jоголторго кичеенет. Андый кижи: «Мен чындык jолды канайып табайын? — деп сурайт. — Библия чындаптаҥ Кудайдыҥ Сöзи болзо, эреҥистелип турганымнаҥ, мени тÿйметкен санаалардаҥ канайып jайымдалайын?»

Бÿдÿп турганыс бек болзын деп, jеткилинче бÿдÿмjилÿ керелер бербеген болзо, Кудай Ого бÿтсин деп, бисти качан да сурабас эди. Оныҥ бар болгоны, Оныҥ кылыкjаҥы, Оныҥ Сöзиниҥ чындыгы ойсанаабыска баштанып турган керелерге тöзöлгöн, андый керелер jеткилинче. Jе Кудай эреҥистелиштер де болор деген. Бистиҥ Кудайга бÿткенис чынды керелегенине тöзöлгöлöнöр учурлу, jе кандый да аҥылу болбозо до алдырбас. Эреҥистелишти бедиреп турган улус шылтакты качан да болзо табар, jе чындыкты чындаптаҥ билерге кÿÿнзеп турган улус олорды jеткилинче табар, олорго бойынык Кудайга бÿдÿп турганын тöзöлгöлööр.

Бистиҥ киреелÿ санаабыс учыкыйузы jок Кудайдыҥ кылыкjаҥын эмезе керектерин бÿткÿлинче билип алар аргазы jок. Оноҥ болгой эҥ билгир, ÿредÿлÿ кижиге бу Агару Амыйтан jаантайын ачылбас jажыт болуп артар. «Сен шиҥжÿлеп, Кудайды таап болорыҥ ба? Öрö Турганды учына jетире би- [80] лип аларыҥ ба? Ол теҥерилердеҥ бийик, — нени эдип болорыҥ? Алыс jерлердеҥ тереҥ, — нени билип аларыҥ?» (Иов.11:7,8).

Павел апостол тыҥ ÿнденип, айдат: «Ээ, Кудайдыҥ байлыгы кандый улу, ойгоры ла билими кандый тереҥ! Оныҥ шÿÿлтелерин шикдеер, Оныҥ jолдорын аайлаар арга jок» (Рим.11:33). «Булут ла айкараҥуй — Оныҥ jаказы, чын ла jаргы — Оныҥ ширеезиник тöзи» (Cap. 96:2) деп айдылган да болзо, Оныҥ биске эдип турган килемjизи ле Ол башкарынып турган амадулар керегинде сананып, Онык учыкыйузы jок ийдекÿчиле бириккен сöслö чыгара айдып болбос сÿÿжин ле jакшылыгын кöрöдис. Оныҥ умзаныштарын бистик тузабыска болорынча оҥдоорыс. Бис артканын ончозын jÿреги биске сÿÿшле толгон Öрö турган Кудайдыҥ колына бÿдÿмjилеер учурлу.

Кудайдыҥ Сöзинде, Онык Кудайлык бичиичизиниҥ кылыкjаҥында чылап ок, jажыттар бар. Олорды улус бÿткÿлинче качан да билип албас. Телекейде кинчектиҥ табылганы, Христостыҥ кубулганы, öлгöндöрдиҥ тирилгени, орныкканы ла Библияда бичилген кöп öскöзи де ток öткÿре тереҥ jажыт болуп, оны кижиниҥ ойсагыжы оҥдоп ло jартап болбос. Кудайдыҥ Сöзин учына jетире jÿк аайлап болбой турганыс учун бисте эреҥистелер шылтак jок. Арбÿткенде бис учына jетире аайлабай турган jажыттарга jаантайын туштайдыс. Керек дезе jÿрÿмниҥ тептегин деген бÿдÿмдеринде санаабыс jетпес табышкактарга туштайдыс. Кайда ла бистиҥ оҥдомолыстаҥ бийик кайкалдарды кöрöдис. Оныҥ учун ичкöгÿс jÿрÿмниҥ телекейинде анайда ок бис jартап болбос jажыттар барына кайкаар учурыс бар ба? Ончо ууркÿчтер jÿк ле кижиниҥ санаазы кыска ла кирелÿ болгонында. Агару Бичик Кудайдыҥ болужыла jайалганыныҥ чынын керелегени jеткилинче. Оныҥ ончо jажыттарын билип албай ла турганыс учун бис ого эреҥистелбес учурлу.

Петр апостол айдат: «Бу самараларда оҥдоорго кÿч немелер бар, олорды неме билбес ле арылыкберилик улус öскö дö Чийимдерди чилеп, jастыра jартап, бойлорын öлÿмге экелип jадылар» (2 Петр. 3:16). Библия Кудай керегинде jÿк ле бистиҥ окдойтонысты jетирип турган болзо, бистик кирелÿ, öлÿмдÿ санаабыс Оныҥ улуjаан учурын, ийдекÿчин учына [81] jетире билип алатан болзо, ол тушта оны Кудай бичигенине бÿтпес эдис. Шак ла оныҥ улуjаан учуры, ондо бар jажыттар, ол — чындаптаҥ Кудайдыҥ чындык Сöзи деп, бистиҥ бÿдÿп турганысты бек эдер учурлу.

Библия чындыкты тегин сöстöрлö ачып, кижиниҥ jÿрегиниҥ керексинижин ле ижемjизин jеткилдейт, онызы эҥ ÿредÿлÿ улусты да кайкадат. Бу бичикти кычырып, jобожыган ла ÿредÿ jок улус аргадаштыҥ jолын табат. Jе тÿҥей ле Библияныҥ бу тептегин сöстöри биске кижиниҥ оҥдомолынын кемин артыктап турган бийик, тереҥ ле телкем чындыктары керегинде айдат. Айдарда, олорды Кудайдыҥ Бойы ачканы учун, бис бойыска jуудып аладыс. Кудайдыҥ аргадаш jанынаҥ темдектеп алганы jарт кöргÿзилген болуп, Кудайдыҥ алдында кинчегин алынары ла Христоско бÿдери биске аргадаш дööн сок jаҥыс jол чылап ачылат. Jе бу чындыктарды оҥдоор арга бар да болзо, олордо Кудайдыҥ магыныҥ jажыттары салылган. Бу jажыттарды кижиниҥ санаазы шиҥжÿлеп болбос, jе ол ло öйдö чындыкты чылаазыны jок бедирегенниҥ jÿрегин ширтилдедип, бÿдетениле толтырат. Ол Агару Бичиктерди канча ла кире кöп шиҥжÿлегенде, олор тирÿ Кудайдыҥ сöзи болгонына бÿдÿмjизи тыҥыйт. Анайып, кижиниҥ ойсанаазы Кудайлык ачылтаныҥ алдына чöгöдöйт.

Бис Библияныҥ улу чындыктарын бÿткÿлинче оҥдоор арга jогысты аайлап jадыс. Бистиҥ öлÿмдик санаабыс мöҥкÿ болгонды бадырып албас деп, кижи бойыныҥ кирелÿ билимдериле ойгор Кудайдыҥ амадуларын билип албас деп, jажырбай айдадыс.

Кудайдыҥ Сöзиниҥ ончо jажыттарын билип болбой турус деп, бÿтпей тургандар оны jектеп jадылар. Jе Библияга бÿдÿп jадыс деп айдып турган ончо улус оны jектебейт деп айдар арга jок. Апостол бичийт: «Кöрÿгер, карындаштар, кемигер jаман ла бÿтпес jÿректÿ болуп, тирÿ Кудайдаҥ jана болбозын» (Евр. 3:12). Кижи Библияныҥ ÿредÿзин кыракы шиҥжÿлеп, Агару Бичикте канча кире ачылганынча «Кудайдыҥ jажыдыныҥ терекин» билип алганда, онызы jакшы (1 Кор. 2:10). Ол ло öйдö «jажыттузы Кудай Кайракандыйыстыҥ», «ачыгы дезе, — бистийи» (Jас. так. 29:29). Эрлик кижиник санаазыныҥ шиҥжÿлеер аргазын астадарга jÿткийт, оноҥ улам Библияныҥ чындыктарына ÿренер тушта кезикте [82] оморкош табылат. Оныҥ учун кезик улус, Агару Бичиктеги кажы ла jерди jартаарында санаазына jединип болбой, кыjыраҥгып, тарынат. Олор кöдÿриҥилÿ сöстöрди оҥдоор аргазы jок болгонын ачыгынча айтканын базындырыш деп бодоп jадылар. Кудай чындыкты ачары керектÿ деп бодоор öй келерин олор чыдажып сакыыр кÿÿндери jок. Андый улус Агару Бичиктерди таҥынаҥ оҥдоорго бойлорын ойгор деп бодойт, jе мында шорлонып, бу бичиктиҥ тоомjызын jектеп баштагылайт. Кöп теориялар ла мÿргÿÿл jаҥныҥ ÿредÿлери Библияга тöзöлгöни чын, jе олор Кудайдаҥ кöдÿриҥки алып бичилген Агару Бичиктиҥ текши учурына чындаптаҥ келишпей jат. Мынаҥ улам кöп улус эрекистелип, алаҥ кайкап jадылар. Jе мында Кудайдыҥ Сöзи бурулу эмес, кижи Библияныҥ агару бичиктерин jастыра jартайт.

Кудай jайаган амыйтандар Кудайды ла Оныҥ эткен керектерин толо оҥдоп, бир катап бого jединип алган болзо, чындыкты оноҥ ары тереҥжиде билер, билгирин элбедер, санаазына ла jÿрегине öзÿм алынар аргазы jок болор эди. Кудай мынаҥ ары эҥ бийик Амыйтан болбос, кижи дезе, билимге ле jедимдерге jединип, öспöй барар эди. Бу андый эмези учун Кудайга алкышбыйанду бололы. Ол учыбажы jок улу. «Христостыҥ Бойында дезе ойгорлыктыҥ ла билимниҥ ончо эрjинези jажырылган» (Кол. 2:3). Улус мöҥкÿликке билип, ÿренип, Оныҥ ойгорлыгыныҥ, jакшызыныҥ ла кÿчиниҥ эрjинезин бедиреп jÿрер.

Сöзиниҥ чындыктары Бойыныҥ калыгына эмди, бу jÿрÿмде ачылзын деп, Кудай кÿÿнзейт. Андый билимге jаҥыс ла бир jолло: Агару Тынныҥ ÿредÿзи ажыра jединерге jараар. «Кудайдыйын кем де билбес, оны jаҥыс Кудайдыҥ Тыны билер», «Тын ончозын, Кудайдыҥ jажыдыныҥ тереҥин де шиҥдейт» (1 Кор. 2:11,10). Аргадаачы Бойыныҥ jолыла барып jаткан улуска сöзин берген: «Ол, Чындыктыҥ Тыны, келгежин, слерге ончо чындыкты кöргÿзер... нениҥ учун дезе, Менийинеҥ алып, слерге jетирер» (Ин. 16:13, 14).

Кижи бойыныҥ jайалталарын öскÿрзин деп, Кудай кÿÿнзейт. Библияны кычырып шиҥжÿлегени, бистиҥ санаабысты кандый да öскö ÿредÿдеҥ артык тыҥыдар ла бийиктедер. Jе биске санаага тоҥ öткÿре иженерге jарабас, нениҥ учун дезе, ол кыска ла уйан. Кудайдыҥ Сöзин, керек дезе онык теп-те- [83] гин чындыктарын чын оҥдоорго, бис jаш бала чылап бÿдер, чÿм jок болор, Агару Тыннаҥ ÿренерге ле болуш сураарга белен болор учурлу. Кудайдыҥ кÿчин ле ойгорлыгын, анайда ок Оныҥ улуjаан учурын билип аларга кÿчис jетпезин оҥдоп, бис jобожыыр учурлу. Оныла кожо jÿргенистий, бис оныҥ Сöзин jÿрегис ширтилдеп ачар учурлу. Библияны кычырып баштап, бистиҥ алдыбыста Эҥ Бийик Тоомjы болгонын бис ачыгынча айдар учурлу: тынjулабыс ла санаабыс «Мен Бар» дегенниҥ алдына эҥилер учурлу.

Öрö айдылганыла, Библияда ууркÿч ле jарт эмес деп билдирер jерлер кöп. Олорды санаа алынарга турган кижиге jаҥыс ла Кудай ачар. Агару Тынныҥ башкартузы jокко бис jаантайын Агару Бичикти jастыра jартаар чочыдуда болорыс. Кезик улус Библияны кычырып, туза албайт, кезик учуралдарда дезе — бойына каршу эдет, нениҥ учун дезе, алкыш jокко ло мÿргÿбей кычырып баштайт. Санаа ла сезим Кудайга ууланбаган, Оныҥ кÿÿнтабыла jöп эмес болзо, кычырып турган кижи эреҥистелип божобос. Мындый учуралда Библияны кычырганы неге де бÿтпейтенин тыҥыдат. Кижиниҥ санаалары шилемирдиҥ олjозында болуп калат, онызы Агару Бичикти jастыра jартаарына экелет. Улус Кудайла бÿткÿлинче эптÿjöптÿ болорго jÿткибезе, олор кандый да ÿредÿлÿ болзо, Агару Бичикти оҥдоорында азар чочыду бар, оныҥ учун олордыҥ jартамалына бÿдетени jеткерлÿ. Агару Бичиктеҥ удурлаштар бедиреп турган кижиде ичкöгÿс кöрÿм jок. Ол бойыныҥ jастыра кöрÿмшÿÿлтезиле чындаптаҥ чÿм jок ло jарт немеге эреҥистелер ле бÿтпес кöп шылтактар табар.

Канайып та jажырылып турган болзо, jе кöп учуралдарда эреҥистелиштердиҥ чын шылтагы — кинчекти сÿÿгени. Улуркак, кинчекти сÿÿчи jÿрек Кудайдык Сöзиниҥ jакылталарын, ненемени кирелеткенин jаратпайт. Агару Бичиктиҥ некелтелерине багар кÿÿни jок улус оныҥ тоомjызына эреҥистелерге белен. Чындыкты табарга, бис оны билип, ого багар деп, акту jÿрегистеҥ кÿÿнзеер учурлу. Библияны анайда шиҥжÿлеп баштаган ончо улус ол — Кудайдыҥ Сöзи деп, кöп тоолу керелер табар. Олор оныҥ чындыктарын оҥдоп алар, мынызы дезе аргадаш jанынаҥ олордыҥ санаазын ойгортор.

Христос айткан: «Оныҥ табыла кылынып jÿрейин дегени, бу ÿредÿ Кудайдам ба, эмезе Мен Бойымнаҥ таап айдып тур- [84] гам ба деп, билип алар» (Ин. 7:17). Библияга серенип, оҥдобой турганыгарга кадалардыҥ ордына, слерди качан ок чалыдып турган jаркынга аjару салыгар, ол тушта слер мынаҥ кöп jаркын аларыгар. Христостыҥ jакшылыгыныҥ кÿчиле слердиҥ оҥдомолыгарга ачык кажы ла молjуны бÿдÿрип, эм тура эреҥистелип турган немени оҥдоор ло бÿдÿрер аргалу болорыгар.

Уредÿлÿ де, тегин де улуска — ончозына jарт бир чын кере бар, — кижиниҥ акту бойыныҥ ченемелиниҥ керези. Кудай Оныҥ Сöзиниҥ чынын ла берген сöзиниҥ чындыгын бойысты кöрзин деп шÿÿлте эдет. Ол бисти кычырат: «Ченегер, Кайракан кандый jакшы болгонын кöрöригер» (Cap. 33:9). Öскö улустыҥ сöстöрине иженбейли, бис бойыс ченеп, бÿдÿнер учурлу. Ол: «Сурагар, аларыгар» (Ин. 16:24) — деп, сöзин берет. Аргадаачы Бойыныҥ сöзине jаантайын чындык болгон. Оныҥ берген сöзи бÿдер. Ого бÿдÿмjизин салган улус чöкöбöгöн. Бис Иисуска jууктап, Оныҥ сÿÿжиниҥ толозыла jакшызынып турганыста, Онык ортобыста jÿрген тужындагы jаркынында эреҥистелиштерис ле ичкöгÿстеги караҥуйыс jоголот.

«Кудай бисти караҥуйдыҥ бийлежинеҥ jайымдап, Бойыныҥ сÿÿген Уулыныҥ Каандыгына кöчÿрген» (Кол. 1:13) — деп, Павел апостол бичийт. Öлÿмнеҥ jÿрÿмге кöчкöн кажы ла кижи, «Кудай чындык деп, бойыныҥ таҥмазын басканы ол» (Ин. 3:33). Ол мынайда керелеер аргалу: «Мен болуш керексип, оны Иисустаҥ таптым. Кайракан мениҥ керксигенимди ончозын бÿдÿрип, тынjуламнык суузын кандырды. Эмди меге Библия — Иисус Христостыҥ ачылтазы. Мен нениҥ учун Иисуска бÿдÿп jадым деп сурайдыгар ба? — Нениҥ учун дезе Ол — мениҥ Кудайлык Аргадаачым. Нениҥ учун мен Библияга бÿдÿп jадым? Ол — мениҥ тынjулама баштанган Кудайдыҥ ÿни деп, мен оҥдоп алдым. Библия — чындык, Христос — Кудайдыҥ Уулы деп, бойыста бойыс чынын керелейдис».

Петр апостол бойыныҥ карындаштарын: «Кайраканыстыҥ, Аргадаачы Иисус Христостыҥ, jакшылыгын алып, Оны билип, öзÿгер» (2 Петр. 3:18) — деп кычырат. Кудайдыҥ калыгы jакшылыкты алып, Оныҥ Сöзин jарт оҥдоп, Оныҥ агару чындыктарынаҥ jаҥы jарыкты ла jакы jарашты кöрöргö [85] ÿренет. Анайда бастыра чактарга Серкпениҥ тÿÿкизинде болгон, анайда учына jетире болор. «Агарулардыҥ jолдоры — jаркынду jарыткыштый, ол тÿжиле там ла там jарыйт» (Ук. кууч. 4:18).

Кудайга бÿдÿп, бис келер öйгö кöрöрис, Кудайдыҥ берген сöзин оҥдоп аларыс. Ол тушта санаабыстыҥ jайалталары ла тынjулабыстыҥ кÿчтери jарыкты Береечиле тирÿ ле кöнÿ колбуда болуп, jаҥыдаҥ ийдекÿчтер алар. Кудайдыҥ ичкери кöрÿминде бисти кайкадып турганы ол тушта jарт боло берерине, оҥдоорго кÿчи ончозы ол тушта jарталарына бис сÿÿнерис. Анда, бистиҥ кирелÿ санаабыс jакыс ла jарт эмести ле бÿтпеген ижемjилерди кöргöн jерде, ончозында эпjöпти кöрöрис. «Эмди кÿскÿдеҥ чилеп, боромтык сÿрди кöрÿп jадыбыс, ол тушта чикеjарт кöрöрис. Эмди кезектей билерим, ол тушта Кудай мени билип алганы чылап, толо билип аларым» (1 Кор. 13:12). [86]

поглавље 13—Кайраканнаҥ алган сÿунчи

Кудайдыҥ балдары Христостыҥ чыгартулу улузы болорго кычырылган. Олордыҥ jÿрÿми Оныҥ jакшызын ла килемjизин керелейт. Иисус Аданыҥ чындык кылыкjаҥын ачкан. Анайып бис те Оныҥ эрке сÿÿжи ле килемjизи керегинде нени де билбес улуска Христосты ачар учурлу. «Канайып Сен Мени телекейге ийген эдиҥ, — деп, Иисус айткан, — анайып Мен де олорды телекейге ийдим». «Мен олордыҥ бойында, Сен Мениҥ Бойымда... Мени ийгени Сен болгоныҥды телекей билзин» (Ин. 17:18,23). Павел апостол до Иисустыҥ ÿренчиктерине мынайда бичиген: «Слер — Христостыҥ самаразы деп, бойыгарла кöргÿзип jадыгар», «оны кажы ла кижи билер, кычырар аргалу» (2 Кор. 3:3,2). Иисус Бойыныҥ балдарыныҥ кажызыныҥ ла адынаҥ бу телекейге самара ийет. Слер — Христостыҥ jолыла бараачы болзогор, Ол слердиҥ адыгардаҥ билегерге ле ончо айылдаштарыгарга самара ийет. Слердиҥ бойыгарда jÿрген Иисус Оныла танышкалак кажы ла кижиниҥ санааларын ла сезимдерин билип аларга кÿÿнзейт. Олор, айса болзо, Библияны кычырбай jадылар эмезе оныҥ бÿктеринеҥ олорго баштанган ÿнди укпайдылар. Олор Кудайдыҥ сÿÿжин ле эткен керектерин кöрбöй jадылар. Jе слер — Христостыҥ чындык чыгартулу кижизи болзогор, олор, айса болзо, слер ажыра Оныҥ буурсажын кезектей оҥдоп, Оны сÿÿр ле Ого jалчыланып jÿрер кÿÿндери ойгонор. [87]

Христиандар теҥери öрö jолдо jаркын болорго кöстöлгöн. Олор Христостоҥ алган jарыкла телекейди jарыдар учурлу. Олордыҥ jÿрÿми ле кылыкjаҥы Христос ло Оныҥ эдип jÿргени керегинде улуска чын окдомол берер учурлу.

Христостыҥ jолыла чындаптаҥ барып jаткан улус Ого бажырып jÿрерин jилбÿлÿ эдер. Мынызы чынынча андый эмей. Öзöгинде кунук, эрик алып jÿрген, кимиректенип, комыдап турган христиандар Кудай ла христиан jÿрÿм керегинде öскö улуска jастыра оҥдомол берет. Кудай Бойыныҥ балдарын кежиктÿ эдерге кÿÿнзебей jат деп, олор бÿдÿндирип jадылар. Мынызыла Теҥеридеги Адабыс керегинде тöгÿн керелейдилер.

Кудайдыҥ балдарын бÿдÿнбеске ле чöкöмjикке тÿжÿрерге келишкенде, эрлик кудурып, сÿÿнет. Бис Кудайга бÿдÿнбей, бисти аргадаарга белен болгонына ла кÿчине эреҥистелип турганысты кöргöндö, ол маказырайт. Кудайдыҥ озолондыра билип, кöрÿп айтканы биске каршу jетирет деп сананганыста, ол сÿÿнип jыргайт. Кайраканды буурсак эмес ле карам-кайрал jок деп кöргÿзерге, эрлик ончо аргакÿчин салат. Ол чындыкты jастыра jартап, Кудай керегинде улуска тöгÿн оҥдомолдор берет. Бис дезе, Кудайдыҥ чындыгы керегинде шÿÿпсананардыҥ ордына, эрликтиҥ тöгÿн оҥдомолдорын кöксибисте улам сайын алып jÿрÿп, Кудайга бÿдÿнбей, Ого кимиректенип, Оны уйатка тÿжÿредис. Эрлик мÿргÿÿл jÿрÿмди jаантайын неле де карачкыландырарга jÿткийт. Бу jÿрÿм jоболтолу ла ууркÿч болуп билдирзин деп, ол кÿÿнзейт. Христианин мÿргÿÿл jаҥы керегинде андый оҥдомолды бойынык jÿрÿмиле кöргÿзип турган болзо, ол öштÿге болужат.

Кöп улус бойыныҥ jастыралары, jедикпестери, чöкöмöлдöри керегинде тоҥ öткÿре улам сайын сананат. Олордыҥ jÿректери кунукла, санааркашла толо. Мен Европада болорымда, бир христианин сыйын ончо немедеҥ чöкöп, меге самара бичип, оны токынадып, санаакÿÿнин jарытсын деп сураган. Оныҥ самаразын алган ол ло тÿнде садта болгом деп тÿш кöргöм. Meгe садтыҥ ээзи деп билдирген кижи мени оныҥ орык jолдорыла ээчидип алып jÿрген. Мен чечектер ÿзÿп, оныҥ jараш jыдын jыткарып, jакшызынып тургам. Коштой базып бараткан бу сыйын дезе, ого барарга чаптык [88] эдип турган кыйгак öзÿмдерге аjару эткен. Ол комыдап, кимиректенип, jол баштаачыны ээчий jолло эмес, кыйгак öзÿмдердиҥ ортозыла баскан. «Бу кеен с адты кыйгак öзÿмдер ÿреп койгоны кандый ачу» — деп, ол кородогон. Айдарда, jол баштаачы ого айткан: «Бу кыйгак öзÿмдерди кайдарга туругар, слер олорго jаҥыс ла кыйдырып аларыгар. Оныҥ ордына чечектер ÿзÿгер».

Кудайдыҥ Тыныныҥ камааны jедип, jÿректеригер сÿÿнип согулып турарда, слердиҥ jÿрÿмигерде jарык ла сÿÿнчилÿ элестер болбогон беди? Кайра кöрÿп, азыйгызын эске алынып, кандый да jакшыны таап болбойдыгар ба? Кудайдыҥ берер болгоны, jараш jытту чечектер чилеп, jолыгарды jакалай öспöй jат па? Олордыҥ jаражы ла jыды jÿректеригерди сÿÿнчиле толтырсын деп кÿÿнзебей jадыгар ба?

Кадалгактар ла тегенектер слерди jÿк ле кыйып, оору эдер. Jе олорды ÿзÿп, öскö улуска берип турган болзогор, jаҥыс та бойыгар Кудайдыҥ быйанын jектеп турган эмезигер, jе олорго до jÿрÿмниҥ орык jолыла барарга буудак эдип jадыгар.

Öткöн öйдö болгон jаман керектерди, кинчектерди, чöкöмöлдöрди санаада алып, олор керегинде улам сайын айдып, кородоорго jарабас. Анайдар болзобыс, удабай алсагышка тÿжÿп, туйуксынып каларыс. Кунугып турган кижи караҥуйга алдырып, оныҥ тынjулазына Кудайдыҥ jаркыны кирерин буудактап, öскö улустыҥ jолын кöлöткöлöйт.

Биске сыйлаган jаркынду элестер учун Кудайга алкышбыйан айдыгар. Оныҥ сÿÿжиниҥ чынын керелегенин ончозын бирге колбоп, олорды jаантайын санаабыста алып jÿректер. Кижини эрликтиҥ олjозынаҥ аргадаарга, Бойыныҥ Адазыныҥ ширеезин артырып, Бойыныҥ кудайлыгын jажырып, кижи кеберин алынган Кудайдыҥ Уулы керегинде сананактар; Оныҥ биске болуп jеткен jекÿзи, — улус бÿдÿп, Кудайдыҥ магыныҥ Каандыгын кöрзин деп, теҥерилерди ачкан jеҥÿзи керегинде сананактар. Кинчектеҥ улам öлÿмниҥ таамызына тÿшкен ле аргадалган, Мöҥкÿлик Кудайла ойтодоҥ эпкеjöпкö келген jабыска тÿшкен кижиликти, анайда ок Jайымдаачыга бÿткени ажыра Кудайлык ченелте öткöн ончо улус Христоско актадып, Оныҥ ширеезине кöдÿрилгендерин [89] эске алактар — бат, Кудай бисти сананзын деп, кычырып турган чындыктар.

Кудай бисти сÿÿп турганына эреҥистелип, Оныҥ берген сöзине бÿтпей, бис Оны уйатка тÿжÿрип, Агару Тынды ачуркандырадыс. Энези балдарыныҥ jилбÿлерин корып, олордыҥ кежигине болуп jÿргенде, олор дезе мынызын оҥдобой, энези олорго jакшыны кÿÿнзебей jат деп, jаантайын комыдап турган болзо, эне кижиге мыны сананып jÿрери кандыйын бодозогор? Олор энезиниҥ сÿÿжине бÿтпей, алаҥзып турган болзо, мынызы оныҥ jÿрегин шыркалаар эди. Балдары андый болзо, кандый ла кижи бойын канайда тудунар эди? Сÿÿжине бÿтпей турзабыс, Теҥеридеги Адабыс бис керегинде не деп сананар? Ол бисти сÿÿп, мöҥкÿ jÿрÿмдÿ болзын деп, Бойыныҥ сок jаҥыс Уулын öлÿмге берген ине. Апостол бичийт: «Ол Бойыныҥ Уулын чеберлебей, ончобыс учун öлÿмге берип, Оныла кожо биске ончозын сыйлап бербес беди?» (Рим. 8:32). Jе тÿҥей ле сÿрекей кöп улус, сöслö эмес те болзо, керек эдип, айдат: «Кайракан мыны меге учурлабаган. Айса болзо, Ол мени эмес, öскö улусты сÿÿп jат».

Бу ончозы тынjулабыска jаҥыс ла каршу jетирет, нениҥ учун дезе, эреҥистелип айткан кажы ла сöстöҥ улам эрлик бисти ченеп, бÿдетенисти астадат, ангелдерди ачуркандырат, айдарда, олорго бистеҥ эрик jокто ырап барарга келижет. Эрлик слерди ченеп турганда, эреҥистелип эмезе кунугып, бир де сöс айтпагар. Оныҥ шымыртын тыҥдаар болзогор, санаагар бÿтпейтениле, кородойтоныла толор. Бу керегинде öскö улуска айдып, слер jаҥыс та бойыгарга каршу jетирер эмезигер, jе слерди эбире jÿргендердиҥ санаазына ÿрен ÿрендейдигер. Ол öзÿп, олордыҥ jÿрÿмине ачу тÿжÿм экелет. Слердиҥ сöстöригердиҥ камааны олорго каршулу ла jеткерлÿ болордоҥ айабас. Слер, айса болзо, ченелтени öдÿп, эрликтиҥ шÿÿнинеҥ айрыларыгар, jе арткан улус, слердиҥ jетирген камааныгардаҥ улам эреҥистелип, слер ÿрендеген эреҥистелиштеҥ айрылып болбостоҥ айабас. Оныҥ учун jÿк ле ичкöгÿс ийдекÿч ле jÿрÿм берип турганы керегинде айдары jаан учурлу!

Бойыгардыҥ Теҥеридеги Уредÿчигер керегинде телекейге керелеп турганыгарды ангелдер лаптап тыҥдап jадылар. Ада алдында бис учун «сураарга jаантайын тирÿ» Кудай керегин- [90] де туркаары айдып jÿрели. Нöкöригерди уткып турганыгарда, jÿректеригер ле эриндеригер Кудайды мактазын. Мынаҥ улам ол Иисуска тартылар.

Ончо улус öдÿп чыгатаны уур ченелтелерге, кунукчылга, удурлажарга кÿч jилбиркедиштерге туштайт. Ачукороныгарды öлöр салымду улуска ачпагар, jе мÿргÿп, ол керегинде Кудайга айдыгар. Эреҥистелиштиҥ эмезе кунугыштыҥ бир де сöзин качан да айтпас деп, бойыгардыҥ алдыгарга ээжи тургузыгар. Слердиҥ ижемjи берип jарадып айткан сöстöригер öскö улустыҥ jÿрÿмин jарыдып, ийдекÿчин тыкыдып, кöпти эдер аргалу.

Чине jок кöп улус ченелтеге бастырган jÿрет. Олор бойлорыныҥ «мен» дегениле, jаманныҥ ийдекÿчтериле тартыжуда jекдирткенин айдарга белен. Андый улустык ууркÿч тартыжуда бойлорына бÿдÿнгенин айрыбагар. Олорды ижемjи берип jарадып турган сöстöрлö jöмöгöр. Ол тушта Христостыҥ jаркыны слердиҥ jÿрÿмигерде чалыыр. «Кемибис те бойына болуп jÿрбейт» (Рим.14:7). Бис бойыс керек дезе сеспей де турган камааныс öскö улустыҥ кÿÿнсанаазын кöдÿрер, тыҥыдар эмезе, карын, олорды кунуктырар, Христостоҥ ло чындыктаҥ ырадар.

Кöп улус Христостыҥ кылыкjакы ла jÿрÿми керегинде jастыра оҥдоп jадылар. Олордыҥ санаазыла, Христостыҥ jÿрегинде jылу ла jÿрÿмдик сÿÿнчи jок болгон, Ол казыр, кату ла кунукчылду болгон. Оныҥ учун кезик улустыҥ христиан jÿрÿми караҥуй болот.

Иисус ыйлап jÿрген, качанбирде кÿлÿмзиренген бе, jок по деп, улам сайын айдыжат. Чындап та, бистиҥ Аргадаачыбыс «ооруjоболды билген ачукоронныҥ Эри» болгон. Ол улустыҥ ончо ачукоронына Бойыныҥ jÿрегин ачатан. Jе Оныҥ jÿрÿми Бойын jектегениле, ачукоронло, санааркашла толо до болгон болзо, Оныҥ тыны базылбаган. Оныҥ чырайында ачукорон эмезе комудал jок болгон, jе jаантайын öзöгинде токунал болгонын керелейтен. Иисустыҥ jÿреги jÿрÿм береечи болгон, Ол кайдööн дö келгенде, Бойыла кожо качан да болзо амыр ла энчÿ, сÿÿнчи ле кежик экелетен.

Аргадаачы jаантайын тöп лö керсÿ болгон, jе чырайы качан да бÿркÿк jÿрбейтен. Оныҥ jолыла барып jаткандар амадузына бир ууламjылу jÿткиир, алкы бойлорыныҥ каруулу [91] болгондорын тереҥ оҥдогылаар. Jеҥил санаа jоголып, кööрöм, jыргал, jаман кокырлар болбос. Иисус Христостыҥ мÿргÿÿл jаҥы тымык агып jаткан суудый амыр экелет. Ол сÿÿнчиниҥ jарыгын öчÿрбей, сÿÿнчилÿ кÿÿнсанааны базырбай, кежиктÿ, кÿлÿмjилÿ чырайды кöлöткöлöбöйт. Христос Ого jалчыланзын деп эмес, öскö улуска jалчыланайын деп келген; слердиҥ jÿрегерде чындык сÿÿш jÿрген болзо, бис Оноҥ тем аларыс.

Öскö улустыҥ jаманы керегинде улайын сананып jÿрер болзобыс, олорды Христос бисти чилеп сÿÿп болбозыс. Jе санаабыста тöс аjаруны Христостыҥ биске кайкамчылу сÿÿжине ле килемjизине эдер болзобыс, jуук улузысты сÿÿрис. Аjарбай калбас jастыралардаҥ ла jедикпестердеҥ камаан jокко бис бойбойысты сÿÿр ле тоор учурлу. Бойында jобош ло тöп болорын öскÿрер, öскö улустык jастыраларына чыдамкай болорын бойында таскадар керек. Мынызы слердиҥ бойыгарда jакыс ла бойын сÿÿйтен кÿÿнди jоголтып, слерди килеҥкей ле кÿÿнзек эдер.

Сарынчы бичийт: «Кайраканга иженип, jакшыны эт; jерде jÿрÿп, чындыкты чеберле» (Cap. 36:3). «Кайраканга ижен!» Кажы ла jаҥы кÿн бойыныҥ jоболтолорын, санааркаштарын ла ууркÿчтерин экелет. Кожо туштажып, кöп сабазында бойбойысла ууркÿчтерис ле ченелтелерис керегинде куучындажадыс. Бисти кандый кöп кереги jок немелер тÿймедет! Бистиҥ jÿрÿмисте кандый кöп коркыштар ла шакпырттар табылат! Олор бисти базырып, буурсак Аргадаачыны бош ундып койодыс. Бисти курчаган улус дезе, сурактарысты угарга, кÿч öйдö болуш ийерге белен, биске килеп, сÿÿп турган Аргадаачы бисте jок деп сананардаҥ айабас.

Кезик улус jаантайын коркып, сандырап калган jÿрÿп jадылар. Бу ла öйдö олор Кудайдыҥ сÿÿжиник чынын керелегенин кажы ла кÿн кöрÿп, Оныҥ озолондыра ичкери кöргöниниҥ байлык сыйыла тузаланып jадылар, jе Онык алкыштарын аjарбайдылар. Олор санаазында тöс аjаруны jаантайын jÿзÿнjÿÿр jаман керектерге эмезе кандыйбир чын, jе болорболбос ууркÿчтерге эдедилер. Олордыҥ шÿÿлтезиле, бу керектер келер öйдö чочыдулу болор. Айдарда, олор сокорып, Кайраканга алкышбыйан jетиргедий кöп немелерди [92] кöрбöй барат. Учурап турган ууркÿчтер олорды Кудайга — сок jаҥыс Болушчыга jууктатпайт, карын, тÿймедип, корододып, Кудайдаҥ ырадат.

Бистиҥ анайда бÿтпес учурыс бар ба? Нениҥ учун бис андый алкышбыйан jок, андый бÿтпес? Иисус — бистиҥ эҥ артык Нöкöрис ине, бастыра Теҥерини бистиҥ аргачакту jадынjÿрÿмис jилбиркедет! Кÿнÿҥ сайынгы jÿрÿмниҥ сандыражына ла тÿймеенине санаабысты кÿйбÿредерге ле jÿрегисти öкпööртöргö бербейликтер! Оноҥ башка, бисте jаантайын кыjыраҥтыыр ла чачамдыгар шылтактар болор. Бис jаҥыс ла тÿймедип ле jободып, ченелтелерди öдÿп чыгарга болушпай турган айалгада болуп jÿрбес учурлу.

Айса болзо, jадынjÿрÿмдеги керектерде шорлонып, jылыйтулар эдип турганыгар, келер öйигер дезе бÿрÿккий ле ижемjи jок деп билдирип турган? Сÿригер тÿшпезин! Бойыгардыҥ ижемjигерди Кудайга салып, токынаалу ла сергек болуп артыгар! Бойыгардыҥ керектеригерди аайлубашту башкарарга, jылыйтулардаҥ ла jеткертÿбектердеҥ кыйыжарга, Кудайдаҥ ойгорлык сурагар! Jакшы турулталарга jедерге, слердеҥ камаандуны ончозын эдигер. Иисус биске болужар болгон, jе бис те, бойыстыҥ jаныстаҥ, аргакÿч салар учурлу. Кÿчтÿдеҥ кÿчтÿ Болушчыгарга бÿдÿп, аргакÿчигер jеткенин ончозын эткен болзогор, — келер öйгö jалтанбай кöрÿгер!

Балдары керекjаракка бастырып jÿрери — ол Кудайдыҥ кÿÿнтабы эмес. Jе Кайраканыс бисти тöгÿндебей jат. Ол биске мынайда айтпайт: «Коркыба. Сениҥ jолыҥда jеткер jок». Нениҥ учун дезе jеткерлер де, ченелтелер де барын Ол билер, Ол бу керегинде биске чикезинче айдат. Кудай Бойыныҥ калыгын кинчектиҥ ле jаманныҥ телекейинек албайт, jе биске jеткер табарбас коруланар jерди кöргÿзет. Иисус Бойыныҥ ÿренчиктери учун мынайда мÿргÿген: «Олорды телекейдеҥ ал деп, мÿргÿп jаткан эмес эдим, олорды jаманнаҥ корула деп турум» (Ин.17:15). «Телекейде кыстадып jÿреригер, jе сÿрнÿкпегер: Мен телекейди jеҥдим» (Ин. 16:33) — деп, Ол ÿренчиктерине айткан.

Кырдагы jарлыкташта Иисус Бойыныҥ ÿренчиктерине Кудайга бÿдери керектÿзи керегинде ÿредÿ берген. Бу jакылталар Кудайдыҥ балдарыныҥ кÿÿнсанаазын ончо öйлöргö кöдÿрерине учурлалган. Олор бÿгÿн де бисти ÿредип, токы- [93] надып jат. «Теҥериниҥ куштарына кöрÿгер, — деп, Иисус Бойыныҥ jолыла барып jаткандарга айткан, — олор аш чачпайдылар, кеспейдилер, алмарына jууп урбайдылар, jе олорды Теҥеридеги Адагар азырайт». Оноҥ ары Аргадаачы сурайт: «Слер олордоҥ чикjок артык эмес бедигер?» (Мф. 6:26). Улу Кудай улусты ла тындуларды кичеейт, Бойыныҥ колын ичкери сунуп, Бойыныҥ jайагандарыныҥ керексигенин jеткилдейт. Теҥериниҥ куштары Оныҥ аjарузы jок артпаган. Ол куштардыҥ чокужына курсакты салып бербейт, jе олорго jÿрерге керектÿ ончо немелерди белетеп койгон. Сееп койгон ÿрендерин олор терер, бойлорыныҥ кичинек уйаларын тудатан немелерди белетеп, азатпайларын азыраар учурлу. Олор бойлорыныҥ ижин сÿÿнчилÿ jаҥарла туузылтат, нениҥ учун дезе, «олорды Текеридеги Адагар азырайт». «Слер дезе олордоҥ чикjок артык эмес бедигер?» Слер сананып, шÿÿп, Кудайга бажырар аргалу бойыгар, куштардаҥ чикjок баалу эмес бедигер? Бисти Бойыныҥ кебериле тÿҥей эдип jайаган Jайаачыбыс ла Корычыбыс, Ого иженип турган болзобыс, керексип турганысты ончозын ийбес беди?

Христос Бойыныҥ ÿренчиктериниҥ аjарузын jалаҥда öзÿп турган тÿмен чечектерге эткен. Мындый jарашты олорго Теҥеридеги Ада кижини сÿÿп турганынык темдеги эдип берген. Ол айткан: «Jалаҥдагы чомур чечектердиҥ öзÿп турганын кöрÿгер». Тирÿ чечектер Соломонкаан кийген кийимдердеҥ чикjок сÿрлÿ болгон. Кижиниҥ колы эткен кöс кылбыгар кандый да кееркедим Кудай jайаган чечектердиҥ бÿткен бÿдÿмиле jаркындалган jаражыла тÿҥейлежип болбос. Иисус сурайт: «Бÿгÿн бар болуп, эртен отко ташталатан jалаҥныҥ öлöҥин Кудай анайып кийиндирип турганда, слерди оноҥ артык кийиндирбес беди, бÿдетени ас улус?» (Мф. 6:28,30). Кудай, Теҥеридеги Jурукчы, бир кÿнге чалдыгып калар чечектерди jарандырып турган будуктардыҥ эркезин, jÿзÿнjÿÿрлÿзин не дейдигер! Алкы Бойыныҥ сÿркебериле jайалган улусты Ол кандый тык кичеейт эмеш! Ac бÿдÿп турган jÿректÿ кижи тÿймегенде, эреҥистелгенде, оны Христос каарып айдат.

Кайракан Бойыныҥ уулдарын ла кыстарын кежиктÿ ле сöсуккур болгонын кöрöргö кÿÿнзейт. Иисус айдат: «Слерге амыр берип, барып jадым. Бойымныҥ амырымды слерге бе- [94] рип jадым, телекей берип jатканындый эмес, Мен берип турум. Jÿректеригер тÿймебезин, чочыбазын». «Сÿÿнчим слерде болзын, сÿÿнчигер толо болзын деп, бу мыны слерге айттым» (Ин.14:27; 15:11).

Молjулу керегин бÿдÿреринеҥ мойноп, астам аларга jÿткип алган кежик узак ла бек болбос. Ол ылтам öдö берет, оны бедиреечи кижи дезе jакыскан кунугып артат. Кудайга бажырып jÿргени сÿÿнчи ле макатыш экелет. Христианин jарты jок айалгада jÿрбей jат. Ол кереги jок ачукоронго ло чöкöмjикке алдырбайт. Керек дезе бу jÿрÿмдеги jакшы немелерле макатыбазабыс та, келер öйдöги jÿрÿмди сакып сÿÿнерис.

Мында, jерде, христианин Христосло бирлик болгонына сÿÿнип, Оныҥ сÿÿжиник jаркынына jакшызынып, Оныҥ бар болуп jÿргенинеҥ туркаары коот алар. Jÿрÿмистиҥ кажы ла алтамында бис Иисуска jуук болорыс, Оныҥ сÿÿжин билип аларында jаан ченемел аларыс, мактулу ла амырэнчÿ АдаТöрöлгö jууктаарыс. Оныҥ учун ижемjибисти jылыйтпай, башкыда качан да болбогон чылап, бек бÿдÿмjиле тололы. «Бого jетире биске Кайракан болушкан», учына jетире болужар (1 Каан. 7:12). Кайра, öткöн кереес öйлöргö кöрöли. Ол тушта бис Кудайдыҥ болужын илеjарт кöргöнис, Ол бисти öштÿниҥ колынаҥ аргадаган. Биске эдилген ончо килемjилерди санаада алып jÿректер: Ол кургаткан кöстик jаштарын, Ол токтоткон оорусысты, Ол кереjара таркаткан тÿймеендерди ле чочыдуларды, Ол jеткилдеген керексиништерди, Ол биске берген алкыштарды. Анайып, кыйыншырабыстык арткан jолын öдöргö, ийдекÿч аларыс.

Келер öйдö болотон тартыжудагы ууркÿчтер керегинде бистиҥ сананбас учурыс jок. Jе öткöн öйгö кайра, келер öйгö ичкери кöрÿп, бистиҥ мынайда айдар аргабыс бар: «Бого jетире биске Кайракан болушкан!.. Кÿндериҥ чилеп, байлыгыҥ кожулар» (Jас. так. 33:25). Кайракан бистиҥ кÿчис jетпейтен ченелтелер ийбес. Оныҥ учун кажыбыс ла бойыстык jеристе иштеп, ченелте кандый да болзо, оны öдÿп чыгар кÿч биске берилер деп бÿдектер.

Удабас Кудайдыҥ балдарына теҥериниҥ каалгалары ачылып, эҥ кеен кÿÿни чилеп, олор Каанныҥ алкыштарын угар: [95] «Келигер, Адамныҥ алкагандары, телекей jайалганнаҥ ала слерге белетелген Каандыкты энчиленигер» (Мф. 25:34).

Ол тушта jайымдалган улусты олорго Иисус белетеп койгон jерге сÿÿнип jуудып алгылаар. Олордыҥ jаҥы таныштары кинчектÿ jерде кожо jÿргендердеҥ башкаланар. Анда jек, jаман, мекетöгÿн, чалуга бажырыш болбос. Эрликти jеҥип, Кудайдыҥ jакшылыгыныҥ кÿчиле кылыкjаҥныҥ толо кемине jеткендерле аргадалган улус тил алыжар. Эмди олорго кыйыншыра экелип турган кажы ла кинчектÿ jилбиркеш, кажы ла jек Христостыҥ каныла jоголтылар. Олор кÿннеҥ jарык Оныҥ мактулу jаркынын алар. Олордо тыш jарашты карачкылап турган Христостыҥ кылыкjаҥыныҥ кеенjаражы jаркындалар. Кинчек jок амыйтандар чылап ок, олор Кудайдыҥ улу ширеезиниҥ алдында туруп, ангелдердиҥ улуjаан учурын ла артык болгонын ÿлежер.

«Кижи бойыныҥ тынjулазы учун кандый толынты берер?» деп айдылганыла, ол оны сакыган мактулу энчиге кöрöр. Ол jокту болордоҥ айабас, jе ого телекей качан да берип болбос ич байлыкту ла аргакирелÿ болор. Кинчектеҥ jайымдалган ла аруталган, бойыныҥ бастыра ийдекÿчин Кудайдыҥ керегине jÿрерине учурлаган тынjула текери алдында айдары jок баалу. Текериде jÿргендер ончозы Кудайла, агару ангелдерле кожо агару jаҥарларда салылган сÿÿнчиле кажы ла jайымдалган тынjулага сÿÿнип jадылар.