Pendo Lisilo Kifani

Ellen G. White

Copyright © 2021, Ellen G. White Estate, Inc.

Information about this Book

Overview

This eBook is provided by the Ellen G. White Estate. It is included in the larger free Online Books collection on the Ellen G. White Estate Web site.

About the Author

Ellen G. White (1827-1915) is considered the most widely translated American author, her works having been published in more than 160 languages. She wrote more than 100,000 pages on a wide variety of spiritual and practical topics. Guided by the Holy Spirit, she exalted Jesus and pointed to the Scriptures as the basis of one’s faith.

Further Links

A Brief Biography of Ellen G. White

About the Ellen G. White Estate

End User License Agreement

The viewing, printing or downloading of this book grants you only a limited, nonexclusive and nontransferable license for use solely by you for your own personal use. This license does not permit republication, distribution, assignment, sublicense, sale, preparation of derivative works, or other use. Any unauthorized use of this book terminates the license granted hereby. (See EGW Writings End User License Agreement.)

Further Information

For more information about the author, publishers, or how you can support this service, please contact the Ellen G. White Estate at mail@whiteestate.org. We are thankful for your interest and feedback and wish you God’s blessing as you read.

Utangulizi

Dunia yetu hii ilifikiaje hali ya kuvurugika vibaya kiasi hiki? Kwa nini kuna mateso? Uovu ulitoka wapi? Je upo wakati ambapo hali hii itakoma?

Maswali kama haya yanawasumbua watu wengi sana wenye kufikiri. Sayansi haina majibu kwayo, na falsafa ina majibu mengi yanayopingana. Ni wapi tunaweza kupata ukweli?

Maudhui yaliyomo ndani ya kitabu hiki yamechaguliwa na kutoholewa kutoka katika kitabu kikubwa zaidi, yaani Kisa cha Ukombozi. Mwandishi Ellen G. White, alijumuishwa miongoni mwa Wamarekani 100 wa pekee sana katika nyakati zote na gazeti la Smithsonian katika toleo maalumu (Majira ya Kuchipua 2015). Vitabu vyake zimetafsiriwa katika lugha mbalimbali zaidi ya 160, zaidi ya vitabu vya mwanamke yeyote popote pale. Mamilioni ya watu wamenufaika na utambuzi wake pamoja na maneno yake ya kutia shime.

Pendo Lisilo Kifani ni fursa kwako kuweza kufanya hivyo pia.

Sura ya 1—Uasi

Sura hii imejengwa katika Isaya 14:12-14; Ezekieli 28:12-17; Ufunuo 12:7-9.

Kabla ya uasi wake mbinguni, Lusifa alikuwa malaika mkuu na aliyetukuka, ambaye kwa heshima, alikuwa akimfuatia Mwana wa Mungu. Uso wake, kama zilivyokuwa za malaika wengine, ulikuwa ni wa upole ulioangaza furaha. Kipaji cha uso wake kilikuwa kimeinuka na kipana, kikionesha uwezo mkubwa wa kiakili. Umbo lake la kimwili lilikuwa kamilifu, na mwonekano wake ulikuwa adili na wa utukufu. Nuru ya pekee ilimulika kutoka katika uso wake ikiangaza kumzunguka kwa uangavu na uzuri kuliko ilivyokuwa kwa malaika wengine; lakini Kristo Mwana wa Mungu, alikuwa juu ya kusanyiko lote la malaika. Alikuwa pamoja na Baba kabla malaika hawajaumbwa. Lusifa alimwonea wivu Kristo, na pole pole alijitwalia madaraka ambayo yalikuwa ni kwa ajili ya Kristo peke yake.

Malaika walimkubali Kristo kama mtawala wa mbingu, uwezo na mamlaka yake kuwa sawa na yale ya Mungu mwenyewe. Lusifa alijidhania kuwa ndiye kipenzi cha mbinguni miongoni mwa malaika. Mungu alikuwa amempa cheo cha juu, lakini hilo halikumfanya arejeshe shukrani na sifa kwa Muumba wake. Alitamani kufikia kimo cha Mungu mwenyewe. Aliona fahari kwa sababu ya hadhi yake iliyotukuka. Alijua kuwa alikuwa anaheshimiwa na malaika. Alikuwa na kazi maalumu ya kutimiza. Alikuwa amepata fursa ya kuwa karibu na Muumbaji mkuu, na miale ya daima ya nuru tukufu iliyomzunguka Mungu wa milele kwa namna ya pekee iliangaza juu yake. Alifikiria jinsi ambavyo malaika walitii amri zake kwa haraka na furaha. Je mavazi yake hayakuwa nuru na ya kupendeza? Kwa nini Knsto aheshimiwe kiasi kile badala yake?

Alitoka katika uwapo wa karibu na Baba, kwa kutoridhika na akiwa amejazwa na wivu dhidi ya Kristo. Huku akificha kusudi lake halisi, aliwakusanya malaika kumzunguka. Aliingiza mada yake, ambayo ilikuwa ni yeye mwenyewe. Kama aliyekuwa ametendewa vibaya, aliongelea jinsi ambavyo Mungu alimtelekeza na kutoa upendeleo kwa Yesu. Aliwaambia kuwa kuanzia wakati ule na kuendelea, uhuru ule mzuri ambao malaika walikuwa wakiufaidi ulikoma. Kwani je hakuwa amechaguliwa kiongozi juu yao, ambaye iliwapasa kujisalimisha kwake kwa heshima kama ya mtumwa?

Aliwaambia kwamba alikuwa amewaita pamoja ili kuwahakikishia kuwa hatakubali tena kujiweka chini ya uingiliaji huu wa haki zake na zao; kuwa kamwe tena hatamsujudia Kristo. Badala yake, atajichukulia heshima juu yake ile ambayo Mungu alipaswa kumkabidhi, na atakuwa kiongozi wa wote ambao watajiweka chini yake kumfuata na kuitii sauti yake.

Kulikuwako na kupishana mno miongoni mwa malaika. Lusifa na wafuasi wake walikuwa wakijaribu kuiunda upya serikali ya Mungu. Waliasi dhidi ya mamlaka ya Mwana. Malaika wale waliokuwa watiifu na wakweli walijaribu kumshawishi, malaika huyu mwasi kurudi katika kutenda mapenzi ya Muumba wake. Walibainisha wazi kuwa Kristo alikuwa ni Mwana wa Mungu, akiwa pamoja naye kabla malaika hawajaumbwa. Daima alisimama katika mkono wa kuume wa Mungu. Mamlaka yake ya upole, na upendo kamwe yalikuwa hayajawahi kutiliwa shaka, na hakutoa maagizo isipokuwa yale ambayo majeshi ya mbinguni yalifurahia kuyatekeleza.

Walisisitiza kuwa heshima ya pekee ya Kristo haikuwa inapunguza ile heshima ambayo tayari Lusifa alikuwa ameipokea. Malaika wale walilia machozi. Walijaribu kwa bidii kumbembeleza aache njama zake ovu na kujisalimisha chini ya Muumbaji wao. Hadi wakati ule, walisisitiza, mambo yote yalikuwa ni amani na upatanifu. Je kungekuwapo na sababu yo yote ipi kwa ajili ya sauti hii ya mfarakano na uasi?

Lusifa alikataa kusikiliza. Na kisha akageuka kutoka kwa malaika watiifu na wakweli, akiwashutumu kuwa watumwa. Malaika hawa, watiifu kwa Mungu, walisimama kwa mshangao walipoona kuwa Lusifa alikuwa akiendelea na juhudi yake ya kuchochea uasi. Aliwaahidi serikali mpya na nzuri kuliko ile waliyokuwa nayo, ambayo ndani yake kungekuwa na uhuru kamili. Idadi kubwa walionesha nia yao ya kumkubali kama kiongozi wao na amiri jeshi wao. Alipoona kuwa juhudi zake zilipokelewa kwa mafanikio, alijidanganya kuwa punde tu angeweza kuwa na malaika wote upande wake, na kwamba hapo angekuwa sawa na Mungu mwenyewe. Kisha wote wangesikia sauti yake ya mamlaka ikiamrisha jeshi lote la mbinguni.

Kwa mara nyingine tena malaika watiifu walimwo- nya, wakimhakikishia juu ya kile ambacho lazima kitakuwa matokeo iwapo atang’ang’ania. Yeye aliyeweza kuwaumba malaika anaweza kupindua mamlaka yao yote kwa uwezo wake na kwa uamuzi thabiti kuadhibu ushupavu na uasi wao wa kutisha. Kudhani kwamba malaika anaweza kupinga sheria ya Mungu, ambayo ni takatifu kama Mungu mwenyewe! Waliwaonya wale malaika waasi kufunga masikio yao kwa hoja za kudanganya za Lusifa, na walimshauri yeye pamoja na wote ambao alikuwa amewavuta kwake kwenda kwa Mungu na kukiri kwamba walikuwa wametenda kosa hata kwa kule tu kuruhusu wazo la kuhoji mamlaka yake.

Wengi wa wafuasi wa Lusifa walitaka kufuata ushauri huu wa malaika watiifu na kutubia kutokuridhika kwao na hivyo kukaribishwa tena katika kuaminiwa na Baba pamoj a na Mwana wake. Ndipo mwasi mkuu al ipotangaza kuwa aliijua sheria ya Mungu, na kwamba iwapo angekubali kujisalimisha na kuonesha utii wa kitumwa, heshima yake ingeondolewa kwake. Asingeweza tena kuaminiwa kupewa madaraka yake ya juu. Aliwaambia kuwa yeye na wao walikuwa wamekwenda mbali mno kiasi cha kutoweza kurudi nyuma, na alikuwa tayari kukabiliana na matokeo, kwa sababu kamwe asingeweza kuinama kwa ibada ya kitumwa kwa Mwana wa Mungu. Alidai kuwa Mungu asingeweza kusamehe, na sasa ni lazima watetee uhuru wao na kuchukua kwa mabavu nafasi ile ambayo hawakupewa kwa hiari. Kwa njia hii Lusifa, “mbeba nuru,” ambaye alishiriki utukufu wa Mungu, aliyesimama kando ya kiti chake cha enzi, kwa kutenda dhambi akawa Shetani, “adui.”

Malaika wale watiifu walifanya haraka kwenda kwa Mwana wa Mungu ili kumwambia kile kilichokuwa kinaendelea miongoni mwa malaika. Walimkuta Baba akiwa anaongea na Mwana wake, ili kuamua ni jinsi gani, kwa faida ya malaika wale watiifu, wangeweza kuyaangusha milele mamlaka yale ambayo Shetani amejitwalia mwenyewe. Mungu mkuu angeweza kumtupa mara moja huyu mdanganyifu mkuu kutoka mbinguni, lakini hili halikuwa kusudi lake. Angependa kuwapa waasi hawa nafasi sawa ili wapate kupima uwezo na nguvu zao dhidi ya Mwana wake mwenyewe na malaika watiifu.

Katika vita hivi kila malaika angechagua upande, ili wote waone. Isingeweza kuwa salama kumruhusu ye yote ambaye alijiunga na Shetani kuendelea kuwapo mbinguni. Walikuwa wamejifunza somo la uasi halisi dhidi ya sheria ya Mungu isiyobadilika, na hali hii haiwezi kutibika. Iwapo Mungu angetumia uwezo wake wa kumwadhibu mwasi huyu mkuu, malaika wale ambao hawakuridhika wasingeweza kufichuliwa. Kwa hiyo Mungu alichukua njia nyingine, kwa sababu alitaka kudhihirisha haki na hukumu zake wazi kwa viumbe wote wa mbinguni.

Vita Mbinguni-Ulikuwa ni uhalifu mkuu kuliko mwingine wo wote kuasi dhidi ya serikali ya Mungu. Mbingu yote ilionekana kuwa katika ghasia. Malaika walipangwa katika vikosi, kila kundi likiwa na kamanda wake. Shetani alikuwa akipigana vita dhidi ya sheria ya Mungu, kwa sababu alikuwa na hamu ya kujitukuza mwenyewe na hakutaka kuwa chini ya mamlaka ya Mwana wa Mungu, aliye kamanda mkuu wa mbinguni.

Malaika wote wa mbinguni waliitwa kuhudhuria mbele za Baba. Shetani bila aibu alitangaza kutokuridhika kwake kwamba Kristo aliheshimika zaidi yake. Alisimama juu kwa kiburi na kusisitiza kuwa alipaswa kuwa sawa na Mungu. Malaika wema walilia machozi waliposikia maneno ya Shetani na majivuno yake ya kijeuri. Mungu alitangaza kuwa waasi hawawezi kuendelea kuwapo mbinguni. Walikuwa wamedumisha kuishi kwao katika hadhi ya juu na kwa furaha kwa sharti la utii kwa sheria ambayo Mungu alikuwa ameitoa ili kuwatawala viumbe wa mbinguni. Lakini hakuna jinsi iliyoandaliwa kwa ajili ya kuwaokoa wale waliothubutu kukiuka sheria yake.

Shetani alikuwa shupavu katika uasi wake, akidhihirisha dharau yake kwa sheria ya Mwumbaji wake. Alidai kuwa malaika hawakuhitaji sheria bali walitakiwa kuachwa huru kufuata mapenzi yao wenyewe, ambayo siku zote yangewaongoza sawa. Sheria, alisema, ilikuwa ni kizuio cha uhuru wao, na kuiondoa sheria ilikuwa ni kusudi moja kubwa la yeye kuchukua msimamo wa upinzani.

Furaha ya malaika ilikuwa katika utii wao mkamilifu kwa sheria. Kila mmoja wao alikuwa na kazi yake maalumu aliyopewa, na hadi Shetani alipoasi, palikuwa na utaratibu kamili na utendaji wa upatanifti kule mbinguni.

Ndipo palikuwako na vita mbinguni. Mwana wa Mungu, Mfalme wa mbingu, na malaika wake waaminifu waliingia katika mgogoro na mwasi mkuu na wale walioungana naye. Mwana wa Mungu na malaika wale wakweli, na waaminifu walishinda, na Shetani na wafuasi wake walifukuzwa kutoka mbinguni. Malaika wote waliobaki walimkubali na kumwabudu Mungu wa haki. Hakuna hata doa la uasi liliachwa mbinguni. Kila kitu kilikuwa amani na upatanifu tena, kama ilivyokuwa hapo mwanzo. Malaika mbinguni waliomboleza kuhusu msiba wa wale waliokuwa wenzi wao katika raha na furaha kamili. Mbingu yote ilihisi kupotea kwao.

Baba alishauriana na Mwana wake kuhusu kuchukua hatua mara moja juu ya mpango wao wa kuwafanya wanadamu kuishi duniani. Angewaweka katika matazamio ili kuona uaminifu wao kabla hawajaweza kufanywa kuwa wa kudumu milele. Ilikuwa wapewe fadhila za Mungu. Wangepata fursa ya kuongea na malaika, hali kadhalika malaika nao kuongea nao. Mungu hakuona kuwa ni vema kuwaweka katika hali inayopita uwezo wa kutokutii.

Sura ya 2—Uumbaji

Sura hii imejengwa katika Mwanzo 1.

Baba na Mwana waliianza kazi ile kuu, na ya ajabu waliyokuwa wameipanga-kuiumba dunia. Dunia ilitokea katika mkono wa Muumbaji ikiwa ni nzuri ajabu. Kulikuwako na milima na vilima na tambarare, vilivyotenganishwa na mito na maumbile mengine ya maji. Dunia haikuwa tambarare moja pana, bali usawa ule wa mandhari uliingiliwa kati na vilima na milima, si mirefu na yenye mawemawe kama ilivyo kwa sasa, bali ilikuwa na maumbo yaliyo linganifu na mazuri. Miamba iliyo wazi, na kutokeza juu haikuonekana kamwe juu yao, bali ilikuwa chini ya uso wake, ikiwa kama mifupa ya dunia.

Maji yalitawanywa kwa usawa. Vilima, milima, na tambarare zilizokuwa nzuri sana zilivishwa kwa mimea na maua na miti mirefu ya fahari ya kila aina, ambayo ilikuwa mikubwa na mizuri mara nyingi mno kuliko miti ya leo. Hewa ilikuwa safi na yenye kuleta afya, na nchi ilionekana kama ikulu bora. Malaika waliona hili na kufurahi kwa ajili ya kazi za Mungu zilizo za ajabu na nzuri.

Walipokwisha kuiumba dunia na wanyama juu yake, Baba na Mwana walitekeleza kusudi lao, lililopangwa kabla ya kuanguka kwa Shetani, kuwafanya wanadamu kwa mfano wao wenyewe. Walikuwa wamefanya kazi pamoja katika uumbaji wa dunia na kila kiumbe hai kilichokuwa juu yake. Na sasa Mungu alisema kwa Mwana wake, “Na tufanye mtu kwa mfano wetu.”

Adamu alipotoka katika mkono wa Mwumbaji wake, alikuwa na urefu bora na ulinganifu mzuri. Sura yake ilikuwa kamilifu na nzuri. Rangi yake ya mwili haikuwa nyeupe wala kijivujivu, bali nyekundu iking’ara kwa rangi ya afya bora. Hawa hakuwa mrefu kama Adamu. Kichwa chake kilifikia juu kidogo ya mabega yake. Yeye, pia, alikuwa bora, mwenye ulinganifu mzuri, na mrembo sana.

Ingawa Mungu alikuwa amefanya kila kitu katika ukamilifu wa uzuri, na dunia ilionekana kutokosa kitu cho chote cha kumfanya Adamu na Hawa kuwa na furaha, lakini Mungu alionesha upendo wake mkuu kwao kwa kupanda bustani mahususi kwa ajili yao.

Ilikuwa watumie sehemu ya muda wao katika kufanya kazi ya kupendeza ya kuitunza bustani hiyo, na sehemu nyingine kuongea na malaika, kusikiliza maelekezo yao, na katika tafakari za furaha. Kazi yao haikuwa ya kuchosha bali ya kufurahisha na yenye kutia nguvu. Bustani hii nzuri ndio ilikuwa iwe maskani yao.

Katika bustani hii Bwana aliweka miti ya kila aina kwa ajili ya matumizi na uzuri. Kulikuwa na miti iliyosheheni matunda tele, yaliyojaa harufu nzuri, na yenye ladha ya kupendeza, ambayo Mungu alipanga yawe chakula kwa ajili ya wana ndoa hawa watakatifu. Palikuwapo na mizabibu ya kupendeza iliyokuwa wima kwenda juu, ikiwa imejazwa na mizigo ya matunda yake. Ilikuwa ni kazi ya kufurahisha ya Adamu na Hawa kutengeneza matao mazuri ya kivuli kutokana na matawi ya mizabibu na kuyaelekeza, yakitengeneza makazi ya asili kuwa mazuri, miti iliyo hai na majani, yakiwa yamebeba matunda yao yenye kunukia.

Dunia ilikuwa imefunikwa kwa kijani hai, wakati ambapo maelfu ya maua yenye harufu nzuri ya kila aina na kila rangi yaliinuka juu kuwazunguka Adamu na Hawa kwa wingi tele. Kila kitu kilipangwa kwa namna ya kupendeza na tukufu. Katikati ya bustani ulisimama mti wa uzima, utukufu wake ukiwa ni zaidi ya miti mingine yote. Matunda yake yangewahifadhi hai milele. Majani yake yalikuwa na sifa za uponyaji.

Adamu na Hawa katika Edeni- Wana ndoa hawa watakatifu walikuwa na furaha sana wakiwa katika Edeni. Mungu aliwapa utawala usio na mpaka juu ya kila kitu chenye uhai. Simba na mwana kondoo walicheza pamoja kando yao kwa amani na bila kudhuriana au walilala miguuni pao. Ndege wa kila rangi na kila aina ya manyoya walirukaruka miongoni mwa miti na maua na kuwazunguka Adamu na Hawa, wakati ambapo sauti zao nyororo za kimuziki zilitoa mwangwi miongoni mwa miti kwa mpatano mzuri wa sauti huku wakiimba sifa kwa Muumba wao.

Adamu na Hawa walipendezwa na uzuri wa maskani yao ya Edeni. Walifurahishwa na chiriku wadogo waliowazunguka, wakiwa wamevikwa manyoya mazuri, na huku wakiimba muziki wao wa furaha na uchangamfu. Wana ndoa hawa watakatifu walijiunga nao na kuinua sauti zao kwa nyimbo zenye sauti za kupatana za upendo, sifa, na za ibada kwa Baba na Mwana wake kwa ajili ya ushahidi wa upendo uliowazunguka kila upande. Walitambua utaratibu na upatanifu wa uumbaji, ambao ulionesha hekima na maarifa ambavyo havikuwa na kikomo.

Siku zote walikuwa wakivumbua uzuri mpya na utukufu wa ziada wa maskani yao ya Edeni, ambavyo vilijaza mioyo yao kwa upendo wa kina zaidi na kutoa katika vinywa vyao misemo ya sifa na kicho kwa Muumba wao.

Sura ya 3—Msiba

Sura hii imejengwa katika Mwanzo 2:15-17, na Mwanzo 3.

Katikati ya bustani, karibu na mti wa uzima, ulisimama mti wa ujuzi wa mema na mabaya. Mungu aliumba mti huu mahususi kwa ajili yao ili kutoa ushahidi wa utii, imani, na upendo wao kwake. Bwana aliwaamuru wazazi wetu wa kwanza kutokula matunda ya mti huu, wasije wakafa. Aliwaambia kuwa waweza kula matunda toka miti yote ya bustani isipokuwa mmoja tu, na ikiwa watakula matunda ya mti huo, hakika watakufa.

Wakati Mungu alipowaweka Adamu na Hawa katika ile bustani nzuri, walikuwa na kila kitu ambacho wangeweza kukihitaji kwa ajili ya furaha yao. Lakini katika mipango yake ya hekima kamili, Mungu alichagua kuujaribu uaminifu wao kabla hajawafanya kuwa salama milele. Shetani aliruhusiwa kuwajaribu. Iwapo wangelishinda jaribu lile, wangepata kibali cha Mungu na malaika wa mbinguni milele zote.

Shetani alishangazwa na hali yake mpya. Furaha yake ilikuwa imeondoka. Aliwaangalia malaika ambao, kama yeye, walikuwa na furaha mno hapo mwanzo, lakini ambao walifukuzwa kutoka mbinguni pamoja naye. Miongoni mwao mlikuwa na migogoro, kutokuelewana, na shutuma kali. Kabla ya uasi wao mambo haya hayakufahamika kabisa kule mbinguni. Shetani sasa aliona matokeo ya kutisha ya uasi wake.

Iwapo sasa angepata tena nafasi ya kuweza kuwa kama alivyokuwa wakati alipokuwa msafi, mkweli, na mwaminifu, kwa furaha angeweza kusalimisha madai yake ya mamlaka. Lakini alikuwa amepotea! Uasi wake usio na msingi na wa kijeuri ulimweka mbali mno na ukombozi!

Lakini kulikuwa na zaidi. Alikuwa amewaongoza wengine katika uasi na hali hiyo hiyo ya kupotea pamoja na yeye-yaani malaika, ambao kamwe walikuwa hawajafikiria kuhoji mapenzi ya Mbingu au kukataa utii kwa sheria ya Mungu hadi pale alipoiweka fikira hiyo katika akili zao. Sasa walikuwa katika machafuko kutokana na matumaini yaliyovunjika. Badala ya wema kuongezeka, walikuwa wakipitia matokeo ya kuhuzunisha ya kutotii na kudharau sheria ya Mungu.

Shetani Atafakari Njia Yake-Shetani alitete-meka alipoiangalia kazi yake. Akiwa peke yake, aliwaza kuhusu siku zilizopita, wakati uliopo, na mipango yake ya siku za usoni. Katika uasi wake, hakuwa na sababu ya kwenda njia aliyoiendea, na kwa namna isiyoweza kuponyeka alikuwa amejiangamiza japo si yeye peke yake bali pia safu kubwa mno ya malaika, ambao bado wangeweza kuwa wanaendelea kupata furaha mbinguni kama wangedumu kuwa wakweli. Sheria ya Mungu inaweza kuhukumu, lakini haina uwezo wa kusamehe.

Badiliko hili kuu la cheo halikuongeza upendo wake kwa Mungu au kwa sheria yake ya hekima na haki. Shetani aliposhawishika kikamilifu kuwa hakukuwako na uwezekano wa yeye kurejeshwa katika kukubaliwa na Mungu, basi alidhihirisha kusudi lake ovu kwa chuki iliyozidi na hasira kali mno.

Mungu alifahamu kuwa uasi wa kudhamiria jinsi ile usingezimika wenyewe. Shetani angebuni njia za kuwachokoza malaika wa mbinguni na kuonesha dharau kwa mamlaka yake. Maadamu hakuwa anaruhusiwa kuingia katika malango ya mbinguni, angeweza kuvizia pale penye malango, ili kuwadhihaki na kujaribu kuhojiana nao walipokuwa wanaingia ndani na kutoka nje. Angejitahidi kuharibu furaha ya Adamu na Hawa. Angefanya kila juhudi kuwachochea kuasi, huku akifahamu kuwa jambo hili lingesababisha huzuni mbinguni.

Njama Dhidi ya Jamii ya Wanadamu - Shetani aliwaambia wafuasi wake kuhusu mipango yake ya kutaka kuwavuta mbali kutoka kwa Mungu Adamu na Hawa waliokuwa waadilifu. Kama kwa njia fulani angeweza kuwadanganya kutomtii, Mungu angeweka njia fulani ya kuwasamehe, ndipo yeye pamoja na malaika wote walioanguka wangetumia fursa hiyo kudai kuwa na sehemu katika rehema ya Mungu pamoja na Adamu na Eva.

Iwapo hili lingeshindikana, wangeweza kujiunga pamoja na Adamu na Hawa, kwa sababu kama wangelivunja sheria ya Mungu, wao pia wangekabiliwa na ghadhabu ya Mungu, kama Shetani na malaika zake. Uvunjaji huu wa sheria ungewaweka, wao pia, katika hali ya uasi, kama Shetani na malaika zake, ambao kwa sababu hiyo wangejiunga na Adamu na Hawa, kuimiliki Edeni, na kuichukua kama maskani yao. Na iwapo wangepata nafasi ya kuufikia mti wa uzima uliokuwa katikati ya bustani, nguvu yao, waliwaza, ingeweza kuwa sawa na ile ya malaika watakatifu, na hivyo hata Mungu asingeweza kuwafukuza.

Adamu na Hawa Waonywa-Mungu aliwaku- sanya malaika ili wapate kuchukua hatua ya kuzuia uovu uliokuwa unatishia kutokea. Iliamuliwa katika baraza la mbinguni kuwa malaika watembelee Edeni na kumwonya Adamu kuwa alikabiliwa katika hatari kutoka kwa adui yule.

Malaika waliwapa Adamu na Hawa kisa cha kuhuzunisha cha uasi na anguko la Shetani. Ndipo kwa uwazi waliwajulisha kuwa mti wa ujuzi uliwekwa bustanini kama njia kwao ya kuahidi utii na upendo wao kwa Mungu. Malaika watakatifu wangeweza tu kudumisha hali yao ya juu na ya furaha kwa sharti la utii, na wao- Adamu na Hawa, pia hali yao ilikuwa ni kama hiyo. Wangeweza kuitii sheria ya Mungu na kuwa na furaha isiyoelezeka, au kutokutii na kupoteza hadhi yao ya juu na kuingia kwenye kukatishwa tamaa kusiko na matumaini.

Malaika waliwaambia Adamu na Hawa kwamba malaika aliyetukuka zaidi ya wote, aliyemfuatia Kristo kwa cheo, alikataa kuitii sheria ambayo Mungu aliiweka ili kuwaongoza viumbe wa mbinguni. Uasi huu, walisema, ulisababisha vita mbinguni, ambavyo vilisababisha mwasi huyo kufukuzwa kutoka mbinguni, na kila malaika aliyeungana na kiongozi huyu katika kuhoji mamlaka ya Yehova mkuu alifukuzwa kutoka mbinguni. Malaika huyu aliyeanguka sasa alikuwa ni adui wa kila kitu ambacho Mungu pamoja na Mwana wake walikipenda sana.

Waliwaambia kuwa Shetani alikusudia kuwadhuru, na kwamba ilikuwa muhimu kwao kuwa macho, kwa sababu wangeweza kukutana na adui huyu aliyeanguka. Asingeweza kuwadhuru, hata hivyo, wakati ambapo wangedumu kulitii agizo la Mungu, kwa sababu, kama ingelazimu, kila malaika kutoka mbinguni angekuja kuwapa msaada kuliko kuruhusu apate kuwadhuru kwa namna yo yote ile. Lakini iwapo wasingelitii agizo la Mungu, ndipo Shetani angeweza kuwa na uwezo wa kuwaudhi, kuwafadhaisha na kuwataabisha tangu wakati ule na kuendelea. Kama wangedumu kuwa imara dhidi ya madokezo ya awali ya uovu kutoka kwa Shetani, wangekuwa salama kama malaika wa mbinguni walivyo.

Lakini iwapo wangeshindwa na mjaribu, Mungu yule yule ambaye hakuwaachilia malaika waliotukuka asingewaachilia wao. Lazima wapate adhabu ya dhambi yao, kwa kuwa sheria ya Mungu ilikuwa ni takatifu kama yeye mwenyewe alivyo, na alihitaji utii wa dhati kutoka kwa wote walio mbinguni na duniani.

Malaika walimwonya Hawa asije akajitenga kutoka kwa mume wake katika kazi zake ndani ya bustani, kwa sababu angeweza kukutana na adui huyu aliyeanguka. Kama wangetengana, wangekuwa katika hatari kubwa zaidi kuliko pale walipokuwa pamoja.

Adamu na Hawa waliwahakikishia malaika wale kuwa kamwe wasingeacha kuitii amri ya wazi ya Mungu. Hata hivyo, ilikuwa ni furaha yao kubwa mno kutenda mapenzi yake.

Jaribu na Anguko

Shetani alichukua umbile la nyoka na kuingia Edeni. Alijiweka juu ya mti wa ujuzi na kuanza kula matunda yake taratibu.

Bila kutambua mwanzoni, Hawa alijitenga kutoka kwa mume wake alipokuwa akihudumia bustani. Alipotambua kile kilichotokea, alihisi kuwa kungeweza kutokea hatari, lakini tena alifikiri kuwa alikuwa salama, hata kama hakudumu kuwa karibu pembeni mwa mume wake. Alikuwa na hekima ya kuweza kutambua pale ambapo hatari ingekuja, na nguvu ya kuweza kukabiliana nayo. Malaika walikwisha kumwonya kutokutenda hili. Hawa alijikuta akikaza macho yake kuangalia tunda la mti uliokatazwa akiwa na mchanganyiko wa shauku ya udadisi na kuvutiwa.

Aliona kuwa lilikuwa la kupendeza mno, na kuwaza moyoni mwake kwa nini Mungu aliwazuia vikali kiasi kile wasilile. Sasa ilikuwa fursa ya Shetani. Alisema naye kana kwamba alikuwa na uwezo wa kusoma mawazo yake: “Ati! Hivi ndivyo alivyosema Mungu, Msile matunda ya miti yote ya bustani?” Kwa maneno laini na ya kupendeza, na kwa sauti ya kimuziki, aliongea na Hawa aliyestajabishwa. Alishangazwa kusikia nyoka akiongea, kwa vile alifahamu kuwa Mungu hakuwa amempa nyoka uwezo wa kunena.

Udadisi wa Hawa uliamshwa. Badala ya kuondoka pale kwa haraka, alitega masikio kumsikiliza nyoka akiongea. Haikufahamika moyoni mwake kuwa huyu angekuwa ndiye yule adui aliyeanguka, akimtumia nyoka kama chombo. Ni Shetani aliyekuwa akiongea, wala si nyoka. Hawa alivutiwa, akadanganyika, na kupumbazwa. Iwapo angekutana na mtu mwenye staha, mwenye umbile kama la malaika na anayefanana na wao, angeweza kujihadhari.

Sauti hii ya ajabu ingetosha kumkimbiza kwa mume wake na kumwuliza kwa nini mtu mwingine aongee naye kwa uhuru jinsi ile. Bali aliingia katika mapambano na nyoka. Alilijibu swali lake: “matunda ya miti ya bustani twaweza kula lakini matunda ya mti ulio katikati ya bustani, Mungu amesema, ‘msiyale, wala msiyaguse, msije mkafa.’” Shetani alijibu, “Hakika hamtakufa. Kwa maana Mungu anajua ya kuwa siku mtakayokula matunda ya mti huo, mtafumbuliwa macho, nanyi mtakuwa kama Mungu, mkijua mema na mabaya.”

Shetani alitaka wadhani kwamba kwa kula matunda ya mti uliokatazwa wangepokea maarifa mapya ya kigeni na yaliyo bora zaidi ya yale ambayo tayari walikuwa nayo. Hii imekuwa ni kazi yake maalumu, yenye mafanikio makubwa, tangu alipoanguka-kuwaongoza watu kudadisi siri za Mwenyezi na wala kutoridhika na kile ambacho Mungu amedhihirisha, na wala wasiwe waangalifu kutii kile alichokiagiza. Anataka awafanye wasitii amri za Mungu na kisha kuwafanya waamini kuwa wanaingia katika uwanja wa ajabu wa maarifa. Hii ni dhana tupu, na ni udanganyifu wa kutisha.

Wanashindwa kufahamu kile ambacho Mungu amefunua, na wanadharau amri zake za wazi na kuitamani hekima isiyomtegemea Mungu, wakitafuta kufahamu kile ambacho amechagua kuwaficha wenye miili ya kufa. Wanafurahishwa na mawazo yao ya kuendelea na kuvutiwa na falsafa zao wenyewe zilizo tupu, lakini wanapapasa-papasa katika giza la usiku wa manane kuhusiana na maarifa ya kweli.

Hayakuwa mapenzi ya Mungu kwamba wana ndoa hawa wasiokuwa na dhambi wapate ufahamu wo wote wa mabaya. Kwa hiari aliwapa mema tele lakini alizuia kwao mabaya. Hawa alidhani kuwa maneno ya nyoka yalikuwa ya hekima, na alilikubali dai lake thabiti, “Hakika hamtakufa, kwa maana Mungu anajua ya kwamba siku mtakayokula matunda ya mti huo, mtafumbuliwa macho, nanyi mtakuwa kama Mungu, mkijua mema na mabaya.” huku kulikuwa ni kumfanya Mungu kuwa Mwongo. Shetani kwa ushupavu alidokeza kuwa Mungu alikuwa amewadanganya ili kuwazuia wasipate maarifa ambayo yangewafanya wao kuwa sawa na yeye [Mungu] mwenyewe. Mungu alisema, Mkila mtakufa hakika. Nyoka alisema, mkila “Hakika hamtakufa.”

Mjaribu alimhakikishia Hawa kuwa mara tu baada ya kula tunda lile angepokea ujuzi bora ambao ungemfanya kuwa sawa na Mungu. Alielekeza fikra za Hawa kwake yeye mwenyewe. Alisema kwamba sababu iliyomfanya apate uwezo wa kusema ni kwa vile alikuwa amekula matunda ya mti uliokatazwa kwao. Alidokeza kwamba Mungu asingeweza kutekeleza neno lake. Ilikuwa ni tishio tu ili kuwaogopesha na kuwazuia kupata kilicho bora. Pia aliwaambia kuwa wasingeweza kufa. Je hawakuwa wamekula kutoka katika mti wa uzima ambao unadumisha kutokufa? Aliwaambia kuwa Mungu alikuwa anawadanganya ili kuwazuia kufikia hali ya juu zaidi ya maisha na furaha kubwa zaidi.

Mjaribu alichuma tunda na kumpa Hawa. Alilichukua mkononi mwake. Sasa, alisema mjaribu, mlikatazwa hata kuligusa msije mkafa. Alimwambia kuwa asingepata hisia yo yote ya uovu na kifo kwa kulila tofauti na huko kuligusa au kulibeba tunda hilo. Hawa alitiwa ujasiri kwa sababu hakuhisi mara moja ishara za Mungu kutopendezwa. Alidhani kuwa maneno yote ya mjaribu lazima ni ya hekima na sahihi. Alikula, na alifurahishwa na tunda lile. Iilielekea kuwa tamu sana kwake kwa ladha, na alidhani kuwa alihisi ndani yake matokeo ya ajabu ya tunda lile.

Hawa Anakuwa Mjaribu-Ndipo alipochuma yeye mwenyewe matunda na kuyala, akiwaza kuwa alikuwa akihisi uwezo utiao nguvu wa maisha mapya na ya hali ya juu zaidi kutokana na matokeo ya kufurahisha ya tunda lililokatazwa. Alikuwa katika msisimko wa ajabu na usio wa kawaida alipokuwa anakwenda kumtafuta mume wake mikono yake ikiwa imejaa matunda yaliyokatazwa. Alimwambia mambo ya hekima ambayo nyoka aliyasema, na alitaka mara moja kumchukua kwenda kwenye mti wa ujuzi. Alimwambia kuwa alikuwa amekula baadhi ya matunda yake, na badala ya kuhisi hali yo yote ya kifo, alipata uzoefu wa hisia ya kupendeza na ya kufurahisha. Mara tu baada ya Hawa kutokutii, aligeuka kuwa chombo chenye nguvu ambacho kupitia kwake Shetani angesababisha anguko la mume wake.

Adamu alifahamu vyema kabisa kuwa mwenzi wake hakulitii katazo pekee ambalo Mungu aliwapa ili kupima uaminifu na upendo wao. Hawa alitoa wazo kuwa nyoka alisema kwamba hakika hawatakufa, na maneno yake lazima yatakuwa kweli, kwa kuwa hakuhisi ishara yo yote ya Mungu kuchukizwa, bali hisia ya kupendeza, kama vile wanavyojisikia malaika, alidhani.

Adamu alijuta kuwa Hawa alitoka kando yake, lakini sasa tendo limekwisha kutendeka. Ni lazima atenganishwe kutoka kwa mtu ambaye alimpenda sana na kumfurahia kama mwenzi wake. Angewezaje kuruhusu hilo litokee? Upendo wake kwa Hawa ulikuwa na nguvu. Na kwa kukata tamaa kabisa aliamua kushiriki msiba wake. Aliwaza kuwa Hawa alikuwa ni sehemu yake mwenyewe, na kama itabidi afe, basi atakufa pamoja naye, kwa vile hataweza kuvumilia wazo la kutengana naye.

Alikosa imani kwa Muumba wake mwenye rehema na aliye mwema. Hakufikiria kuwa Mungu, ambaye aliyemfanya kutoka katika mavumbi ya ardhi kuwa kiumbe hai, kilicho kizuri, na kumwumba Hawa kuwa mwenzi wake, angeweza kujaza nafasi yake. Hata hivyo, je maneno ya nyoka huyu mwerevu hayawezi kuwa sahihi? Hawa alikuwa amesimama mbele yake, akiwa ni wa kupendeza na mzuri na dhahiri bila hatia kama vile alivyokuwa kabla hajakosa kutii. Alikuwa akidhihirisha upendo mkuu, na wa hali ya juu kwake kuliko ilivyokuwa hapo kabla ya kutokutii kwake, akidai kuwa haya yalitokana na yeye kula tunda lile. Hakuona dalili zo zote za kifo ndani yake.

Aliamua kujaribu bahati zake. Alinyakua tunda na haraka akalila, na kama alivyokuwa Hawa, hakuhisi matokeo yake mabaya mara moja.

Uhuru wa Mwanadamu wa Kuchagua-Mungu aliwaelekeza wazazi wetu wa kwanza kuhusu mti wa ujuzi, na walikuwa na taarifa kamili kuhusu anguko la Shetani na hatari ya kusikiliza mapendekezo yake. Mungu hakuwanyima uwezo wa kula tunda lililokatazwa. Aliwaacha kama mawakala huru wa kuamini neno lake, kutii amri zake, na kuishi, au kumwamini mjaribu, kutokutii, na kuangamia.

Upendo wa kuvutia na amani na furaha kamili ya kuridhisha, ilionekana kuondolewa kutoka kwao, na badala yake kukosekana kwa kitu fulani kulikuja juu yao ambako kamwe walikuwa hawajapata kuhisi hapo kabla. Ndipo kwa mara ya kwanza waligeuza fikra na macho yao kuelekea kwa vitu vya nje. Hawakuwa wamevaa nguo bali walikuwa wamefunikwa na nuru kama malaika wa mbinguni walivyokuwa. Nuru hii iliyowafunika kabisa sasa ilikuwa imeondoka. Ili kusaidia hisia zao za uhitaji na uchi waliokuwa wamehisi, walitafuta namna fulani ya vazi kwa ajili ya miili yao, kwani ni vipi wangeweza kukutana na macho ya Mungu na malaika wakiwa uchi?

Shetani alifurahishwa mno na mafanikio yake. Sasa alikuwa amemjaribu mwanamke kutomwamini Mungu, kuhoji hekima yake, na kujaribu kujipenyeza katika mipango yake isiyochunguzika. Na kupitia kwake pia alimwangusha Adamu, ambaye, kwa sababu ya upendo wake kwa Hawa, aliacha kuitii amri ya Mungu na hivyo kuanguka pamoja naye.

Bwana alimtembelea Adamu na Hawa na kuwaambia matokeo ya kutokutii kwao. Waliposikia mjongeo wa Mungu wa kifahari, walijaribu kujificha wasionwe na yeye ambaye walifurahia kukutana naye pale walipokuwa katika hali yao ya kutokuwa na hatia na ya utakatifu. “Bwana Mungu akamwita Adamu, akamwambia, ‘Uko wapi?’ Akasema, ‘Nalisikia sauti yako bustanini, nikaogopa kwa kuwa mimi ni uchi; nikajificha.’Akasema, ‘Ni nani aliyekuambia ya kuwa u uchi? Je! Umekula wewe matunda ya mti niliyokuagiza usiyale?’ ”

Bwana aliuliza swali hili si kwa sababu alihitaji taarifa, bali ni kwa sababu ya kuwasadikisha wale wanandoa juu ya hatia yao. Uliwezaje kuwa na aibu na kuogopa? Adamu alikiri dhambi yake, si kwa sababu alitubu kwa ajili ya kutokutii kwake kukuu, bali ili kulaumu dhambi yake juu ya Mungu. “Huyo mwanamke uliyenipa awe pamoja nami ndiye aliyenipa matunda ya mti huo, nikala.” Kisha Mungu alisema na mwanamke: “Nini hili ulilolifanya?” Hawa akajibu, “Nyoka alinidanganya, nikala..”

Laana -Ndipo Bwana akasema na nyoka: “Kwa sababu umeyafanya hayo, umelaaniwa wewe kuliko wanyama wote, na kuliko hayawani wote walioko mwituni; kwa tumbo utakwenda, na mavumbi utakula siku zote za maisha yako.” Kama vile nyoka alivyokuwa ametukuka juu ya wanyama wote wa mwituni, angeshushwa hadhi chini ya wote na kuchukiwa na watu, kwa sababu alikuwa ndiye chombo ambacho kwake Shetani alitenda kazi yake. Kisha “Akamwambia Adamu, Kwa kuwa umeisikiliza sauti ya mke wako, ukala matunda ya mti ambao nalikuagiza, nikisema, Usiyale; ardhi imelaaniwa kwa ajili yako; kwa uchungu utakula mazao yake siku zote za maisha yako; michongoma na miiba itakuzalia, nawe utakula mboga za kondeni; kwa jasho la uso wako utakula chakula, hata utakapoirudia ardhi, ambayo katika hiyo ulitwaliwa; kwa maana u mavumbi wewe, nawe mavumbini utarudi.”

Mungu aliilaani ardhi kwa sababu ya dhambi yao ya kula kutoka katika mti wa ujuzi, na kutangaza, “kwa uchungu utakula mazao yake siku zote za maisha yako.” Alikuwa amewapa mema na kuzuia mabaya. Sasa anatangaza kuwa watakula mazao yake, yaani, wangepata uzoefu wa mabaya siku zote za maisha yao.

Kuanzia wakati ule na kuendelea, jamii ya wanadamu wangesumbuliwa na majaribu ya Shetani. Adamu alipewa maisha ya kudumu ya kazi ngumu na wasiwasi badala ya kazi ya kufurahisha, na ya kupendeza aliyokuwa akiifurahia hadi kufikia hapo. Wangepata uzoefu wa kuvunjika moyo, huzuni, na maumivu, na hatimaye kufikia uharibifu. Walitengenezwa kwa mavumbi ya ardhi, na katika mavumbi wangerudi.

Waliarifiwa kuwa iliwabidi kupoteza makazi ya Edeni. Walikubali kushindwa na udanganyifu wa Shetani na kuamini neno la Shetani, kwamba Mungu angeweza kusema uongo. Kwa kutokutii kwao walikuwa wamefungua njia kwa ajili ya Shetani kupata nafasi ya kuwafikia kirahisi, na hivyo haikuwa salama kwao kubakia katika Bustani ya Edeni, katika hali yao ya dhambi na kupata nafasi ya kuufikia mti uzima na hivyo kudumisha maisha ya dhambi. Waliomba waruhusiwe kubaki bustanini, ingawa walikiri kuwa walikuwa wamepoteza haki zote za kuwapo katika Edeni yenye furaha kamili. Waliahidi kwamba katika siku za baadaye wangempa Mungu utii thabiti. Waliambiwa kuwa katika anguko lao kutoka katika kutokuwa na hatia hadi kufikia kuwa na hatia hawakupata nguvu yo yote, bali udhaifu mkuu. Hawakuhifadhi uaminifu wao pale walipokuwa katika hali ya utakatifu, furaha isiyo na hatia, na sasa wangekuwa na nguvu pungufu zaidi ya kuweza kudumu kuwa wakweli na waaminifu katika hali hii ya hatia iliyo dhahiri. Walikuwa wamejazwa na maumivu ya kina mno pamoja na majuto. Sasa walitambua kuwa adhabu ya dhambi ni mauti.

Malaika waliagizwa mara moja kuilinda njia ya kuelekea katika mti wa uzima. Ulikuwa ni mpango uliodhamiriwa wa Shetani kwamba Adamu na Hawa wasimtii Mungu, wachukiwe naye, na kula matunda ya mti wa uzima, ili kwamba wapate kudumisha maisha ya dhambi. Lakini malaika watakatifu walitumwa ili kuzuia njia yao kuelekea katika mti wa uzima. Kuwazunguka malaika hawa kulimulika mionzi ya nuru kila upande, iliyoonekana kama mapanga yanayomeremeta.

Sura ya 4—Suluhisho

Sura hii imejengwa katika Mwanzo 3:15, 21-24.

Huzuni iliijaza mbingu, pale wote walipotambua kuwa wanadamu walikuwa wamepotea na dunia ambayo Mungu alikuwa ameiumba ilikuwa ijazwe na wanadamu wapatikanao na mauti wanaopitia maisha ya taabu, maradhi, na mauti, pasipo na njia ya kuokoka kwa mkosaji. Familia yote ya Adamu ni lazima wafe.

Ndipo Yesu akawafahamisha jeshi la malaika kwamba njia ya kuokoka ilikwisha kupatikana kwa ajili ya wanadamu waliopotea. Aliwaambia kuwa alikuwa amemsihi Baba yake kwamba Yesu ajitolee maisha yake kuwa fidia ya kuwakomboa. Angetumikia adhabu ya kifo juu yake mwenyewe, ili kwa kupitia kwake wanadamu waweze kupata msamaha. Kupitia katika ustahili wa damu yake, na utii kwa sheria ya Mungu, wangeweza kukubaliwa na Mungu na kurejeshwa katika ile bustani nzuri na kula matunda ya mti wa uzima.

Yesu alifunua mbele yao mpango ule wa wokovu. Aliwaambia kuwa angesimama baina ya ghadhabu ya Baba yake na wanadamu wenye hatia, ili apate kubeba uovu na dhihaka, na kwamba ni wachache tu wangempokea kama Mwana wa Mungu. Karibu kila mtu angemchukia na kumkataa. Angeacha utukufu wake wote mbinguni, na kutokea duniani kama mwanadamu, kujinyenyekesha kama mwanadamu, kupitia uzoefu wake mwenyewe ajue majaribu mbalimbali ambayo yangewapata wanadamu, ili apate kujua jinsi ya kuwasaidia wale ambao wangejaribiwa. Hatimaye, baada ya kazi yake kama mwalimu kukamilishwa, angekabidhiwa katika mikono ya watu waovu na kustahimili karibu kila aina ya ukatili na maumivu ambayo Shetani pamoja na malaika zake wangeweza kuwachochea watu waovu kutenda. Afe mauti ya kikatili kuliko zote, kutundikwa kati ya mbingu na dunia kama mwenye dhambi mhalifu na kupitia wasaa wa maumivu ya kutisha, ambayo hata malaika wasingeweza kutazama, bali wangeficha nyuso zao kutoka katika tukio lile. Siyo tu kuwa angeteseka kwa maumivu makali ya kimwili, bali maumivu ya kiakili ambayo yale ya kimwili yasingeweza kulinganishwa nayo. Uzito wa dhambi za dunia yote ungekuwa juu yake. Aliwaambia kuwa angekufa na kufufuka tena katika siku ya tatu, na angepaa kwenda kwa Baba yake ili apate kuwaombea wanadamu waliotanga mbali, wenye hatia.

Njia Moja Pekee Inayowezekana ya Wokovu- Malaika walisujudu mbele zake. Walijitolea maisha yao. Yesu aliwaambia kuwa kwa kifo chake angeokoa wengi, ambao maisha ya malaika yasingeweza kulipia deni. Maisha yake peke yake ndio yangekubaliwa na Baba yake kama fidia kwa ajili ya wanadamu. Baadaye, wale ambao angewakomboa wangekuwa pamoja naye, na kwa kifo chake angetoa fidia kwa watu wengi na kumwangamiza Shetani, ambaye alikuwa na nguvu za mauti. Na Baba yake angemkabidhi ufalme na ukuu wa ufalme chini ya mbingu yote, na angeimiliki milele na milele. Shetani na wenye dhambi wangeangamizwa, kamwe wasiweze kuisumbua mbingu au dunia mpya iliyotakaswa.

Lakini aliwapa malaika kazi yao, kupanda na kushuka wakiwa na msaada wa kutia nguvu kutoka katika utukufu kwa ajili ya kumliwaza Mwana wa Mungu katika mateso yake na kumhudumia. Pia, ilikuwa wawalinde na kuwatunza raia wa neema kutokana na malaika waovu na giza ambalo daima Shetani angerusha kuwazunguka. Isingewezekana kwa Mungu kugeuza au kubadilisha sheria yake, ili apate kuwaokoa wenye dhambi waliopotea na wanaoangamia. Kwa hiyo, aliruhusu Mwana wake mpendwa kufa kwa ajili ya dhambi zao.

Shetani kwa mara nyingine alifurahi pamoja na malaika zake kwamba kwa kusababisha anguko la wanadamu, ataweza kumshusha Mwana wa Mungu kutoka katika cheo chake kilichotukuka. Aliwaambia malaika zake kwamba Yesu atakapochukua asili ya wanadamu walioanguka, angeweza kumzidi nguvu na kuzuia kufanikiwa kwa mpango wa wokovu.

Kwa unyenyekevu na huzuni isiyoweza kuelezeka Adamu na Hawa waliondoka katika bustani ya kupendeza ambamo walikuwa na furaha hadi pale walipokosa kutii agizo la Mungu. Hali ilikuwa imebadilika. Haikuwa ile isiyobadilika, kama ilivyokuwa kabla ya dhambi. Mungu aliwavisha mavazi ya ngozi ili kuwakinga kutokana na kuhisi hali ya baridi na joto ambayo sasa wanakabiliana nayo.

Sheria ya Mungu Isiyobadilika-Mbingu yote iliomboleza kwa sababu ya kutokutii na anguko la Adamu na Hawa, ambako kulileta ghadhabu ya Mungu juu ya jamii yote ya wanadamu. Waliondolewa katika ushirika na Mungu na kutumbukizwa katika hali ya huzuni isiyo na matumaini.

Sheria ya Yehova, ambayo ni msingi wa serikali yake mbinguni na duniani, ilikuwa takatifu kama yeye mwenyewe alivyo mtakatifu, na kwa sababu hii Mungu asingeweza kukubali maisha ya malaika kuwa kama kafara kwa ajili ya kuvunjwa kwake. Sheria yake ni muhimu zaidi machoni pake kuliko malaika watakatifu wanaokizunguka kiti chake cha enzi. Baba asingeweza kuondoa au kugeuza hata agizo moja la sheria yake ili kuwasaidia wanadamu katika hali yao ya kuanguka. Lakini Mwana wa Mungu, ambaye pamoja na Baba waliwaumba, angeweza kufanya fidia kwa ajili yao ambayo ingekubalika na Mungu, kwa kutoa maisha yake kuwa kafara na kubeba ghadhabu ya Baba yake. Malaika walimwambia Adamu kuwa, kama dhambi yake ilivyoleta mauti na umaskini, kafara ya Kristo ingeleta nuruni maisha na kutokufa.

Mwonekano wa Siku za Usoni- Mungu alifunua kwa Adamu mambo muhimu ya siku za usoni, kuanzia kufukuzwa kwake Edeni hadi Gharika, na kuendelea mbele kufikia ujio wa kwanza wa Kristo duniani. Upendo wake kwa Adamu na uzao wake wote ungemfanya Mwana wa Mungu kushuka chini na kuchukua asili ya mwanadamu, na hivyo, kupitia kuaibishwa kwake yeye mwenyewe, apate kuwainua wote ambao wangemwamini. Kafara ya jinsi hiyo ilikuwa na thamani ya kutosha kuokoa dunia nzima. Lakini ni wachache tu ambao wangekubali kuupokea wokovu ulioletwa kwao kupitia kafara ya ajabu kiasi kile. Walio wengi wasingetii masharti yaliyohitajika kwao ili wapate kupokea wokovu wake mkuu. Wangependelea dhambi na uvunjaji wa sheria ya Mungu kuliko toba na utii, huku wakitegemea kwa njia ya imani katika ustahili wa kafara iliyotolewa. Kafara hii ilikuwa ni ya thamani kubwa isiyopimika ya kutosha kumfanya mtu ye yote anayeikubali kuwa wa thamani kubwa kuliko dhahabu safi.

Dhabihu ya Kafara-Wakati Adamu alipotoa dhabihu ya dhambi kutokana na maelekezo maalumu ya Mungu, ilikuwa ni utaratibu wa ibada wa kuhuzunisha mno kwake. Mkono wake lazima uondoe uhai, ambao Mungu peke yake angeweza kuuweka, na kutoa dhabihu kwa ajili ya dhambi. Ilikuwa ni mara yake ya kwanza kushuhudia kifo. Alimwangalia mnyama anayechuruzika damu, akitapatapa kwa maumivu makali ya kifo, alipaswa kutazamia kwa imani Mwana wa Mungu, ambaye mnyama huyu, alimwakilisha, ambaye ilibidi afe kama kafara ya wanadamu.

Dhabihu hii inayofuata utaratibu maalumu, ambayo Mungu aliianzisha, ilikuwa iwe kumbusho la daima kwa Adamu kuhusu hatia yake, na pia ukubali wa toba na dhambi yake. Tendo hili la kuondoa uhai lilimpa Adamu utambuzi wa kina na mkamilifu zaidi wa dhambi yake, ambayo hakuna kitu pungufu ya damu ya Mwana wa Mungu ingeweza kuitakasa. Alistaajabia wema usio na kikomo na pendo lisilo kifani ambalo lingeweza kutoa fidia ya jinsi hiyo ili kumwokoa mhalifu. Adamu alipokuwa anamchinja yule mnyama asiye na hatia, ilionekana kwake kama vile alikuwa akimwaga damu ya Mwana wa Mungu kwa mkono wake mwenyewe. Alifahamu kuwa iwapo angedumu kuwa mkweli kwa Mungu na kwa sheria yake takatifu, kusingekuwapo na kifo cha mnyama au mwanadamu. Lakini bado katika dhabihu ya kafara, ambayo ilikuwa ikielekeza kwa dhabihu ya Mungu 88iliyo kuu na kamilifu ya Mwana wa Mungu mwenyewe, ilionekana nyota ya matumaini ya kumulika katika siku za usoni zenye giza na za kutisha, na kuleta ahueni kwa hali yake ya kukosa matumaini kabisa na kuangamia.

Hapo mwanzo kiongozi wa kila familia alichukuliwa kuwa ndiye mtawala na kuhani wa nyumba yake mwenyewe. Baadaye, jamii ya wanadamu ilipoongezeka juu ya nchi, watu walioteuliwa na Mungu walifanya ibada hii makini ya kutoa kafara kwa ajili ya watu. Akili za wenye dhambi ilibidi zihusishe damu ya wanyama na damu ya Mwana wa Mungu. Kifo cha mnyama wa kafara kilikuwa kitoe ushahidi kwa wote kuwa adhabu ya dhambi ni mauti. Kwa tendo la kafara, wenye dhambi walikubali hatia zao na kuonesha imani zao, wakiitazamia kafara iliyo kuu na kamilifu ya Mwana wa Mungu. ambaye vifo vya wanyama vilimwakilisha. Pasipo upatanisho wa Mwana wa Mungu pasingelikuwapo na utoaji wa baraka au wokovu kutoka kwa Mungu kuja kwa wenye dhambi. Mungu alikuwa makini katika kudumisha heshima ya sheria yake. Ukiukaji wa sheria ile ulisababisha utengano wa kutisha baina ya Mungu na wenye dhambi. Mungu aliruhusu Adamu katika hali yake bila dhambi kuwa na mawasiliano huru, ya moja kwa moja, na yenye kufurahisha na Muumba wake. Baada ya dhambi yake Mungu angewasiliana na wanadamu kupitia kwa Kristo na malaika.

Sura ya 5—Ukombozi

Sura imejengwa katika Kutoka 5-15.

Mungu siku zote ana watu wake, hata wanapozidiwa 1VI idadi kwa mbali na wale wanaomwasi. Kwa mfano, watu wanane peke yake-Nuhu na familia yake- waliingia ndani ya safina ambayo Mungu alimwagiza Nuhu kuijenga kama kimbilio kutoka katika Gharika. Henoko alitembea na Mungu katika kipindi ambacho sehemu kubwa ya watu walikuwa waovu. Mungu alimwita Ibrahimu kuacha nchi yake ya asili na kwenda Kanaani. Uzao wake uliokuja kujulikana kama Waisraeli, waliishi pale hadi njaa ilipowapeleka Misri, ambapo baadaye walifanywa kuwa watumwa. Hapa kuna kisa cha ajabu juu ya jinsi Mungu alivyowaokoa wale waliokuwa wanaishi chiniya utumwa wa Wamisri zaidi ya miaka elfu moja kabla ya Kristo .

Kwa miaka mingi wana wa Israeli walikuwa chini ya utumwa wa Wamisri. Ni familia chache tu waliingia Misri, lakini waliongezeka na kuwa umati mkubwa. Na huku wakiwa wamezungukwa na ibada za sanamu, wengi wao walipoteza ufahamu wa Mungu wa kweli na walisahau sheria yake. Na walijiunga na Wamisri katika ibada zao za jua, mwezi, na nyota, na za wanyama na sanamu, kazi za mikono ya wanadamu.

Lakini bado miongoni mwa Waebrania walikuwapo baadhi waliohifadhi ufahamu wa Mungu wa kweli, Muumbaji wa mbingu na wa dunia. Wale waaminifu walihuzunika, na katika dhiki zao walimlilia Bwana kwa ajili ya ukombozi kutoka katika utumwa wa Wamisri, ili apate kuwatoa kutoka Misri, ambapo wangeachana na ibada ya sanamu na mivuto inayoshawishi kutenda mabaya iliyokuwa ikiwazunguka kila upande.

Ingawa wengi wa Waisraeli walikuwa wamekwisha kupotoshwa na ibada ya sanamu, wale waliokuwa waaminifu walisimama imara. Hawakuwa wameficha imani yao, bali kwa uwazi waliwathibitishia Wamisri kuwa walikuwa wanamtumikia Mungu pekee wa kweli na aliye hai. Walirudiarudia ushahidi wa kuwapo kwa Mungu na uwezo wake tangu uumbaji na kuendelea mbele. Wamisri walikuwa na fursa ya kuijua imani ya Waebrania pamoja na Mungu wao. Walikuwa wamejaribu kudhoofisha imani ya wale waliomwabudu Mungu wa kweli kwa uaminifu, na waliudhika kwa vile hawakufanikiwa kwa kutumia vitisho, ahadi ya zawadi, au kwa kuwatendea ukatili.

Wafalme wawili wa mwisho ambao walikalia kiti cha enzi cha Misri walikuwa ni wakatili ambao waliwatendea Waebrania kwa ukatili. Wazee wa Israeli walijaribu kuinua imani iliyokuwa ikididimia ya Waisraeli kwa kuwakumbusha kuhusu ahadi ya Mungu aliyoitoa kwa Ibrahimu na maneno ya Yusufu ya kiunabii mara tu kabla hajafa, yakitabiri kukombolewa kwao kutoka Misri. Baadhi walisikiliza na kuamini. Wengine waliangalia hali zao binafsi za kusikitisha, na hawakuweza kuwa na tumaini.

Farao alijivuna kwamba angetaka kuona huyo Mungu wao akiwaokoa kutoka katika mikono yake. Maneno haya yalivunja kabisa matumaini ya Waisraeli wengi. Hali ilielekea kuwa kama vile mfalme pamoja na washauri wao walivyosema. Walijua kuwa walikuwa wanatendewa kama watumwa na kwamba lazima wastahimili kila kiwango cha uonevu ambao wasimamizi na watawala wao wangeweka juu yao. Watoto wao wa kiume waliwindwa na kuuawa. Maisha yao wenyewe yalikuwa ni mzigo, na wakati huo wakimwamini, na kumwabudu, Mungu wa mbinguni.

Ndipo wakalinganisha hali yao na ile ya Wamisri ambao hawakumwamini kabisa Mungu aliye hai mwenye uwezo wa kuokoa au kuangamiza. Baadhi yao waliabudu sanamu, sanamu zilizotengenezwa kwa mbao na mawe, wakati ambapo wengine walichagua kuabudu jua, mwezi, na nyota. Lakini bado walikuwa wamestawi na kuwa matajiri. Na baadhi ya Waebrania waliwaza kwamba iwapo Mungu alikuwa juu ya miungu yote asingewaacha jinsi hii wakiwa kama watumwa kwa taifa la waabudu sanamu.

Muda ulikuwa umewadia wa Mungu kujibu maombi ya watu wake walioonewa na kuwatoa Misri kwa udhihirisho mkuu wa nguvu zake ili kwamba Wamisri wakiri kwamba Mungu wa Waebrania, ambaye walimdharau alikuwa juu ya miungu yote. Mungu angelitukuza jina lake mwenyewe, ili mataifa mengine wapate kusikia kuhusu uwezo wake na kutetemeka kwa ajili ya matendo yake makuu, na ili kwamba watu wake, kwa kushuhudia kazi zake za kimiujiza, wageuke kikamilifu kutoka katika ibada zao za sanamu na kumfanyia ibada safi.

Katika kuwakomboa Waisraeli kutoka Misri, Mungu aliwaonesha wazi Wamisri wote rehema zake maalumu kwa ajili ya watu wake. Maadamu Farao asingeweza kuthibitishiwa kwa njia nyingine yo yote ile, Mungu aliona kuwa ni sawa kutekeleza hukumu zake juu yake, ili apate kufahamu kupitia uzoefu wa kuhuzunisha kuwa uwezo wa Mungu ulikuwa ni bora juu ya yote. Angetoa uthibitisho wa wazi usiopingika kwa mataifa yote kuhusu uwezo na haki yake takatifu, ili jina lake lipate kutangazwa katika dunia yote. Mungu alikusudia kuwa udhihirisho huu wa nguvu ungeimarisha imani za watu wake, na kwamba uzao wao wangemwabudu kwa uaminifu yeye peke yake aliyefanya matendo ya rehema kiasi hicho kwa ajili yao.

Baada ya amri ya Farao iliyowataka watu kutengeneza matofali bila kupewa majani, Musa alimwambia kuwa Mungu, ambaye alijifanya kutokumfahamu, angemlazimisha kusalimu amri kwa madai yake na kukiri mamlaka yake kama Mtawala mkuu kuliko wote.

Mapigo-Miujiza ya kuigeuza fimbo kuwa nyoka na mto kuwa damu haikubadilisha moyo mgumu wa Farao kumfanya aruhusu Israeli kuondoka, bali ulizidisha tu chuki yake kwa Waisraeli. Kazi za waganga wake zilimfanya aamini kuwa Musa alikuwa ametenda miujiza hii kwa kutumia uganga. Hata hivyo, wakati pigo la vyura lilipotolewa, alikuwa na ushahidi wa kutosha kwamba mambo hayakuwa hivyo. Mungu angeweza kuwasababisha watoweke na kurudi kwenye mavumbi katika muda mfupi sana, lakini hakufanya hili, ili kwamba watakapoondolewa, mfalme na Wamisri wasiweza kusema kuwa ilikuwa ni matokeo ya uchawi, kama vile kazi ya waganga. Vyura walikufa, na kisha watu wakawakusanya pamoja katika malundo. Waliona miili ya vyura iliyokuwa ikioza mbele yao, ambayo ilikuwa inachafua hewa. Hapa mfalme yule pamoja na Misri yote walipata ushahidi ambao falsafa yao isiyo na maana isingeweza kuelezea, kwamba kazi hii haikuwa ya kichawi bali ni hukumu ya Mungu wa mbinguni.

Waganga wale wasingeweza kutengeneza chawa, ambao walitumika kama pigo lililofuata. Mungu asingeruhusu wafanye ionekane hata kwao au kwa watu wa Misri kwamba wangeweza kusababisha pigo la chawa. Aliondoa kila udhuru ambao Farao angeweza kuwa nao kama sababu ya kutokuamini kwake. Aliwalazimisha hata waganga wenyewe kutamka, “Jambo hili ni chanda cha Mungu.”

Baadaye lilifuatia pigo la makundi ya inzi. Hawakuwa inzi kama hawa ambao bila kudhuru wanatusumbua wakati wa majira fulani ya mwaka. Kwa usahihi zaidi, mainzi ambao Mungu aliwaleta juu ya Misri walikuwa wakubwa na wenye sumu. Kuuma kwao kulikuwa kunaleta maumivu makali kwa wanadamu na wanyama pia. Mungu aliwatenga watu wake kutoka kwa Wamisri na hakuruhusu inzi hata mmoja kutokea katika maeneo yao yote.

Kisha Bwana akatuma pigo la ugonjwa kwa wanyama wao, wakati huo huo akiwahifadhi wanyama wa Waebrania, kiasi kwamba hakufa hata mmoja wao. Lilifuatia pigo la majipu kwa watu na wanyama pia, na waganga hawakuweza hata kujikinga wao wenyewe dhidi yake. Kisha Bwana akatuma juu ya Misri pigo la mvua ya mawe iliyochanganyika na moto, pamoja na radinangurumo. Mudawakilapigoulitolewakablapigo halijaja, ili kwamba mtu ye yote asije akasema kwamba lilitokea kwa bahati tu. Bwana alidhihirisha kwa Wamisri kwamba dunia yote ilikuwa chini ya utawala wa Mungu wa Waebrania-kwamba radi, mvua ya mawe, na tufani vyote vinatii sauti yake. Farao, mfalme mwenye kiburi ambaye hapo awali aliuliza, “Bwana ni nani, hata niisikilize sauti yake?” alijinyenyekesha na kusema, “Mimi nimekosa ... Bwana ni mwenye haki, na mimi na watu wangu tu waovu.” Alimwomba Musa kuwa mpatanishi wake na Mungu, ili asimamishe ile ngurumo na radi ya kutisha. Kisha Bwana alituma pigo la kuogofya la nzige. Mfalme aliamua ni heri kupokea mapigo kuliko kumtii Mungu na kuruhusu Waisraeli kuondoka Misri. Bila kujuta aliuongoza ufalme wake wote kupitia miujiza ya hukumu hizi za kutisha. Ndipo Bwana akatuma giza juu ya Misri. Sio tu kwamba watu walinyang’anywa nuru, bali angahewa ilikuwa ni nzito sana, kiasi kwamba upumuaji ulikuwa mgumu. Waebrania, hata hivyo, walikuwa na angahewa safi na nuru katika maskani yao.

Mungu alileta pigo moja zaidi la kutisha juu ya Misri, kali kuliko lo lote lililotangulia kabla yake. Ilikuwa ni mfalme pamoja na makuhani wa ibada za sanamu waliokataa hadi mwisho ombi la Musa.

Watu walitaka Waebrania waruhusiwe kuondoka Misri. Musa alimwonya Farao na watu wa Misri, na Waisraeli pia, kuhusu namna na matokeo ya pigo la mwisho-mzaliwa wa kwanza wa kila nyumba angekufa. Katika usiku ule, wa kutisha mno kwa Wamisri na wa kufurahisha sana kwa watu wa Mungu, sikukuu ya ibada ya pasaka ilianzishwa.

Ilikuwa ni vigumu sana kwa mfalme wa Misri na watu wenye kiburi na waabudu sanamu kukubali masharti ya Mungu wa mbinguni. Pigo baada ya pigo lilikuja juu ya Misri, na mfalme hakukubali kushindwa hadi alipolazimishwa kwa kuadhibiwa na ghadhabu ya Mungu ya kutisha.

Kila pigo lilikuja kwa karibu sana na kila moja likiwa kali zaidi kuliko lililopita, na sasa hili lingekuwa la kutisha kuliko lo lote lililotangulia kabla yake. Lakini mfalme mwenye kiburi alikasirika mno, na kukataa kujinyenyekesha. Na Wamisri walipoona matayarisho makuu yakifanywa miongoni mwa Waisraeli kwa ajili ya usiku ule wa kutisha, walidhihaki ile ishara ya damu iliyonyunyizwa kwenye miimo ya milango ya Waisraeli.

Waisraeli walifuata maelekezo ambayo Mungu aliwapa, na wakati malaika wa mauti alipokuwa akipita kutoka nyumba hadi nyumba miongoni mwa Wamisri, wote walikuwa tayari kwa kuanza safari yao na walikuwa wakingoja tu yule mfalme mkaidi pamoja na watu wake kuwaambia waondoke.

“Hata ikawa usiku wa manane Bwana akawapiga wazaliwa wa kwanza wote katika nchi ya Misri, tangu mzaliwa wa kwanza wa Farao aliyeketi katika kiti chake cha enzi, hata mzaliwa wa kwanza wa mtu aliyefungwa katika nyumba ya wafungwa; na wazaliwa wa kwanza wote wa wanyama. Farao akaondoka usiku, yeye na watumishi wake wote, na Wamisri wote; pakawa na kilio kikuu katika Misri; maana hapakuwa na nyumba hata moja asimokufa mtu.”

“Akawaita Musa na Haruni usiku, akasema, ‘Ondo- keni, tokeni katika watu wangu, ninyi wana wa Israeli; enendeni, kamtumikieni Bwana kama mlivyosema. Twaeni kondoo zenu na ng’ombe zenu kama mlivyosema, enendeni zenu, mkanibariki mimi pia.’ Wamisri nao wakawahimiza watu, kuwatoa katika nchi kwa haraka, maana walisema, ‘Tumekwisha kufa sote.’

“Watu wakauchukua unga wa mikate yao kabla haijatiwa chachu, na vyombo vyao vya kukandia wakavitia ndani ya nguo zao mabegani. Wana wa Israeli wakafanya kama neno lile la Musa; wakataka kwa Wamisri vyombo vya fedha na vyombo vya dhahabu, na mavazi. Bwana akawajalia kukubaliwa na Wamisri hata wakawapa kila walichokitaka. Nao wakawateka Wamisri nyara.”

Bwana alidhihirisha hili kwa Ibrahimu karibu miaka mia nne kabla halijatimizwa: “Bwana akamwambia Abramu, ‘Ujue hakika ya kwamba uzao wako utakuwa mgeni katika nchi isiyo yake, watawatumikia watu wale, nao watateswa muda wa miaka mia nne. Hata na taifa lile, watakaowatumikia, nitawahukumu; baadaye watatoka na mali mengi.’ ” Mwanzo 15:13, 14.

“Na kundi kubwa la watu waliochangamana nao wakakwea pamoja nao; na kondoo na ng’ombe, wanyama wengi sana.” Wana wa Israeli walitoka Misri wakiwa na mali zao, ambazo hazikuwa za Farao, kwa kuwa kamwe hawakuwa wameziuza kwake. Yakobo na wana wake waliingia Misri wakiwa na kondoo na ng’ombe wao. Waisraeli walikuwa wameongezeka mno kwa idadi, na kondoo na ng’ombe wao waliongezeka sana. Mungu aliwahukumu Wamisri kwa kupeleka mapigo juu yao, na aliwafanya wawaharakishe watu wake watoke nje ya Misri wakiwa na mali yote waliyomiliki.

Nguzo ya Moto-“Nao wakasafiri kutoka Sukothi, wakapiga kambi Ethamu, kwenye mpaka wa ile jangwa. Bwana naye akawatangulia mchana ndani ya wingu mfano wa nguzo, ili awaongoze njia; na usiku ndani ya moto mfano wa nguzo, ili kuwapa nuru; wapate kusafiri mchana na usiku; ile nguzo ya wingu haikuondoka mchana, wala ile nguzo ya moto haikuondoka usiku, mbele ya hao watu.”

Baada ya siku kadhaa tangu Waisraeli wameondoka Misri, Wamisri walimwambia Farao kuwa walikuwa wamekimbia na kamwe wasingerudi tena kumtumikia. Na walisikitika kwa kuwa waliwaruhusu kuondoka Misri. Ilikuwa ni hasara kubwa mno kwa kuondolewa huduma ya Waisraeli, na walijuta kuwa walikubali kuwaruhusu waende. Bila kujali maumivu yote waliyoyapata katika hukumu za Mungu, walishupazwa mioyo mno kutokana na ukaidi wao wa kudumu kiasi kwamba waliamua kuwafuatilia Waisraeli ili kuwarejesha Misri kwa nguvu. Mfalme alichukua jeshi kubwa sana na magari ya vita mia sita, na kuwafuatilia, na kuwafikia walipokuwa wamepiga kambi kando ya bahari.

“Hata Farao alipokaribia, wana wa Israeli wakainua macho yao, na tazama, Wamisri wanakuja nyuma yao; wakaogopa sana; wana wa Israeli wakamlilia Bwana. Wakamwambia Musa, ‘Je! kwa sababu hapakuwa na makaburi katika Misri umetutoa huko ili tufe jangwani? Mbona umetutendea haya, kututoa katika nchi ya Misri? Neno hili silo tulilokuambia huko Misri, tukisema, “Tuache tuwatumikie Wamisri?” Maana ni afadhali kuwatumikia Wamisri kuliko kufa jangwani’ “Musa akawaambia watu, ‘Msiogope, simameni tu, mkauone wokovu wa Bwana atakaowafanyia leo; kwa maana hao Wamisri mliowaona leo hamtawaona tena milele. Bwana atawapigania ninyi, nanyi mtanyamaza kimya.’”

Wokovu katika bahari ya Shamu-“Bwana aka- mwambia Musa, ‘Mbona unanililia mimi? Waambie wana wa Israeli waendelee mbele. Nawe inua fimbo yako, ukanyoshe mkono wako juu ya bahari, na kuigawanya, nao wana wa Israeli watapita kati ya bahari katika nchi kavu.’” Mungu alitaka Musa aelewe kuwa yeye Mungu angefanya kazi kwa ajili ya watu wake-kwamba hitaji lao kwake lingekuwa ni fursa. Walipokuwa wamekwenda mbali kiasi walichoweza, Musa bado analazimika kuwaambia wasonge mbele. Inabidi atumie fimbo ambayo Mungu alimpa kupasua maji.

“Nami, tazama, nitaifanya mioyo ya Wamisri kuwa migumu, nao wataingia na kuwafuatia, nami nitajipatia utukufu kwa Farao, na kwa jeshi lake lote, kwa magari yake na kwa wapanda farasi wake. Na Wamisri watajua ya kuwa mimi ndimi Bwana, nitakapokwisha kujipatia utukufu kwa Farao, na magari yake, na farasi zake.” “Kisha malaika wa Mungu, aliyetangulia mbele ya jeshi la Israeli; akaondoka akaenda nyuma yao; na ile nguzo ya wingu ikaondoka hapo mbele yao, ikasimama nyuma yao; ikafika kati ya jeshi la Misri na jeshi la Israeli; napo palikuwa na lile wingu na lile giza, lakini lilitoa nuru wakati wa usiku; na hawa hawakuwakaribia hawa usiku kucha.”

Wamisri hawakuweza kuwaona Waebrania, kwa sababu wingu la giza nene lilikuwa mbele yao-wingu ambalo kwa Waisraeli lilikuwa ni nuru tele. Kwa jinsi hii Mungu alionesha uwezo wake wa kuwajaribu watu wake, iwapo wangeweza kumwamini baada ya kuwa amewapa ushahidi wa jinsi ile wa uangalizi na upendo wake kwao, na kukemea kutokuamini na kulalamika kwao. “Musa; akanyosha mkono wake juu ya bahari; Bwana akaifanya bahari irudi nyuma kwa upepo wa nguvu utokao mashariki, usiku kucha, akaifanya bahari kuwa nchi kavu, maji yakagawanyika. Wana wa Israeli wakaenda ndani kati ya bahari katika nchi kavu; nayo maji yalikuwa ukuta kwao mkono wa kuume, na mkono wa kushoto.” Maji yaliinuka na kusimama katika pande zote mbili kama kuta zilizogandishwa, wakati Israeli alipotembea katika ardhi kavu katikati ya bahari.

Jeshi la Misri lilikuwa likisheherekea usiku ule kuwa Waisraeli tena walikuwa katika mamlaka yao. Walidhani kuwa hakukuwa na uwezekano wo wote wa kuponyoka, kwa kuwa mbele ya Waisraeli Bahari ya Shamu ilitanda, na jeshi kubwa la Misri lilikuwa karibu nyuma yao. Asubuhi, walipokuja baharini na kuangalia, tazama kulikuwako na njia kavu, maji yalikuwa yamegawanyika, yakisimama kama ukuta pande zote mbili, na watu wa Israeli walikuwa nusu mwendo kuvuka bahari, huku wakitembea kwenye ardhi kavu. Wamisri walingoja kidogo wakisubiri kuamua kitu gani cha kufanya baada ya hapo. Walikatishwa tamaa na kukasirishwa kwamba wakati ambapo walikuwa karibu kuwarejesha Waisraeli chini ya mamlaka yao, wakiwa na uhakika wa kuwateka, njia ambayo haikutegemewa inafunguka kwa ajili yao katika bahari. Waliamua kuwafuatilia.

“Na wale Wamisri wakawafuatia, wakaingia ndani ya bahari, farasi zote za Farao, na magari yake, na wapanda farasi wake. Ikawa katika zamu ya alfajiri, Bwana akalichungulia jeshi la Wamisri katika ile nguzo ya moto na ya wingu, akalifadhaisha jeshi la Wamisri. Akayaondoa magurudumu ya magari yao, hata yakaenda kwa uzito; na Wamisri wakasema, ‘Na tukimbie mbele ya Israeli; kwa kuwa Bwana anawapigania, dhidi ya Wamisri.’”

Wamisri walithubutu kupita katika njia ambayo Mungu aliitayarisha kwa ajili ya watu wake, na malaika wa Mungu walipita katikati ya jeshi lao na kuondoa magurudumu ya magari yao. Walisumbuka. Kusonga kwao kulikuwa taratibu mno, nao wakaanza kuwa na wasiwasi. Wakakumbuka hukumu ambazo Mungu wa Waebrania alikuwa ameleta juu yao kule Misri kuwalazimisha wamruhusu Israeli aende zake, na walifikiri kwamba Mungu angeweza kuwaweka wote katika mikono ya Waisraeli. Walitambua kuwa Mungu alikuwa akiwapigania Waisraeli, na wakaogopa mno na kuanza kugeuka nyuma ili kuwakimbia, wakati ambapo “Bwana akamwambia Musa, ‘Nyosha mkono wako juu ya bahari, ili maji yarudi tena juu ya Wamisri, juu ya magari yao, na juu ya farasi zao.’”

“Musa akaunyosha mkono wake juu ya bahari, na kulipopambazuka, bahari ikarudi kwa nguvu zake; Wamisri wakakimbia mbele yake; na Bwana akawafutilia mbali hao Wamisri kati ya bahari. Yale maji yakarudi yakafunikiza magari na wapanda farasi, hata jeshi lote la Farao lililoingia katika bahari nyuma yao; hakusalia hata mtu mmoja. Lakini wana wa Israeli wakaenda katika nchi kavu katikati ya bahari; na hayo maji yalikuwa ni kuta upande wao wa kuume na upande wao wa kushoto.”

“Ndivyo Bwana alivyowaokoa Israeli siku ile mikononi mwa Wamisri; Waisraeli wakawaona Wamisri ufuoni mwa bahari wamekufa.”

Waisraeli waliposhuhudia kazi ya ajabu ya Mungu katika maangamizo ya Wamisri, walijiunga katika wimbo wa shangwe wenye maneno ya kushawishi mno na sifa za shukrani.

Sura ya 6—Sheria

Sura hii imejengwa katika Kutoka 19, 20, 25-40.

Kutangazwa kwa Sheria ya Mungu Mlimani Sinai-Baada ya Bwana kuwapatia watu wa Israeli ushahidi wa jinsi hiyo wa uwezo wake, aliwaambia kuwa yeye ni nani: “Mimi ni Bwana, Mungu wako, niliyekutoa katika nchi ya Misri, katika nyumba ya utumwa..” Mungu yule yule aliyedhihirisha uwezo wakemiongoni mwa Wamisri sasa alitamka sheria yake:

“Usiwe na miungu mingine ila mimi.” “Usijifanyie sanamu ya kuchonga, wala mfano wa kitu cho chote kilicho juu mbinguni, wala kilicho chini duniani, wala kilicho majini chini ya dunia. Usivisujudie wala kuvitumikia; kwa kuwa mimi, Bwana, Mungu wako, ni Mungu mwenye wivu; nawapatiliza wana maovu ya baba zao, hata kizazi cha tatu na cha nne cha wanichukiao, nami nawarehemu maelfu elfu wanipendao, na kuzishika amri zangu.

“Usilitaje bure jina la Bwana, Mungu wako, maana Bwana hatamhesabia kuwa hana hatia mtu alitajaye jina lake bure.

“Ikumbuke siku ya Sabato uitakase. Siku sita fanya kazi, utende mambo yako yote; lakini siku ya saba ni Sabato ya Bwana, Mungu wako, siku hiyo usifanye kazi yo yote, wewe, wala mwana wako, wala binti yako, wala mtumwa wako, wala mjakazi wako, wala mnyama wako wa kufuga, wala mgeni aliye ndani ya malango yako. Maana, kwa siku sita Bwana alifanya mbingu, na nchi, na bahari, na vyote vilivyomo, akastarehe siku ya saba; kwa hiyo Bwana akaibarikia siku ya Sabato akaitakasa.

“Waheshimu baba yako na mama yako; siku zako zipate kuwa nyingi katika nchi upewayo na Bwana, Mungu wako.

“Usiue.

“Usizini.

“Usiibe.

“Usimshuhudie jirani yako uongo.

“Usiitamani nyumba ya jirani yako, usimtamani mke wa jirani yako; wala mtumwa wake, wala mjakazi wake, wala ng’ombe wake, wala punda wake, wala cho chote alicho nacho jirani yako.”

Amri ya kwanza na ya pili ambazo Yehova alizitamka zinakataza ibada ya sanamu, kwa sababu kuabudu sanamu kungewaongoza watu katika kujaribu dhambi nyingi na kuwa na matokeo ya kutoa kafara za wanadamu. Mungu anapenda kuzuia hata uwezekano mdogo kabisa wa kuyakaribia machukizo kama hayo. Amri nne za mwanzo zilitolewa ili kuwaonesha watu wajibu wao kwa Mungu. Amri ya nne ni kiungo cha muhimu baina ya Mungu mkuu na wanadamu. Sabato ilitolewa mahususi kwa ajili ya manufaa ya wanadamu na heshima ya Mungu. Amri sita za mwisho zinaonesha wajibu wetu mtu kila mmoja kwa mwenzake.

Sabato ilikuwa iwe ni ishara baina ya Mungu na watu wake milele. Kwa jinsi hii ilikuwa iwe ni ishara- wote ambao wangeishika Sabato kwa kufanya hivyo wangeonesha kuwa walikuwa ni wacha Mungu aliye hai, muumbaji wa mbingu na dunia. Sabato ilikuwa iwe ni ishara baina ya Mungu na watu wake maadamu angekuwa na watu duniani wanaomtumikia.

“Watu wote wakaona umeme na ngurumo na sauti ya baragumu, na ule mlima ukitoka moshi; na watu walipoona hayo wakatetemeka, wakasimama mbali. Wakamwambia Musa, ‘Sema nasi wewe, nasi tutasikia, bali Mungu asiseme nasi, tusije tukafa.’

“Musa akawaambia watu, ‘Msiogope, maana Mungu amekuja ili awajaribu, na utisho wake uwe mbele yenu, ili kwamba msifanye dhambi.’ Basi hao watu wakasimama mbali, naye Musa akalikaribia lile giza kuu Mungu alipokuwapo.

“Bwana akamwambia Musa, ‘Waambie wana wa Israeli hivi: “Ninyi wenyewe mmeona ya kuwa nimenena nanyi kutoka mbinguni.” ‘ ” Kuwepo kwa Mungu kwa utukufu pale Sinai, na ghasia katika nchi iliyosababishwa na kuwepo kwake, ngurumo za kutisha na radi zilizoambatana na ziara hii ya Mungu, ziliathiri sana akili za watu kwa hofu na kicho kutokana na ukuu wake mtakatifu kiasi kwamba walirudi nyuma bila kufikiri kutoka eneo la kuwepo kwa Mungu wa kuogofya, wakiogopa kwamba wasingeweza kustahimili utukufu wake wa kutisha.

Hatari ya Kuabudu Sanamu-Kwa mara nyingine, Mungu, alitaka kuwalinda Waisraeli kutokana na ibada ya sanamu. Aliwaambia, “Msifanye miungu mingine pamoja nami; miungu ya fedha, wala miungu ya dhahabu, msijifanyie.” Walikuwa katika hatari ya kuiga mfano wa Wamisri, wakijitengenezea sanamu za kumwakilisha Mungu.

Mungu alitaka watu wake wafahamu kwamba yeye peke yake yapasa awe shabaha ya ibada yao. Pale ambapo wangewashinda mataifa ya waabudu sanamu waliowazunguka, hawakutakiwa kuhifadhi hata moja ya sanamu walizoziabudu, bali kuziharibu kabisa. Miongoni mwa miungu hii ya wapagani mingi ilikuwa ya gharama kubwa sana na kazi nzuri za ustadi, ambazo zingeweza kuwavutia waliowahi kushuhudia ibada ya sanamu, iliyokuwa ya kawaida mno kule Misri, hata kuwafanya wavizingatie vitu hivi visivyo na akili kwa kiwango fulani cha kicho. Bwana alitaka watu wake wafahamu kuwa ilikuwa ni kwa sababu ya ibada ya sanamu ya mataifa haya, ambayo iliwaongoza katika kila kiwango cha uovu, angewatumia Waisraeli kama vyombo vyake vya kuwaadhibu na kuiangamiza miungu yao. Baada ya Musa kupokea hukumu kutoka kwa Bwana na kuziandika kwa ajili ya watu, pamoja na ahadi kwa sharti la utii, Bwana alimwambia, ” ‘Kweeni wewe, na Haruni, na Nadabu, na Abihu, na watu sabini wa wazee wa Israeli, mkamfikilie Bwana; mkasujudie kwa mbali; na Musa peke yake ndiye atakayekaribia karibu na Bwana; lakini hao hawatakaribia karibu; wala hao watu hawatakwea pamoja naye.’

“Musa akaenda akawaambia watu maneno yote ya Bwana, na hukumu zake zote; watu wote wakajibu kwa sauti moja, wakasema, ‘Maneno yote aliyoyanena Bwana tutayatenda.’” Kutoka 24:1-3.

Musa aliandika, si Amri Kumi, bali hukumu ambazo Mungu alitaka wazitunze na ahadi zilizokuwa na sharti katika utii wao kwake. Alisoma hizi kwa watu, nao waliahidi wao wenyewe kutii maneno yote Bwana aliyoyasema. Musa kisha aliandika ahadi yao ya dhati katika kitabu na kutoa dhabihu kwa Mungu kwa ajili ya watu. “Kisha akakitwaa Kitabu cha Agano akakisoma masikioni mwa watu; wakasema, ‘Hayo yote aliyoyanena Bwana tutayatenda, nasi tutatii.’ Musa akaitwaa ile damu, akawanyunyizia watu, akasema, ‘Hii ndiyo damu ya agano alilolifanya Bwana pamoja nanyi katika maneno haya yote.’” Watu walirudia ahadi yao kwa Bwana ya kufanya yote ambayo alikuwa ameyasema na kwamba watatii. Kutoka 24:7, 8.

Sheria ya Mungu ya Milele-Sheria ya Mungu ilikuwapo kabla wanadamu hawajaumbwa. Malaika waliongozwa nayo. Shetani alianguka kwa sababu alihalifu kanuni za serikali ya Mungu. Baada ya Mungu kumwumba Adamu na Hawa, aliwajulisha sheria yake. Bado ilikuwa haijaandikwa, lakini Yehova aliifiindisha kwao.

Katika Edeni Mungu alianzisha Sabato ya siku ya amri ya nne. Baada ya Mungu kuumba ulimwengu na kuwaumba wanadamu juu ya nchi, aliwafanyia Sabato. Baada ya dhambi na anguko la Adamu katika dhambi hakuna hata kitu kimoja kilichoondolewa katika sheria ya Mungu. Kanuni za Amri Kumi zilikuwapo kabla ya anguko na zilifaa kwa ajili ya utaratibu mtakatifu wa viumbe. Baada ya anguko kanuni za amri zile hazikubadilishwa, bali Mungu alitoa sheria za nyongeza ili kuwafaa watu katika hali yao ya anguko.

Mungu alianzisha mfumo unaohitaji kuwatoa wanyama kuwa kafara, ili kuweka mbele ya wanadamu walioanguka ukweli ambao nyoka alimfanya Hawa asiuamini: kwamba mshahara wa kutokutii ni mauti. Uvunjaji wa sheria ya Mungu ulifanya iwe lazima Kristo kufa kama kafara na hivyo kufanya njia ya uwezekano wa wenye dhambi kuokoka na adhabu hiyo na bado kudumisha heshima ya sheria ya Mungu. Mfumo wa kafara ulikuwa uwafundishe wenye dhambi unyenyekevu, katika hali yao ya anguko, na kuwaongoza katika toba na kumtumainia Mungu peke yake, kupitia kwa Mkombozi aliyeahidiwa, kwa ajili ya msamaha kwa kuhusu uhalifu uliopita wa sheria yake. Kama kusingekuwapo na uvunjaji wa sheria ya Mungu, kamwe kusingekuwapo mauti, na kusingekuwapo na hitaji la sheria za ziada za kukabiliana na hali ya mwanadamu ya anguko.

Adamu aliwafundisha uzao wake sheria ya Mungu, ambayo ilirithishwa kwa waaminifu kupitia katika vizazi vilivyofuatana. Uhalifu wa daima wa sheria ya Mungu ulisababisha gharika ya maji juu ya nchi. Nuhu na familia yake waliihifadhi sheria ile, na kwa sababu ya matendo yao mema waliokolewa ndani ya safina kwa muujiza wa Mungu. Nuhu aliwafundisha uzao wake Amri Kumi. Kuanzia kwa Adamu na kuendelea, Bwana aliwahifadhi watu kwa ajili yake, ambao katika mioyo yao mlikuwamo sheria yake. Kuhusu Ibrahimu alisema, “Ibrahimu alisikia sauti yangu, akayahifadhi maagizo yangu, na amri zangu, na hukumu zangu, na sheria zangu.” Mwanzo 26:5.

Bwana alimtokea Ibrahimu na kumwambia: “Mimi ni Mungu Mwenyezi, uende mbele yangu ukawe mkamilifu. Nami nitafanya agano langu kati ya mimi na wewe, nami nitakuzidisha sana sana.” Mwanzo 17:1,2. “Agano langu nitalifanya imara kati ya mimi na wewe, na uzao wako baada yako, na vizazi vyao, kuwa agano la milele, kwamba nitakuwa Mungu kwako na kwa uzao wako baada yako.” Mwanzo 17:7.

Ndipo alipohitaji tohara kwa Ibrahimu na uzao wake, ambayo ilikuwa ni mduara uliokatwa katika nyama, kama ishara kwamba Mungu alikuwa amewakata na kuwatenganisha kutoka katika mataifa yote kama tunu yake ya pekee. Kwa ishara hii walikuwa wanaahidi kwa dhati kwamba wasingeoana na mataifa mengine, kwa sababu kwa kufanya hivyo wangepoteza kicho chao kwa Mungu na sheria yake takatifu na wangekuwa kama mataifa ya waabudu sanamu waliowazunguka.

Kwa tendo la tohara, walikuwa wamekubali kwa dhati kutimiza kwa upande wao masharti ya agano lililofanywa na Ibrahimu, la kutengana kutoka kwa mataifa yote na kuwa wakamilifu. Iwapo uzao wa Ibrahimu wangedumu kujitenga kutoka kwa mataifa mengine, wasingeweza kushawishiwa kuingia katika ibada ya sanamu. Kwa kujitenga kutoka kwa mataifa mengine, wangeweza kuliondoa jaribu kubwa la kujiingiza katika mazoea ya dhambi ya mataifa yale na hivyo kuasi dhidi ya Mungu. Kwa kiasi kikubwa, walipoteza tabia yao iliyokuwa tofauti na takatifu kwa kujichanganya na mataifa yaliyowazunguka. Katika kuwaadhibu, Bwana alileta njaa juu ya nchi, iliyowalazimisha kwenda Misri ili kuhifadhi maisha yao. Lakini kwa sababu ya agano lake na Ibrahimu, Mungu hakuwaacha walipokuwa katika Misri. Aliruhusu waonewe na Wamisri, ili wapate kumgeukia Mungu katika dhiki yao, kuchagua haki yake na serikali yake ya rehema, na kutii masharti yake.

Kulikuwako na familia chache tu ambazo kwanza zilikwenda Misri. Familia hizi ziliongezeka kwa idadi. Baadhi ya familia walikuwa waangalifu katika kuwaelekeza watoto wao katika sheria ya Mungu, lakini Waisraeli wengi walikuwa wameshuhudia mno ibada ya sanamu hata fikira zao kuhusu sheria ya Mungu zikakanganyika. Wale waliomheshimu Mungu walimlilia kwa uchungu wa roho ili apate kukomesha utumwa wao na kuwatoa katika nchi ya kutumikishwa kwao ili wapate kuwa huru kumtumikia yeye. Mungu alisikia vilio vyao na kumwinua Musa kama chombo chake cha kuwakomboa watu wake. Baada ya kuondoka Misri na Mungu kuwa amegawanya maji ya Bahari ya Shamu mbele yao, Bwana aliwapa jaribio kuona kama wangeweza kumtumainia yeye aliyewachukua kama taifa kutoka katika taifa lingine, kwa ishara majaribio, na maajabu. Lakini walishindwa mtihani. Walinung’unika dhidi ya Mungu kwa sababu ya magumu njiani, na walitaka kurudi Misri.

Iliyoandikwa katika Mbao za Mawe-lli kuwaacha bila udhuru wo wote, Bwana mwenyewe alijishusha akaja juu ya Mlima Sinai, akiwa amefunikwa katika utukufij na kuzungukwa na malaika zake. Kwa utukufu na namna ya kuvutia sana aliwajulisha sheria yake ya Amri Kumi. Hakuruhusu zifundishwe na mwanadamu ye yote, wala hata malaika zake, bali alitamka sheria yake yeye mwenyewe kwa sauti ambayo watu wote wangeweza kusikia. Hata hapo, hakuweza kuzikabidhi ili zitunzwe katika kumbukumbu za muda mfupi za watu ambao walielekea kusahau masharti yake, bali aliziandika kwa kidole chake mwenyewe katika mbao za mawe. Alitaka kuzuia uwezekano wo wote kwamba wangechanganya mapokeo yo yote na sheria yake takatifu au kukanganya masharti yake na mazoea ya wanadamu. Kisha akaja karibu zaidi na watu, ambao walikuwa rahisi sana kupotoshwa, na asingewaacha na kanuni za Amri Kumi peke yake. Akamwamuru Musa kuandika hukumu na amri kwa maelekezo ya Mungu, akitoa maelekezo kinaganaga kuhusu kile alichotaka watende. Kwa njia hii alizilinda amri zile kumi alizozichora katika mbao za mawe. Alitoa maelekezo na masharti haya mahususi ili kuwavuta wanadamu wanaokosea kutii sheria ya maadili, ambayo huwa wana mwelekeo mkubwa wa kuivunja.

Kama wanadamu wangeishika sheria ya Mungu, kama ilivyotolewa kwa Adamu baada ya anguko lake, ikatunzwa katika safina na Nuhu, na kutunzwa na Ibrahimu, kusingelikuwapo na hitaji la kaida ya tohara. Na iwapo uzao wa Ibrahimu wangelitunza agano ambalo tohara iliwakilisha, kamwe wasingelikwenda katika ibada ya sanamu au kuruhusiwa kwenda Misri, na kusingelikuwapo haja ya Mungu kutangaza sheria yake kutoka Sinai, kuichora juu ya mbao za mawe, na kuitunza kwa maelekezo mahususi katika hukumu na amri za Musa.

Hukumu na Amri-Musa aliziandika hukumu na amri zilizotoka katika kinywa cha Mungu wakati alipokuwa pamoja naye juu ya Mlima Sinai. Ikiwa watu wa Mungu wangetii kanuni za Amri Kumi, wasingehitaji maelekezo mahususi ambayo Mungu alimpatia Musa kuhusu wajibu wao kwa Mungu na mtu kwa mwenzake, ambayo aliyaandika katika kitabu. Maelekezo ya wazi ambayo Bwana alimpa Musa kuhusu wajibu wa watu wake kila mtu kwa mwenzake na kwa mgeni ndio kanuni za Amri Kumi, zikiwa zimerahisishwa na kutolewa katika namna ya waziwazi, ili wasije wakazikosea.

Bwana alimwelekeza Musa wazi kuhusu taratibu za kafara ambazo zilikuwa zikome wakati wa kifo cha Kristo. Mfumo wa kafara ulionesha kwa ishara kafara ya Kristo kama Mwanakondoo asiye na waa.

Kwanza Bwana alianzisha mfumo wa dhabihu za kafara kwa Adamu baada ya anguko lake, na Adamu aliwafundisha uzao wake. Mfumo huu ulipotoshwa kabla ya Gharika, na pia na wale waliojitenga kutoka kwa wafuasi waaminifii wa Mungu na kujenga mnara wa Babeli. Walitoa kafara kwa miungu waliojitengenezea wao wenyewe badala ya kwa Mungu wa mbinguni. Wal i toa dhabihu zao si kwa sababu walikuwa na imani kwa Mkombozi ajaye bali kwa sababu walidhani iliwapasa kuwapendeza miungu yao kwa kutoa kafara nyingi sana za wanyama juu ya madhabahu yao yaliyonajisiwa ya ibada za sanamu. Ushirikina wao uliwaongoza katika ubadhirifu mkubwa mno. Waliwafundisha watu kwamba kadiri thamani ya dhabihu ilivyokuwa kubwa ndivyo ambavyo ingezipendeza sanamu za miungu na ndivyo ambavyo mafanikio na utajiri wa taifa lao yangekuwa. Kwa hiyo, wanadamu mara kwa mara walitolewa kama kafara kwa hizi sanamu zisizo na akili. Ili kutawala matendo ya watu, mataifa yale yalikuwa na sheria na kanuni zilizokuwa za kikatili mno. Viongozi ambao mioyo yao haikulainishwa kwa neema ndio waliokuwa watengenezaji wa sheria zao. Wakati ambapo wangepuuza makosa yenye kushusha hadhi mno, kosa dogo lingetokezea katika adhabu ya kikatili mno kutoka kwa wale walio katika madaraka.

Musa alikuwa na haya akilini mwake alipowaambia Israeli, “Bali ninyi mlioambatana na Bwana, Mungu wenu, mnaishi kila mmoja wenu, hata leo. Angalieni nimewafundisha amri na hukumu, vile vile kama Bwana, Mungu wangu, alivyoniamuru, ili mzitende katika nchi mwingiayo ili kuimiliki. Zishikeni basi, mkazitende, maana hii ndiyo hekima yenu na akili zenu, machoni pa mataifa watakaozisikia amri hizi zote, nao watasema, Hakika taifa hili kubwa ni watu wenye hekima na akili. Kwa maana liko taifa gani kubwa, lililo na Mungu aliye karibu nao, kama Bwana, Mungu wetu, alivyo, kila tumwitapo? Tena liko taifa gani kubwa, lililo na amri na hukumu zenye haki kama torati hii yote, ninayoiweka mbele yenu leo.” Kumbukumbu la Torati 4:5-8.

Hekalu la Hapa Duniani

Hema ya kukutania ilitengenezwa kulingana na agizo la Mungu. Bwana aliwainua mafundi stadi na kuwawezesha kwa vipaji visivyo vya kawaida ili wapate kutenda kazi iliyokuwa inahitaji uangalifu mkubwa sana. Si Musa wala wale mafundi waliachwa kupanga umbo na ustadi wa jengo lile. Mungu mwenyewe alibuni ramani na kumpa Musa, pamoja na maelekezo mahususi kuhusu ukubwa na umbile na vifaa vitakavyotumika, aliweka bayana kila samani ambayo ilikuwa iwe ndani yake. Alimwonesha Musa taswira ndogo ya patakatifu pa mbinguni na kumwagiza kufanya kila kitu sawa na mfano aliooneshwa juu ya mlima. Musa aliandika maelekezo yote katika kitabu na kuyasoma kwa watu wale mashuhuri.

Bwana alitaka watu walete sadaka za hiari kwa ajili ya kumtengenezea patakatifu, ili apate kuishi miongoni mwao. “Basi mkutano wote wa wana wa Israeli wakaondoka hapo mbele ya Musa. Wakaja kila mtu ambaye moyo wake ulimhimiza, na kila mtu ambaye roho yake ilimfanya kuwa apenda, nao wakaleta sadaka za kumpa Bwana, kwa kazi ya hema ya kukutania, na kwa utumishi wake, na kwa hayo mavazi matakatifu. Nao wakaja, waume kwa wake, wote waliokuwa na moyo wa kupenda, wakaleta vipini, na hazama, na pete za muhuri, na vikuku, na vyombo vyote vya dhahabu; kila mtu aliyetoa toleo la dhahabu la kumpa Bwana.”

Matayarisho makubwa na aghali yalikuwa ni lazima yafanyike. Vifaa adimu na vya thamani kubwa vilikuwa ni lazima vikusanywe. Lakini Bwana alikubali tu sadaka za hiari. Mahitaji ya kwanza katika kumtayarishia Mungu mahali yalikuwa ni kujitoa kwa ajili ya kazi ile na kujinyima kutoka moyoni. Na wakati jengo la patakatifu lilipokuwa likiendelea kujengwa na watu walikuwa wanaendelea kuleta sadaka zao kwa Musa, na yeye alikuwa akizifikisha kwa mafundi stadi, watu wote wenye hekima waliokuwa wanatumika katika kazi ile walikagua matoleo yale na kuamua kuwa watu walikuwa wameleta ya kutosheleza, na hata zaidi ya walichoweza kutumia. Naye Musa akatangaza katika kambi zima, akisema, ” ‘Wasifanye kazi tena, mtu mume wala mwanamke, kwa ajili ya matoleo kwa mahali patakatifu.’ Basi watu wakazuiwa wasilete tena.”

Imeandikwa katika Kumbukumbu kwa Ajili ya Vizazi Vijavyo-Malalamiko ya kurudiarudia ya Waisraeli na adhabu za ghadhabu ya Mungu kwa sababu ya dhambi zao zimeandikwa katika kumbukumbu za historia takatifu ili kunufaisha watu wa Mungu ambao baadaye wangeishi duniani. Hata zaidi ya hapo, ilikuwa yatoe onyo kwa wale ambao wangeishi karibu na mwisho wa wakati. Kwa nyongeza, matendo yao ya ibada na nguvu zao na ukarimu katika kuleta sadaka za hiari kwa Musa yameandikwa katika kumbukumbu kwa ajili ya manufaa ya watu wa Mungu. Kutayarisha kwao vifaa kwa uchangamfu kwa ajili ya patakatifu ni mfano kwa wote wanaopenda ibada kwa Mungu. Wanapotayarisha jengo kwa ajili yake yeye ili akutane nao, wale wanaothamini baraka za utakatifu wa kuwepo kwa Mungu wanapaswa kuonesha moyo wa kupenda zaidi na bidii katika kazi hii takatifu kulingana na jinsi wanavyothamini baraka za mbingu kuliko starehe zao za kidunia. Wanapaswa kutambua kuwa wanatayarisha nyumba kwa ajili ya Mungu.

Ni muhimu kuwa nyumba ambayo inaandaliwa hasa kwa ajili ya Mungu kukutana na watu wake ipangwe kwa uangalifu-iwe ya kuridhisha, safi, na ya kufaa, kwa sababu wataiweka wakfu kwa Mungu na kuitoa kwake, huku wakimwomba apate kuishi katika nyumba ile na kuifanya kuwa takatifu kwa sababu ya kuwepo kwa utakatifu wake. Wanapaswa kutoa kiasi cha kutosha kwa hiari kwa Bwana ili kukamilisha kazi ile kwa ukarimu na kisha mafundistadi waweze kusema, “Msilete sadaka zaidi.”

Kulingana na Mfano-Baada ya kumaliza kujenga hema ya kukutania, Musa aliikagua kazi yote, akiilinganisha na mfano na maelekezo aliyopokea kutoka kwa Mungu. Aliona kuwa kila sehemu ya jengo lile ilipatana na mfano ule, na aliwabariki watu wale.

Mungu alitoa mfano wa sanduku la agano kwa Musa, pamoja na maelekezo maalumu ya jinsi ya kulitengeneza. Sanduku la agano lilitengenezwa ili lipate kutunza mbao za mawe ambazo juu yake Mungu alichora Amri Kumi kwa kidole chake mwenyewe. Lilitengenezwa katika umbo la sanduku la kuhifadhia nguo na kufunikwa juu kwa dhahabu ndani na nje. Lilipambwa kwa taji za dhahabu kuzunguka sehemu ya juu. Kifuniko cha sanduku hili takatifu kiliitwa kiti cha rehema, na kilitengenezwa kwa dhahabu tupu. Kila mwisho wa sanduku la agano kulikuwapo na kerubi wa dhahabu tupu iliyo safi. Nyuso zao ziligeukiana na zilikuwa zimeelekezwa chini kwa kicho katika kiti cha rehema. Hii iliwakilisha malaika wote wa mbinguni wakiangalia kwa kupenda na kicho katika sheria ya Mungu iliyowekwa katika sanduku katika patakatifu pa mbinguni. Makerubi hawa walikuwa na mbawa. Bawa moja la kila malaika lilinyoshwa juu, wakati ambapo bawa lingine la kila malaika liliufunika mwili wake. Sanduku la agano la patakatifu pa duniani lilitengenezwa katika mfano wa sanduku la kweli la agano lililoko mbinguni. Pale, pembeni mwa sanduku la agano lililoko mbinguni, wanasimama malaika walio hai, katika kila upande wa sanduku la agano, na wakiwa na bawa moja likifunika kiti cha rehema, na kunyoshwa juu yake, wakati ambapo mabawa yale mengine yamekunjwa juu ya maumbo yao katika onesho la kicho na unyenyekevu.

Musa alitakiwa kuweka mbao zile za mawe ndani ya sanduku la agano la duniani. Hizi ziliitwa mbao za ushuhuda, na sanduku liliitwa sanduku la ushuhuda, kwa sababu zilibeba shuhuda za Mungu katika jinsi ya Amri Kumi.

Vyumba Vhvil i-Hema ya kukutania ilikuwa na vyumba viwili, vilivyotenganishwa na pazia. Samani zote za hema ya kukutania zilikuwa zimetengenezwa kwa dhahabu tupu au kufunikwa kwa dhahabu. Mapazia ya hema ya kukutania yalikuwa ya rangi tofauti tofauti, zilizopangwa kwa uzuri mno, na katika mapazia haya makerubi walifumwa, kwa kutumia nyuzi za dhahabu na fedha. Hawa walikuwa wawakilishe mamilioni ya malaika, ambao wanahusika na kazi ya patakatifu pa mbinguni na wale malaika wanaohudumu wakiwatumikia watu wa Mungu duniani.

Ndani ya pazia la pili, au shela, liliwekwa sanduku la ushuhuda, na pazia zuri la gharama liliwekwa mbele ya sanduku takatifu. Pazia hili halikufika hadi juu mwisho wa jengo. Utukufu wa Mungu, ambao ulikuwa juu ya kiti cha rehema, ungeweza kuonekana kutokea katika kila chumba, lakini kwa kiasi kidogo zaidi kutoka kwenye chumba cha kwanza.

Moja kwa moja mbele ya sanduku la agano, lakini likiwa limetenganishwa na pazia, palikuwapo madhabahu ya dhahabu ya uvumba, na yalihifadhiwa kwa utukufii kwa kuwekewa uvumba mtakatifu, uliojaza patakatifu kwa wingu lenye harufu nzuri mchana na usiku. Harufu yake nzuri ilienea kwa maili kadhaa kuzunguka hema ya kukutania. Wakati kuhani alipofukiza uvumba mbele za Bwana, alitazama katika kiti cha rehema. Ingawa alikuwa hawezi kukiona, alifahamu kuwa kimo mle, na pale uvumba ulipoinuka kama wingu, utukufu wa Bwana ulishuka juu ya kiti cha rehema na kupajaza patakatifu pa patakatifu na ulionekana kutoka katika chumba cha patakatifu. Mara kadhaa utukufu ule ulijaza vyumba vyote viwili hata kuhani hakuweza kufanya kazi yake na alilazimika kusimama katika mlango wa hema ya kukutania.

Kuhani katika patakatifu, akielekeza maombi yake kwa imani kuelekea katika kiti cha rehema ambacho alikuwa hawezi kukiona, huwakilisha watu wa Mungu wakielekeza maombi yao kwa Kristo aliye katika kiti cha rehema katika patakatifu pa mbinguni. Hawawezi kumwona Mpatanishi wao kwa jicho la kawaida, bali kwa jicho la imani wanamwona Kristo akiwa amesimama mbele ya kiti cha rehema. Wanaelekeza maombi yao kwake na kwa uhakika wanadai manufaa ya upatanisho wake.

Vyumba hivi vitakatifu havikuwa na madirisha ya kuingiza nuru. Kinara cha taa, kilitengenezwa kwa dhahabu tupu safi mno na kiliachwa kikiwaka usiku na mchana, kikitoa nuru kwa vyumba vyote viwili. Nuru ya taa zile katika kinara cha mshumaa iliakisi katika mbao zilizokuwa pembeni mwa jengo hili zilizofunikwa kwa dhahabu na juu ya samani takatifu na mapazia yenye rangi ya kupendeza yaliyofumwa makerubi juu yake kwa nyuzi za dhahabu na fedha. Mwonekano ulikuwa wa fahari mno kupita maelezo. Hakuna lugha inaweza kuelezea uzuri, kupendeza, na utukufu mtakatifu ambao vyumba hivi vilikuwa vikionesha. Dhahabu iliyokuwamo katika patakatifu hapa iliakisi rangi za mapazia, ambazo zilionekana kama rangi tofauti tofauti za upinde wa mvua.

Mara moja tu katika mwaka kuhani angeweza kuingia katika patakatifu pa patakatifu, baada ya matayarisho makini na kwa uangalifu sana. Hakuna jicho la mwanadamu awezaye kufa isipokuwa lile la kuhani mkuu ambalo lingeweza kuangalia fahari ya chumba kile, kwa sababu palikuwa ni maskani maalumu ya utukufu wa Mungu ulioonekana. Siku zote kuhani mkuu aliingia mle kwa kutetemeka, wakati ambapo watu walisubiri kurudi kwake kwa ukimya ulio makini. Kwa dhati walimwomba Mungu kwa ajili ya baraka zake. Katika kiti cha rehema Mungu alisema na kuhani mkuu. Iwapo angedumu kwa muda mrefu isivyo kawaida ndani ya patakatifu pa patakatifu, kwa kawaida watu wangeliogopeshwa, wakihofu kuwa huenda utukufu wa Bwana ulikuwa umemwua kwa sababu ya dhambi zao au dhambi fulani ya kuhani mwenyewe. Lakini waliposikia sauti za njuga katika mavazi yake walifarijika sana. Kisha alitoka nje na kuwabariki watu wale.

Baada ya kazi ya hema ya kukutania kumalizika, “wingu likaifunikiza hema ya kukutania, na huo utukufu wa Bwana ukaijaza maskani.” “Kwa maana lile wingu la Bwana lilikuwa juu ya maskani wakati wa mchana, na mlikuwa na moto ndani yake wakati wa usiku, mbele ya macho ya nyumba ya Israeli katika safari zao zote.” Hema ya kukutania ilitengenezwa ili iweze kutenganishwa na kubebwa nao wakati wote wa kusafiri kwao.

Wingu Liongozalo-Bwana aliwaelekeza Waisraeli katika safari zao zote kupita jangwani. Wakati ambapo ilikuwa ni kwa manufaa ya watu hawa na utukufu wa Mungu kujenga mahema yao katika mahali fulani na kukaa pale, Mungu alionesha mapenzi yake kwao kwa kufanya nguzo ya wingu kusimama ikiwa karibu juu ya hema ya kukutania. Na ingebaki hapo hadi pale Mungu alipotaka wasafiri tena. Ndipo wingu la utukufu lilipoinuliwa juu ya hema ya kukutania, na ndipo wakasonga mbele.

Katika kusafiri kwao kote walidumisha utaratibu mkamilifu. Kila kabila lilibeba bendera yenye alama ya familia ya baba zao juu yake, na kila kabila liliagizwa kujenga mahema yake kando ya bendera yao wenyewe. Na waliposafiri, makabila mbalimbali yalisafiri kwa utaratibu, kila kabila chini ya bendera yao. Walipopumzika kutokana na kusafiri kwao, hema ya kukutania ilijengwa, na ndipo makabila mbalimbali yalijenga mahema yao kwa utaratibu, mahali pale hasa alipoagiza Mungu, kuzunguka hema ya kukutania, kwa mbali kidogo.

Watu waliposafiri, sanduku la agano lilibebwa mbele yao. “Na wingu la Bwana lilikuwa juu yao mchana hapo waliposafiri kwenda mbele kutoka kambini. Ilikuwa, hapo sanduku liliposafiri kwenda mbele, ndipo Musa akasema: ‘Inuka, Ee Bwana, adui zako na watawanyike; na wakimbie mbele zako hao wakuchukiao.’ Tena hapo liliposimama, akasema: ‘Ee Bwana, uwarudie maelfu kumi ya maelfu ya Israeli.’ ”

Sura ya 7—Mwokozi

Muda ulifika ambapo Yesu ilibidi achukue juu yake asili ya mwanadamu, ajinyenyekeshe kama mwanadamu, na kupata majaribu ya Shetani.

Alizaliwa bila fahari yo yote ya kidunia, katika zizi na kulazwa katika hori la ng’ombe. Hata hivyo kuzaliwa kwake kuliheshimiwa sana kupita kuzaliwa kwa mwanadamu mwingine ye yote. Malaika kutoka mbinguni waliwajulisha wachungaji kuhusu ujio wa Yesu, na nuru na utukufu kutoka kwa Mungu vilifuatana na ushuhuda wao. Jeshi la mbinguni lilichukua vinubi vyao na kumtukuza Mungu. Kwa shangwe walitangaza ujio wa Mwana wa Mungu katika ulimwengu ulioanguka ili kukamilisha kazi ya ukombozi, na kwa kifo chake kuleta amani, furaha, na uzima wa milele kwa wanadamu. Mungu aliutukuza ujio wa Mwana wake. Malaika walimwabudu.

Ubatizo wa Yesu-Miaka thelathini baadaye, malaika wa Mungu walizunguka juu ya tukio la kubatizwa kwake. Roho Mtakatifu alishuka katika umbo la hua na kutua juu yake na huku watu wakiwa wamesimama kwa mshangao mkubwa, macho yao yakiwa yamekazwa kwake, walisikia sauti ya Baba kutoka mbinguni, ikisema, “Wewe ndiwe Mwanangu, mpendwa wangu; nimependezwa nawe.” Marko 1:11.

Yohana hakuwa na hakika kwamba alikuwa ni Mwokozi aliyekuja kubatizwa naye katika Mto Yordani. Lakini Mungu alikuwa amemwahidi ishara ambayo kwayo angeweza kumfahamu Mwana-kondoo wa Mungu. Yohana aliitambua ishara ile wakati hua wa mbinguni alipotua juu ya Yesu na utukufu wa Mungu kuangaza ukimzunguka. Yohana alinyosha mkono wake, akiuelekeza kwa Yesu, na kwa sauti kuu alisema, “Tazama, Mwana-kondoo wa Mungu, aichukuaye dhambi ya ulimwengu!” Yohana 1:29.

Huduma ya Yohana-Yohana aliwataarifu wanafunzi wake kuwa Yesu alikuwa ndiye Masihi aliyeahidiwa, Mwokozi wa ulimwengu. Wakati kazi ya Yohana ilipokuwa inafungwa, aliwafundisha wanafunzi wake kumwangalia Yesu na kumfuata kama Mwalimu Mkuu. Maisha ya Yohana yalikuwa ya kusikitisha na ya kujikana nafsi. Alitangaza ujio wa kwanza wa Kristo lakini hakuruhusiwa kushuhudia miujiza yake na kufurahia uwezo ambao aliudhihirisha. Yesu alipojithibitisha kama mwalimu, Yohana alifahamu kuwa yeye mwenyewe alipaswa kufa. Sauti yake ilisikika kwa nadra, isipokuwa nyikani. Maisha yake yalikuwa ya upweke. Hakuambatana na familia ya baba yake, wala kufurahia kujumuika nao, bali aliwaacha ili atimize utume wake. Umati wa watu waliacha miji yenye shughuli nyingi na vijiji, wakikusanyika nyikani ili kusikia maneno ya nabii wa ajabu. Yohana alikwenda katika kiini cha tatizo la watu. Aliikemea dhambi, bila kuhofu matokeo yake, na kuandaa njia kwa ajili ya Mwana-kondoo wa Mungu.

Herode alisisimka aliposikia shuhuda za Yohana zenye nguvu na za wazi, na kwa shauku kuu alitafuta kujua afanye nini ili apate kuwa mwanafunzi wake. Yohana alifahamu kuwa Herode alikuwa anaelekea kumwoa mke wa ndugu yake wakati mume wake akiwa bado yu hai, na kwa uaminifu alimwambia Herode kuwa jambo hili halikuwa halali. Herode hakutaka kujinyima kitu cho chote kile. Alimwoa mke wa ndugu yake, na kwa ushawishi wa mke huyo, alimkamata Yohana na kumweka jela, akikusudia, hata hivyo, kumfungulia. Wakati Yohana akiwa amezuiliwa pale, kupitia kwa wanafunzi wake alisikia kuhusu matendo makuu ya Yesu. Hakuweza kwenda ili kusikia maneno yake ya neema, bali wanafunzi wake walimjulisha na kumfariji kwa yale waliyoyasikia. Muda mfupi baadaye Yohana alikatwa kichwa, kupitia kwa ushawishi wa huyo mke wa Herode. Wanafunzi wa chini kabisa waliomfuata Yesu, wakashuhudia miujiza yake na kusikia maneno ya faraja aliyoyasema, walikuwa ni wakuu kuliko Yohana Mbatizaji (angalia Mathayo 11:11); yaani, walitukuzwa na kuheshimiwa, na walikuwa na raha zaidi katika maisha yao.

Yohana alikuja katika roho na uwezo wa Eliya ili kutangaza ujio wa kwanza wa Yesu. Luka 1:17. Yohana aliwawakilisha wale ambao katika siku za mwisho wangeondoka kwenda nje katika roho na uwezo wa Eliya kuitangaza siku ya ghadhabu na ujio wa pili wa Yesu.

Jaribu-Baada ya ubatizo wa Yesu katika Yordani, aliongozwa na Roho kwenda nyikani, ili ajaribiwe na mwovu. Roho Mtakatifu alikuwa amemwandaa kwa ajili ya tukio lile maalumu la majaribu makali. Kwa siku arobaini alikuwa akijaribiwa na Shetani na katika siku zile hakula cho chote. Kila kitu kilichomzunguka hakikumpendeza, hali ambayo asili ya ubinadamu ingetamani kuiepuka. Alikuwa pamoja na wanyama wa mwitu pamoja na Shetani katika mahali pa ukiwa na upweke. Mwana wa Mungu alipauka na kudhoofika, kwa sababu ya kufunga na mateso. Lakini njia yake iliwekwa wazi mbele yake, na lazima atimize kazi ile aliyokuja kuifanya.

Shetani alitumia nafasi ya mateso ya Mwana wa Mungu na akapanga kumsumbua kwa majaribu mengi, akitarajia kupata ushindi juu yake kwa sababu alikuwa amejinyenyekesha kama mwanadamu. Shetani alikuja na jaribu hili: “Ukiwa ndiwe Mwana wa Mungu, liambie jiwe hili liwe mkate.” Alimjaribu Yesu apate kujishusha ili ampe uthibitisho kuwa alikuwa ndiye Masihi, kwa kutumia uweza wake wa kiungu. Yesu alimjibu kwa upole “Imeandikwa ya kwamba, lmtu hataishi kwa mkate tu.’ ” Luka 4:3, 4.

Shetani alitaka kushindana na Yesu kuhusu kuwa kwake Mwana wa Mungu. Alielekeza katika hali yake ya udhaifu na mateso na kwa majivuno alithibitisha kuwa alikuwa na nguvu kumpita Yesu. Lakini ushahidi wa Mungu kutoka mbinguni uliosema, “Wewe ndiwe Mwanangu, mpendwa wangu; nimependezwa nawe.” (Luka 3:32), ulitosha kumwimarisha Yesu kupitia mateso yake yote. Kristo hakuwa chini ya masharti yo yote kumshawishi Shetani kuhusu uwezo wake au kwamba yeye ndiye Mwokozi wa ulimwengu. Shetani ana ushahidi wa kutosha kuhusu cheo kilichotukuka na mamlaka ya Mwana wa Mungu. Kukataa kwake kujisalimisha chini ya mamlaka ya Kristo ndiyo kulikomfungia nje ya mbingu.

Ili kuonesha uwezo wake yeye mwenyewe, Shetani alimbeba hadi Yerusalemu na kumweka juu ya kinara cha hekalu, na pale alimjaribu ili apate kutoa ushahidi kuwa alikuwa ndiye Mwana wa Mungu kwa kujirusha chini kutoka katika umbali wa kutia kizunguzungu. Shetani alikuja na maneno yaliyovuviwa ya Biblia: “Kwa maana imeandikwa, Atakuagizia malaika zake wakulinde; na ya kwamba, mikononi mwao watakuchukua, Usije ukajikwaa mguu wako katika jiwe.” Yesu akajibu akamwambia, “Imenenwa, Usimjaribu Bwana Mungu wako.” Luka 4:10-12. Shetani alitaka kumfanya Yesu atumie vibaya rehema za Baba yake na kuthubutu kukomesha maisha yake kabla ya kutimiza utume wake. Alitarajia kuwa mpango wa wokovu ungeshindwa, lakini mpango huu ulipangwa kwa kina mno kiasi kwamba Shetani asingeweza kuupindua au kuuharibu.

Kristo ni mfano kwa Wakristo wote. Wanapo- jaribiwa au haki zao zinapopingwa, wanapaswa kubeba yote kwa uvumilivu. Hawapaswi kujisikia kuwa wana haki ya kumwita Bwana kuonesha uweza wake ili wapate ushindi dhidi ya maadui zao, isipokuwa pale ambapo Bwana ataheshimiwa moja kwa moja kwa kufanya hivyo. Iwapo Yesu angejitupa chini kutoka kwenye kinara cha hekalu, kitendo kile kisingemtukuza Baba yake, kwa kuwa hakuna mtu ye yote angeona tukio lile isipokuwa Shetani na malaika wa Mungu. Na kungekuwa ni kumjaribu Bwana ili aoneshe uwezo wake kwa adui yake mchungu kuliko wote. Huko kungekuwa ni kujishusha mbele ya yule ambaye Yesu alikuja ili apate ku mshinda.

“Akampandisha juu, akamwonyesha milki zote za ulimwengu kwa dakika moja. Ibilisi akamwambia, ‘Nitakupa wewe enzi hii yote, na fahari yake, kwa kuwa imo mikononi mwangu, nami humpa ye yote kama nipendavyo. Basi, wewe ukisujudu mbele yangu yote yatakuwa yako.’

“Yesu akajibu akamwambia, ‘Imeandikwa, “Msujudie Bwana Mungu wako, umwabudu yeye peke yake.” ‘ ” Luka 4:5-8. Shetani alimwonesha Yesu falme za dunia katika nuru ya kupendeza mno. Iwapo Yesu angemwabudu pale pale, alijitolea kuacha madai yake kuhusu umiliki wa dunia. Iwapo mpango wa wokovu ungetimizwa na Yesu kufa kwa ajili ya kuwakomboa wenye dhambi, Shetani alijua kuwa uwezo wake yeye mwenyewe ungedhibitiwa na hatimaye kuondolewa kabisa, na kwamba angeangamizwa. Kwa hiyo ulikuwa ni mpango wake wa makusudi, kama ingewezekana, kumzuia Yesu kutimiza kazi ile kuu aliyokwisha kuianza. Iwapo mpango wa Mungu wa ukombozi ungeshindwa, basi Shetani angedumisha ufalme ambao wakati ule alidai kuwa wake. Alijidanganya mwenyewe kuwa hapo ndipo angetawala kwa kumpinga Mungu wa mbinguni.

Mjaribu Akemewa -Shetani alifurahishwa pale Yesu alipoweka kando uwezo pamoja na utukufu wake na kuiacha mbingu. Alidhani kuwa hali hii ilikuwa inamweka Mwana wa Mungu chini ya uwezo wake yeye Shetani. Jaribu lile liliwashinda kirahisi sana ile njozi takatifu katika Edeni kiasi kwamba alitarajia kwamba kwa uwezo wake wa kishetani na hila angeweza kumshinda hata Mwana wa Mungu na hivyo kuokoa maisha yake yeye mwenyewe pamoja na ufalme wake. Kama angeweza kumjaribu Yesu kupotea kutoka katika njia ya mapenzi ya Baba yake, angeweza kutimiza lengo lake. Lakini Yesu alimkabili mjaribu huyu kwa karipio, “Nenda zako, Shetani!” Alipaswa kusujudu kwa Baba yake peke yake.

Shetani alidai ufalme wa dunia kuwa wake na kupendekeza kwa Yesu kwamba angeweza kuepuka mateso yake yote, kwamba hakuwa na haja ya kufa ili ndipo aupate ufalme wa dunia hii. Iwapo tu angemwabudu, angeweza kuwa na umiliki wa dunia na utukufu wa kutawala juu yao. Lakini Yesu hakusisimka. Alijua kuwa muda bado ulikuwa haujafika ambapo, kwa gharama ya maisha yake mwenyewe, angeweza kuukomboa ufalme kutoka mikononi mwa Shetani, na kwamba, baada ya muda kitambo, wote mbinguni na duniani wangejisalimisha kwake. Alichagua maisha yake ya mateso na kifo chake cha kuogopesha kama njia ambayo Baba yake aliiagiza kwa ajili yake ili apate kuwa mrithi halali wa falme za dunia na kufanya ziwekwe mikononi mwake kama milki ya milele. Shetani pia atawekwa mikononi mwake apate kuangamizwa kwa mauti, kamwe asimsumbue tena Yesu na watu wake waliokombolewa kwa utukufu.

Huduma ya Kristo

Baada ya Shetani kukoma majaribu yake, alimwacha Yesu kwa kitambo. Malaika walimtayarishia chakula huko nyikani na kumtia nguvu, na baraka za Baba yake zilikuwa juu yake. Majaribu makali kabisa ya Shetani yalishindwa, na bado alikuwa akiangalia mbele katika wakati wa huduma ya Yesu, ambapo kwa nyakati mbalimbali angejaribu njama zake dhidi yake. Bado alitumaini kumshinda kwa kuwachochea wale ambao wangekataa kumpokea Yesu wamchukie na kujaribu kumwangamiza.

Shetani na malaika zake walikuwa wakishughulika mno wakati wa huduma ya Yesu, wakiwashawishi watu kwa kutokuamini, chuki, na dhihaka. Mara kadhaa wakati Yesu alipoongea ukweli unaochoma moyo, ukielekeza katika dhambi zao, watu wangekasirika. Shetani na malaika zake waliwashawishi wapate kuyaondoa maisha ya Mwana wa Mungu. Zaidi ya mara moja waliokota mawe ili wamtupie, lakini malaika walimlinda na kumchukua kutoka katika umati wenye hasira kwenda mahali pa salama. Tena, wakati ukweli wa wazi ukitoka katika midomo yake mitakatifu, watu walimkamata na kumwongoza katika ukingo wa mlima, wakikusudia kumtupa chini. Ubishani ulitokea miongoni mwao kuhusu kitu gani walichopaswa kumtendea, wakati ambapo malaika tena walimficha kutoka katika macho ya umati ule, na alipita katikati yao alipokuwa akienda zake.

Shetani bado alikuwa na tumaini kwamba ule mpango mkuu wa wokovu ungeshindwa. Aliweka nguvu zake zote ili kufanya mioyo ya watu kuwa migumu na hisia zao kuwa chungu dhidi ya Yesu. Alitumaini kuwa ni watu wachache tu wangempokea kama Mwana wa Mungu kiasi kwamba angetafakari kuwa mateso yake na kafara kuwa makubwa mno kuweza kutolewa kwa ajili ya kundi dogo tu kama lile. Lakini iwapo wangekuwapo watu wawili tu ambao wangempokea Yesu kama Mwana wa Mungu na kumwamini kwa ajili ya wokovu, bado angetekeleza mpango ule.

Kuwafariji Wanaoteseka - Yesu alianza kazi yake kwa kuivunja nguvu ya Shetani juu ya mateso. Aliwarejesha wagonjwa katika afya njema, akawapa vipofu kuona, na kuwaponya vilema, akiwasababisha kurukaruka kwa furaha wakimsifu Mungu. alirejesha afya njema kwa wale ambao waliugua sana, wakiwa wameshikwa katika nguvu katili za Shetani kwa miaka mingi. Kwa maneno yenye neema aliwafariji waliokuwa dhaifu, waliotetemeka, na waliokuwa wanakata tamaa. Wanyonge, wenye kuteseka ambao Shetani alikuwa amewashika kwa ushindi, Yesu aliwang’oa kwa nguvu kutoka katika mshiko wake, akiwarejeshea afya ya kimwili na furaha kuu pamoja na kuridhika. Aliwahuisha wafu, na walimtukuza Mungu kwa ajili ya maonesho makuu ya uweza wake. Alitenda kwa nguvu sana kwa wale wote waliomwamini.

Maisha ya Kristo yalijazwa kwa maneno na matendo ya wema, huruma, na upendo. Kila wakati alikuwa tayari kusikiliza na kutuliza matatizo ya wale waliokuja kwake. Miili iliyoponywa ya watu wengi ilikuwa imebeba ushahidi wa uweza wake wa kiungu. Lakini bado, hata baada ya kuwatendea makubwa kiasi hicho, wengi walikuwa wanamwonea haya huyu Mhubiri mkuu na mnyenyekevu. Kwa sababu watawala hawakumwamini, watu hawakuwa tayari kumpokea Yesu. Alikuwa ni mtu wa huzuni nyingi ajuaye sikitiko. Hawakuweza kuvumilia kutawaliwa na maisha yake matulivu na ya kujikana nafsi. Walitaka kufurahia heshima inayotolewa na ulimwengu. Hata hivyo, wengi walimfuata Mwana wa Mungu na kusikiliza maelekezo yake, wakifurahia maneno ambayo yalitoka katika midomo yake kwa neema sana. Maneno yake yalikuwa yamejaa maana, na bado yalikuwa dhahiri kiasi kwamba mtu dhaifu kuliko wote angeweza kuyaelewa.

Upinzani Usio na Nguvu -Shetani na malaika zake walipofusha macho na kutia giza ufahamu wa Wayahudi, na kuwachochea wakuu wa watu na watawala ili wayaangamize maisha ya Mwokozi. Watawala waliwatuma watu wapate kumleta Yesu kwao, lakini hawa waliotumwa walipofika karibu na alipokuwapo walishangaa sana. Walimwona akiwa amejaa utu wema na huruma pale alipoyashuhudia mateso ya mwanadamu. Walimsikia akisema kwa upendo na upole akiwatia moyo waliokuwa dhaifu na wenye kuteseka. Walisikiliza maneno yake ya hekima, na wakapendezewa mno. Hawakuweza kumkamata. Walirudi kwa makuhani na wazee pasipokuwa na Yesu.

Walipoulizwa, “Mbona hamkumleta?” walisema kile walichokiona kuhusu miujiza yake, na maneno matakatifu ya hekima, upendo, na maarifa waliyoyasikia. Waliishia kusema, “Hajanena kamwe mtu ye yote kama huyu anavyonena!” Yohana 7:45, 46. Kuhani mkuu aliwalaumu kuwa wao pia walidanganyika, na baadhi ya askari waliona aibu kwa nini hawakumchukua kifungoni. Makuhani waliuliza kwa dharau iwapo yupo mtawala ye yote aliyemwamini. Wengi wa mahakimu na wazee walimwamini Yesu, lakini Shetani aliwazuia kulikubali jambo hilo. Waliogopa dharau za watu kuliko walivyomwogopa Mungu.

Hadi hapo njama na chuki za Shetani hazikuwa zimevunja mpango wa wokovu. Muda ulikuwa unasogea karibu kwa ajili ya Yesu kutimiza kusudi lililomfanya aje duniani. Shetani na malaika zake walishauriana na kuamua kuwachochea taifa la Yesu mwenyewe kudai kwa bidii damu yake na kulundika ukatili na dharau juu yake. Walitarajia kuwa Yesu angekasirikia kutendewa vile na kushindwa kudumisha unyenyekevu na upole wake.

Wakati ambapo Shetani alikuwa akiweka mipango yake, Yesu kwa uangalifu alikuwa akifungua kwa wanafunzi wake mateso ambayo alipaswa kuyapitia- kwamba angesulubiwa na kwamba angefufuka tena katika siku ya tatu. Lakini ufahamu wao ulielekea kuwa dhaifu, na hawakuweza kufahamu kile alichowaambia.

Kubadilika Sura -Imani ya wanafunzi wale iliimarishwa sana wakati wa kubadilika sura, waliporuhusiwa kuona utukufu wa Kristo na kusikia sauti kutoka mbinguni ikishuhudia kuhusu sifa yake ya kiungu (Angalia Mathayo 17:1-8.) Mungu aliamua kuwapa wanafunzi wa Yesu uthibitisho imara kuwa yeye ndiye aliyekuwa Masihi, ili kwamba katika huzuni yao kuu na kukata tamaa wakati wa kusulubiwa kwake, wasingepoteza kabisa imani. Wakati wa kubadilika sura Bwana aliwatuma Musa na Eliya kuzungumza na Yesu kuhusu mateso na kifo chake. Badala ya kuwachagua malaika kuzungumza na Mwana wake, Mungu aliwachagua wale ambao wenyewe walipitia uzoefu wa majaribu ya dunia.

Eliya alitembea pamoja na Mungu. Kazi yake ilikuwa ya maumivu na yenye majaribu, kwa sababu kupitia kwake Bwana aliweka wazi dhambi za Israeli. Eliya alikuwa ni nabii wa Mungu, hata hivyo ilibidi akimbie kutoka sehemu moja hadi nyingine ili kuokoa maisha yake. Taifa lake mwenyewe lilimwinda kama mnyama wa porini ili wapate kumwangamiza. Lakini Mungu alimhamisha Eliya. Malaika walimbeba katika utukufu na ushindi hadi mbinguni, bila ya kuonja kifo.

Musa alikuwa ni mkuu kuliko ye yote aliyewahi kuishi kabla yake. Mungu alimheshimu sana. Alikuwa amependelewa kuweza kusema na Mungu uso kwa uso, kama vile mtu anavyosema na rafiki yake. Aliruhusiwa kuona nuru angavu na utukufu bora unaomfunika Baba. Kupitia kwa Musa Bwana aliwaokoa Waisraeli kutoka katika utumwa wa Misri. Musa alikuwa ni mpatanishi kwa ajili ya watu wake, mara kwa mara akisimama kati yao na ghadhabu ya Mungu. Wakati hasira ya Bwana ilikuwa kubwa dhidi ya Israeli kwa sababu ya kutokuamini kwao, kulalamika kwao, na dhambi zao za kuchukiza, upendo wa Musa kwao ulijaribiwa. Mungu alipendekeza kuwaangamiza watu na kisha kutengeneza taifa lenye nguvu kutoka kwake. Musa alionesha upendo wake kwa Israeli kwa kukusihi kwa bidii kwa niaba yao. Katika dhiki yake alimwomba Mungu kuacha hasira yake kali na kumsamehe Israeli, au afute jina lake kutoka katika kitabu chake.

Musa alipitia kifo, lakini Mikaeli alishuka chini na kumpa uhai kabla mwili wake haujaanza kuoza. Shetani alijaribu kuuzuia ule mwili, kwa kudai kuwa ulikuwa wake, lakini Mikaeli alimfufua Musa na kumchukua kwenda mbinguni. Shetani alimshutumu Mungu vikali, akimsuta kuwa si mwenye haki kwa kuruhusu windo lake kuchukuliwa kutoka kwake. Lakini Kristo hakumkaripia adui yake, ingawa ilikuwa ni kupitia kwa majaribu ya Shetani ndipo mtumishi wa Bwana alianguka. Kwa upole alimwelekeza kwa Baba yake, akisema, “Bwana na akukemee!” Yuda 9.

Yesu alikuwa amewaambia wanafunzi wake kwamba kulikuwako na wengine ambao walikuwa wamesimama pamoja naye ambao wasingeonja mauti hadi pale ambapo wangeuona ufalme wa Mungu ukija kwa nguvu. Wakati wa kubadilika sura ahadi hii ilitimizwa. Uso wa Yesu ulibadilishwa pale, uking’aa kama jua. Mavazi yake yalikuwa meupe na yenye kumeremeta. Musa alikuwapo pale kuwawakilisha wale ambao watafufuliwa kutoka katika wafu wakati wa ujio wa pili wa Yesu. Na Eliya, ambaye alihamishwa kwenda mbinguni bila kuona kifo, aliwawakilisha wale ambao watabadilishwa kwenda katika hali ya kutokufa wakati wa kurudi kwa Yesu nao watahamishwa kwenda mbinguni pasipo kuona kifo. Kwa mshangao na hofu wanafunzi wale waliona ukuu wa ajabu wa Yesu na wingu lile lililowafunika, nao walisikia sauti ya Mungu kwa utukufu wa kutisha, ikisema, “Huyu ni Mwanangu, mpendwa wangu. Msikieni yeye!”

Sura ya 8—Kafara

Kusalitivva kvva Kristo

Shetani alimdanganya Yuda na kumwongoza kufikiri kuwa alikuwa mmoja wa wanafunzi wa kweli wa Kristo, lakini moyo wake daima ulikuwa umejawa na mambo ya kimwili. Alikuwa ameona matendo makuu ya Yesu, alikuwa pamoja naye katika huduma yake, na aliukubali ushahidi mkubwa kuwa alikuwa ndiye Masihi, lakini Yuda alikuwa ni mchoyo na mwenye tamaa. Alipenda fedha. Alilalamika kwa hasira kuhusu kibweta cha thamani cha marhamu ambacho Mariamu alimimina juu ya Yesu.

Mariamu alimpenda Bwana. Alikuwa amemsa- mehe dhambi zake, zilizokuwa nyingi, na alikuwa amemfufua kutoka wafu ndugu yake mpendwa mno, na alijisikia kuwa hakukuwa na kitu kilicho-kuwa cha thamani sana cha kuweza kumpa Yesu. Kadiri thamani kubwa iliyokuwa nayo ile marhamu, ndivyo ambavyo ingempendeza zaidi kuonesha shukrani zake kwa Mwokozi wake kwa kuitoa kwake.

Kama udhuru kwa uroho wake, Yuda alisisitiza kuwa mafuta yale yangeuzwa na kutolewa kwa maskini. Lakini haikuwa ni kwa sababu alikuwa anawajali maskini kwa namna yo yote ile. Alikuwa ni mbinafsi, na mara nyingi alichukua kwa ajili ya matumizi yake binafsi fedha zilizowekwa chini ya ulinzi wake ili zipate kutolewa kwa maskini. Yuda hakujali kuhusu hali njema ya Yesu na hata mahitaji yake, na ili kutoa udhuru kwa tamaa zake mara kwa mara alirejea kwa maskini. Tendo la Mariamu la ukarimu lilikuwa ni karipio kali mno kwa tabia yake ya tamaa. Hali hii iliandaa njia kwa ajili ya jaribu la Shetani kupata ukaribisho wa moja kwa moja moyoni mwa Yuda.

Makuhani na wakuu wa Wayahudi walimchukia Yesu, lakini makusanyiko makubwa yalisongamana ili kusikiliza maneno yake ya hekima na kushuhudia kazi zake kuu. Watu walisisimka kwa mvuto mkubwa na kwa shauku walimfuata Yesu ili kusikia mafundisho ya Mwalimu huyu wa ajabu. Wengi wa wakuu walimwamini, lakini hawakuthubutu kukiri imani yao kwa hofu ya kutengwa na sinagogi. Makuhani na wazee waliamua kuwa jambo fulani lazima lifanyike ili kutoa usikivu wa watu kutoka kwa Yesu. Walihofu kuwa kila mtu angemwamini. Hawakuweza kuona usalama wo wote kwa ajili yao wenyewe. Ni kwamba lazima wapoteze nafasi yao au wamwue Yesu. Na kwamba hata baada ya kumwua, bado kutakuwapo na wale ambao ni kumbusho hai la uweza wake.

Yesu alimfufua Lazaro kutoka mautini, na walihofu kuwa ikiwa wangelazimika kumwua Yesu, Lazaro angetoa ushahidi wa uweza wake mkuu. Watu walikuwa wanakusanyika kwa wingi ili kumwona mtu huyu aliyefufuliwa kutoka mautini, na watawala walidhamiria kumwua Lazaro pia na kukomesha msisimko ule. Ndipo wangeweza kuwageuza watu kuangalia mapokeo na mafiindisho ya kibinadamu, kulipa zaka za mnanaa na bizari na jira, na hivyo kuwa tena na mamlaka juu yao. Walikubaliana kumkamata Yesu akiwa peke yake, kwa sababu iwapo wangejaribu kumchukua kutoka katika umati wakati ambapo akili za watu wote zilimfurahia, wangeweza kupigwa kwa mawe.

Yuda alifahamu jinsi walivyokuwa na shauku ya kumpata Yesu, na alijitoa kumsaliti kwa kuhani mkuu na wazee kwa kulipwa vipande vichache vya fedha. Mapenzi yake kwa fedha yalimwongoza kukubali kumsaliti Bwana wake katika mikono ya maadui zake wenye uchungu naye kuliko wote. Shetani alikuwa akifanya kazi moja kwa moja kupitia kwa Yuda, na katikati ya mandhari ya kuvutia ajabu ya chakula cha mwisho msaliti huyu alikuwa akifanya mipango ya kumsaliti Bwana wake. Yesu kwa huzuni aliwaambia wanafunzi wake kuwa wote wangechukizwa katika usiku ule kwa sababu yake. Lakini Petro alithibitisha kwa nguvu kwamba hata kama wengine wote wangechukizwa kwa sababu yake [Yesu], yeye asingechukizwa. Yesu akamwambia Petro, “Shetani amewataka ninyi apate kuwapepeta kama vile ngano; lakini nimekuombea wewe ili imani yako isitindike; nawe utakapoongoka waimarishe ndugu zako.” Luka 22:31,32.

Katika Bustani -Yesu alikuwa katika bustani ya Gethsemane pamoja na wanafunzi wake. Kwa huzuni kuu aliwaambia kukesha na kuomba, ili wasije wakaingia majaribuni. Alifahamu kuwa imani yao ingejaribiwa na matumaini yao kukatishwa tamaa, na kwamba wangehitaji nguvu zote ambazo wangezipata kwa kukesha kwa bidii na maombi ya dhati. Kwa kulia na kuomboleza kwa nguvu, Yesu aliomba, “Ee Baba, ikiwa ni mapenzi yako, uniondolee kikombe hiki; walakini si mapenzi yangu, bali yako yatendeke.” Luka 22:42. Mwana wa Mungu aliomba kwa uchungu mkuu. Matone makubwa ya damu yalijikusanya katika uso wake na kuanguka ardhini. Malaika walikuwa wakirukaruka juu ya mahali hapa, wakilitazama tukio lile, lakini ni mmoja tu aliagizwa kwenda kumtia nguvu Mwana wa Mungu katika maumivu yake makubwa.

Baada ya Yesu kuomba alikuja kwa wanafunzi wake, lakini walikuwa wamelala. Katika saa ile ya kutisha hakupata huruma na maombi hata ya wanafunzi wake. Petro, ambaye katika muda mfupi tu uliopita alikuwa na moyo sana, sasa alikuwa katika usingizi mzito. Yesu alimkumbusha kuhusu matamko yake yaliyokuwa chanya na kumwambia, “Je! Hamkuweza kukesha pamoja nami hata saa moja?” Mathayo 26:40. Mara tatu Mwana wa Mungu aliomba kwa uchungu.

Yuda Amsaliti Yesu-Ndipo Yuda alipofika pamoja na kundi la watu wenye silaha. Alimsogelea Bwana wake kama kawaida, ili kumsalimu. Kundi lile lenye silaha kikamzunguka Yesu, lakini pale alionesha uweza wake wa kiungu, aliposema, “Ni nani mnayemtafuta?” “Ni mimi.” Walirudi nyuma na kuanguka chini. Yesu aliuliza swali hili ili wapate kushuhudia uweza wake na kuwa na ushahidi kuwa angeweza kujiokoa yeye mwenyewe kutoka katika mikono yao kama angependa.

Wanafunzi walianza kuwa na matumaini walipo waona umati ule kwa haraka wakianguka chini wakiwa na marungu na mapanga yao. Walipoamka na kumzunguka tena Mwana wa Mungu, Petro alivuta upanga wake na kumpiga mtumishi wa kuhani mkuu, na kuondoa sikio lake. Yesu alimwamuru kuweka panga lake pembeni, akisema, “Ama wadhani ya kuwa mimi siwezi kumsihi Baba yangu, naye ataniletea sasa hivi zaidi ya majeshi kumi na mawili ya malaika?” Mathayo 26:53. Aliponena maneno haya, nyuso za malaika zilichangamshwa kwa matumaini. Walitaka kumzunguka Jemadari wao mara moja mahali pale na kuutawanya umati ule wenye hasira. Lakini tena huzuni ilitua juu yao, pale Yesu alipoongeza kwa kusema, “Yatatimizwaje basi maandiko, ya kwamba hivyo ndivyo vilivyopasa kujiri?” Mathayo 26:54. Mioyo ya wanafunzi pia ilizama kwa kukata tamaa na masikitiko ya uchungu pale Yesu mwenyewe aliporuhusu aongozwe na maadui zake kwenda zao.

Wanafunzi walihofia maisha yao wenyewe, na wote walimwacha na kukimbia. Yesu aliachwa peke yake katika mikono ya umati wa watu katili. Ni ushindi ulioje kwa Shetani! Na ni sikitiko la jinsi gani miongoni mwa malaika wa Mungu! Makundi mengi ya malaika watakatifu, kila kundi likiwa na malaika mmoja mrefu mwenye kuwaamrisha kama kiongozi wao, walitumwa kushuhudia tukio lile. Walitakiwa kuandika kila tusi na ukatili uliowekwa juu ya Mwana wa Mungu, na kuorodhesha kila uchungu wa maumivu makali ambayo Yesu angeyapitia, kwa kuwa watu wale wale waliojiunga katika tukio hili la kutisha wataliona tena katika onesho kama la maisha halisi.

Kuhukumiwa kwa Kristo

Shetani na malaika zake walikuwa wakishughulika mno katika ukumbi wa hukumu, wakiharibu hisia na huruma za wanadamu. Angahewa ile ilikuwa nzito na kuchafuliwa kwa sababu ya mvuto wao. Waliwachochea kuhani mkuu pamoja na wazee kumfedhehesha na kumwonea Yesu kwa jinsi iliyo ngumu zaidi kwa asili ya ubinadamu kuweza kustahimili. Shetani alidhani kuwa dhihaka na fujo za jinsi ile zingeamsha malalamiko au manung’uniko fulani kutoka kwa Mwana wa Mungu, au kwamba angeonesha uweza wake wa kiungu na kujing’oa kwa nguvu kutoka katika mshiko wa umati ule, ili kwamba kwa jinsi hii mpango wa wokovu hatimaye ungeshindwa.

Kukana kwa Petro-Petro alimfuatilia Bwana wake baada ya kusalitiwa kwake. Alikuwa na shauku ya kuona ni kitu gani kingemtokea Yesu. Lakini aliposhitakiwa kuwa mmoja wa wanafunzi wake, hofu kuhusu usalama wake binafsi ilimwongoza kutamka kwamba alikuwa hamjui mtu yule. Wanafunzi wa Yesu walitambulika kwa usafi wa lugha yao, na Petro, ili kuwasadikisha washitaki wake kuwa hakuwa mmoja wa wanafunzi wa Kristo, alilikana shitaka lile mara ya tatu kwa kulaani na kuapa. Yesu ambaye alikuwa mbali kidogo kutoka kwa Petro, Aligeuka akimtazama kwa uso wenye huzuni na wa kukaripia. Ndipo mwanafunzi yule alipokumbuka maneno ambayo Yesu alimwambia kule orofani, na pia dai lake mwenyewe lililokuwa thabiti, “Wajapochukizwa wote kwa ajili yako, mimi sitachukizwa kamwe.” Mathayo 26:33. Alikuwa amemkana Bwana wake, hata kwa kulaani na kuapa, lakini kutazama kule kwa Yesu kuliyeyusha moyo wa Petro na kumwokoa. Alilia kwa uchungu na kutubu dhambi yake kuu, na aliongoka, na ndipo alipokuwa tayari kuwaimarisha ndugu zake.

Katika Chumba cha Hukumu-Watu walipiga kelele wakidai damu ya Yesu. Askari walimpiga mijeledi kikatili, wakamvika vazi kuu kuu la kifalme la rangi ya zambarau, na kuzungushia kichwa chake kitakatifu kwa taji ya miiba. Wakaweka fimbo ya utete mkononi mwake na kumwinamia, huku wakimsalimu kwa dhihaka, “Salamu, Mfalme wa Wayahudi!” Yohana 19:3. Kisha wakachukua fimbo ile ya utete kutoka mkononi mwake na kumpiga nayo kichwani mwake, na kusababisha miiba kuchoma paji la uso wake, na kufanya damu ichuruzike katika uso wake hadi kwenye kidevu.

Yesu alijua kuwa malaika walikuwa wakishu-hudia tukio lile la kufedheheshwa kwake. Malaika mwenye nguvu kidogo kuliko wote angeweza kumwokoa Yesu, na kusababisha umati ule wenye kudhihaki kuanguka bila kuwa na uwezo wa kufanya kitu cho chote. Yesu alijua kuwa iwapo angemwomba Baba yake, malaika wangeweza kumfungua mara moja. Lakini ilikuwa ni lazima ateseke kwa vurugu za watu waovu, ili kutekeleza mpango wa wokovu.

Yesu alisimama akiwa mpole na mnyenyekevu mbele ya umati wenye hasira wakati walipokuwa wakimtendea maonevu maovu kuliko yote. Walimtemea mate usoni- uso ule ambao siku moja inayokuja watatamani kujificha wasiuone, uso ambao utatoa nuru katika mji wa Mungu na utaangaza kwa mwanga mkali kuliko wa jua. Kristo hakuonesha uso wa hasira kwa wakosaji wale. Walifunika kichwa chake kwa vazi kuu kuu, na kufunika macho yake asiweze kuona, na kisha wakampiga usoni na kudai, “Tabiri, ni nani aliyekupiga?” Luka 22:64.

Baadhi ya wanafunzi wake walipata ujasiri hata wakaweza kuingia pale ambapo Yesu alikuwapo na hivyo kuweza kushuhudia kuhukumiwa kwake. Walitarajia kuwa angelionesha uweza wake wa kiungu, ajiokoe kutoka katika mikono ya maadui zake, na kuwaadhibu kwa ajili ya ukatili wao juu yake. Matumaini yao yalipanda na kushuka kadiri matukio tofauti tofauti yalivyoj ifunua. Wakati mwingine walikuwa na mashaka, wakidhani kuwa huenda walikuwa wamedanganyika. Lakini sauti ile ambayo waliisikia katika ule mlima wa kubadilika sura, na utukufu waliouona pale uliimarisha imani yao kuwa alikuwa ni Mwana wa Mungu. Walivuta akilini mwao matukio mbalimbali ambayo walikuwa wameyashuhudia, miujiza waliyomwona Yesu akiitenda katika kuwaponya wagonjwa, kufungua macho ya vipofu, kuzibua masikio ya viziwi, kukemea na kufukuza mapepo, kuwahuisha wafu, na hata kutuliza upepo na bahari.

Wasingeweza kusadiki kuwa angeweza kufa. Walitumaini kuwa bado angeweza kuinuka kwa uweza, na kwa sauti ya kuamrisha kuutawanya umati huu wenye kiu ya damu, kama vile alivyoingia hekaluni na kuwafukuza wabadilishaji wa fedha ambao walikuwa wanafanya nyumba ya Mungu kuwa mahali pa biashara, walipokimbia kutoka kwake kana kwamba walikuwa wanafukuzwa na jeshi la askari wenye silaha. Wanafunzi walitumaini kuwa Yesu angedhihirisha uweza wake na kuwathibitishia wote kuwa yeye ndiye alikuwa Mfalme wa Israeli.

Ungamo la Yuda-Yuda alijazwa na majuto ya uchungu na aibu kwa tendo lake la kukosa uaminifu kwa kumsaliti Yesu. Na pale aliposhuhudia maonevu ambayo Mwokozi aliyavumilia, alijawa na huzuni. Alimpenda Yesu, lakini alipenda fedha zaidi. Hakudhania kamwe kuwa Yesu mwenyewe angeweza kuruhusu achukuliwe na watu wale aliowaongoza. Alitarajia kuwa angetenda muujiza na kujiokoa kutoka kwao. Lakini alipoona watu wale wenye hasira katika jumba la hukumu, wakiwa na kiu ya damu, alihisi hatia yake kwa kina. Wakati ambapo watu wengi walikuwa wakimshitaki na kumlaumu Yesu kwa ukali, Yuda alikimbia kutoka katika umati huu, akikiri kuwa alikuwa ametenda dhambi kwa kuisaliti damu isiyo na hatia. Aliwarudishia makuhani ile fedha waliyomlipa, na kuwaomba wamwachie Yesu, akitangaza kuwa hakuwa na hatia kabisa.

Kwa kitambo kidogo, hasira na ghasia ziliwafanya makuhani kunyamaza kimya. Hawakutaka watu wajue kuwa walikuwa wamemwajiri mmoja wa wafuasi bayana wa Yesu ili kumsaliti mikononi mwao. Lakini ungamo la Yuda pamoja na mwonekano wake dhaifu na wenye hatia uliwafunua makuhani mbele ya watu, ukionesha kuwa ilikuwa ni chuki ndio ilisababisha wamkamate Yesu. Wakati Yuda alipotangaza wazi kwa nguvu kwamba Yesu hakuwa na hatia, makuhani walijibu, “Basi, haya yatupasani sisi? Yaangalie haya wewe mwenyewe.” Mathayo 27:4. Walikuwa na Yesu chini ya mamlaka yao na walidhamiria kutekeleza mipango yao. Yuda akizidiwa na huzuni, alizitupa fedha zile ambazo kwa sasa alizidharau miguuni pa wale waliokuwa wamemwajiri, na, kwa uchungu na hofu, aliondoka na kwenda kujinyonga.

Yesu alikuwa na wafuasi wengi sana katika kusanyiko lile, na kule kukaa kwake kimya bila kujibu lo lote kwa maswali mengi aliyoulizwa kuliwashangaza watu wale. Katika dhihaka na vurugu zote za watu wale, umbile lake halikuonesha, mkunjo wa uso au hali yo yote ya kufadhaika. Alikuwa ni mwenye kuheshimika na mtulivu. Watazamaji walimwangalia kwa mshangao. Walilinganisha umbile lake kamilifu na mwenendo wake thabiti wa heshima na mwonekano wa wale waliokaa katika hukumu dhidi yake, na wakasemezana kuwa alionekana kufaa zaidi kuwa mfalme kuliko ye yote miongoni mwa watawala wale. Hakuwa na ishara yo yote ya kuwa mhalifu. Macho yake yalikuwa ya upole, maangavu na yasiyoonesha hofu yo yote, uso wake ulikuwa mpana na ulioinuliwa juu. Kila sehemu ya uso kwa nguvu ilidhihirishwa kwa wema na kanuni iliyo bora. Ustahamilivu wake na kujizuia ulikuwa tofauti sana na wa wanadamu wa kawaida kiasi kwamba wengi walitetemeka. Hata Herode na Pilato walisumbuliwa sana na mwonekano wake bora wa kiungu.

Yesu mbele ya Pilato-Tangu mwanzo, Pilato aliridhika kuwa Yesu hakuwa mwanadamu wa kawaida. Alisadiki kuwa alikuwa ni wa tabia bora na kutokuwa na hatia kabisa juu ya mashitaka yote yaliyokuwa dhidi yake. Malaika waliokuwa wakishuhudia tukio lile walitambua kusadiki kwa mtawala huyu wa Kirumi, na ili kumwokoa kwa tendo la kutisha la kumkabidhi Yesu ili apate kusulubiwa, malaika alitumwa kwa mke wa Pilato, ambaye alimpa taarifa kupitia katika ndoto kuwa alikuwa ni Mwana wa Mungu ambaye mume wake alikuwa akiendesha kesi yake, na kwamba alikuwa ni mtesekaji asiye na hatia. Mara moja [mkewe Pilato] alipeleka habari kwa Pilato, ikieleza kuwa alisumbuliwa sana katika ndoto kwa ajili ya Yesu na kumwonya asimtendee neno lo lote huyo Mtakatifu. Mjumbe aliyetumwa akijisukuma kwa haraka katika umati, aliiweka barua mikononi mwa Pilato. Alipoisoma, alitetemeka na kubadilika rangi, na kuamua mara moja kuwa hatafanya cho chote cha kumhukumu Yesu kifo. Iwapo Wayahudi walitaka damu ya Yesu, asingeweka uwezo wake katika hilo, bali angeshughulika apate kumwokoa.

Atumwa kwa Herode-Pilato aliposikia kuwa Herode alikuwa Yerusalemu, alifarijika sana, kwa sababu alitumaini kujiondoa katika wajibu wote wa mashitaka na hukumu ya kifo cha Yesu. Mara moja alimpeleka yeye, pamoja na washitaki wake, kwa Herode. Muuaji wa Yohana Mbatizaji alikuwa ameacha katika dhamiri yake doa ambalo asingeweza kujisafisha mwenyewe. AliposikiahabarizaYesunamatendomakuuyaliyotendwa naye, aliogopa na kutetemeka, akiamini kuwa alikuwa ni Yohana Mbatizaji aliyefufuka kutoka kwa wafu. Pilato alipompeleka Yesu kwake, Herode alilichukulia tendo hili kama ishara ya kukubaliwa kwa uwezo, mamlaka, na hukumu zake. Hili likuwa na matokeo ya kuleta urafiki baina ya watawala hawa wawili, ambao kabla ya hapa walikuwa ni maadui. Herode alifurahishwa kwa kumwona Yesu, akitegemea kwamba angetenda miujiza mikuu kwa ajili ya kuridhishwa kwake. Lakini haikuwa kazi ya Yesu kukidhi shauku au kutafuta usalama wake binafsi. Angeweza kutumia uweza wake wa kiungu na wa kimiujiza katika wokovu wa wengine, na wala si kwa ajili yake mwenyewe.

Yesu hakujibu cho chote kwa maswali mengi sana aliyoulizwa na Herode, na wala hakuwajibu maadui zake. Herode alikasirika kwa vile Yesu hakuonekana kuyagopa mamlaka yake, na kwa kutumia askari zake alimkejeli, kumdhihaki, na kumwonea Mwana wa Mungu. Lakini bado alishangazwa na mwonekano bora ulio kama mfano wa Mungu, Yesu aliouonesha wakati alipofedheheshwa kwa kuonewa, na huku akiogopa kumhukumu kifo, alimrudisha tena kwa Pilato.

Shetani na malaika zake walikuwa wanamjaribu Pilato na kujaribu kumwongoza kufikia uangamivu wake mwenyewe. Walimpendekezea kuwa iwapo asingehusika katika kumhukumu Yesu kifo, wengine wangefanya hi vyo. Watu walikuwa na kiu ya damu yake na iwapo Pilato asingemtoa ili apate kusulubiwa, yeye Pilato angepoteza uwezo na heshima yake ya kidunia na angeshutumiwa kuwa muumini wa mtu laghai. Kwa sababu ya hofu ya kupoteza uwezo na mamlaka yake, Pilato aliridhia juu ya juu ya washitaki wake, umati ule walilipokea jambo hili, wakisema kwa sauti, “Damu yake na iwe juu yetu, na juu ya watoto wetu” (Mathayo 27:25), hata hivyo Pilato hakuwa amejitoa katika kuwajibika na hili; alikuwa na hatia ya damu ya Kristo. Kwa ajili ya faida yake binafsi, upendo wake wa kuheshimiwa na watu wakuu wa dunia, alimtoa mtu asiye na hatia ili apate kufa. Iwapo Pilato angefuata msimamo wake mwenyewe, asingejihusisha na kitu cho chote cha kumhukumu Yesu kifo.

Mwonekano pamoja na maneno ya Yesu wakati wa kuendeshwa kwa kesi yake uliacha alama kubwa sana katika akili za watu waliokuwapo pale. Matokeo ya mvuto huu yalikuwa wazi baada ya kufufuka kwake. Miongoni mwa wale walioongezeka katika kanisa wakati ule, walikuwapo wengi ambao imani zao zilianzia wakati wa hukumu ya Yesu.

Hasira ya Shetani ilikuwa kubwa alipoona kuwa ukatili wote aliowaongoza Wayahudi kumtendea Yesu haukusababisha kutoka kwake lalamiko hata lililo dogo kabisa. Ingawa alikuwa ameichukua asili ya ubinadamu juu yake, alihimiliwa na ustahamilivu kama wa Mungu.

Kusulubiwa kwa Kristo

Kristo, Mwana mpendwa wa Mungu, aliongo- zwa kutoka nje na kukabidhiwa kwa watu ili apate kusulubiwa. Wafuasi pamoja na waumini kutoka katika maeneo yaliyozunguka walijiunga na umati uliomfuata Yesu kwenda Kalvari. Mama yake Yesu pia alikuwapo pale, akisaidiwa na Yohana, mwanafunzi mpendwa. Moyo wake ulijazwa na uchungu usioweza kutamkika, lakini bado pamoja na wanafunzi, alitumaini kuwa tukio hili lenye kuumiza lingeweza kubadilika, na Yesu angeweza kuthibitisha uweza wake na kutokea mbele ya maadui zake kama Mwana wa Mungu. Na hapo ndipo tena moyo wa mama ulipozama alipokumbuka maneno ambayo kwayo kwa kifupi hapo awali [Yesu] alieleza juu ya mambo ambayo yalikuwa yakitendwa siku ile kama vile maigizo.

Mara tu Yesu alipopita mlango wa nyumba ya Pilato msalaba ambao ulikuwa umetengenezwa kwa ajili ya Baraba uliletwa na kuwekwa juu ya mabega yake yaliyokuwa yamechubuliwa na kuvuja damu. Misalaba pia iliwekwa juu ya wenzi wa Baraba, ambao ilikuwa wafe wakati mmoja na Yesu. Mwokozi alikuwa ameubeba mzigo wake mwendo mfupi tu, ambapo kutokana na upotevu wa damu nyingi na uchovu mwingi na maumivu makali, alianguka chini na kuzimia.

Yesu alipoamka, walimbebesha tena msalaba mabegani mwake na kusukumwa kwenda mbele kwa nguvu. Alipepesuka kwa hatua chache, akiwa amebeba mzigo wake mzito, kisha akaanguka chini kama mtu mfu. Kwanza walimtangaza kuwa alikuwa amekufa, lakini hatimaye aliamka. Makuhani na watawala hawakuhisi huruma yo yote kwa ajili ya mhanga wao atesekaye, bali waliona kuwa isingewezekana tena kwake kubeba zana hii ya mateso. Wakati bado wanawaza lipi la kufanya, Simoni, Mkirene, akitokea upande mkabala alikutana na umati ule. Kwa uchochezi wa makuhani alikamatwa na kulazimishwa kuubeba msalaba wa Kristo. Wana wa kiume wa Simoni walikuwa wafuasi wa Yesu, bali yeye mwenyewe alikuwa hajawahi kamwe kuungana naye.

Kundi kubwa lilimfuata Mwokozi hadi Kalvari. Wengi walikuwa wakidhihaki na kukejeli, lakini baadhi yao walikuwa wakiomboleza na kusimulia sifa zake. Wale ambao alikuwa amewaponya magonjwa mbalimbali na wale ambao aliwafufua kutoka katika wafu kwa bidii walitangaza kazi zake za ajabu na kudai waambiwe ni kitu gani kibaya Yesu alikuwa ametenda kiasi cha kutendewa kama mhalifu. Siku chache tu zilizopita, walikuwa wakimfuata na kuimba hosana kwa furaha huku wakipepea matawi ya mitende alipoingia Yerusalemu kwa shangwe. Lakini wengi ambao wakati ule waliimba sifa zake kwa kuwa ilikuwa ikipendeza kufanya hivyo wakati ule sasa walipaza sauti “Asulubiwe! Asulubiwe!”

Apigiliwa Misumari Msalabani-Walipofika pale mahali pa mauaji, waliohukumiwa kifo walifungwa katika zana za mateso. Wakati ambapo wevi wale wawili walipopambana mikononi mwa wale waliokuwa wakiwanyoosha katika misalaba yao, Yesu hakutoa upinzani wo wote. Mama wa Yesu aliangalia kwa wasiwasi wenye maumivi makali, akitumaini kuwa huenda angetenda muujiza wa kujiokoa mwenyewe. Aliona mikono yake ikiwa imenyoshwa katika msalaba-mikono ile yenye upendo ambayo siku zote ilikuwa ikitoa mibaraka na ilinyoshwa mara nyingi ili kuwaponya wenye kuteseka. Sasa nyundo na misumari vililetwa, na misumari ilipigiliwa kwenye nyama laini na kufungamanishwa na msalaba, wanafunzi waliovunjwa moyo waliubeba kutoka kwenye tukio lile la kikatili mwili uliozimia wa mama yake Kristo.

Yesu hakulalamika hata kidogo. Uso wake ulibaki kuwa umefifia rangi na kuwa mtulivu, lakini matone ya jasho yalitua juu ya uso wake. Hakukuwapo na mkono wa huruma wa kufuta matone haya ya kifo kutoka katika uso wake, wala maneno ya huruma na uaminifu usiobadilika ili kuchangamsha moyo wake wa kibinadamu. Alikuwa akikanyaga shinikizo la mvinyo peke yake kabisa; na miongoni mwa watu wote hakuna hata mmoja aliyekuwa pamoja naye. Wakati ambapo askari walikuwa wakitenda kazi yao ya kutisha na yeye alikuwa akistahimili maumivu makali mno, Yesu aliomba kwa ajili ya maadui zake: “Baba, uwasamehe, kwa kuwa hawajui watendalo.” Luka 23:34. Ombi lile la Yesu kwa ajili ya maadui zake ni la ulimwengu wote likimjumuisha kila mwenye dhambi atakayewahi kuishi tangu mwanzo hadi mwisho wa wakati.

Baada ya Yesu kuwa amepigiliwa msalabani, uliinuliwa na wanaume kadhaa wenye nguvu na kutumbukizwa kwa nguvu kwenye shimo lake lililotayarishwa huku ukisababisha maumivu makali sana kwa Mwana wa Mungu. Na sasa tukio la kutisha lilionekana. Makuhani, watawala, na waandishi walisahau heshima ya nafasi zao takatifu na kujiunga na umati wenye zogo katika kumdhihaki na kumkejeli Mwana wa Mungu aliyeko kifoni, wakisema, “Kama wewe ndiwe mfalme wa Wayahudi, ujiokoe mwenyewe.” Luka 23:37. Na wengine wakasemezana miongoni mwao kwa dhihaka, “Aliponya wengine, hawezi kujiponya mwenyewe.” Marko 15:31. Wakuu wa hekalu, askari wenye moyo mgumu, mwivi mwovu juu ya msalaba, na wale waliokuwa waovu na katili miongoni mwa umati ule-wote walijiunga katika kumwonea Kristo.

Wevi wale waliosulubiwa pamoja na Yesu walipitia mateso yale yale ya kimwili aliyopitia yeye: ila mmoja alishupazwa moyo na kufanywa kukosa matumaini na kuwa fidhul i kwa sababu ya maumi vu. Alitoa mwangwi wa dhihaka za makuhani na shutuma dhidi ya Yesu, akisema, “Je! wewe si Kristo? Jiokoe nafsi yako na sisi.” Luka 23:39. Mtu yule mwingine aliyehukumiwa kifo hakuwa mhalifu sugu, aliposikia maneno ya kejeli ya mwenzake katika uhalifu, “alimkemea, akisema, ‘wewe humwogopi hata Mungu, nawe u katika hukumu iyo hiyo? Nayo ni haki kwetu sisi, kwa kuwa tunapokea malipo tuliyostahili kwa matendo yetu; bali huyu hakutenda lo lote lisilofaa’” Luka 23:40, 41. Ndipo, moyo wake ulipomwelekea Yesu, mnururisho wa kimbingu ulifurika akilini mwake. Katika Yesu, akiwa amechubuliwa, amedhihakiwa, na kuning’inia msalabani alimwona Mkombozi wake, tumaini lake pekee, na alimwomba kwa imani na unyenyekevu: “‘Ee Yesu, nikumbuke utakapoingia katika ufalme wako.’ Yesu akamwambia, ‘Amin, nakuambia leo,* hivi utakuwa pamoja nami peponi.’ ” Luka 23:42, 43.

Kwa mshangao malaika waliuona upendo wa Yesu usio na kikomo ambaye, huku akiwa anateseka kwa maumivu makali kuliko yote ya akili na mwili, bado aliwafikiria wengine tu na kumtia moyo yule mwenye dhambi aliyetubu kuamini. Huku akimimina uhai wake mautini, alionesha upendo kwa wanadamu waliopotea upendo wenye nguvu kuzidi mauti. Wengi walioshuhudia matukio yale juu ya Kalvari baadaye waligundua kuwa matukio haya yaliwathibitisha katika imani ya Kristo.

Maadui wa Yesu sasa walisubiri kifo chake kwa shauku kubwa. Walifikiri kuwa kifo chake kingenyamazisha milele uvumi wa uweza wake wa kiungu na maajabu ya miujiza yake. Walijiambia wenyewe kuwa hapo ndipo ambapo wasingeendelea tena kutetemeka kwa ajili ya mvuto wake. Wale askari katili wasio na huruma ambao waliunyosha mwili wa Yesu juu ya msalaba waligawana mavazi yake, wakibishana juu ya vazi moja, lililofumwa bila kuwa na upindo. Hatimaye waliliamua jambo hili kwa kupiga kura juu yake. Maandiko Matakatifu miaka mia kadhaa iliyopita yalikuwa yamekwisha kuelezea tukio hili kwa usahihi kabisa kabla halijatokea: “Kwa maana mbwa wamenizunguka; Kusanyiko la waovu limenisonga; Wamenizuia mikono na miguu. Wanagawanya nguo zangu, Na vazi langu wanalipigia kura.” Zaburi 22:16, 18.

Somo la Upendo kwa Wazazi-Macho ya Yesu yalizunguka-zunguka katika umati uliokusanyika ili

*Kwa kuweka mkato baada ya neno “leo” badala ya baada ya neno “nakuambia” kama ilivyo katika matoleo ya kawaida, maana halisi ya aya hii inakuwa wazi zaidi. Yesu mwenyewe alisema Jumapili iliyofuata asubuhi kwamba alikuwa bado hajapanda kwenda kwa Baba yake. Yohana 20:17.

kushuhudia kifo chake, na chini ya msalaba alimwona Yohana akimtegemeza Mariamu, mama wa Kristo. Alikuwa amerejea kwenye tukio hili la kutisha, kwa kushindwa kuendelea kukaa mbali na Mwanawe. Somo la mwisho la Yesu lilihusu upendo wa mtu kwa wazazi. Aliutazama uso wa mama yake uliojaa huzuni, na pia Yohana. Akimwangalia tena mama yake alisema, “Mama, tazama, mwanao” Kisha kwa wanafunzi “Tazama, mama yako” Yohana 19:26, 27. Yohana alielewa vizuri kabisa maneno ya Yesu na jukumu lile takatifu alilokuwa anamkabidhi. Mara moja alimwondoa mama wa Kristo kutoka katika tukio la kutisha la Kalvari. Kuanzia muda ule alimjali kama ambavyo mwana ye yote mwenye kuwajibika angefanya, alimchukua nyumbani kwake. Mfano mkamilifu wa upendo wa Yesu kwa wazazi unang’aa bila kuhafifishwa na ukungu wa miaka mingi. Wakati akistahimili mateso makali kuliko yote, hakumsahau mama yake, bali alifanya kila kilichokuwa muhimu kwa ajili ya mustakabali wake.

Utume wa maisha ya Yesu ya kidunia sasa ulikaribia kutimizwa. Ulimi wake ulikuwa umekauka, naye alisema, “Naona kiu!” Wakajaza sifongo kwa siki na nyongo na kumpa ili anywe; na alipoionja, akaikataa. Na sasa Bwana wa uzima na utukufu alikuwa anakufa, akiwa fidia kwa ajili ya jamii ya wanadamu. Ilikuwa ni hisia ya dhambi, iliyoleta juu yake hasira ya Baba juu yake kama mbadala wetu, iliyofanya kikombe alichokinywea kuwa kichungu mno, na kuuvunja moyo wa Mwana wa Mungu.

Uovu wa jamii ya wanadamu uliwekwa juu ya Kristo kama mbadala wetu. Alihesabiwa kuwa mwenye dhambi ili apate kuwakomboa wenye dhambi kutoka katika laana ya sheria. Hatia ya kila mzao wa Adamu katika kila kizazi ilikandamiza katika moyo wake. Ghadhabu ya Mungu na maonesho ya kutisha ya chuki yake kwa sababu ya uovu yaliujaza moyo wa Mwanawe kwa mshangao. Kuondolewa kwa uso wa Baba kutoka kwa Mwokozi katika saa hii ya maumivu makali kuliko yote kuliuchoma moyo wake kwa huzuni ambayo wanadamu kamwe hawawezi kuielewa. Kila mchomo wa maumivu makali ambao Mwana wa Mungu alistahamili katika msalaba, matone ya damu yaliyotiririka kutoka kichwani, mikononi, na katika miguu yake, misukosuko ya maumivu yaliyoutikisa mwili wake, na uchungu usiotamkika ulioijaza roho yake wakati ambapo Baba alikuwa ameuficha uso wake kutoka kwake, husema kwetu na kutuambia, ni kwa sababu ya upendo kwenu ndio maana Mwana wa Mungu anakubali kuruhusu uhalifu wote huu wa kutisha kuwekwa juu yake. Kwa ajili yenu anauteka ufalme wa mauti na kufungua malango ya Paradiso na maisha yasiyo na kifo. Yeye aliyetuliza mawimbi makali kwa neno lake na kutembea juu ya mawimbi yanayofoka povu, aliyefanya mapepo kutetema na maradhi kukimbia kutokana na mguso wake, aliyewafufua wafu na kuwarejeshea uhai na kufungua macho ya vipofu, anajitoa mwenyewe juu ya msalaba kama kafara ya mwisho kwa ajili ya wenye dhambi. Yeye, mbeba dhambi, anastahimili adhabu ya kisheria kwa ajili ya dhambi na kuwa dhambi yenyewe kwa ajili yetu.

Shetani aliusonga moyo wa Yesu kwa majaribu yake makali kuliko yote. Dhambi, kitu kilichochukiza sana machoni mwake, ililundikwa juu yake hadi akagumia kwa sababu ya uzito wake. Haishangazi kwamba ubinadamu wake ulitikisika katika saa ile ya kuogofya. Malaika walishuhudia kwa mshangao uchungu wa kukatisha tamaa wa Mwana wa Mungu, mkubwa kuliko uchungu ule wa kimwili kiasi kwamba hata hakuweza kuuhisi huu wa kimwili. Majeshi ya mbinguni walifunika nyuso zao kutoka katika tukio hili la kutisha.

Viumbe vya asili visivyo na uhai vilionesha huruma kwa Mwasisi wao aliyetukanwa na anayekufa. Jua lilikataa kuangalia tukio lile la kutisha. Mionzi yake angavu ilikuwa ikiiangaza nchi hadi kufikia adhuhuri, ambapo ghafla ilionekana kana kwamba ilizimwa. Giza totoro liliuzunguka msalaba na maeneo ya karibu nayo, kama vile kitambaa kizito cheusi cha mazishi. Giza hili lilidumu kwa saa tatu. Ilipotimu saa tisa giza lile nene la kutisha liliinuka kutoka kwa watu, lakini bado lilimfunika Mwokozi kama vile joho. Radi zenye hasira zilionekana kana kwamba zinarushwa kwake pale msalabani. “Yesu akapaza sauti yake kwa nguvu, Eloi, Eloi, lama sabakthani? Maana yake, Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha? ” Marko 15:34.

Imekwisha-Kimya kimya watu walisubiri kuona mwisho wa tukio hili la kutisha. Hatimaye tena jua linawaka, bali msalaba umefunikwa na giza. Ghafla utusitusi unatoweka kutoka katika msalaba, na kwa sauti y a wazi kama tarumbeta inayosikika kana kwamba inatoa mwangwi kwa ulimwengu wote wa vilivyoumbwa, Yesu anasema kwa sauti kuu, “Imekwisha!” “Ee Baba, mikononi mwako naiweka roho yangu.” Luka 23:46. Nuru iliizunguka msalaba na uso wa Mwokozi uling’aa kwa utukufu kama jua. Ndipo alipoinamisha kichwa chake kifuani mwake na kufa.

Katika muda ule Kristo alipokufa, kulikuwapo na makuhani wakihudumu hekaluni mbele ya pazia lililotenganisha patakatifu na patakatifu pa patakatifu. Ghafla walihisi ardhi ikitetemeka chini yao, na pazia la hekalu, kitambaa imara na kizuri, kilipasuliwa vipande viwili kuanzia juu hadi chini na mkono ule ule ulioandika maneno ya hukumu katika kuta za ikulu ya Belshaza.

Yesu hakuachia uhai wake hadi pale alipokamilisha kazi aliyokuja kuifanya, na ndipo alipotamka kwa pumzi yake ya mwisho, “Imekwisha!” Malaika walishangilia kwa kusikia maneno yale, kwa kuwa mpango mkuu wa ukombozi ulikuwa ukitekelezwa kwa ushindi. Kulikuwako na furaha mbinguni kwamba sasa, kwa kupitia maisha ya utii, watoto wa Adamu wangeweza hatimaye kuinuliwa hadi katika uwapo wa Mungu. Shetani alikuwa ameshindwa. Alijua kuwa ufalme wake ulipotea.

Maziko-Yohana alikanganyikiwa asijue la kufanya na mwili wa Bwana wake mpendwa. Alitetemeka kwa hofu ya wazo kuwa angeshughulikiwa na askari wale wenye vurugu na wasio na huruma na kuwekwa katika makaburi yasiyo ya heshima. Alifahamu kuwa asingepata ushirikiano kutoka kwa viongozi wa Wayahudi, na alikuwa na matumaini kidogo sana ya kuweza kupata kitu cho chote kutoka kwa Pilato. Lakini Yusufu na Nikodemo walijitokeza katika dharura hii. Wote wawili walikuwa ni wajumbe wa Sanhedrini na walikuwa na mazoea na Pilato. Wote wawili walikuwa na mali pamoja na umashuhuri. Walikuwa wamedhamiria kuwa mwili wa Yesu ulipaswa kupewa maziko ya heshima.

Yusufu alikwenda kwa ujasiri kwa Pilato na kumwomba apewe mwili wa Yesu kwa ajili ya maziko. Pilato aliwapa agizo la kiserikali lililotaka Yusufu apewe mwili wa Yesu. Wakati ambapo mwanafunzi Yohana alikuwa na wasiwasi na kusumbuliwa kuhusu mabaki matakatifu ya Bwana wake mpendwa, Yusufu wa Arimathaya alirudi akiwa na agizo kutoka kwa gavana, na Nikodemu akitarajia matokeo ya mahojiano ya Yusufu na Pilato alikuja akiwa na mchanganyiko wenye gharama kubwa wa manemane na udi wenye uzito karibu ratili mia moja. Mtu mheshimiwa kuliko wote katika Yerusalemu asingeweza kuoneshwa heshima kubwa kuliko hii katika kifo chake.

Taratibu na kwa kicho, kwa mikono yao wenyewe waliuondoa mwili wa Yesu kutoka katika chombo kile cha mateso, machozi yao ya huruma yakimiminika walipokuwa wakiuangalia mwili wake uliochubuliwa na kukwaruzwa, ambao kwa uangalifu waliuosha na kuutakasa kutokana na matone ya damu. Yusufu alimiliki kaburi jipya, lililochongwa kwenye mwamba, ambalo alikuwa akilitunza kwa ajili yake yeye mwenyewe. Lilikuwa karibu na Kalvari, na sasa alikuwa ameliandaa kaburi hili kwa ajili ya Yesu. Mwili, pamoja na manukato yaliyoletwa na Nikodemu, yalifungwa kwa uangalifu katika sanda ya kitani, na wanafunzi wale watatu wakaubeba mzigo wao kwenda katika kaburi hili jipya, ambalo kamwe hakuna mtu aliwahi kulazwa mle kabla. Pale waliinyosha miguu ile iliyoraruliwa na kuikunja mikono ile iliyochubuliwa juu ya kifua kisichokuwa na mapigo ya moyo. Wanawake wa Galilaya walikuja karibu, kuona kuwa mambo yote yamefanyika yaliyotakiwa kufanywa kwa ajili ya mwili huu usio na uhai wa Mwalimu wao mpendwa. Kisha waliona jiwe kubwa likiviringishwa katika maingilio ya kaburi, na Mwana wa Mungu aliachwa kupumzika. Wanawake wale walikuwa wa mwisho kutoka pale msalabani, na wa mwisho kutoka katika kaburi la Kristo.

Ijapokuwa viongozi wa Kiyahudi walitimiza mpango wao wa kishetani kwa kumwua Mwana wa Mungu, wasiwasi wao haukuwaacha wala wivu wao juu ya Kristo aliyekufa. Ikiwa imechanganyika na furaha ya ulipizaji kisasi uliotimizwa, walikuwa na hofu isiyozimika kwamba mwili wake uliokufa ambao ulikuwa umelala katika kaburi la Yusufu ungeweza kufufuka na kuwa hai tena. Kwa hiyo “wakuu wa makuhani, na Mafarisayo wakamkusanyikia Pilato, wakasema, ‘Bwana, tumekumbuka kwamba yule mjanja alisema, alipokuwa akali hai, Baada ya siku tatu nitafufuka.” Basi amuru kwamba kaburi lilindwe salama hata siku ya tatu; wasije wanafunzi wake wakamwiba, na kuwaambia watu, “Amefufuka katika wafu;” na udanganyifu wa mwisho utapita ule wa kwanza.’ ” Mathayo 27:62-64. Pilato kama Vile Wayahudi hakuwa tayari kuruhusu Yesu aamke akiwa na uweza na kuwaadhibu wenye hatia, wale ambao walimwangamiza, kwa hiyo aliweka kikosi cha askari wa Kirumi chini ya amri ya makuhani.

Wayahudi walitambua faida ya kuwa na walinzi kama wale kuzunguka kaburi la Yesu. Waliweka muhuri juu ya jiwe lililofunika kaburi ili kwamba lisiweze kusogezwa bila ukweli huo kujulikana, wakichukua kila tahadhari kuwa wanafunzi wasije wakadanganya kuhusu mwili wa Yesu. Lakini mipango yao yote ilitumika tu kufanya ushindi wa kufufuka kuwa mkamilifu na kuthibitisha ukweli wake kikamilifu zaidi.

Sura ya 9—Ushindi

Ufufuo

Wanafunzi walipumzika siku ya Sabato, wakiomboleza kifo cha Bwana wao, wakati ambapo Yesu, mfalme wa utukufu, alilala kaburini. Usiku ulipokuwa unajongea, askari waliwekwa ili kulinda mahali pa pumziko la Mwokozi, wakati ambapo malaika waliruka bila kuonekana juu ya mahali hapa patakatifu. Usiku uliendelea kuisha taratibu, na wakati kungali giza malaika waliokuwa wakilinda walijua kuwa wakati ulikuwa umekaribia wa kufunguliwa kwa Mwana wa Mungu, Amiri jeshi wao mpendwa. Walipokuwa wakisubiri kwa shauku kubwa saa ile ya ushindi wake, malaika mwenye nguvu alikuja akiruka kwa kasi kutoka mbinguni. Uso wake ulikuwa kama radi, na mavazi yake meupe kama theluji. Nuru yake ilifukuza giza katika njia yake na kusababisha malaika waovu, ambao walikuwa wamedai kwa ushindi kuumiliki mwili wa Yesu, wakimbie kwa hofu kutoka katika mng’ao na utukufu wake. Mmoja wa malaika kutoka mbinguni ambaye alishuhudia tukio la kunyanyaswa kwa Kristo na alikuwa akiangalia mahali pale pa pumziko alijiunga na malaika kutoka mbinguni, na kwa pamoja walishuka chini hadi kwenye kaburi. Nchi ilitetemeka na kutikisika waliposogea karibu, na palitokea tetemeko kuu.

Hofu iliwaingia walinzi wa Kirumi. U wapi sasa uwezo wao wa kuulinda mwili wa Yesu? Hawakufikiri juu ya wajibu wao au juu ya wanafunzi kuuiba mwili wake. Wakati nuru ya malaika ilipomulika kuwazunguka, angavu kuliko jua, kundi lile la ulinzi la Kirumi walianguka chini ardhini kama wafu. Malaika mmoja alilishika lile jiwe kubwa na kuliviringisha mbali kutoka katika mlango wa kaburi, na akakaa juu yake. Mwingine yule aliingia ndani ya kaburi na kufungua sanda kutoka katika kichwa cha Yesu.

“Baba Yako Anakuita”-Ndipo kwa sauti iliyosababisha nchi kutetemeka, malaika yule aliyetoka mbinguni alilia kwa sauti kuu, “Ee Mwana wa Mungu, Baba yako anakuita! Toka nje!” Mauti hayakuweza kutawala juu yake tena. Yesu aliinuka kutoka katika wafu, akiwa mshindi. Kwa kicho makini malaika waliokusanyika waliangalia tukio lile. Na wakati Yesu alipokuwa akitoka nje ya kaburi, wale malaika wanaong’aa waliinama hadi nchi kwa ibada na kumsalimu kwa nyimbo za ushindi na shangwe.

Taarifa ya Walinzi wa Kirumi-Jeshi la malaika wa mbinguni lilipoondoka kaburini na nuru pamoja na utukufu kutoweka, walinzi wa Kirumi walijaribu kuinua vichwa vyao na kuangalia-angalia. Walijazwa na mshangao walipoona kuwa lile jiwe kubwa lilikuwa limeviringishwa mbali kutoka katika mlango wa kaburi na kwamba mwili wa Yesu ulikuwa umeondoka. Walifanya haraka kuingia mjini ili kuwajulisha makuhani na wazee yale waliyoyaona. Wale wauaji waliposikia kisa cha kustaajabisha, nyuso zao wote zilibadilika. Hofu iliwapata kuhusu kile walichokuwa wamekitenda. Iwapo taarifa hii ni sahihi, basi wamekwisha. Kwa kitambo walikaa kimya, wakiangaliana, wasijue la kufanya au kusema. Kuikubali taarifa hii ingekuwa kujihukumu wao wenyewe. Walienda pembeni ili kushauriana kitu gani cha kufanya. Waliwaza kuwa iwapo taarifa ya askari hawa itaenea miongoni mwa watu, wale waliomwua Yesu watauawa kama wenye hatia ya mauaji.

Waliamua kuwanunua askari hawa ili walifiche jambo hili kuwa siri. Makuhani na wazee waliwapa fedha nyingi, wakisema, “Semeni, ya kwamba wanafunzi wake walikuja usiku, wakamwiba, sisi tulipokuwa tumelala.” Mathayo 28:13. Na pale askari hawa walipohoji vipi kitakachowatokea itakapogundulika kuwa walilala wakiwa kwenye lindo, maafisa wa Kiyahudi waliwaahidi kuwa watamsihi gavana na kuhakikisha usalama wao. Kwa ajili ya fedha askari wa Kirumi waliuza heshima yao na kukubali kufuata ushauri wa makuhani na wazee.

Malimbuko ya Ukombozi-Wakati Yesu akiwa amening’inia msalabani, alisema kwa sauti kuu, “Imekwisha,” miamba ilipasuka, nchi ilitikisika, na baadhi ya makaburi yalifunguka. Alipoinuka kama mshindi juu ya mauti na kaburi, wakati dunia ilipokuwa ikisukwasukwa na utukufu wa mbinguni kumulika kuzunguka mahali pale patakatifu, wengi wa watakatifu waliokuwa wamekufa, kwa kuitii sauti yake, walitoka nje kutoka katika makaburi yao kama mashahidi kuwa alikuwa amefufuka. Watakatifu hawa waliofadhiliwa na kufufuliwa walifufuka katika hali ya utukufu. Walikuwa ni wateule kutoka katika kila kizazi, tangu uumbaji hata siku za Kristo. Hivyo wakati viongozi wa Kiyahudi walipokuwa wanatafuta kuficha ukweli kuhusu kufufuka kwa Kristo, Mungu aliamua kuwaleta jeshi kutoka makaburini ili kushuhudia kuwa Yesu alikuwa amefufuka, na kutangaza utukufu wake.

Wale waliohuishwa baada ya kufufuka kwa Kristo waliwatokea watu wengi, wakiwaambia kuwa kafara kwa ajili ya wanadamu ilikamilishwa, kwamba Yesu, ambaye Wayahudi walimsulubisha, alikuwa amefufuka kutoka katika wafu. Ili kuthibitisha maneno yao walitangaza, “Tumefufuka pamoja naye.” Walishuhudia kuwa ilikuwa ni kwa sababu ya uweza wake mkuu wao waliitwa kutoka katika makaburi yao. Bila kujali ripoti ya uongo iliyokuwa inazunguka, kufufuka kwa Kristo kusingeweza kufichwa na Shetani, malaika zake, au makuhani wakuu, kwa sababu jeshi hili la watakatifu, waliotolewa kutoka katika makaburi yao, walieneza habari za ajabu na za furaha. Yesu pia alijionesha mwenyewe kwa wanafunzi wake wenye huzuni, na waliovunjika moyo, akifukuzilia mbali hofu zao na kuwasababishia furaha na shangwe.

Wanawake Kaburini-Asubuhi na mapema ya siku ya kwanza ya juma, kabla hakujapambazuka, wanawake wacha Mungu walikuja kaburini wakileta manukato mazuri ili kuupaka mwili wa Yesu. Walikuta lile jiwe kubwa limeviringishwa kutoka katika mlango wa kaburi, na mwili wa Yesu haukuwamo mle. Mioyo yao ilisononeka, wakihofia kuwa maadui zao walikuwa wameuchukua mwili ule kutoka mle. Ghafla waliwaona malaika wawili waliovaa mavazi meupe, nyuso zao zikiwa changamfu na za kung’aa. Hawa viumbe wa mbinguni walifahamu kile ambacho wanawake hawa walikuja kutenda, na mara moja waliwaambia kuwa Yesu hakuwamo kaburini. Alikuwa amefufuka, lakini wangeweza kupaona pale alipokuwa amelala. Waliwaambia kuwa waende wakawaambie wanafunzi wake kuwa angewatangulia kwenda Galilaya. Kwa hofu na furaha kuu, wanawake wale waliharakisha kurudi kwa wanafunzi wenye huzuni na kuwaeleza mambo waliyoyaona na kusikia.

Wanafunzi hawakuweza kuamini kuwa Yesu alikuwa amefufuka, lakini walikimbia haraka kwenda kaburini, pamoja na wanawake wale walioleta habari hii. Walikuta kuwa Yesu hakuwamo mle. Waliona sanda yake ya kitani lakini hawakuweza kuiamini habari ile njema kwamba alikuwa amefufuka kutoka katika wafu. Walirudi nyumbani, wakishangaa juu ya kile walichokiona, na pia juu ya taarifa waliyoileta wanawake wale kwao.

Lakini Mariamu aliamua.......... kubaki akizunguka zunguka pale kaburini, akitafakari kuhusu kile ambacho amekiona na kukisikia, akihuzunishwa na wazo kuwa inawezekana amedanganyika. Alihisi kuwa bado majaribio mengine yalikuwa yakimsubiria. Huzuni yake iliamshwa, na akaangua kilio kwa uchungu mno. Aliinama chini ili kuangalia tena ndani ya kaburi, na mle aliwaona malaika wawili wakiwa katika mavazi meupe. Mmoja alikaa mahali ambapo kichwa cha Yesu kilikuwa kimelazwa, na mwingine mahali ambapo miguu yake ilikuwa. Walizungumza naye kwa upole na kumwuliza kwa nini alikuwa analia. Alijibu, “Kwa sababu wamemwondoa Bwana wangu, wala mimi sijui walikomweka.” Yohana 2:13.

“Usining’ang’anie”-Alipogeuka kutoka kwenye kaburi alimwona Yesu amesimama karibu naye, lakini hakuweza kumtambua. Aliongea naye kwa upole, na kumwuliza kwa nini alikuwa na huzuni na kumwuliza ni nani alikuwa akimtafuta. Huku akidhani kuwa alikuwa akiongea na mtunza bustani, alimwuliza iwapo alikuwa amemchukua Bwana wake na kumpeleka kwingine, basi amwambie ni wapi alipomlaza ili apate kwenda kumchukua. Yesu aliongea naye kwa sauti yake ya kimbingu, akisema, “Mariamu!” Alifahamu toni ya sauti hii ya upendo na kwa haraka akajibu, “Bwana!” katika fiiraha yake alikaribia kumkumbatia, lakini Yesu alisema, “Usinishike; kwa maana sijapaa kwenda kwa Baba. Lakini enenda kwa ndugu zangu ukawaambie, Ninapaa kwenda kwa Baba yangu naye ni Baba yenu, kwa Mungu wangu naye ni Mungu wenu.” Yohana 20:17. Kwa furaha aliharakisha kwenda kwa wanafunzi akiwa na habari njema. Yesu kwa haraka alipaa kwenda kwa Baba yake ili asikie kutoka katika kinywa chake kuwa alikuwa ameikubali kafara ile na kupokea mamlaka yote mbinguni na duniani.

Wakati Yesu akiwa mbele ya Mungu na kuzungukwa na utukufu wake, hakuwasahau wanafunzi wake waliokuwa duniani. Alipokea mamlaka kutoka kwa Baba yake ili apate kurudi duniani na kuwapa mamlaka. Siku ile ile alirudi na kujionesha kwa wanafunzi wake. Ndipo alipowaruhusu kumshika, kwa kuwa alikuwa amekwisha kwenda kwa Baba yake na kupokea mamlaka.

Tomaso Mwenye Mashaka -Wakati huu Tomaso hakuwako. Hakuweza kupokea taarifa ya wanafunzi wa Yesu kwa unyenyekevu, bali kwa uthabiti na kwa kujiamini alithibitisha kuwa asingeamini hadi aweke vidole vyake katika alama za misumari na mkono wake katika mbavu zake pale ambapo mkuki wa ukatili ulipenyezwa. Kwa jinsi hii alionesha upungufu wa imani kwa ndugu zake. Iwapo kila mmoja angehitaji ushahidi kama ule, hakungekuwako mtu leo wa kumpokea Yesu na kuamini kuhusu kufufuka kwake. Lakini ilikuwa ni mapenzi ya Mungu kuwa wale ambao wasingeweza kwa wenyewe kumwona na kumsikia Mwokozi aliyefufuka wangeweza kupokea taarifa za wanafunzi wake.

Mungu hakupendezwa na kutokuamini kwa Tomaso. Yesu alipokutana tena na wanafunzi wake, Tomaso alikuwa pamoja nao, na alipomwona Yesu, aliamini. Lakini alikuwa ametangaza kuwa asingeridhika pasipo ushahidi wa hisia kujumlishwa juu ya ule wa kuona, naye Yesu alimpatia ushahidi ule aliouhitaji. Tomaso alilia kwa sauti, “Bwana wangu na Mungu wangu!” Lakini Yesu alimkemea kwa kutokuamini kwake, akisema, “Wewe kwa kuwa umeniona, umesadiki; wa heri wale wasioona, wakasadiki.” Yohana 2:28, 29.

Anguko la Wauaji wa Kristo-Habari zilipoenea kutoka mji mmoja hadi mwingine kutoka kijiji hadi kijiji kingine, viongozi wa Wayahudi walihofia maisha yao na hivyo kuficha chuki yao dhidi ya wanafunzi wa Yesu. Tegemeo pekee walilokuwa nalo ni kueneza taarifa yao ya uongo. Na wale waliodhani kuwa uongo huu ulikuwa ni kweli waliupokea. Pilato alitetemeka aliposikia kuwa Kristo alikuwa amefufuka. Hakuweza kutilia mashaka shuhuda zilizotolewa, na kuanzia pale amani ilimtoweka milele. Kwa sababu ya heshima ya kidunia, kwa hofu ya kupoteza mamlaka na maisha yake, alimhukumu Yesu kifo. Sasa alithibitishiwa kikamilifu kuwa hakuwa tu na hatia ya damu ya mtu asiye na makosa, bali ya Mwana wa Mungu. Maisha ya taabu na unyonge ndiyo yalikuwa ya Pilato hadi mwisho wake. Kukata tamaa na uchungu viliangamiza kila hisia ya tumaini na furaha. Alikataa kufarijiwa, na alikufa kifo cha shida kuliko vingine vyote.

Siku Arubaini Pamoja na Wanafunzi-Alibaki pamoja na wanafunzi wake kwa siku arubaini, akiwajaza furaha na shangwe kadiri alivyowafunulia kwa ukamilifu zaidi uhalisi wa ufalme wa Mungu. Aliwaagiza kutoa ushuhuda juu ya mambo waliyoyaona na ^uyasikia kuhusu mateso, kifo, na ufufuo wake. Ilibidi waeleze kuwa alikuwa ametoa kafara kwa ajili ya dhambi, na kwamba wote wanaotaka wanaweza kuja kwake na kupata uzima. Kwa upole wa dhati aliwaambia kuwa wangeteswa na kupata dhiki, lakini wangepata msaada kwa kukumbu0ka uzoefu wao na maneno aliyowaambia. Aliwaambia kuwa aliyashinda majaribu ya Shetani na kwamba alipata ushindi kupitia katika mashitaka na mateso. Shetani asingekuwa na uwezo zaidi juu yake, bali kwamba atazidisha majaribu yake juu yao na juu ya wale watakaoliamini jina lake. Lakini wangeshinda kama yeye alivyoshinda. Yesu aliwapa uwezo wanafunzi wake wa kutenda miujiza, na aliwaambia kuwa ijapokuwa watateswa na watu waovu, mara kwa mara angewatuma malaika wake kuwaokoa; maisha yao yasingeondolewa hadi pale utume wao utakapokamilika. Ndipo wanaweza kuhitajika kutia muhuri kwa damu yao ushuhuda ule walioutoa.

Wafuasi wake wenye dukuduku walisikiliza mafundisho yake kwa furaha, kwa shauku wakijilisha kwa kila neno lililotoka katika kinywa chake kitakatifu. Sasa walifahamu kwa hakika kuwa alikuwa ndiye Mwokozi wa ulimwengu. Maneno yake yalizama katika mioyo yao, na walihuzunika kuwa ni ndani ya muda mfupi tu watalazimika kutengana na Mwalimu wao wa kimbingu na wasiweze tena kusikia maneno yake yenye kufariji na yenye neema. Lakini tena mioyo yao ilichangamshwa kwa upendo na furaha kuu, pale Yesu alipowaambia kuwa angeenda kuandaa makao kwa ajili yao na kuja tena kuwachukua, ili wapate kuwa pamoja naye siku zote. Pia aliahidi kumtuma Mfariji, Roho Mtakatifu, kuwaongoza katika ukweli wote. “Akainua mikono yake akawabariki.” Luka 24:50.

Kupaa kwa Kristo

Mbingu yote ilikuwa ikisubiri saa ya ushindi ambayo Yesu angepanda kwenda kwa Baba yake. Malaika walikuja ili kumpokea Mfalme wa utukufu na kumsindikiza kwa shangwe kwenda mbinguni. Baada ya Yesu kuwabariki wanafunzi wake, alijitenga kutoka kwao na akainuliwa juu. Na alipoanza safari ya kwenda juu, mateka wengi waliofufuliwa wakati wa kufufuka kwake walimfuata. Kusanyiko kuu la malaika wa mbinguni walisubiri ujio wake.

Kisha jeshi lote la mbinguni walimzunguka Amiri jeshi wao mkuu na kuinama mbele yake kwa kicho kikuu mno, wakiweka taji zao zinazometameta miguuni pake. Na kisha wakashika vinubi vyao vya dhahabu, na kwa sauti tamu zilizopangika vizuri wakaijaza mbingu yote na muziki mtamu na nyimbo za Mwana-kondoo aliyechinjwa, ambaye yu hai tena katika ukuu na utukufu.

Ahadi ya Kurudi-Wanafunzi walipokuwa wakita- zama juu kuelekea mbinguni kwa huzuni ili wapate kumwona kwa mara ya mwisho Mwokozi wao anayepaa, malaika wawili wakiwa katika mavazi meupe walisimama kando yao na kuwaambia, “Enyi watu wa Galilaya, mbona mmesimama mkitazama mbinguni? Huyu Yesu aliyechukuliwa kutoka kwenu kwenda juu mbinguni, atakuja jinsi iyo hiyo mlivyomwona akienda zake mbinguni.” Matendo 1:11. Wanafunzi walinena juu ya matendo yake ya ajabu na matukio ya kushangaza na yenye utukufu yaliyotendeka katika kipindi cha muda mfupi.

Hasira ya Shetani-Shetani tena alishauriana na malaika zake, na kwa chuki kali dhidi ya serikali ya Mungu aliwaambia kuwa wakati ambapo akingali ana uwezo na mamlaka yake duniani, juhudi zao lazima zizidishwe mara kumi zaidi dhidi ya wafuasi wa Yesu. Walikuwa hawajashinda katika shambulio lo lote dhidi ya Kristo lakini lazima wawashinde wafuasi wake, ikiwezekana. Katika kila kizazi ni lazima wajitahidi kuwanasa wale ambao wanamwamini Yesu. Ndipo malaika wa Shetani wakaenda nje kama simba aungurumaye, wakitafuta kuwaangamiza wafuasi wa Yesu.

Sura ya 10—Uwezo

Sura hii imejengwa katika Matendo ya Mitume 2

Yesu alipofungua ufahamu wa wanafunzi kuhusu unabii uliomhusu yeye mwenyewe, aliwahakikishia kuwa mamlaka yote mbinguni na duniani alipewa yeye, na aliwaambia waende kuihubiri injili kwa kila kiumbe. Ghafla wakikumbuka tumaini lao la zamani kwamba Yesu angechukua nafasi yake katika kiti cha enzi cha Daudi katika Yerusalemu, wanafunzi walimwuliza, “Je! Bwana, wakati huu ndipo unapowarudishia Israeli ufalme?” Matendo 1:6. Mwokozi aliwaacha bila uhakika kuhusu jambo hili kwa kujibu kuwa haikuwa kazi yao kujua, “nyakati wala majira, Baba aliyoyaweka katika mamlaka yake mwenyewe.” Matendo 1:7.

Wanafunzi wakaanza kutumaini kuwa kushuka kwa jinsi ya ajabu kwa Roho Mtakatifu kungewashawishi Wayahudi kumpokea Yesu. Mwokozi alikataa kuendelea kufafanua zaidi, kwa kuwa alifahamu kuwa wakati Roho Mtakatifu atakapokuja juu yao katika nguvu yote, akili zao zingetiwa nuru. Wangefahamu kikamilifu kazi iliyoko mbele yao na kuiendeleza kuanzia pale alipoiacha.

Wanafunzi walikusanyika katika chumba cha ghorofani, wakijiunga katika maombi pamoja na wanawake waumini, pamoja na Mariamu mama yake Yesu, na ndugu zake. Ndugu hawa, ambao walikuwa hawaamini, sasa walikuwa wamethibitika kikamilifu katika imani yao kutokana na matukio yaliyoambatana na kusulubiwa na ufufuko na kupaa kwa Bwana. Idadi iliyokusanyika ilikuwa ni kama watu mia moja na ishirini.

Kushuka kwa Roho Mtakatifu -“Hata ilipotimia siku ya Pentekoste walikuwako wote mahali pamoja. Kukaja ghafula toka mbinguni uvumi kama uvumi wa upepo wa nguvu ukienda kasi, ukaijaza nyumba yote waliyokuwa wameketi. Kukawatokea ndimi zilizogawanyikana, kama ndimi za moto uliowakalia kila mmoja wao. Wote wakajazwa Roho Mtakatifu, wakaanza kusema kwa lugha nyingine, kama Roho alivyowajalia kutamka.” Roho Mtakatifu, akiwa katika umbile la ndimi za moto zilizogawanyika kwenye ncha zake na kutua juu ya kundi lililokusanyika, alikuwa ni ishara ya karama kutolewa kwao ya kuzungumza lugha kadhaa mbalimbali kwa ufasaha ambao hawakuwa nao kabla ya hapo. Na kutokea kwa moto kulimaanisha ari kubwa ambayo wangefanyia kazi na uwezo ambao ungeandamana na maneno yao.

Katika kutiwa nuru huku kutoka mbinguni, Maandiko ambayo Yesu alikuwa amefafanua kwao yalijitokeza katika akili zao kwa mng’ao wa wazi na uzuri wa ukweli dhahiri na wenye nguvu. Pazia ambalo lilikuwa linawazuia wasione kile ambacho Kristo alikikomesha sasa lilikuwa limeondolewa, na walifahamu kusudi la utume wa Kristo na asili ya ufalme wake kwa uwazi mkamilifu.

Katika Nguvu ya Pentekoste-Wayahudi walikuwa wametawanyika karibu katika kila taifa, na walikuwa wakiongea lugha mbalimbali. Walikuwa wamesafiri kutoka mbali kuja Yerusalemu na walikuwa wanakaa pale kwa kitambo kwa ajili ya siku kuu za kidini zilizokuwa zinaendelea wakati ule ili kutimiza masharti yake. Watu waliokuja kuabudu waliokusanyika pale walikuwa ni wa kila lugha iliyofahamika. Utofauti huu wa lugha mbalimbali ulikuwa ni kikwazo kikuu kwa kazi ya watumishi wa Mungu katika kueneza mafundisho ya Kristo kokote duniani. Lakini Mungu alikidhi hitaji la mitume kwa namna ya kimiujiza, na kwa watu, hii ilithibitisha kikamilifu mno ushuhuda wa mashahidi hawa wa Kristo. Roho Mtakatifu aliwatendea kile ambacho wasingeweza kukikamilisha wenyewe katika maisha yao yote. Sasa wangeweza kutawanya ukweli wa injili hata sehemu za mbali, huku wakiongea kwa usahihi lugha za wale ambao waliwahudumia. Karama hii ya kimuujiza ilikuwa ni ushahidi wa juu kabisa ambao wangeliweza kuutolea ulimwengu kwamba utume wao ulikuwa na kibali cha Mbingu.

“Na walikuwako Yerusalemu Wayahudi wakikaa, watu watauwa, watu wa kila taifa chini ya mbingu. Basi sauti hii iliposikiwa makutano walikutanika, wakashikwa na fadhaa, kwa ku wa ki la mmoj a ali wasikia wakisema kwa lugha yake mwenyewe. Wakashangaa wote, wakastaajabu wakiambiana, Tazama, hawa wote wasemao si Wagalilaya? Imekuwaje basi sisi kusikia kila mtu lugha yetu tuliyozaliwa nayo?”

Makuhani na watawala walikasirishwa mno na tukio hili la kustajaabisha, ambalo liliripotiwa katika Yerusalemu nzima na jirani zake. Lakini hawakuthubutu kuchukua hatua yo yote katika kutimiza makusudi yao maovu kwa hofu ya kujianika wenyewe kwa chuki ya watu. Walikuwa wamemwua Bwana, lakini sasa hapa walikuwapo watumishi wake, watu wasio na elimu kutoka Galilaya, wakieleza utimizwaji wa kushangaza wa unabii na kufundisha fundisho juu ya Yesu kwa lugha zote zilizozungumzwa wakati ule. Walizungumza kwa uwezo kuhusu matendo ya ajabu ya Mwokozi na kufungua kwa wasikilizaji wao mpango wa wokovu katika rehema na kafara ya Mwana wa Mungu. Maneno yao yaliwasadikisha na kuwaongoa maelfu waliosikiliza. Mafundisho ya mapokeo na ushirikina ambayo yalifundishwa na makuhani yalifagiliwa mbali kutoka katika akili zao, na walikubali mafundisho safi ya Neno la Mungu.

Hubiri la Petro-Petro aliwaonesha kuwa kile walichokuwa wanakishuhudia ni utimizwaji wa moja kwa moja wa unabii wa Yoeli, ambaye alitabiri kuwa nguvu kama hii ingekuja juu ya watu wa Mungu ili kuwaandaa kwa ajili ya kazi maalumu.

Petro alifuatilia uzao wa Kristo katika msitari wa moja kwa moja hadi katika nyumba iliyoheshimiwa ya Daudi. Hakutumia hata moja ya mafundisho ya Yesu ili kuthibitisha nafasi yake halisi, kwa sababu alifahamu kuwa chuki zao zilikuwa kubwa mno kiasi kwamba isingeleta matokeo yo yote. Lakini aliwaelekeza kwa Daudi, ambaye Wayahudi walimchukulia kuwa ni mzee mheshimiwa sana katika taifa lao. Petro alisema: “Maana Daudi ataja habari zake, Nalimwona Bwana mbele yangu siku zote, Kwa kuwa yuko upande wa mkono wangu wa kuume, nisitikisike. Kwa hiyo moyo wangu ukapendezewa, ulimi wangu ukafurahi; Tena mwili wangu nao utakaa katika matumaini. Kwa maana hutaiacha roho yangu katika kuzimu; Wala hutamtoa Mtakatifu wako aone uharibifu.”

Hapa Petro anaonesha kuwa Daudi asingekuwa anaongea kuhusu yeye mwenyewe, bali kwa hakika kuhusu Yesu Kristo. Daudi alikufa kifo cha kawaida kama watu wengine. Kaburi lake, pamoja na vumbi lenye kuheshimiwa lililokuwa limeibeba, lilikuwa limetunzwa kwa uangalifu mkuu hadi wakati ule. Kama mfalme wa Israeli na pia kama nabii, Daudi aliheshimiwa kwa namna ya pekee na Mungu. Katika njozi ya kinabii Mungu alimwonesha maisha ya baadaye na huduma ya Kristo. Aliona kukataliwa kwake, kuhukumiwa kwake, kusulubiwa, kuzikwa, kufufuka, na kupaa kwake.

Daudi alishuhudia kuwa roho ya Kristo isingeachwa kaburini, wala mwili wake kuona uharibifu. Petro alionesha kuwa Yesu wa Nazareti alitimiza unabii huu. Mungu kwa hakika alimfufua kutoka kaburini kabla mwili wake haujaoza. Sasa alikuwa ndiye aliyekwezwa katika mbingu za juu kabisa.

Katika tukio lile la kukumbukwa, idadi kubwa ambao hadi wakati ule walichukia wazo la mtu wa kawaida kama Yesu kuweza kuwa Mwana wa Mungu sasa walishawishika kabisa na ukweli na walimkubali kama Mwokozi. Watu elfu tatu waliongezeka katika kanisa. Mitume waliongea kwa uwezo wa Roho Mtakatifu, na hakuna hata mtu mmoja aliweza kuhoji maneno yao. Ujumbe wao ulithibitishwa kwa miujiza yenye nguvu, waliyoitenda kwa kumwagwa kwa Roho wa Mungu. Wapafunzi wenyewe walishangazwa kwa matokeo ya udhihirisho huu wa uweza wa Mungu na mavuno makubwa na ya haraka ya waumini. Watu wote walijazwa na mshangao. Wale ambao hawakuachia chuki na imani zao kali waliogopa mno kiasi kwamba hawakudiriki kuizuia kazi hii yenye nguvu, iwe ni kwa sauti au kwa vurugu, na upinzani wao ulikoma kwa kipindi hiki.

Hoja za mitume peke yake, wazi na zenye kusha- wishi kama zilivyokuwa zisingeweza kuondoa chuki za Wayahudi ambao walikuwa wamehimili ushahidi mwingi kiasi kile. Bali Roho Mtakatifu alisindikiza hoja zile mioyoni mwao kwa nguvu za kimbingu. Zilikuwa kama mishale yenye ncha kali ya Mwenyezi, zikiwasadikisha kuhusu hatia yao ya kutisha katika kumkataa na kumsulubisha Bwana wa utukufu. “Walipoyasikia haya wakachomwa mioyo yao, wakamwambia Petro na mitume wengine, Tutendeje, ndugu zetu? Petro akawaambia, ‘Tubuni mkabatizwe kila mmoja kwa jina lake Yesu Kristo, mpate ondoleo la dhambi zenu, nanyi mtapokea kipawa cha Roho Mtakatifu.’ ”

Petro aliwasihi watu waliosadikishwa kuwa ukweli kwamba walimkataa Kristo ni kwa sababu walikuwa wamedanganywa na makuhani na viongozi. Iwapo wangeendelea kuwategemea kwa ajili ya ushauri na kusubiri viongozi wale kumkubali Kristo ati ndipo nao wadiriki kufanya hivyo, kamwe wasingeweza kumpokea. Ingawa watu wale wenye nguvu walikiri kuwa watauwa, walikuwa ni watu wenye tamaa na bidii ya kutafuta utajiri na utukufu wa kidunia. Kamwe wasingekuja kwa Kristo ili wapate nuru. Yesu alitabiri adhabu ya kutisha ambayo ingekuja juu ya watu kwa sababu ya ukaidi wao wa kutokuamini, bila kujali ushahidi wenye nguvu waliopewa kwamba Yesu alikuwa ni Mwana wa Mungu.

Tangu wakati huu na kuendelea, lugha ya wanafunzi ilikuwa safi, sahili, na sahihi kwa maneno na matamshi, iwe wanaongea lugha ya mama yao au lugha ya kigeni. Watu hawa wa kawaida, ambao kamwe hawakuwa wamesoma katika shule yo yote ya manabii, waliwasilisha ukweli wa juu na safi kiasi cha kuwashangaza waliosikia. Wasingeweza kwenda kwa nafsi zao sehemu zote za dunia, bali walikuwapo watu katika sikukuu hizi kutoka katika kila sehemu ya dunia, nao walibeba kweli walizozipata kwenda nazo katika makazi yao mbalimbali na kuzieneza miongoni mwa watu wao, na kuwaleta waongofu kwa Kristo.

Fundisho kwa Ajili ya Siku Zetu-Tunao ushuhuda huu kuhusu uanzishaji wa kanisa la Kikristo si tu kama sehemu muhimu ya historia takatifu bali pia kama fundisho. Wote wanaolikiri jina la Kristo wanapaswa kusubiri, kukesha, na kuomba kwa moyo mmoja. Tunapaswa kuweka kando tofauti zote na kuruhusu umoja na upendo wa dhati kati yetu kuwa juu ya vyote. Ndipo maombi yetu yanapoweza kwenda juu kwa pamoja kwa Baba yetu wa mbinguni kwa imani thabiti isiyochoka. Ndipo tunaweza kusubiri kwa ajili ya utimizwaji wa ahadi kwa saburi na matumaini.

Jibu linaweza kuja kwa kasi ya ghafla na nguvu kubwa mno, au inaweza kucheleweshwa kwa siku au majuma kadhaa, na imani yetu kujaribiwa. Lakini Mungu anajua jinsi gani na lini atajibu maombi yetu. Ni sehemu yetu ya kazi kujiunganisha wenyewe na njia ya Mungu. Mungu anawajibika kwa sehemu yake ya kazi. Yeye aliyeahidi ni mwaminifu. Jambo kubwa na la muhimu kwa upande wetu ni kuwa wenye moyo na akili moja tukiweka kando husuda na hila, na kama watu wanyenyekevu wa maombi, kukesha na kungoja. Yesu, Mwakilishi wetu na aliye Kichwa chetu yuko tayari kutenda kwa ajili yetu kile alichokitenda kwa wale waliokuwa wakiomba na kukesha katika siku ya Pentekoste.

Sura ya 11—Kukana Imani

Wakati Yesu alipofunua kwa wanafunzi wake hatima ya Yerusalemu na matukio ya kuja kwake mara ya pili, pia alitabiri uzoefu wa watu wake tangu wakati ambapo angechukuliwa kutoka kwao hadi kurudi kwake katika uweza na utukufu kwa ajili ya ukombozi wao. Kutoka katika Mlima wa Mizeituni, Mwokozi aliona dhoruba zilizokuwa karibu kuanguka juu ya kanisa ambalo mitume wangelianzisha, na, akiangalia kwa kina zaidi katika siku za usoni, jicho lake liliona tufani kali, yenye nguvu ya uharibifu ambayo ilikuwa iwapige waftiasi wake katika zama zilizokuwa zinakuja za giza na mateso. Katika kauli chache fupi, zilizo muhimu kwa namna ya kutisha, alitabiri taabu ambazo kwazo watawala wa dunia hii wangelitesa kanisa la Mungu. Wafuasi wa Kristo ni lazima waipite njia ile ile ya fedheha, shutuma, na mateso ambayo Bwana wao aliipita. Chuki iliyolipuka juu ya Mkombozi wa dunia ingedhihirishwa dhidi ya wote ambao wangeliamini jina lake.

Historia ya kanisa la awali ilithibitisha usahihi wa maneno ya Mwokozi. Nguvu za dunia na kuzimu zilijipanga kupambana na Kristo kupitia kwa wafuasi wake. Upagani uliona mbele kuwa iwapo injili ingefaulu, hekalu zake na madhabahu yangefagiliwa mbali. Hivyo ulipanga majeshi yake ili kuuangamiza Ukristo. Mioto ya mateso iliwashwa. Wakristo walinyang’anywa mali zao na kufukuzwa kutoka katika makazi yao. Walistahimili “mashindano makubwa ya maumivu.” “Walijaribiwa kwa dhihaka na mapigo, naam, kwa mafungo, na kwa kutiwa gerezani; ” Waebrania 10:32; 11:36. Idadi yao kubwa walipiga muhuri ushuhuda wao kwa damu yao. Watu wakuu pamoja na watumwa, matajiri na maskini, wasomi na wasio na elimu, waliuawa kwa jinsi hiyo bila huruma.

Juhudi ya Shetani ya kutaka kuliangamiza kanisa la Kristo kwa vurugu zilikuwa ni za bure. Pambano kuu ambalo ndani yake wanafunzi wa Yesu walitoa maisha yao halikukoma pale hawa wabeba bendera waaminifu walipoanguka katika vituo vyao vya ulinzi. Kwa kuangamizwa walishinda. Watendakazi wa Mungu waliuawa, lakini kazi yake ilisonga mbele kwa uthabiti. Injili iliendelea kuenea, na idadi ya waongofu wake iliendelea kuongezeka. Ilipenya katika maeneo ambayo yalikuwa hayafikiki, hata kwa majeshi ya Kirumi. Mkristo mmoja alisema, akiwashawishi watawala wapagani waliokuwa wakiendelea na mateso: Alisema, “Mnaweza kutuua, kututesa, kutuhukumu kifo. ... Udhalimu wenu ni uthibitisho kuwa sisi hatuna hatia. ... Wala ukatili wenu ... hauwasaidii.” Huu ulikuwa ni mwito wenye nguvu wa kuwaleta wengine katika imani kwa Kristo. “Kwa kadiri mnavyotufyeka, ndivyo idadi yetu inavyoongezeka; damu ya Kristo ni mbegu.”

Maelfu walifungwa jela na kuuawa, lakini wengine walijitokeza kuchukua nafasi zao. Na wale waliouawa kwa ajili ya imani zao walihifadhiwa salama kwa Kristo. Walipigana vita vilivyo vizuri na wanapaswa kupokea taji ya utukufu pale Kristo atakapokuja. Mateso waliyoyavumilia yaliwasogeza Wakristo kila mtu karibu na mwenzake na karibu na mkombozi wao. Kielelezo cha maisha yao na ushuhuda wa vifo vyao vilikuwa ni ushuhuda wa ukweli daima; na, pale ambapo hapakutegemewa kabisa wafuasi wa Shetani walikuwa wakiacha utumishi wake na kujiunga chini ya bendera ya Kristo.

Maridhiano na Upagani-Kwa hiyo Shetani aliweka mipango yake ili kupambana kwa mafanikio zaidi dhidi ya serikali ya Mungu, kwa kuinua bendera yake ndani ya kanisa la Kikristo. Iwapo wafuasi wa Kristo wangeweza kudanganywa na kufanywa wamchukize Mungu, nguvu zao, ustahamilivu, na uthabiti vingeshindwa, na wangekuwa windo rahisi kwa Shetani.

Adui mkuu sasa alijaribu kupata kwa njia ya udanganyifu kile ambacho alishindwa kukipata kwa matumizi ya nguvu. Mateso yalikoma, na katika nafasi yake aliweka vivutio vya hatari zaidi vya ustawi upitao heshima ya kidunia. Waabudu sanamu waliongozwa kupokea sehemu ya imani ya Kikristo, huku wakikataa kweli zingine za lazima. Walikiri kumpokea Yesu kama Mwana wa Mungu na kuamini kuhusu kifo chake na ufufuo, lakini hawakusadikishwa kuhusu dhambi na hawakujisikia kuhitaji toba au badiliko la moyo. Kwa maridhiano fulani kwa upande wao, walipendekeza kwamba Wakristo pia walipaswa kufanya maridhiano, ili kwamba wote waweze kuungana katika jukwaa la imani kwa Kristo.

Sasa kanisa lilikuwa katika hatari ya kuogofya. Jela, mateso, moto, na upanga vilikuwa ni mibaraka ukilinganisha na vitu hivi. Baadhi ya Wakristo walisimama imara, wakitangaza kuwa wasingeweza kufanya maridhiano. Wengine waliwaza kuwa iwapo wangekubali au kurekebisha baadhi ya vipengele vya imani yao na kuungana na wale waliopokea sehemu ya Ukristo, ingeweza kuwa njia ya uongofu wao kamili. Huu ulikuwa ni wakati wa uchungu mkuu kwa wafuasi waaminifu wa Kristo. Chini ya kificho cha Ukristo wa kujifanya, Shetani kwa werevu alikuwa akitumia mbinu za kuingia yeye mwenyewe katika kanisa, ili kupotosha imani zao na kugeuza akili zao kutoka katika neno la ukweli.

Hatimaye sehemu kubwa ya Wakristo walishusha viwango na kutengeneza muungano baina ya Ukristo na upagani. Ingawa waabudu sanamu walidai kuwa wameongoka, na walijiunga na kanisa, bado waling’ang’ania ibada zao za sanamu, walichofanya ni kubadilisha sanamu zao za ibada kuwa sanamu za Yesu, hata za Mariamu na za watakatifii. Chachu mbaya ya ibada ya sanamu iliyoingizwa kwa njia hii katika kanisa, iliendeleza kazi yake ya uharibufu. Mafundisho ya imani yasiyoridhisha, kaida za kishirikina, na taratibu za ibada za sanamu zilijumuishwa katika imani na ibada za kanisa. Wafuasi wa Kristo walipojiunga na waabudu sanamu, dini ya Ukristo iliharibiwa na kanisa likapoteza usafi na uwezo wake. Hata hivyo, kulikuwako na baadhi, ambao hawakupotoshwa na madanganyo haya. Bado walidumisha uaminifu wao kwa Muasisi wa ukweli na kumwabudu Mungu peke yake.

Siku zote kumekuwako na makundi mawili miongoni mwa wale wanaokiri kuwa wafuasi wa Kristo. Wakati ambapo watu walioko katika kundi moja wanajifunza maisha ya Mwokozi na kujitahidi kurekebisha makosa yao na kutafuta kufanana na Kielelezo chake, wale walioko katika kundi lingine wanakataa kweli za wazi, na za kivitendo zinazoanika wazi makosa yao. Hata katika wakati wake uliokuwa bora kuliko nyakati zote, kanisa halikuwa limeundwa kabisa na watu ambao ni wakweli, wasafi, na waaminifu peke yao. Mwokozi wetu alifundisha kwamba wale ambao kwa makusudi wanajiingiza katika dhambi wasipokelewe kanisani. Lakini bado aliwaunganisha kwake watu ambao walikuwa na tabia zenye dosari, na aliwapa manufaa ya mafundisho na Kielelezo chake, ili kuwapa fursa ya kuona na kurekebisha makosa yao.

Lakini hakuna muungano baina ya Mfalme wa nuru na mfalme wa giza, na haiwezekani kuwapo muungano kati ya wafuasi wao. Pale Wakristo walipokubali kuungana na wale ambao waliongoka nusu nusu tu kutoka katika upagani, walianza kusafiri katika njia iliyoelekea mbali zaidi na ukweli. Shetani alishangilia kuwa alikuwa amefaulu katika kuwadanganya wengi miongoni mwa wafuasi wa Kristo. Ndipo alipoleta uwezo wake juu yao ili kuwaathiri zaidi, akiwachochea kuwatesa wale waliobaki kuwa waaminifu kwa Mungu. Hakuna mtu anayeweza kufahamu jinsi ya kuipinga imani ya kweli ya Kikristo zaidi ya wale ambao hapo mwanzo walikuwa watetezi wake. Hawa Wakristo walioikana imani, wakijiunga na wenzi wao waliokuwa nusu wapagani, walielekeza vita vyao dhidi ya vipengele muhimu kuliko vyote vya mafundisho makuu ya Kristo.

Wale waliotaka kuwa waaminifu waligundua kuwa ilihitaji mapambano makali sana ili kuweza kusimama thabiti dhidi ya udanganyifu na machukizo yaliyofichwa katika mavazi ya kikasisi na kuingizwa kanisani. Biblia haikukubaliwa tena kama kiwango cha imani. Fundisho la uhuru wa kidini liliitwa uzushi, na waliolishikilia walichukiwa na kushutumiwa.

Utengano wa Lazima-Baada ya mapambano makali na yaliyodumu kwa muda mrefu wale waaminifu wachache waliamua kuvunja uhusiano wote na kanisa lililokuwa limeasi iwapo bado lingekataa kujiondoa katika ubaya wote na ibada ya sanamu. Waliona kuwa utengano ulikuwa ni wa lazima kabisa ili waweze kulitii Neno la Mungu. Hawakuthubutu kuvumilia makosa yaliyokuwa ni ya kufisha roho zao wenyewe na hivyo kuweka mfano ambao ungehatarisha imani ya watoto wao na watoto wa watoto wao. Ili kupata amani na umoja, walikuwa tayari kufanya mapatano yo yote yanayokubaliana na kuwa wakweli kwa Mungu, bali walijisikia kuwa hata amani ingekuwa ni ghali mno iwapo ingemaanisha kutoa kafara ya kanuni. Iwapo amani ingekuja kwa kulegeza msimamo wa ukweli na haki, basi acha pawepo na tofauti, na hata vita. Lingekuwa jambo la manufaa kwa kanisa na dunia iwapo kanuni zile zilizowashawishi wale waumini thabiti zingeamshwa katika mioyo ya watu waliokiri kuwa wa Mungu.

Mtume Paulo anatangaza kuwa “wote wapendao kuishi maisha ya utauwa katika Kristo Yesu wataudhiwa.” 2Timotheo 3:12. Kwa nini basi kwa sehemu kubwa inaonekana kuwa mateso yamelala? Sababu pekee ni kwamba kanisa limepatana na kawaida ya dunia, na kwa sababu hiyo haiwezi kuamsha upinzani wo wote. Dini iliyoko katika wakati wetu huu si dini yenye sifa safi na takatifu ambayo ilikuwa ni sifa za imani ya Kikristo katika siku za Kristo na mitume wake. Ni kwa sababu pekee ya roho ya maridhiano na dhambi, kwamba kweli kuu za Neno la Mungu hazizingariwi, kwa sababu kuna utauwa kidogo mno katika kanisa, ndio maana Ukristo kwa hakika unapendwa kiasi hicho na dunia. Hebu na pawepo na uamsho wa imani na nguvu ya kanisa la kwanza, na roho ya mateso itahuishwa na mioto ya mateso itawashwa tena.

Siri ya Uovu

Katika barua ya pili kwa Wathesalonike, mtume Paulo alitabiri uasi mkuu ambao ungekuwa na matokeo ya kuanzishwa kwa mamlaka ya upapa. Alitangaza kuwa siku ya Kristo isingekuja “usipokuja kwanza ule ukengeufu; akafunuliwa yule mtu wa kuasi, mwana wa uharibifu; yule mpingamizi, ajiinuaye nafsi yake juu ya kila kiitwacho Mungu ama kuabudiwa; hata yeye mwenyewe kuketi katika hekalu la Mungu, akijionyesha nafsi yake kana kwamba yeye ndiye Mungu.” Na zaidi, mtume huyu anawaonya waumini wenzake kuwa “ile siri ya kuasi hivi sasa inatenda kazi.” 2Wathesalonike 2:3,4, 7. Hata katika muda ule wa miaka ya awali aliona, yakilinyemelea kanisa, makosa yale ambayo yangeandaa njia kwa ajili ya kujitokeza kwa Upapa.

Kidogo kidogo, mwanzoni kwa siri na kimya kimya na kisha kwa uwazi zaidi kadiri ilivyozidi katika nguvu na kupata udhibiti wa akili za wanadamu, siri ya uovu ilitenda kazi yake ya udanganyifu na kufuru. Karibu bila kutambuliwa desturi za upagani ziliingia katika kanisa la Kikristo. Roho ya mapatano na makubaliano iliachwa kwa muda ili kupisha mateso makali ambayo kanisa lilistahimili chini ya upagani. Lakini mateso yalipokoma, na Ukristo kuingia katika viwanja na ikulu za wafalme, uliweka kando usahili wa unyenyekevu wa Kristo na mitume na kutwaa majivuno na kiburi cha makuhani na watawala wa kipagani, na mahali pa matakwa ya Mungu uliweka nadharia na mapokeo ya wanadamu. Uongofu wa jina tu wa Kostantino katika sehemu ya awali ya kame ya nne ulisababisha furaha kuu, na dunia, ikiwa imevikwa mavazi ya haki, ilitembea kuingia kanisani. Sasa kazi ya uharibifu iliendelea kwa kasi. Upagani, ukiwa unaonekana kushindwa, ulikuwa ndio mshindi. Roho yake ilitawala kanisa. Mafundisho yake, taratibu za ibada, na ushirikina wake vilijumuishwa katika imani na ibada ya waliokiri kuwa wafuasi wa Kristo.

Maridhiano haya kati ya upagani na Ukristo yalikuwa na matokeo ya kujitokeza kwa mtu wa kuasi aliyetabiriwa katika unabii kuwa anapinga na kujiinua juu ya Mungu. Mfumo ule mkubwa wa dini ya uongo ni kazi ya mikono ya uwezo wa Shetani-ukumbusho wa juhudi zake za kujiweka mwenyewe katika kiti cha enzi na kuitawala dunia kulingana na mapenzi yake.

Moja ya mafundisho yanayoongoza ya Urumi ni kwamba papa ni kiongozi anayeonekana wa kanisa la Kristo ulimwenguni mwote, akiwa amevikwa madaraka ya juu kabisa juu ya makasisi na wachungaji katika sehemu zote za dunia. Zaidi ya hili, papa amejichukulia na kujiita majina halisi ya Mungu.

Shetani alijua vyema kuwa Maandiko Mataka- tifu yangewawezesha watu kutambua udanganyifu wake na hivyo kuhimili uwezo wake. Ilikuwa ni kwa Neno ambapo hata Mwokozi wa ulimwengu aliweza kupinga mashambulizi yake. Katika kila shambulio Kristo aliwasilisha ngao ya ukweli wa milele, akisema, “Imeandikwa.” Kwa kila pendekezo la adui alijibu kwa hekima na uwezo wa Neno. Ili Shetani adumishe ushawishi wake kwa watu na kujitwalia mamlaka ya kipapa bila haki, ni lazima awaweke katika ujinga wa kutoyaelewa Maandiko. Biblia ingemtukuza Mungu na kuwaweka wanaume na wanawake wenye ukomo katika nafasi yao stahili. Kwa sababu hii, kweli zake takatifu ni lazima zifichwe na kukomeshwa. Mantiki hii ilikubaliwa na kanisa la Kirumi. Kwa miaka mamia lilipiga marufuku usambazaji wa Biblia. Watu walikatazwa kuisoma au kuwa nayo katika nyumba zao, na makasisi na maaskofu wapotovu walitafsiri mafundisho yake ili kulinda madai yao. Kwa njia hii papa alitokea kuonekana kana kuwa anakubalika karibia ulimwenguni kote kama naibu wa Mungu duniani, ambaye amepewa mamlaka ya juu kabisa juu ya kanisa na serikali.

Kubadilishwa Sheria na Nyakati - Baada ya kuondolewa kigundua makosa, Shetani alitenda kama apendavyo. Unabii ulitangaza kuwa upapa ungekusudia “kubadili majira na sheria” Danieli 7:25. Kazi hii hakuchelewa kuijaribu. Ili kuwapa waongofu kutoka katika upagani kitu mbadala cha kuabudu sanamu, na hivyo kukuza ukubali wao wa Ukristo kijina tu, ibada ya kuabudu sanamu na kumbukumbu za watakatifu wa zamani ziliingizwa polepole katika ibada ya Kikristo. Amri ya baraza kuu hatimaye ilithibitisha mfumo huu wa ibada ya sanamu. Katika kukamilisha kazi hii ovu, Rumi ilithubutu kufuta kutoka katika sheria ya Mungu amri ya pili, ambayo inakataza ibada ya sanamu, na kuigawanya amri ya kumi, ili kudumisha idadi.

Roho ya maridhiano na upagani ilifungua njia kwa ajili yakuidharau zaidi mamlakaya Mbingu. Shetani aliigeuza amri ya nne pia, na kukusudia kuiweka kando Sabato ya awali, siku ambayo Mungu aliibariki na kuitakasa, na badala yake kuitukuza siku kuu iliyoshehenekewa na wapagani kama “siku ya kuheshimiwa ya jua.” Badiliko hili mwanzoni halikujaribiwa waziwazi. Katika kame za awali Wakristo wote waliitunza Sabato ya kweli. Walikuwa na wivu kwa ajili ya heshima ya Mungu, na, huku wakiamini kuwa sheria yake haibadiliki, kwa bidii walitunza utakatifu wa maagizo yake. Lakini Shetani alitenda kwa werevu mno kupitia kwa wakala wake ili kutimiza kusudi lake. Ili kuelekeza macho na fikra za watu juu ya Jumapili, ilifanywa kuwa sikukuu kwa ajili ya heshima ya ufufuko wa Kristo. Huduma za kidini zilifanyika katika siku hii, lakini tena ilichukuliwa kuwa siku ya mapumziko, na Sabato bado ilitunzwa kwa utakatifu.

Wakati ambapo alikuwa bado mpagani, Konstantino alitoa amri iliyoelekeza utunzaji wa Jumapili kama sikukuu ya taifa katika Himaya yote ya Kirumi. Baada ya uongofu wake alibaki kuwa mtetezi mkuu wa Jumapili, na ndipo aliposhurutisha utiifu wa amri yake ya kipagani kwa ajili ya maslahi ya imani yake mpya. Lakini heshima iliyopewa siku hii bado haikutosheleza kwa wakati ule kuwazuia Wakristo kuiheshimu Sabato ya kweli kuwa takatifu kama alivyo Bwana. Hatua nyingine lazima ichukuliwe: sabato ya uongo lazima iinuliwe kuwa sawa na ile ya kweli. Miaka michache baada ya Konstantino kutoa amri yake, Askofu wa Rumi aliipa jina Jumapili na kuiita siku ya Bwana. Kwa njia hii pole pole watu walianza kuiona kuwa ilikuwa na kiwango fulani cha utakatifu. Lakini bado Sabato ya mwanzo ilitunzwa.

Mdanganyifu mkuu alikuwa bado hajakamilisha kazi yake. Alidhamiria kuuweka ulimwengu wa Kikristo chini ya bendera yake na kutumia uwezo wake kupitia kwa naibu wake, papa mwenye kujisifu aliyedai kuwa ni mwakilishi wa Kristo.Kupitia kwa wapagani walioongoka nusunusu, maaskofu wenye tamaa ya makuu, na washiriki wa kanisa wenye kuipenda dunia alikamilisha kusudi lake. Mara kwa mara mabaraza makuu yalifanyika, ambapo watu wenye vyeo kanisani walikusanyika kutoka duniani kote. Karibu katika kila baraza Sabato ambayo Mungu aliianzisha ilikandamizwa chini kidogo wakati Jumapili ilitukuzwa kwa kiwango hicho hicho. Hivi ndivyo ambavyo sikukuu ya kipagani hatimaye ilikuja kuheshimiwa kama taasisi ya Mungu na huku Sabato ya Biblia ilitangazwa kuwa kumbusho la dini ya Kiyahudi, na watunzaji wake wakatangazwa kuwa wamelaaniwa.

Mwasi mkuu alifanikiwa katika kujiinua nafsi yake “juu ya kila kiitwacho Mungu ama kuabudiwa.” 2 Wathesalonike 2:4. Alithubutu kuibadili amri pekee ya sheria ya Mungu ambayo kwa dhahiri inawaelekeza wanadamu wote kwa Mungu wa kweli aliye hai. Katika amri ya nne Mungu anadhihirishwa kama Mwumbaji wa mbingu na nchi, jambo linalomtofautisha na miungu yote ya uongo. Ilikuwa ni kwa ajili ya kuwa ukumbusho wa kazi ya uumbaji ndio maana siku ya saba ilitakaswa kama siku ya pumziko kwa ajili ya mwanadamu. Ilikusudiwa daima kumweka Mungu aliye hai akilini mwa wanadamu kama chimbuko la kila kitu na lengo la kicho na ibada. Shetani anajaribu kuwaondoa watu kutoka katika kuwajibika kwao kwa Mungu na kutoka katika utii wa sheria yake. Kwa hiyo anaelekeza juhudi zake mahususi dhidi ya amri moja ambayo inaelekeza kwa Mungu kama Mwumbaji.

Waprotestanti kwa sasa wanasisitiza kuwa kufufuka kwa Yesu katika siku ya Jumapili kuliifanya kuwa Sabato ya Wakristo. Lakini ushahidi wa Maandiko unakosekana. Si mitume wala Kristo walio ipa heshima kama hiyo siku ya kwanza ya juma. Utunzaji wa Jumapili kama taasisi ya Kikristo ina chimbuko lake katika ile “siri ya kuasi” ambayo ilianza kazi yake hata katika siku za Paulo. Ni lini na wapi Bwana alimuasili huyu mtoto Upapa? Ni sababu zipi za kweli zinaweza kutolewa kwa ajili ya badiliko ambalo juu yake Maandiko yamenyamaza kimya?

Katika kame ya sita Upapa ulikuwa umeimarika. Kiti chake cha utawala kilijikita katika majiji makubwa, na Askofu wa Rumi alitangazwa kuwa kiongozi wa kanisa lote. Upagani ulitoa nafasi kwa Upapa. Joka alikuwa amempa mnyama “nguvu zake na kiti chake cha enzi na uwezo mwingi.” Ufunuo 13:2. Na sasa ilianza miaka 1260 ya ukandamizaji wa kipapa iliyotabiriwa katika unabii wa Danieli na Yohana. (Danieli 7:25; Ufunuo 13:5-7.) Wakristo walilazimishwa kuchagua kati ya kuachia uaminifu wao na kukubali taratibu za kidini na ibada za kipapa, au kupoteza maisha yao katika vyumba vya jela, au kukubali kifo kwa njia ya kitanda cha mateso, moto, au kukatwa kichwa kwa shoka. Sasa yalitimizwa maneno ya Yesu, “Nanyi mtasalitiwa na wazazi wenu, na ndugu zenu, na jamaa zenu, na rafiki zenu, nao watawafisha baadhi yenu. Nanyi mtachukiwa na watu wote kwa ajili ya jina langu.” Luka 21:16, 17. Mateso dhidi ya waaminifu yalianza kwa hasira kubwa kuliko wakati mwingine wo wote uliotangulia, na dunia iligeuka kuwa uwanja mkubwa wa vita. Kwa miaka mamia kadhaa kanisa la Kristo lilipata kimbilio lake katika upweke na giza. Nabii alisema, “Yule mwanamke akakimbilia nyikani, ambapo ana mahali palipotengenezwa na Mungu, ili wamlishe huko muda wa siku elfu na mia mbili na sitini.” Ufunuo 12:6.

Zama za Giza-Kuinuka kwa Kanisa la Kirumi kwenye madaraka kuliashiria mwanzo wa Zama za Giza. Kadiri nguvu zake zilivyoongezeka, giza lilizidi kuwa nene. Imani iliondolewa kutoka kwa Kristo, msingi wa kweli, kwenda kwa papa wa Rumi. Badala ya kumtumainia Mwana wa Mungu kwa ajili ya msamaha wa dhambi na kwa ajili ya wokovu wa milele, watu walimwangalia papa na makasisi na maaskofu ambao aliwapa mamlaka. Walifundishwa kuwa papa ndiye mpatanishi wao, na kwamba hakuna mtu ambaye angeweza kumkaribia Mungu isipokuwa kupitia kwake, na zaidi kwamba alikuwa akisimama mahali pa Mungu kwa ajili yao, na kwa hiyo lazima atiiwe kabisa. Mchepuko kutoka katika masharti yake ilikuwa ni sababu ya kutosha kusababisha adhabu kali mno kutekelezwa katika miili na roho za wakosaji.

Kwa hiyo akili za watu ziligeuzwa mbali kutoka kwa Mungu kwenda kwa wanadamu wenye kuweza kutenda makosa, watenda maovu, na wasio na huruma-na zaidi ya hayo, kwa mfalme wa giza mwenyewe, ambaye alitekeleza mamlaka yake kupitia kwao. Dhambi ilivikwa vazi la utauwa. Wakati maandiko yanapokomeshwa, na wanadamu wanafikia kuj ichukulia kuwa wenye mamlaka ya juu kabisa, basi tutegemee ufisadi, udanganyifu, na uovu unaodhalilisha. Sambamba na kuinua sheria na mapokeo ya wanadamu ulikuja uharibifu ule ambao siku zote ni matokeo ya kuweka kando sheria ya Mungu.

Siku za Hatari Kubwa -Hizo zilikuwa ni siku za hatari kubwa kwa kanisa la Kristo. Wabeba viwango vya kweli waaminifu walikuwa wachache. Ingawa ukweli haukuachwa bila washuhudiaji, bado kwa nyakati fulani ilielekea kuwa uovu na ushirikina vingekuwa na ushindi kamili, na dini ya kweli ingeondolewa duniani. Kanisa lilisahau injili, lakini desturi za dini ziliongezeka, na watu walilemewa na masharti makali.

Walifundishwa siyo tu kumwangalia papa kama mpatanishi wao bali pia kutumainia kazi zao wenyewe kuweza kulipia fidia ya dhambi. Hija za safari ndefii, matendo ya malipizi-kitubio, ibada za kumbusho za watakatifu, ujenzi wa makanisa, mahali patakatifu, madhabahu, ulipaji wa fedha nyingi kwa kanisa-haya na matendo mengine mengi yanayofanana nayo yaliagizwa ili kuepusha hasira ya Mungu au kupata fadhila yake, kana kwamba Mungu alikuwa ni kama wanadamu, kuweza kughadhabishwa na mambo madogo madogo, au kutulizwa kwa zawadi na matendo ya toba!

Kame zilizofuata zilishuhudia ongezeko la daima la makosa katika mafundisho yaliyoagizwa kutoka Rumi. Hata kabla ya kuanzishwa kwa Upapa, mafundisho ya wanafalsafa wapagani yalipewa msisitizo na kuleta athari zake kanisani. Wengi waliokiri uongofu bado waling’ang’ania kanuni za falsafa za kipagani, na siyo tu kuendelea kuijifunza bali pia waliisukumiza kwa wengine kama njia ya kupanua mvuto wao kwa wapagani. Hii iliingiza kosa kubwa katika imani ya Kikristo. Kosa lililojitokeza miongoni mwa haya lilikuwa ni imani juu ya kutokufa kwa mtu na kuendelea kwake kuwa na fahamu baada ya kufa. Fundisho hili liliweka msingi ambao juu yake Rumi ilijenga ibada ya kuomba kwa watakatifu, na ibada ya bikira Maria. Kutoka katika hili pia ulichipuka uzushi juu ya mateso ya milele kwa wale wanaokufa bila kutubu, ambao ulijumuishwa mapema katika imani ya kipapa.

Mambo haya yaliandaa njia kwa ajili ya kuingiza hila nyingine ya upagani, ambayo Rumi iliita toharani (purgatori), na kuitumia kuwaogofya umati mkubwa uliodanganyika na washirikina. Mafundisho haya ya uongo yalidai kuwapo kwa mahali pa mateso ambapo roho za wale ambao hawakupewa hukumu ya mauti ya milele wangeteseka kwa ajili ya dhambi zao, na ambapo kutoka huko, baada ya kutakaswa uchafu, wanapokelewa mbinguni.

Bado uzushi mwingine ulihitajika ili kuiwezesha Rumi kunufaika kutokana na hofu na maovu ya waumini wake. Fundisho la msamaha wa kipapa lilitimiza hitaji hili. Msamaha kamili wa dhambizilizopita, za sasa, na zijazo-na kufunguliwa kutoka katika mateso yote na adhabu walizozipata kuliahidiwa kwa wote ambao wangejiorodhesha katika vita vya kipapa vya kueneza utawala wake wa kidunia, kuwaadhibu maadui zake, au kuwaangamiza wale waliothubutu kukana ukuu wake wa kiroho. Watu walifundishwa pia kuwa kwa malipo ya fedha kwa kanisa wangeweza kujiweka huru kutoka katika dhambi na kuweka huru roho za rafiki zao waliokufa ambao walikuwa katika moto wa mateso. Kwa jinsi hii Rumi ilijaza hazina zake na kupata utukufu, anasa, na uovu wa wawakilishi wenye kujifanya, wa Yeye ambaye hakuwa na mahali pa kulaza kichwa chake.

Agizo la Kimaandiko la meza ya Bwana lilibadilishwa na kafara za miungu za misa. Makasisi walijifanya kuwa wanabadilisha mkate na mvinyo kuwa mwili na damu halisi ya Kristo. Kwa kiburi cha kukufuru walidai waziwazi kuwa na uwezo wa “kumuumba Mwumbaji wao.” Ili kuepuka kifo, Wakristo wote walitakiwa kukiri imani yao katika uzushi huu wa kutisha wenye kuitukana mbingu. Wale waliokataa walichomwa moto.

Adhuhuri ya Upapa ilikuwa ni usiku wa manane kwa maadili ya kidunia. Maandiko Matakatifu yalikaribia kutoeleweka, si tu kwa watu, bali pia kwa makasisi. Kama Mafarisayo wa zamani, viongozi wa kanisa walichukia nuru ambayo ingedhihirisha dhambi zao. Wakiwa wameondoa sheria ya Mungu, kipimo cha haki, walitumia mamlaka yasiyo na kikomo na kutenda uovu bila kuzuiwa. Dhuluma, uchoyo, na uasherati vilishamiri. Wala watu hawakurudi nyuma katika kutenda uhalifu wo wote ambao ungeweza kuwapa mali au cheo. Ikulu za mapapa na maaskofu zilikuwa ni eneo la ufisadi (zinaa, uasherati, ulevi) wa kuchukiza kuliko vyote. Baadhi ya mapapa waliotawala walikuwa na hatia za uhalifu wa kuchukiza kiasi kwamba watawala wa kiraia walijaribu kuwapindua hawa wenye vyeo vikuu kanisani wakiwa kama majitu ya kutisha maovu kiasi cha kutoweza kuvumiliwa kuendelea kukalia kiti cha enzi. Kwa kame kadhaa hapakuwapo na maendeleo katika kujifunza, sanaa, na ustaarabu. Kupooza kimaadili na kiakili kulianguka juu ya mataifa ya Kikristo.

Sura ya 12—Patakatifu

Matengenezo ya Waprotestanti yaliinuka ili kushughulikia makosa mengiya Rumi. Wanamate- ngenezo hao walichukua pia masuala mengine amhayo waliyapata katika Maandiko Matakatifu, lakiniyalikuwa yamepuuzwa kwa muda mrefu. Mnamo karne ya 19, mvuto kuhusu kuja kwa Kristo mara ya pili ulikuwa ukiongezeka miongoni mwa wanafunzi wa Biblia wa madhehebu na nchi mbalimbali. Wengi walitarajia tukio hilo kuonekana katika nusu ya kwanza ya karne hiyo. Vuguvugu hili lilikuwa na nguvu zaidi hasa nchini Marekani, ambapo wafuasi wake walikuja kufahamika kama ‘Waadventista. ” Kulingana na unabii wa wakati wa Danieli 8:14 kuhusu kutakaswa kwa patakatifu, walitarajia kuwa Yesu angekuja na kuitakasa dunia mnamo mwaka 1844. Wakati jambo hili lilipokosa kutokea, baadhi yao waliichunguza Biblia ili kujua ni kwa nini haikuwa hivyo.

Patakatifu pa Mbinguni na pa Duniani-Katika uchunguzi wao wanafunzi hawa wa Biblia wenye bidii walijifunza kuwa patakatifu pa duniani, ambapo Musa alipajenga kwa agizo la Mungu kulingana na mfano aliooneshwa juu ya Mlima Sinai, palikuwa “ndiyo mfano wa wakati huu uliopo sasa; wakati huo sadaka na dhabihu zinatolewa.” Waebrania 9:9. Walijifunza kuwa sehemu zake mbili takatifu zilikuwa ni “nakala za mambo yaliyo mbinguni”; ambapo Kristo Kuhani Mkuu wetu, ni “mhudumu wa patakatifu, na wa ile hema ya kweli, ambayo Bwana aliiweka wala si mwanadamu”; na kwamba “Kristo hakuingia katika patakatifu palipofanyika kwa mikono, ndio mfano wa patakatifu halisi; bali aliingia mbinguni hasa, aonekane sasa usoni pa Mungu kwa ajili yetu;” Waebrania 9:23; 8:2; Waebrania 9:24.

Patakatifu pa mbinguni, ambapo Kristo anahudumu kwa niaba yetu, ndio patakatifu pa kwanza ambapo patakatifu palipojengwa na Musa palikuwa ni nakala yake. Kama patakatifu pa duniani palivyokuwa na vyumba viwili, patakatifu na patakatifu mno, ndivyo ambavyo pana vyumba viwili katika patakatifu pa mbinguni. Na sanduku la agano linalobeba sheria ya Mungu, madhabahu ya kufukizia uvumba, na vifaa vingine vya huduma vilivyokuwa vinapatikana katika patakatifu pa duniani, pia vina nakala katika patakatifu pa mbinguni. Katika njozi takatifu mtume Yohana aliruhusiwa kuingia mbinguni, na pale aliona kinara cha taa, na madhabahu ya kufikizia uvumba, na kisha “Hekalu la Mungu lililoko mbinguni” lilipofunguliwa, aliona pia “sanduku la agano lake.” Ufunuo 4:5; 8:3; Ufunuo 11:19.

Wale waliokuwa wakitafuta ukweli walipata uthibitisho usiopingika kwamba kuna patakatifu huko mbinguni. Musa alijenga patakatifu pa duniani kulingana na mfano aliooneshwa. Paulo alitangaza kuwa mfano ule ulikuwa ni hema ya kweli, ambayo ipo mbinguni (Waebrania 8:2, 5). Yohana alishuhudia kuwa aliiona mbinguni.

Mwishoni mwa siku 2,300, mnamo mwa 1844, hapakuwa na patakatifu duniani kwa kame nyingi. Kwa hiyo, ni lazima patakatifu pa mbinguni ndipo palipooneshwa katika tangazo husika, “Hata nyakati za jioni na asubuhi elfu mbili na mia tatu; ndipo patakatifu patakapotakaswa.” (Danieli 8:14). Lakini ingewezekanaje patakatifu pa mbinguni kutakaswa? Wakigeukia tena Maandiko, wanafunzi wa unabii walijifunza kuwa utakasaji huu haukuwa wa uondoaji wa uchafu halisi, kwa kuwa ulikuwa ukamilishwe kwa damu, kwa hiyo ni lazima kuwe ni kutakaswa kutokana na dhambi. Mtume anasema: “Basi ilikuwa sharti nakala za mambo yaliyo mbinguni zisafishwe kwa hizo [damu za wanyama], lakini mambo ya mbinguni yenyewe yasafishwe kwa dhabihu zilizo bora kuliko hizo [yaani, damu ya thamani ya Kristo].” Waebrania 9:23.

Ili kupata ufahamu zaidi kuhusu utakasaji ambao unabii unauelezea, walihitaji kuelewa huduma za patakatifu pa mbinguni. Wangeweza tu kujifunza hili kwa kuangalia huduma za patakatifu pa duniani, kwa sababu Paulo anasema kuwa makuhani waliohudumu pale walitumika kama “mfano na kivuli cha mambo ya mbinguni,” Waebrania 8:5.

Kutakaswa kwa Patakatifu-Kama ambavyo dhambi za watu zilihamishwa, kimfano, hadi patakatifu pa duniani kwa njia ya damu ya sadaka ya dhambi, ndivyo ambavyo kwa kweli, dhambi zetu zinahamishiwa katika patakatifu pa mbinguni kupitia kwa damu ya Kristo. Na kama utakaso wa mfano wa duniani ulivyokamilishwa kwa kuondolewa kwa dhambi zilizopachafua patakatifu, ndivyo ambavyo utakasaji halisi wa patakatifu pa mbinguni unapaswa kutimilizwa kwa uondoaji, au ufutaji wa dhambi ambazo kumbukumbu zake zimeandikwa pale. Hii inahitaji kuchunguzwa kwa vitabu vya kumbukumbu ili kuthibitisha ni nani, ambao kupitia toba ya dhambi na imani katika Kristo, wanastahili kupata manufaa ya upatanisho wake. Kwa hiyo utakasaji wa patakatifu unahusisha kazi ya hukumu ya upelelezi. Kazi hii ni lazima ifanyike kabla ya kuja kwa Kristo ili kuwakomboa watu wake, kwa sababu pale atakapokuja, ujira wake utakuwa pamoja naye ili kumpa kila mmoja sawasawa na kazi zake. (Ufunuo 22:12).

Hivyo, wale walioifuata nuru inayozidi kung’aa ya neno la unabii waliona kuwa badala ya kuja duniani mwishoni mwa siku 2,300 mnamo mwaka 1844, Kristo aliingia katika patakatifu pa patakatifu pa hekalu la mbinguni, mbele za Mungu, ili kutekeleza kazi ya mwisho ya upatanisho, katika kujiandaa na ujio wake.

Ujumbe Makini-Wakati Kristo alipoingia katika patakatifu pa patakatifu pa hekalu la mbinguni ili kutekeleza kazi ya mwisho ya upatanisho, aliwakabidhi watumishi wake ujumbe wa mwisho wa rehema unaopasa kutolewa kwa ulimwengu. Huu ni ujumbe wa onyo wa malaika wa tatu wa Ufunuo 14. Nabii anaona kuwa mara tu baada ya kutangazwa kwake, Mwana wa Adamu atakuja kwa utukufu ili kuvuna mavuno ya ulimwengu.

Onyo la kuogofya kuliko yote yaliyowahi kutolewa kwa wanadamu linapatikana katika ujumbe wa malaika wa tatu (Ufunuo 14:9-12). Ni lazima iwe ni dhambi ya kutisha ambayo inasababisha kumwagwa kwa ghadhabu ya Mungu isiyochanganywa na rehema. Watu hawapaswi kuachwa gizani kuhusu jambo hili muhimu. Onyo dhidi ya dhambi hili halina budi kutolewa kwa ulimwengu kabla ya kuja kwa hukumu za Mungu, ili wote wajue ni kwa nini hukumu hizi ni lazima zitolewe na waweze kuwa na fursa ya kuziepuka.

Katika suala la pambano kuu, makundi mawili yaliyo dhahiri, na yanayotofautiana yanajitokeza. Katika kundi moja kuna kila mtu ambaye atamsujudu “huyo mnyama na sanamu yake, na kuipokea chapa katika kipaji cha uso wake, au katika mkono wake,” na hivyo wanajiletea juu yao hukumu za kutisha zilizotangazwa na malaika wa tatu. Kundi lingine, likiwa kinyume kabisa na dunia, ni la wale “wazishikao amri za Mungu, na imani ya Yesu.” Ufunuo 14:9, 12.

Sura ya 13—Wokovu

Katika sura hii na zile zinazofuata, mwandishi anaandika kuhusu mambo ambayo bado yako katika siku za mbele, lakini mara nyingi ameyaeleza kwa kutumia wakati uliopita, kama vile shahidi aliyeona kwa macho anavyosimulia matukio aliyoyaona.

Kufungwa kwa Rehema

Wakati ujumbe wa malaika wa tatu ulipokuwa ukifungwa, uweza wa Mungu ulikuwa juu ya watu wake. Walikuwa wamekamilisha kazi yao na sasa walikuwa tayari kwa ajili ya saa ya jaribio iliyokuwa mbele yao. Walikuwa wamepokea mvua ya masika, au burudiko kutoka katika kuwapo kwa B wana, na ushuhudaulio hai ulikuwa umehuishwa. Onyo kuu la mwisho lilisikika kila mahali, na lilikuwa limewachochea na kuwakasirisha wakazi wa dunia ambao hawakuwa tayari kuupokea ule ujumbe.

Malaika walikuwa wakifanya haraka kwenda na kurudi kutoka mbinguni. Malaika mwenye kidau cha wino wa mwandishi kiunoni alirudi kutoka duniani na kutoa taarifa kwa Yesu kuwa kazi yake ilikuwa imekamilika, na kwamba waliookolewa walikuwa wamehesabiwa na kutiwa muhuri. Ndipo Yesu, ambaye wakati huo alikuwa akihudumu mbele ya sanduku la agano lililo na Amri Kumi, alitupa chini chetezo. Akainua mikono yake juu, na kwa sauti kuu alisema, “Imekwisha.” Na malaika wote wakaweka chini taji zao wakati Yesu alipokuwa akitoa tangazo hili lenye kutisha, “Mwenye kudhulumu na azidi kudhulumu; na mwenye uchafu na azidi kuwa mchafu; na mwenye haki na azidi kufanya haki; na mtakatifu na azidi kutakaswa.” Ufunuo 22:11.

Kesi ya kila mtu ilikuwa imekwisha kuhukumiwa kwa uzima au mauti. Wakati Yesu alipokuwa akihudumu katika patakatifu, hukumu ilikuwa ikiendelea kwa watakatifu waliokufa, na kisha kwa watakatifu walio hai. Kristo alikuwa amepokea ufalme wake, akiisha kufanya upatanisho kwa ajili ya watu wake na kufuta dhambi zao. Raia wa ufalme walikuwa wamebainishwa. Arusi ya Mwana-Kondoo ilikamilishwa. Na ufalme, na ukuu wa ufalme chini ya mbingu yote, alipewa Yesu na warithi wa wokovu, na Yesu alikuwa atawale kama Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana.

Yesu alipokuwa akitoka katika patakatifu mno, kengele za vazi lake zilisikika; na alipokuwa akiondoka, wingu la giza liliwafunika wakazi wa dunia. Ndipo hapakuwapo tena na mpatanishi baina ya wanadamu wenye hatia na Mungu aliyekosewa. Wakati Yesu alipokuwa akisimama kati ya Mungu na wanadamu wenye hatia, kizuizi kilikuwa juu ya watu, lakini alipotoka katikati ya wanadamu na Baba, kizuizi kile kiliondolewa, na Shetani alikuwa na udhibiti wote juu ya wale waliokataa kutubu.

Isingewezekana mapigo kumwagwa wakati Yesu alipokuwa akihudumu katika patakatifu, lakini kazi yake pale ilipomalizika na utetezi wake kukoma, hakuna cho chote cha kuzuia ghadhabu ya Mungu, nayo inakuja kwa ukali juu ya kichwa kisichositiriwa cha mdhambi mwenye hatia, ambaye alipuuzia wokovu na kuchukia maonyo. Katika saa ile ya kuogofya, baada ya kufungwa kwa upatanisho wa Yesu, watu wa Mungu, ambao Biblia inawaita watakatifu, walikuwa wakiishi mbele za Mungu bila kuwa na mtetezi. Kila kesi ilikuwa imeamuliwa, na kila kito cha thamani kuhesabiwa.

Kuchelewa Mno!-Kisha Yesu alivua mavazi yake ya kikuhani na kuvaa joho la kifalme. Juu ya kichwa chake palikuwa na taji nyingi sana, taji juu ya taji. Akiwa amezungukwa na jeshi la malaika, aliondoka mbinguni. Mapigo yalikuwa yakianguka juu ya wakazi wa dunia. Baadhi walimkana Mungu hadharani na kumlaani. Wengine walikimbia kwa watu wa Mungu na kuomba kufundishwa jinsi ya kuepuka hukumu zake. Lakini watakatifu hawakuweza kuwasaidia kitu cho chote. Chozi la mwisho kwa ajili ya wenye dhambi lilikuwa limemwagwa, ombi la mwisho la kuugua limekwisha kutolewa, mzigo wa mwisho kubebwa, na onyo la mwisho lilikuwa limetolewa. Sauti tamu ya rehema haikuwa inawaalika tena. Wakati watakatifu, pamoja na mbingu yote, walipokuwa wanashughulikia wokovu wao, wao wenyewe hawakuwa wakijali. Uzima na mauti viliwekwa mbele yao. Wengi walitamani uzima lakini hawakufanya juhudi yo yote kuupata. Hawakuchagua uzima, na sasa haloikuwa na damu ya upatanisho ya kumtakasa mwenye hatia, hakuna Mwokozi mwenye huruma wa kuwaombea na kusihi, “Mhurumie, mhurumie mwenye dhambi kwa kitambo kidogo.” Mbingu yote iliungana na Yesu pale waliposikia maneno ya kuogofya, “Imetimia! Imekwisha!” mpango wa wokovu ulikuwa umekamilika, lakini ni wachache tu waliokuwa wamechagua kuukubali. Na ile sauti tamu ya rehema ilipokuwa ikififia na kutoweka, hofu na utisho viliwashika waovu. Kwa uwazi wa kutisha walisikia maneno, “Mmechelewa mno! Mmechelewa mno!” Wengi wa waovu walikasirishwa mno na mateso yaliyotokana na madhara ya mapigo kwa maumivu ya kutisha. Wazazi walikuwa wakiwalaumu watoto wao kwa uchungu, na watoto waliwalaumu wazazi wao, akina kaka waliwalaumu dada zao na akina dada waliwalaumu kaka zao. Sauti kubwa za kuomboleza zilisikika kutoka kila upande: “Ni wewe ndiwe ulinizuia nisipokee ukweli ambao ungeliniokoa kutokana na saa hii ya kutisha.” Watu waliwageukia wachungaji wao kwa chuki kali na kuwashutumu, wakisema, “Hamkutuonya. Mlituambia kuwa dunia yote ingeongoka, na mkasema kwa sauti kuu, Amani, amani, ili kunyamazisha hofu iliyokuwa imeamshwa. Hamkutwambia kuhusu saa hii; na wale waliotuonya juu yake mliwatangaza kuwa ni wazushi na watu waovu, ambao wangetuharibu.” Lakini wachungaji wale hawakuepuka ghadhabu ya Mungu. Maumivu yao yalikuwa mara kumi zaidi kuliko yale ya watu wao.

Wakati wa Taabu ya Yakobo

Watakatifu waliondoka mijini na vijijini na kujikusanya pamoja katika makundi makundi, na kuishi katika sehemu pweke kabisa. Malaika waliwapatia chakula na maji, wakati ambapo waovu walikuwa wakiteseka kwa njaa na kiu. Watu wakuu wa dunia walishauriana pamoja, na Shetani na malaika zake walishughulika kuwazunguka. Nakala za andiko zilitawanywa katika sehemu mbali mbali za nchi, zikitoa agizo kuwa isipokuwa watakatifu wanaachana na imani yao thabiti, wanaachana na Sabato, na kuitunza siku ya kwanza ya juma, watu walikuwa huru kuwaua baada ya kupita muda fulani. Lakini katika saa hii ya kujaribiwa, watakatifu walikuwa ni wenye amani na watulivu, wakimtumaini Mungu na kutegemea ahadi yake kwamba njia ya kutokea ingetengenezwa kwa ajili yao.

Katika sehemu zingine, hata kabla ya wakati wa amri ile kuanza kutekelezwa, waovu waliwakimbilia watakatifu ili wawaue, lakini Yesu aliwaamuru malaika zake kuwalinda. Mungu angetukuzwa kwa kufanya agano na wale ambao walikuwa wameitunza sheria yake, mbele ya macho ya maadui zao waliowazunguka; na Yesu angetukuzwa kwa kuwahamisha waaminifu, waliokuwa wakimngoja, waliomtarajia kwa muda mrefu, bila kuonja mauti.

Watakatifu walikuwa wakiteseka kwa maumivu makali ya kiakili. Walionekana kwamba wamezingirwa na wakazi waovu wa dunia. Kila kitu kilionekana kuwa kinyume chao. Baadhi walianza kuhofu kuwa hatimaye Mungu alikuwa amewaacha wafe mikononi mwa waovu. Lakini iwapo macho yao yangefunguliwa, wangeliona kuwa walikuwa wamezungukwa na malaika wa Mungu. Likafuata kundi la watu waovu wenye hasira, na kisha wingi wa malaika waovu, wakiwaharakisha waovu kwenda kuwaua watakatifu. Lakini kabla hawajawakaribia watu wa Mungu, ni lazima kwanza waovu walipite lile jeshi lenye nguvu la malaika watakatifu. Hili halikuwezekana kabisa. Malaika wa Mungu walisababisha waovu kurudi nyuma na pia kusababisha wale malaika waovu waliokuwa wakiwachochea kurudi nyuma.

Kilio kwa Ajili ya Kuokolewa-Ulikuwa ni wakati wa maumivu ya kutisha na kuogofya kwa watakatifu. Mchana na usiku walimlilia Mungu kwa ajili ya kuokolewa. Kwa mwonekano wa nje, hakukuwa na uwezekano wa wao kuokoka. Waovu tayari walishaanza kushangilia wakiwadhihaki kwa kusema: “Mbona Mungu wenu hawaokoi kutoka mikononi mwetu? Kwa nini msiende juu na kuyaokoa maisha yenu?” Lakini watakatifu hawakuwasikiliza. Kama Yakobo, walikuwa wakishindana na Mungu (Mwanzo 32:22-32). Malaika walitamani kuwaokoa, lakini hawana budi kusubiri kitambo kidogo. Watu wa Mungu ni lazima wakinywee kikombe na kubatizwa kwa ubatizo wa jaribio kuu. Malaika walidumu katika ulinzi wao, wakiwa waaminifu kwa wajibu wao. Mungu asingeruhusu jina lake kudharauliwa miongoni mwa wapagani. Wakati ulikuwa umekaribia ambapo angeonesha uweza wake mkuu na kuwaokoa watakatifu kwa utukufu. Kwa ajili ya utukufu wa jina lake angemwokoa kila mmoja wa wale waliokuwa wamemngoja kwa subira na ambao majina yao yalikuwa yameandikwa kitabuni.

Ilikuwa sawa na uzoefu wa Nuhu mwaminifu. Wakati mvua iliponyesha na Gharika kuja, Nuhu na familia yake waliingia ndani ya safina, na Mungu aliwafungia ndani. Kwa uaminifu Nuhu alikuwa amewaonya wakazi wa ulimwengu uliokuwapo kabla ya Gharika, wakiwa wanamdhihaki na kumkej eli. Na kadiri maj i yalivy oshuka chini duniani, na mmoja baada ya mwingine alivyokuwa akizama, waliiona safina, waliyoidhihaki, ikiwa inaelea kwa usalama katika maji yale, na kumhifadhi Nuhu mwaminifu na familia yake. Wala hakuna mashaka kuwa mwisho wa wakati, watu wa Mungu ambao kwa uaminifu kabisa waliuonya ulimwengu juu ya ghadhabu yake inayokuja, wataokolewa Mungu asingeruhusu waovu wawaangamize wale waliokuwa wanasubiri kuhamishwa na ambao hawakuisujudia amri ya mnyama au kupokea alama yake. Iwapo waovu wangeliruhusiwa kuwaua watakatifu, Shetani na malaika zake waovu wote, na wale wote wanaomchukia Mungu, wangefurahishwa sana. Na lo! ungekuwa ushindi wa jinsi gani katika pambano la mwisho la kuhitimishia kwa ukuu wake wa kishetani kuweza kuwa na uwezo juu ya wale ambao kwa muda mrefu kiasi kile walimsubiri Yesu, ambaye walimpenda! Wale ambao wamedhihaki wazo la watakatifu kwenda juu watashuhudia utunzaji ambao Mungu anao juu ya watu wake na kuona ukombozi wao mtukufu.

Wakati watakatifu walipoondoka mijini na vijijini, walifuatiwa na waovu waliojaribu kuwaua. Lakini silaha zao zilizoinuliwa ili kuwaua watu wa Mungu zilivunjika na kuanguka chini zikiwa dhaifu kama vile majani makavu. Malaika wa Mungu waliwakinga watakatifu. Walipolia mchana na usiku kwa ajili ya wokovu, vilio vyao vilipanda juu kwa Bwana.

Kuokolewa kwa Watakatifu

Ilikuwa ni usiku wa manane ndipo Mungu alipochagua kuwakoa watu wake. Wakati waovu walipokuwa wakiwadhihaki, ghafla jua lilitokeza, likiwaka kwa nguvu zake zote, na mwezi ulitulia kabisa. Waovu walitazama tukio hili kwa mshangao, huku watakatifu, kwa furaha adhimu waliona ishara za mwanzo za kukombolewa kwao. Ishara na maajabu vilifuatana kwa mfuatano wa haraka. Kila kitu kilionekana kwamba kinaondolewa katika njia yake ya asili. Vijito vilikoma kutiririka. Mawingu mazito, meusi yaliinuka na kugongana yenyewe kwa yenyewe. Lakini kulikuwako sehemu moja dhahiri ambapo utukufu ulitulia, na kutokea pale sauti ya Mungu ilisikika kama sauti ya maji mengi, ikitikisa mbingu na nchi. Kulikuwa na tetemeko kuu. Makaburi yalifimguka, na wale waliokuwa wamekufa katika imani katika ujumbe wa malaika wa tatu, wakitunza Sabato, walitoka katika vitanda vyao vya mavumbi wakiwa wametukuzwa, wapate kusikia agano la amani ambalo Mungu alikuwa anataka kulifanya na wale ambao walishika sheria yake.

Anga lilifunguka na kufunga na lilikuwa katika hali ya msukosuko. Milima ilitikisika kama matete katika upepo na kutawanya mawe yaliyopasuka kwenda kila mahali kuizunguka. Bahari ilichemka kama chungu na kurusha mawe juu ya nchi. Na wakati Mungu alipolitoa agano la milele kwa watu wake, alitamka sentensi moja, na kutulia, wakati maneno yale yalipokuwa yakienea katika nchi. Israeli wa Mungu walisimama na macho yao yakiwa yamekazwa kuangalia juu, wakisikiliza maneno yaliyokuwa yakitoka kinywani mwa Yehova na kuenea katika nchi kama ngurumo za radi yenye sauti kubwa kuliko zote. Ilikuwa ni wakati wa kicho cha kutisha. Mwisho wa kila sentensi watakatifu walipaza sauti,“Utukufu! Haleluya!” Nyuso zao ziliangazwa kwa utukufu wa Mungu, ziking’ara kwa utukufu kama vile uso wa Musa wakati aliposhuka kutoka juu ya mlima Sinai. Waovu hawakuweza kuwaangalia kwa sababu ya utukufu ule. Na wakati Mungu alipotangaza baraka za milele juu ya wale ambao walikuwa wamemheshimu kwa kuitunza Sabato yake kwa kuitakasa, walipaza sauti za ushindi juu ya mnyama na sanamu yake.

Kuja kwa Kristo Mara ya Pili-Muda si mrefu lilitokea wingu kubwa jeupe, ambalo juu yake aliketi Mwana wa Adamu. Lilipotokeza kwa mara ya kwanza kwa mbali, wingu hili lilikuwa dogo sana. Kadiri lilivyosogea karibu na dunia, kila mtu aliweza kuona utukufu na ukuu mkamilifu wa Yesu kadiri alivyokuwa akisonga mbele ili kushinda. Msafara wa malaika watakatifu wakiwa na taji angavu zenye kumetameta juu ya vichwa vyao ulimsindikiza katika njia yake.

Hakuna lugha inayoweza kuelezea utukufu wa tukio lile. Wingu lile hai la ukuu na utukufu usio kifani lilishuka karibu zaidi na zaidi, juu yake alikuwapo Yesu mwenye kupendeza, pasipo taji ya miiba bali taji ya utukufu katika paji lake takatifu. Katika joho lake na paja lake jina liliandikwa, Mfalme wa wafalme, na Bwana wa mabwana (Ufunuo 19:16). Uso wake uling’aa kama jua la adhuhuri, macho yake yalikuwa kama mwali wa moto, na miguu yake ilikuwa na mwonekano wa shaba iliyo safi sana (Ufunuo 1:15,16). Sauti yake ilisikika kama sauti ya vyombo vingi vya muziki. Dunia ilitikisika mbele ya uso wake, mbingu zilitoweka kama ukurasa unavyokunjwa pamoja, na kila mlima na kisiwa viliondolewa kutoka mahali pake. “Na wafalme wa dunia, na wakuu, na majemadari, na matajiri, na wenye nguvu, na kila mtumwa, na mwungwana, wakajificha katika pango na chini ya miamba ya milima, wakiiambia milima na miamba, Tuangukieni, tusitirini, mbele za uso wake yeye aketiye juu ya kiti cha enzi, na hasira ya Mwana-Kondoo. Kwa maana siku iliyo kuu, ya hasira yao, imekuja; naye ni nani awezaye kusimama?” Ufunuo 6:15-17.

Wale ambao muda mfupi uliokuwa umepita walikuwa tayari kuwaangamiza watoto wa Mungu waaminifu, sasa walishuhudia utukufu wa Mungu ukiwakalia juu yao. Na katikati ya utisho wao walisikia sauti za watakatifu kwa sauti za furaha, zikisema, “Tazama, huyu ndiye Mungu wetu, ndiye tuliyemngoja atusaidie.” Isaya 25:9.

Ufufuo wa Kwanza-Dunia ilitikisika kwa nguvu wakati sauti ya Mwana wa Mungu ilipowaita watakatifu waliolala kutoka katika makaburi yao. Waliitikia wito ule na kutoka wakiwa wamevikwa utukufu wa kutokufa, wakisema kwa sauti kuu, “Ushindi, ushindi, juu ya mauti na kaburi! Ku wapi, Ewe mauti, kushinda kwako? U wapi, Ewe mauti, uchungu wako?” (Angalia 1 Wakorintho 15:55). Ndipo watakatifu walio hai na wale waliofufuka waliinua sauti zao kwa sauti kuu za furaha ya ushindi. Miili ile iliyokwenda kaburini ikiwa imebeba alama za maradhi na mauti ilitoka ikiwa na afya na nguvu ya kutokufa. Watakatifu walio hai wanabadilishwa mara moja, katika kufumba na kufumbua, na kunyakuliwa pamoja na wale waliofufuka, na wote kwa pamoja wanakutana na Bwana wao angani. Lo, mkutano wa furaha kiasi gani! Marafiki waliotengwa na mauti waliungana, wasitengane tena kamwe.

Katika kila upande wa gari la wingu kulikuwako na mabawa, na chini yake kulikuwako na magurudumu yaliyo hai. Na watakatifu waliokuwa katika wingu lile wakapaza sauti wakisema, “Utukufu! Haleluya!” Na gari lile likapaa kwenda juu katika Jiji Takatifli. Kabla ya kuingia jijini, watakatifu walipangwa katika mraba mkamilifu, Yesu akiwa katikati. Alisimama kichwa na mabega yake yakiwa juu ya watakatifu na juu ya malaika. Wote katika mraba ule wangeweza kuona umbo lake tukufu na uso wake wa kupendeza.

Thawabu ya Watakatifu

Kisha kutoka katika jiji lile malaika wengi sana walileta taji zinazong’aa sana-taji kwa ajili ya kila mtakatifu, jina lake likiwa limeandikwa juu yake. Yesu alipozihitaji taji zile, malaika walimkabidhi, na kwa mkono wake mwenyewe wa kuume Yesu aliweka taji zile juu ya vichwa vya watakatifu. Kwa jinsi iyo hiyo malaika walileta vinubi, na Yesu alivikabidhi pia kwa watakatifu. Malaika waongozaji kwanza walipiga noti, na kisha kila sauti iliinuliwa kwa sifa za furaha na shukurani, na kila mkono kwa ustadi kabisa ulipita juu ya nyuzi za vinubi, na kutoa muziki mtamu katika sauti zilizo kamili na tamu sana.

Kisha Yesu akaliongoza jeshi la waliokombolewa katika malango ya jiji lile. Aliushika mlango, na kuurudisha nyuma katika bawaba zake zinazometameta, na kuwakaribisha mataifa walioutunza ukweli waingie. Ndani yajiji kulikuwako na kila kitu chenye kufurahisha macho. Waliona utukufu tele kila mahali. Kisha Yesu aliwaangalia watakatifu wake waliokombolewa, nyuso zao zikiwa angavu kwa utukufu. Alisema, kwa sauti yake tamu, kama ya muziki, “Ninaona mazao ya taabu ya roho yangu, na nimeridhika. Utukufu huu wa fahari ni kwa ajili yenu kuufurahia milele zote. Huzuni zenu zimekoma. Hapatakuwapo na mauti tena, wala huzuni, wala kilio, wala hakutakuwapo na maumivu tena.” Waliokombolewa walisujudu na kuweka taji zao zinazong’aa miguuni pa Yesu, na kisha, mikono yake ya kupendeza ilipowainua, walivigusa vinubi vyao vya dhahabu na kuijaza mbingu yote kwa muziki mtamu sana na nyimbo kwa Mwana-Kondoo.

Kisha Yesu aliwaongoza watu wake kwenda kwenye mti wa uzima, na tena waliisikia sauti yake nzuri, tamu kuliko muziki wo wote uliowahi kusikika katika sikio la mwanadamu, ikisema, “Majani ya mti huu ni kwa ajili ya kuyaponya mataifa. Kuleni nyote.” Katika mti wa uzima kulikuwako na matunda mazuri kuliko yote ambayo watakatifu wangeweza kuyala kwa uhuru. Katika jiji hili kulikuwako na kiti cha enzi kitukufu kuliko vyote, na kutoka katikati yake kulikuwako na mto safi wenye maji ya uzima, safi kama kioo. Katika kila upande wa mto ule kulikuwa na mti wa uzima, na katika kingo za mto huu kulikuwako na miti mingine mizuri iliyozaa matunda yaliyofaa kwa chakula.

Lugha kwa ujumla ni dhaifu mno kujaribu kutoa maelezo ya mbinguni. Tunaweza tu kusema kwa mshangao, “Lo, ni upendo ulioje! Upendo wa ajabu kiasi gani!” Lugha iliyo bora kuliko zote inashindwa kuelezea utukufu wa mbinguni au vina visivyo na kifani vya upendo wa Mwokozi.

Sura ya 14—Hukumu

Milenia

Duniani, waovu walikuwa wameangamizwa, na maiti zao zililala juu ya uso wa nchi. Ghadhabu ya Mungu katika mapigo yale saba ya mwisho ilikuwa imeanguka juu ya wakazi wa dunia, na kuwasababisha kutafuna ndimi zao kwa sababu ya maumivu na wakamlaani Mungu. Baada ya watakatifu kuokolewa kwa sauti ya Mungu, umati wa waovu waligeuza hasira zao kwao wenyewe kila mtu kwa mwenzake. Dunia ilionekana kana kwamba imegharikishwa kwa damu, na miili iliyokufa ilikuwa imetapakaa kutoka mwisho mmoja hadi mwisho mwingine.

Dunia ilionekana kama jangwa lenye ukiwa. Miji na vijiji, vikiwa vimebomolewa na tetemeko la ardhi, vilikaa katika malundo. Milima ilikuwa imehamishwa kutoka mahali pake, ikiacha mashimo makubwa. Mawe yaliyochongoka, yaliyorushwa nje na bahari, au kumegwa kutoka katika ardhi yenyewe, yalitawanyika juu ya uso wake. Miti mikubwa iliyong’olewa ilitapanywa juu ya nchi. Hapa ndipo patakuwa makazi ya Shetani na malaika zake waovu kwa muda wa miaka elfu moja. Hapa ndipo atakapofungwa, ili azunguke juu na chini katika uso wa dunia uliovunjika apate kuona matokeo ya uasi wake dhidi ya sheria ya Mungu. Kwa miaka elfu moja anaweza kufurahia matunda ya laana ambayo aliisababisha.

Akiwa amefungwa peke yake katika dunia hataweza kuwa na fursa ya kutembelea malimwengu mengine, ili kuwajaribu na kuwasumbua wale ambao hawakuanguka. Katika kipindi hiki Shetani anateseka vikali mno. Tangu kuanguka kwake sifa zake za uovu zimekuwa zikitenda kazi bila kukoma. Lakini katika muda huu wa miaka elfu moja atanyang’anywa uwezo wake na kuachwa kutafakari juu ya sehemu aliyotekeleza tangu kuanguka kwake, na kutazamia mbele kwa kutetemeka na hofu kwenye mustakabali wa kuogofya ambapo atalazimika kuteseka kwa ajili ya maovu yote aliyoyatenda na kuadhibiwa kwa ajili ya dhambi zote alizosababisha zitendwe.

Kutoka kwa malaika na kwa watakatifu waliokombolewa zilikuja kelele za shangwe kama za vyombo elfu kumi vya muziki, kwa sababu Shetani asingewasumbua tena kamwe na kuwajaribu na kwa sababu wakazi wa malimwengu mengine waliwekwa huru dhidi ya kuwapo kwake na majaribu yake.

Yesu pamoja na waliokombolewa waliketi juu ya viti vya enzi, na watakatifu walitawala kama wafalme na makuhani kwa Mungu. Kristo, katika umoja na watu wake, waliwahukumu waovu waliokufa, wakilinganisha matendo yao na Kitabu cha Sheria, Neno la Mungu, na kuamua kila kesi kulingana na matendo yaliyotendwa katika mwili. (Angalia Ufunuo 20:4-6.) Kisha waliwagawia waovu fungu lile ambalo ni lazima walipate, kulingana na matendo yao, na liliandikwa mbele ya majina yao katika kitabu cha mauti. Yesu pamoja na watakatifu pia walimhukumu Shetani na malaika zake. Adhabu ya Shetani ingekuwa kubwa mno kupita ile ya wale aliowadanganya. Mateso yake yangeyapita mateso yao kiasi kwamba hayawezi kulinganishwa nayo. Baada ya wote wale aliowadanganya kuangamia, Shetani ilikuwa aendelee kuishi na kuteseka kwa kipindi kirefu zaidi.

Baada ya hukumu ya waovu waliokufa kumalizika, mwishoni mwa miaka elfu moja, Yesu aliondoka katika jiji lile, pamoja na watakatifu na msafara wa malaika ulimfiiata. Yesu alishuka juu ya mlima mkubwa, na mara tu miguu yake ilipougusa, ulipasuka na kuwa uwanda mpana. Ndipo lile jiji kubwa na zuri, lenye misingi kumi na miwili na milango kumi na miwili, mitatu kila upande, na malaika katika kila mlango, lilijitokeza juu. Watakatifu walipaza sauti, “Jiji! jiji kuu! Linashuka kutoka kwa Mungu kutoka mbinguni!” Na lilishuka chini pamoja na uzuri wake wote na utukufu wa kutia kiwi machoni, na kutulia juu ya uwanda ule mkuu ambao Yesu aliuandaa kwa ajili yake.

Ufufuo wa Pili-Kisha Yesu na msafara wote wa malaika watakatifu na watakatifu wote waliokombolewa walitoka katika lile jiji. Malaika walimzunguka Amiri jeshi wao na kumsindikiza katika njia yake, na maandamano ya watakatifu yalifuata. Ndipo, kwa ukuu wa kutisha na kuogofya, Yesu aliwaita waovu waliokufa na kuwafufua. Waliinuka wakiwa na miili ile ile midhaifu, isiyo na afya iliyokwenda kaburini. Ni tukio la ajabu sana! Wale waliokuwa katika ufufuo wa kwanza wote walitoka wakiwa na afya ya kutokufa, lakini katika ufufuo wa pili alama za laana zinaonekana juu ya wote. Wafalme na wakuu wa dunia, maskini na watu wa hali ya chini, wasomi na wasio na elimu, wanatoka kaburini pamoja. Wote wanamwona Mwana wa Adamu. Watu wale wale waliomdharau na kumdhihaki, wale walioweka taji ya miiba katika uso wake mtakatifu na kumpiga kwa mwanzi, wanamwona sasa katika ukuu wake wote wa kifalme. Wale waliomtemea mate katika saa yake ya kujaribiwa sasa wanageuka wasione kule kukaziwa macho kunakochoma na wajiepushe na utukufu wa uso wake. Wale waliopigilia misumari katika mikono na miguu yake sasa wanatazama zile alama za kusulibiwa kwake. Wale waliochoma mkuki ubavuni mwake wanaona alama za ukatili wao katika mwili wake. Na wanafahamu kuwa ndiye yule yule waliyemsulibisha na kumdhihaki katika maumivu yake makali ya kufa. Ndipo kunainuka kilio kimoja kirefu cha huzuni, huku wakikimbia ili kujificha kutoka mbele za uso wa Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana.

Wote wanatafuta kujificha kwenye miamba ili kujikinga mbali na utukufu wa kutisha wake Yeye ambaye walimdharau hapo mwanzo. Na, wakiwa wamezidiwa na kutiwa uchungu kwa sababu ya ukuu na utukufu wake mkuu, wanainua sauti zao wote kwa pamoja, na kwa uwazi wa kutisha wanatamka, “Amebarikiwa Yeye ajaye kwa jina la Bwana!”

Kisha Yesu na malaika watakatifu, na watakatifu wote, wanakwenda tena ndani ya jiji lile, na vilio vya uchungu na maombolezo ya waovu waliohukumiwa vinalijaza anga. Ndipo Shetani akaanza tena kazi yake. Alizunguka miongoni mwa wafuasi wake na kuwatia nguvuwalewaliokuwadhaifunawanyonge,akiwaambia kuwa yeye pamoja na malaika zake walikuwa na nguvu. Alielekeza kwa mamilioni waliofufuliwa wasioweza kuhesabiwa. Walikuwapo mashujaa wenye nguvu na wafalme waliokuwa hodari sana katika vita na ambao walikuwa wamezishinda falme nyingi. Na walikuwapo majitu yenye nguvu na mashujaa ambao hawakuweza kushindwa katika vita hata moja. Alikuwapo Napoleon mwenye kiburi na mwenye kupenda makuu, ambaye kukaribia kwake kulisababisha falme kutetemeka. Watu wenye maumbile makubwa na mwonekano wa heshima kubwa walikuwapo pale, ambao walikuwa wameanguka katika vita huku wakiwa na kiu ya kushinda.

Wanapotoka katika makaburi yao wanaurudia mfululizo wa mawazo yao katika mahali palepale yaliposimamishwa na kifo. Wanakuwa na tamaa ileile ya kushinda ambayo ilikuwa ikiwatawala pale walipoanguka. Shetani anashauriana na malaika zake na kisha na wale wafalme na washindi na watu wenye nguvu. Na ndipo anapoliangalia jeshi kubwa lile na kuliambia kuwa jeshi lililoko katika jiji lile ni dogo na dhaifu, na kwamba wanaweza kwenda na kuliteka, na kuwaondoa wakazi wake nje, na kumiliki utajiri wake na kujitukuza wenyewe.

Shetani anafanikiwa katika kuwadanganya, na mara moja wote wanaanza kujiandaa kwa ajili ya vita. Kuna watu wengi sana ambao ni hodari katika jeshi hili kubwa, na wanatengeneza kila aina ya vifaa vya kivita. Kisha, wakiwa na Shetani kama kiongozi wao, jeshi kubwa hili linasonga mbele. Wafalme na mashujaa wanafuatia kwa karibu baada ya Shetani, na umati unafuata nyuma yao wakiwa katika makundi makundi. Kila kundi lina kiongozi wake, na kwa utaratibu wanatembea juu ya uso wa nchi uliobomoka-bomoka kuelekea katika Jiji Takatifu. Yesu anayafunga malango ya jiji lile, na askari wa jeshi hili kubwa wanalizingira na kujipanga kwa vita, wakitarajia mapambano makali.

Kutawazwa kwa Kristo

Kisha Kristo anaonekana tena kwa maadui zake. Juu kabisa ya jiji lile, juu ya msingi wa dhahabu safi, kuna kiti cha enzi, kikiwa juu na kuinuliwa sana. Juu ya kiti hiki cha enzi ameketi Mwana wa Mungu, na kumzunguka ni raia wa ufalme wake. Hakuna lugha inayoweza kueleza uweza na ukuu wa Kristo; hakuna kalamu inayoweza kuandika ukuu wake. Utukufu wa Baba wa Milele unamfunika Mwana wake. Uangavu wa kuwapo kwake unalijaza jiji la Mungu na kuvuka hadi nje ya malango, ukiijaza dunia yote kwa mwangaza wake.

Karibu kabisa na kiti cha enzi wameketi wale ambao hapo awali walikuwa na bidii katika njia ya Shetani, lakini, ambao, walitolewa kama kinga kutoka katika moto, na kumfuata Mwokozi wao kwa upendo mkuu na wa kina. Waliofuatia ni wale waliokamilisha tabia ya Kikristo wakiwa katikati ya uongo na kutokuamini, wale walioiheshimu sheria ya Mungu wakati ulimwengu wa Kikristo ukisema kuwa ilikuwa imebatilika, pamoja na mamilioni wa zama zote, ambao waliuawa kwa ajili ya imani yao. Na nyuma yao kuna “mkutano mkubwa sana ambao hapana mtu awezaye kuuhesabu; watu wa kila taifa, na kabila, na jamaa, na lugha, wamesimama mbele ya kile kiti cha enzi, na mbele za Mwana-Kondoo, wamevikwa mavazi meupe, wana matawi ya mitende mikononi mwao.” Ufunuo 7:9. Vita vyao vimekwisha, ushindi wao umepatikana. Wamepiga mbio na kuifikia mede. Tawi la mtende mikononi mwao ni alama ya ushindi wao, na vazi jeupe ni nembo au ishara ya haki isiyo na waa ya Kristo, ambayo kwa sasa ni yao.

Waliokombolewa wanapaza sauti kwa wimbo wa sifa ambao unatoa mwangwi tena na tena kupita katika anga: “Wokovu una Mungu wetu aketiye katika kiti cha enzi, na Mwana-Kondoo.” Na malaika wanaunganisha sauti zao katika sifa. Kama ambavyo waliokombolewa walivyoshuhudia uwezo na nia mbaya ya Shetani, walikuwa wameona, kuliko wakati mwingine wo wote uliopita, kuwa hakuna uwezo mwingine isipokuwa tu ule wa Kristo ndio ambao ungeweza kuwafanya kuwa washindi. Katika jeshi lile lote ling’aalo hakuna hata mmoja wa kujichukulia sifa ya wokovu juu yao wenyewe, kana kwamba walishinda kwa uwezo na wema wao binafsi. Hawana cho chote cha kusema kuhusu kile walichokifanya au mateso waliyopata, bali mzigo wa kila wimbo, noti kuu ya kila wimbo, ni, “Wokovu una Mungu wetu ... na Mwana-Kondoo.” Ufunuo 7:10.

Mbele ya kusanyiko la wakazi wa duniani na mbinguni, kutawazwa kwa mwisho kwa Mwana wa Mungu kunafanyika. Na sasa, akiwa amevikwa kwa uweza mkuu na mamlaka, Mfalme wa wafalme anatamka hukumu juu ya waasi wa serikali yake na kutenda haki juu ya wale walioihalifu sheria yake na kuwaonea watu wake. Nabii wa Mungu anasema: “Kisha nikaona kiti cha enzi, kikubwa, cheupe, na yeye aketiye juu yake; ambaye nchi na mbingu zikakimbia uso wake, na mahali pao hapakuonekana. Nikawaona wafu, wakubwa kwa wadogo, wamesimama mbele ya hicho kiti cha enzi; na vitabu vikafunguliwa; na kitabu kingine kikafunguliwa, ambacho ni cha uzima; na hao wafu wakahukumiwa katika mambo hayo yaliyoandikwa katika vile vitabu, sawasawa na matendo yao.” Ufunuo 20:11, 12.

Mara tu vitabu vya kumbukumbu vilipofunguliwa, na jicho la Kristo kuwatazama waovu, walitambua kila dhambi waliyowahi kuitenda. Wanaona hasa pale ambapo miguu yao iliteleza na kuiacha njia ya usafi na utakatifu, jinsi ambavyo kiburi na uasi viliwapeleka mbali katika kuihalifu sheria ya Mungu. Majaribu yenye ushawishi ambayo waliyaimarisha kwa kuendekeza dhambi, mibaraka waliyoipotosha, na mawimbi ya rehema yaliyorudishwa nyuma kwa moyo mkaidi usiotubu-vyote hivi vinajitokeza kama kwamba vimeandikwa kwa herufi za moto.

Onesho Kamili la Pambano Kuu-Juu ya kiti cha enzi wanaona msalaba, na matukio ya jaribu na anguko la Adamu na hatua zilizofuata katika mpango mkuu wa ukombozi vinaonekana kama vile kutazama mfululizo wa mambo mbalimbali. Kuzaliwa kwa Mwokozi katika hali duni, maisha yake ya awali ya kawaida na utii, ubatizo wake katika Yordani, kuflinga na kujaribiwa kwake jangwani, huduma yake ya hadhara iliyowapatia wanaume na wanawake baraka za mbingu zilizo bora kabisa, siku zilizojawa na matendo ya upendo na rehema, nyakati za usiku za maombi na kukesha katika sehemu za faragha milimani, njama za husuda, chuki, na uovu uliolipiza fadhila zake, maumivu ya ajabu na ya kutisha pale Gethsemane chini ya uzito unaoseta wa dhambi za dunia yote, kusalitiwa kwake mikononi mwa wauaji, matukio ya kutisha ya usiku ule wa kuogofya: mfungwa asiyetoa upinzani, aliyeachwa na wanafunzi wake aliowapenda sana, akiharakishwa kwa jeuri kupita katika mitaa ya Yerusalemu, Mwana wa Mungu kwa kushangiliwa akioneshwa mbele ya Anasi, akishitakiwa katika ikulu ya kuhani mkuu, katika ukumbi wa hukumu wa Pilato, akiwa mbele ya Herode mwoga na katili, akidhihakiwa, kutukanwa, kuteswa na kuhukumiwa kufavyote hivi vinaoneshwa dhahiri.

Na sasa mbele ya umati huu mkubwa matukio ya mwisho yanadhihirishwa: Mtesekaji mstahimilivu akiitembea njia ya kuelekea Kalvari, Mfalme wa mbingu akiwa ameangikwa msalabani, makuhani wenye majivuno na umati wenye zogo wakizomea na kudhihaki maumivu yake ya kufa, giza lisilo la kawaida, dunia inayosukwasukwa, mawe yaliyopasuliwa, makaburi yaliyofunguliwa, yakiashiria wakati ule Mkombozi wa ulimwengu alipokata roho.

Onesho la kutisha linaonekana kama ilivyokuwa hasa. Shetani, malaika zake, na wafuasi wake hawana uwezo wa kugeuka na kutoiangalia picha hii ya matendo yao wenyewe. Kila mhusika anakumbuka nafasi yake aliyotekeleza. Herode, ambaye aliwaua watoto wa Bethlehemu wasio na hatia katika juhudi za kutaka kumwangamiza Mfalme wa Israeli; Herodia mwovu, ambaye katika roho yake yenye hatia inakaa damu ya Yohana Mbatizaji; Pilato mdhaifu na mnafiki; askari wenye dhihaka; makuhani na viongozi na watu waliokasirika ambao walipaza sauti wakisema, “Damu yake na iwe juu yetu na juu ya watoto wetu” - wote wanafahamu jinsi gani hatia yao ilivyo kubwa sana. Wanajaribu bila mafanikio kujificha kutoka katika utukufu wa Uungu wa uso wake unaong’aa kuliko utukufu wa jua, wakati ambapo waliokombolewa wanaweka taji zao miguuni pa Mwokozi, wakisema, “Alikufa kwa ajili yangu!”

Miongoni mwa waliokombolewa wapo mitume wa Kristo, Paulo shujaa, Petro mwenye bidii, Yohana mpendwa na apendaye, na ndugu zao wenye mioyo ya kweli, na pamoja nao jeshi kubwa la wafia dini, wakati ambapo nje ya kuta za jiji, pakiwa na kila kitu kiovu na chenye kuchukiza, wapo wale waliowatesa, kuwafunga, na kuwaua. Yupo Nero, lile jitu la kutisha kwa ukatili na uovu, akiangalia furaha na heshima ya watu ambao aliwahi kuwatesa, na ambao katika maumivu yao makali mno alipata furaha yake ya Kishetani. Mama yake yuko pale ili kushuhudia matokeo ya kazi yake mwenyewe, kuona jinsi ambavyo mhuri mwovu wa tabia aliyoiambukiza kwa mwanae, hisia kali zilizotiwa moyo na kukuzwa kwa ushawishi na mfano wake, vimezaa matunda ya uhalifu ulioufanya ulimwengu kutetemeka.

Wapo makasisi na maaskofu ambao walidai kuwa wawakilishi wa Kristo, na huku wakitumia kitanda cha kutesea, jela, na nguzo za kuchomea watu moto ili kudhibiti dhamiri za watu wake. Wapo mapapa wenye kiburi waliojiinua wenyewe juu ya Mungu na kuthubutu kubadili sheria yake Yeye Aliye Juu. Wale waliojifanya kuwa mababa wa kanisa wana hesabu ya kutoa mbele za Mungu, ambayo kutokana na hiyo wangefurahi kusamehewa. Wataona wakiwa wamechelewa sana kuwa yeye Mwenye kufahamu yote ana wivu na sheria yake, na kwamba hatamsamehe mwenye hatia. Sasa wanatambua kuwa Kristo anajibainisha na watu wake wanaoteseka, na wanahisi nguvu ya maneno yake mwenyewe, “Kadiri mlivyomtendea mmojawapo wa hao ndugu zangu walio wadogo, mlinitendea mimi.” Mathayo 25:40.

Katika Kizimba cha Hukumu-Ulimwengu wote wa waovu unasimama wakiwa wameshitakiwa katika kizimba cha hukumu cha Mungu, wakiwa wanashitakiwa kwa uhaini mkuu dhidi ya serikali ya mbinguni. Waliopotea hawana mtu hata mmoja wa kuwatetea katika kesi yao. Hawana udhuru wo wote, na hukumu ya mauti ya milele inatamkwa dhidi yao.

Sasa ni dhahiri kwa wote kuwa mshahara wa dhambi si uhuru bora na uzima wa milele, bali ni utumwa, uharibifu, na mauti. Waovu wanaona kile ambacho wamekipoteza kwa sababu ya maisha yao ya kuasi. Walidharau “utukufu wa milele uzidio kuwa mwingi sana” pale walipopewa, lakini sasa unaonekana kuwa ni wa kutamanika kiasi gani. “Vyote hivi,” roho iliyopotea inalia, “Ningeliweza kuvipata, lakini nilichagua kuviweka vitu hivi mbali nami. Lo, shauku kubwa ajabu kiasi gani! Nimebadilisha amani, furaha, na heshima kwa umaskini, aibu, na kuvunjika moyo.” Wote wanaona kwamba kutengwa kwao kutoka mbinguni ni haki. Katika maisha yao walitangaza, Kamwe hatutaruhusu huyu Yesu kutawala juu yetu.

Wakiwa kama wamepumbazwa, waovu waliangalia kutawazwa kwa Mwana wa Mungu. Wanaona katika mikono yake mbao za sheria takatifii, amri ambazo walizidharau na kuzivunja. Wanashuhudia kwa mshangao mlipuko wa furaha, na sifa kutoka kwa waliokombolewa, na kadiri mwangwi wa sauti tamu unavyosambaa hadi kwa majeshi yaliyoko nje ya jiji, wote kwa pamoja wanasema, “Ni makuu, na ya ajabu, matendo yako, Ee Bwana Mungu, Mwenyezi; Ni za haki, na za kweli, njia zako, Ee Mfalme wa mataifa.” (Ufunuo 15:3), na huku wakianguka kifudifudi, wanamwabudu Mfalme wa uzima.

Mauti ya Pili-Shetani anaonekana kama vile amepooza pale anapoona utukufu na ukuu wa Kristo. Yeye ambaye hapo mwanzo alikuwa ni kerubi afunikaye anakumbuka ni wapi alipoanguka. Malaika mwenye kung’ara, “mwana wa asubuhi”-amebadilika kiasi gani, ameshushwa cheo kiasi gani!

Shetani anaona kuwa uasi wake wa hiari umemfanya asifae kwa ajili ya mbingu. Alielekeza nguvu zake kupambana dhidi ya Mungu, hivyo usafi, amani na upatanifu wa mbinguni kwake vingekuwa ni mateso makuu. Shutuma zake dhidi ya rehema na haki za Mungu sasa zimenyamazishwa. Lawama ambayo amejaribu kuitoa kwa Yehova inamkalia kabisa juu yake mwenyewe. Na sasa Shetani anainama chini na kukiri haki ya hukumu yake.

Kila hoja ya ukweli na uongo katika pambano kuu lililodumu kwa muda mrefu imewekwa wazi. Haki ya Mungu imethibitishwa kikamilifu. Ulimwengu wote umeona uwasilishaji dhahiri wa kafara kuu ambayo Baba na Mwana waliitoa kwa niaba ya wanadamu. Saa imewadia ambapo Kristo anachukua nafasi yake anayostahili na anatukuzwa juu ya falme na mamlaka na kila jina linalotamkwa.

Ingawa Shetani amelazimishwa kukiri haki ya Mungu na kusujudu kwa ukuu wa Kristo, tabia yake inabaki bila kubadilika. Roho ya uasi, kama vile mto mkubwa, inalipuka tena. Akiwa amejawa na wazimu, anadhamiria kutojitoa katika pambano kuu hili. Wakati umefika kwa ajili ya pambano kuu la mwisho kabisa dhidi ya Mfalme wa mbingu. Anafanya haraka kupita miongoni mwa wafuasi wake na kujaribu kuwachochea kwa hasira yake mwenyewe na kuwaamsha kwa ajili ya vita vya papo hapo. Lakini katika mamilioni wasiohesabika wote aliowashawishi kwenye uasi, hakuna hata mmoja sasa wa kukubali mamlaka yake ya juu. Uwezo wake unafikia mwisho wake. Waovu wamejawa na chuki ileile kwa Mungu inayomchochea Shetani, lakini wanaona kuwa suala lao halina matumaini yo yote, kwamba hawawezi kumshinda Yehova. Wanamkasirikia Shetani na wale ambao walikuwa mawakala wake katika udanganyifu. Kwa hasira ya mapepo wanawageukia, na pale linafuatia tukio la vita ya kiulimwengu.

Ndipo yanapotimia maneno ya nabii: “Maana Bwana ana ghadhabu juu ya mataifa yote, na hasira kali juu ya jeshi lao lote; amewaangamiza kabisa, amewatoa waende kuchinjwa.” Isaya 34:2. “Awanyeshee wasio haki mitego, Moto na kiberiti na upepo wa hari, Na viwe fungu la kikombe chao.” Zaburi 11:6. Moto unashuka chini kutoka kwa Mungu kutoka mbinguni. Dunia inavunjika. Silaha za asili zilizofichwa katika vina vyake zinatolewa. Mioto ilayo inalipuka kutoka katika nyufa zenye midomo wazi. Siku imekuja ambayo “inawaka kama tanuru.” Malaki 4:1. Viumbe vya asili vinayeyuka kwa joto kali, na dunia pamoja na kazi zilizomo ndani yake zinateketea. (2Petro 3:10). Uso wa dunia unaonekana kama bonge moja lililoyeyuka-ziwa kubwa sana linalochemka la moto. Ni wakati wa hukumu na maangamizo ya wasiomcha Mungu - “Maana ni siku ya kisasi cha Bwana, mwaka wa malipo, ili kushindania Sayuni.” Isaya 34:8.

Waovu wanapokea malipo yao ya haki hapa duniani. ‘“Watakuwa makapi; na siku ile inayokuja itawateketeza,’ asema Bwana wa majeshi.” Malaki 4:1. Baadhi wanaangamizwa mara moja, wakati wengine wanateseka siku kadhaa. Wote wanaadhibiwa kulingana na matendo yao. Shetani anateswa, si tu kwa sababu ya uasi wake mwenyewe, bali kwa ajili ya dhambi zote alizowasababisha watu wa Mungu kuzitenda. Adhabu yake itakuwa kubwa mno kupita ile ya watu aliowadanganya. Baada ya wote walioanguka kwa madanganyo yake kuangamia, yeye bado atapaswa kuishi na kuteseka zaidi. Katika moto utakasao, hatimaye waovu wanaangamizwa, mizizi na matawi - Shetani ndiye mzizi, na wafuasi wake ni matawi. Haki ya Mungu inaridhishwa, na watakatifu na malaika wote wanasema kwa sauti kuu, Amina.

Wakati dunia imefunikwa kwa moto wa kisasi cha Mungu, watakatifu wako salama ndani ya Jiji Takatifu. Juu ya wale waliokuwa na sehemu katika ufufuo wa kwanza, mauti ya pili haina nguvu. (Ufunuo 20:6.) Wakati ambapo Mungu kwa waovu anakuwa ni moto ulao, kwa watu wake yeye ni jua pamoja na ngao (Zaburi 84:11).

Sura ya 15—Mwanzo Mpya

Ki sha n ikaona mbingu mpy a na nchi mpy a; kwa maana mbingu za kwanza na nchi ya kwanza zimekwisha kupita.” Ufunuo 21:1. Moto ule unaowaangamiza waovu unaitakasa dunia. Kila alama ya laana inafagiliwa mbali. Hakuna kuzimu kunakowaka moto milele kutakakodumisha kumbukumbu ya matokeo ya kutisha ya dhambi mbele ya waliokombolewa. Kuna kumbukumbu moja tu itakayobakia: Daima Mkombozi wetu atabeba alama za kusulibiwa kwake. Juu ya kichwa chake kilichojeruhiwa, mikono na miguu yake, kuna alama pekee za kazi ya ukatili ambayo dhambi imeitenda.

“Na wewe, Ee mnara wa kundi, kilima cha binti Sayuni, utajiliwa; naam, mamlaka ya kwanza yatakuja.” Mika 4:8. Ufalme uliopotezwa kwa sababu ya dhambi, Kristo ameutwaa tena, na waliokombolewa wataumiliki pamoja naye. “Wenye haki watairithi nchi, Nao watakaa humo milele.” Zaburi 37:29. Hofu ya kufanya urithi wa watakatifu kuonekana kuwa ni wa vitu halisi imewaongoza wengi kufanya za kiroho kweli zile hasa ambazo zilituongoza kuitazama nchi mpya kama maskani yetu. Kristo aliwahakikishia wanafunzi wake kuwa alikuwa anakwenda kuandaa mahali kwa ajili yao. Wale wanaokubali mafundisho ya neno la Mungu hawatakosa kabisa kujua kuhusu maskani yao ya mbinguni. Na bado mtume Paulo anatangaza kuwa, “Mambo ambayo jicho halikuyaona wala sikio halikuyasikia, (Wala hayakuingia katika moyo wa mwanadamu,) Mambo ambayo Mungu aliwaandalia wampendao.” lWakorintho 2:9. Lugha ya wanadamu haitoshi kuelezea thawabu ya wenye haki. Itafahamika tu kwa wale ambao wataiona halisi. Hakuna akili yenye ukomo inayoweza kuuelewa utukufu wa Paradiso ya Mungu.

Katika Biblia urithi wa waliokombolewa unaitwa nchi. (Waebrania 11:14-16.) Pale Mchungaji mkuu anaongoza kondoo wake kwenye chemchemi za maji ya uzima. Mti wa uzima huzaa matunda yake kila mwezi, na majani ya mti huo ni kwa ajili ya huduma kwa mataifa. Kuna vijito vinavyotiririka daima, safi kama kioo, na kando yake miti yenye kutikisika inarusha vivuli vyake juu ya njia zilizotayarishwa kwa ajili ya waliokombolewa wa Bwana. Pale uwanda mpana unatanuka ili kutengeneza vilima vizuri, na milima ya Mungu huinua juu sana vilele vyao virefu. Juu ya uwanda ule wenye amani, kando ya vijito vile vilivyo hai, watu wa Mungu, ambao kwa muda mrefu sana wamekuwa wasafiri na wahamaji, watapata makao.

Yerusalemu Mpya-Pale kuna Yerusalemu mpya, “wenye utukufu wa Mungu.” mwangaza wake “ulikuwa mfano wa kito chenye thamani nyingi kama kito cha yaspi, safi kama bilauri.” Ufunuo 21:11. Anasema Bwana, “Nami nitaufurahia Yerusalemu, nitawaonea shangwe watu wangu.” Isaya 65:19. “Nikasikia sauti kubwa kutoka katika kile kiti cha enzi ikisema, Tazama, maskani ya Mungu ni pamoja na wanadamu, naye atafanya maskani yake pamoja nao, nao watakuwa watu wake. Naye Mungu mwenyewe atakuwa pamoja nao. Naye atafuta kila chozi katika macho yao, wala mauti haitakuwapo tena; wala maombolezo, wala kilio, wala maumivu hayatakuwapo tena; kwa kuwa mambo ya kwanza yamekwisha kupita.

Katika mji wa Mungu “hakutakuwa na usiku.” Hakuna atakayehitaji au kutamani pumziko. Hapatakuwapo na uchovu katika kutenda mapenzi ya Mungu na kutoa sifa kwa ajili ya jina lake. Siku zote tutahisi nguvu mpya kama za asubuhi, na daima tutakuwa mbali na ukomo wake. “Hawana haja ya taa wala ya nuru ya jua; kwa kuwa Bwana Mungu huwatia nuru.” Ufunuo 22:5. Nuru ya jua itazidiwa na mwangaza usioumiza macho, lakini ambao unazidi kwa mbali uangavu wa adhuhuri. Utukufu wa Mungu na wa Mwana-Kondoo unalijaza jiji takatifu kwa nuru isiyofifia. Waliokombolewa wanatembea katika utukufu usio na jua wa mchana ya milele.

“Nami sikuona hekalu ndani yake; kwa maana Bwana Mungu Mwenyezi na Mwana-Kondoo, ndio hekalu lake.” Ufunuo 21:22. Watu wa Mungu wamependelewa kufanya ushirika na Baba na Mwana. Sasa “tunaona kwa kioo kwa jinsi ya fumbo” 1 Wakorintho 13:12. Tunaona sura ya Mungu ikiakisiwa, kama kwa kioo, katika kazi za asili na katika kushughulika kwake na wanadamu, lakini wakati huo tutamwona uso kwa uso, bila kuwapo na utaji unaohafifisha katikati. Tutasimama katika uwapo wake na kuangalia utukufu wa uso wake.

Akili za hawa wasioweza kufa tena zitajifunza kwa furaha ya kudumu maajabu ya uweza wa kuumba, na siri za upendo unaookoa. Hakuna adui katili na mdanganyifu wa kutujaribu ili tumsahau Mungu. Kila uwezo wa kufanya tendo lo lote utakuzwa, kila uwezo wa kujifunza na kukumbuka utazidishwa. Kuongeza maarifa hakutachosha akili au kumaliza nguvu. Pale, kazi kubwa kabisa inaweza kufanywa, shauku ya kupata kitu bora kabisa inaweza kufikiwa, malengo ya juu kabisa yanaweza kufikiwa, na bado kutakuwapo na vimo vya kupanda, maajabu mapya ya kuonea shauku, kweli mpya za kuzielewa, na malengo mapya ya kutumia nguvu za akili na roho na mwili.

Na kadiri miaka ya umilele inavyosonga mbele, italeta mafunuo bora na yenye utukufu zaidi na zaidi kuhusu Mungu na Kristo. Kama vile maarifa yanavyokuwa ya kuongezeka hatua kwa hatua, ndivyo ambavyo upendo, kicho, na furaha vitaongezeka. Kadiri watu watakavyozidi kujifunza kuhusu Mungu, ndivyo watakavyozidi kutazama na kupendezwa na tabia yake. Kadiri Yesu anavyofungua kwao utajiri wa ukombozi na mafanikio ya kushangaza katika pambano kuu na Shetani, mioyo ya waliokombolewa inadunda kwa upendo mkuu zaidi, na wanavipiga vinubi vya dhahabu kwa nguvu zaidi; na elfu kumi mara elfu kumi na maelfu ya maelfu ya sauti zinaungana kuvumisha wimbo mkuu wa sifa.

“Na kila kiumbe kilichoko mbinguni na juu ya nchi na chini ya nchi ya juu ya bahari, na vitu vyote vilivyomo ndani yake, nalivisikia, vikisema, Baraka na heshima na utukufu na uweza una yeye aketiye juu ya kiti cha enzi, na yeye Mwana-Kondoo, hata milele na milele.” Ufunuo 5:13.

Dhambi na watenda dhambi hawapo tena. Ulimwengu wote wa Mungu ni safi, na pambano kuu limekoma milele.