Η Επί του Όρους Ομιλία

Ellen G. White

Copyright © 2021, Ellen G. White Estate, Inc.

1. Information about this Book

2. Εισαγωγη

3. Κεφάλαιο 1: Στη βουνοπλαγια

4. Κεφάλαιο 2: Οι μακαρισμοι

5. Κεφάλαιο 3: Η πνευματικοτητα του νομου

6. Κεφάλαιο 4: Τα γνησια κινητρα τησ χριστιανικησ υπηρεσιασ

7. Κεφάλαιο 5: Η κυριακη προσευχη

8. Κεφάλαιο 6: Οχι επικριτεσ αλλ” εκτελεστεσ

1. v

2. vi

3. 2

4. 3

5. 4

6. 5

7. 6

8. 7

9. 8

10. 9

11. 10

12. 11

13. 12

14. 13

15. 14

16. 15

17. 16

18. 17

19. 18

20. 19

21. 20

22. 21

23. 22

24. 23

25. 24

26. 25

27. 26

28. 27

29. 28

30. 29

31. 30

32. 31

33. 32

34. 33

35. 34

36. 35

37. 36

38. 37

39. 38

40. 39

41. 40

42. 41

43. 42

44. 43

45. 44

46. 45

47. 46

48. 47

49. 48

50. 49

51. 50

52. 51

53. 52

54. 53

55. 54

56. 55

57. 56

58. 57

59. 58

60. 59

61. 60

62. 61

63. 62

64. 63

65. 64

66. 65

67. 66

68. 67

69. 68

70. 69

71. 70

72. 71

73. 72

74. 73

75. 74

76. 75

77. 76

78. 77

79. 78

80. 79

81. 80

82. 81

83. 82

84. 83

85. 84

86. 85

87. 86

88. 87

89. 88

90. 89

91. 90

92. 91

93. 92

94. 93

95. 94

96. 95

97. 96

98. 97

99. 98

100. 99

101. 100

102. 101

103. 102

104. 103

105. 104

106. 105

107. 106

108. 107

109. 108

110. 109

111. 110

112. 111

113. 112

114. 113

115. 114

116. 115

117. 116

118. 117

119. 118

120. 119

121. 120

122. 121

123. 122

124. 123

125. 124

126. 125

127. 126

128. 127

129. 128

130. 129

131. 130

132. 131

133. 132

134. 133

135. 134

136. 135

137. 136

138. 137

139. 138

140. 139

141. 140

142. 141

143. 142

144. 143

145. 144

146. 145

147. 146

148. 147

149. 148

150. 149

151. 150

152. 151

153. 152

154. 153

155. 154

156. 155

157. 156

158. 157

159. 158

160. 159

161. 160

162. 161

163. 162

164. 163

165. 164

166. 165

167. 166

168. 167

169. 168

170. 169

171. 170

172. 171

173. 172

Information about this Book

Overview

This eBook is provided by the Ellen G. White Estate. It is included in the larger free Online Books collection on the Ellen G. White Estate Web site.

About the Author

Ellen G. White (1827-1915) is considered the most widely translated American author, her works having been published in more than 160 languages. She wrote more than 100,000 pages on a wide variety of spiritual and practical topics. Guided by the Holy Spirit, she exalted Jesus and pointed to the Scriptures as the basis of one”s faith.

Further Links

A Brief Biography of Ellen G. White

About the Ellen G. White Estate

End User License Agreement

The viewing, printing or downloading of this book grants you only a limited, nonexclusive and nontransferable license for use solely by you for your own personal use. This license does not permit republication, distribution, assignment, sublicense, sale, preparation of derivative works, or other use. Any unauthorized use of this book terminates the license granted hereby. (See EGW Writings End User License Agreement.)

Further Information

For more information about the author, publishers, or how you can support this service, please contact the Ellen G. White Estate at mail@whiteestate.org. We are thankful for your interest and feedback and wish you God”s blessing as you read.

Εισαγωγη

Μια φωνή από τό θρόνο του Θεού, ή ευλογία του ουρανού στόν κόσμο: αυτή είναι ή επί του Όρους Ομιλία. Απευθύνεται στην ανθρωπότητα γιά νά της χρησιμεύσει σάν νόμος τού καθήκοντος καί φως του ουρανού, σάν ελπίδα καί παρηγοριά σε ώρα απελπισίας, σάν χαρά καί ανακούφιση σ” όλες τίς άντιξοότητες καί σ” όλες τίς στράτες τής ζωής. Εδώ ό Πρύτανης τών ιεροκηρύκων, ό Κορυφαίος Δάσκαλος, μιλάει λόγια βαλμένα στό στόμα Του από τόν Πατέρα.

Οί Μακαρισμοί είναι ό χαιρετισμός του Χριστού όχι μόνο σ” αύτούς πού πιστεύουν, αλλά σ” ολόκληρη γενικά τήν ανθρώπινη οικογένεια. Πρός στιγμή φαίνεται νά λησμονεί ότι βρίσκεται σ”αύτόν τόν κόσμο καί όχι στόν ούρανό, καί χρησιμοποιεί τό γνώριμο στόν κόσμο του φωτός χαιρετισμό. Εύλογίες ρέουν απ” τά χείλη Του σάν ενα άκατάσχετο χρονοσφραγισμένο ξεχείλισμα μιας πλουσιοπάροχης ζωής.

Ό Χριστός δέν μάς αφήνει ούτε τήν παραμικρή αμφιβολία σχετικά μέ τόν χαρακτήρα όπως Αυτός τόν παραδέχεται καί τόν εύλογει. Από τούς εύνοούμενους φιλόδοξους του κόσμου στρέφεται πρός εκείνους πού αύτοί άποκηρύσσουν καί άποκαλεί μακάριους όλους όσους δέχονται τό δικό Του τό φώς καί τή ζωή. Πρός τούς «πτωχούς τώ πνεύματι», τούς πράους, τούς ταπεινούς, τούς θλιμμένους, τούς καταφρονεμένους καί καταδιωκομένους προσφέρει τό καταφύγιο τής αγκάλης Του λέγοντας, «Έλθετε πρός Μέ ... καί Εγώ θέλω σάς άναπαύσει.»

Ό Χριστός μπορεί νά ατενίσει τή μιζέρια του κόσμου χωρίς τήν παραμικρή σκιά μεταμέλειας ότι έπλασε [v] τόν άνθρωπο. Μέσα στην ανθρώπινη καρδιά βλέπει κάτι διαφορετικό απ” την άμαρτία, διαφορετικό απ” τη μιζέρια. Μέ την άπειρη σοφία καί αγάπη Του διακρίνει τη δυνατότητα του ανθρώπου νά φθάσει όσο πιό ψηλά μπορεί. Ξέρει ότι άν καί οί άνθρώπινες υπάρξεις καταχράσθηκαν τά ελέη του Θεού καί κατέστρεψαν την αξιοπρέπεια μέ την όποία τούς είχε περιβάλει ό Θεός, μολαταύτα ό λυτρωμός τους τελικά θά άποβεί πρός δόξα του Δημιουργού.

Μέσα στό αέναο κύλισμα τού χρόνου, τά λόγια πού ό Χριστός άπηύθυνε άπό τό όρος των Μακαρισμών διατηρούν πάντοτε τη ζωντάνια τους. Ή κάθε φράση είναι καί ένα ξέχωρο κόσμημα πού προέρχεται άπό τό θησαυροφυλάκιο της αλήθειας. Οί άρχές οί διατυπωμένες στην ομιλία αύτή ισχύουν γιά κάθε εποχή καί απευθύνονται σ” όλες τίς τάξεις των ανθρώπων. Μέ θεϊκή ενεργή δύναμη ό Χριστός εκφράζει τήν ελπίδα καί τήν εμπιστοσύνη Του γιά τήν κάθε κατηγορία ανθρώπων τήν όποία άποκαλεί μακαρία άπό τή στιγμή πού αυτοί σχηματίζουν ένα δίκαιο χαρακτήρα. Μιμούμενοι τή ζωή του Ζωοδότη καί έξασκώντας πίστη σ” Αύτόν, όλοι μπορούν νά φθάσουν στόν κανόνα τόν όποίο Εκείνος έθεσε μέ τά λόγια Του.

Ελένη Γ. Χουάϊτ [vi]

Κεφάλαιο 1: Στη βουνοπλαγια

Πάνω άπό δεκατέσσερις αιώνες πρίν άπό τή γέννηση του Χριστού στή Βηθλεέμ, ό λαός του Ισραήλ είχε συγκεντρωθεί στήν όμορφη κοιλάδα τής Συχέμ, όπου άπ” τά δυό άντικρυστά βουνά αντηχούσαν των ιερέων οί φωνές προφέροντας τίς ευλογίες καί τίς κατάρες του Θεού,—«τήν ευλογίαν εάν ύπακούσητε εις τάς έντολάς Κυρίου του Θεού σας ... καί τήν κατάραν, εάν δέν ύπακούσητε.» (Δευτ. 11:27, 28). Έτσι τό βουνό άπ” όπου άπευθύνθηκαν τά λόγια των εύλογιών, έγινε γνωστό σάν τό όρος τών εύλογιών. Άλλ” όμως δέν ήταν στό όρος Γαριζίν όπου άντήχησαν τά λόγια πού άπέβησαν εύλογία γιά τήν άμαρτωλή, πάσχουσα άνθρωπότητα. Ό Ισραήλ άπέτυχε στήν προσπάθεια νά φθάσει τά ύψηλά ιδανικά πού είχαν τεθεί μπροστά του. Κάποιος άλλος εκτός άπό τόν Ιησού του Ναυή έμελλε νά οδηγήσει τό λαό στήν πραγματική άνάπαυση πού εξασφαλίζει ή πίστη. Δέν είναι τώρα τό όρος Γαριζίν πού φέρει τόν τίτλο όρος τών Μακαρισμών, άλλά μάλλον τό άνώνυμο βουνό πλάι στή λίμνη τής Γεννησαρέτ άπ” όπου ό Ιησούς βροντοφώνησε τά εύλογημένα εκείνα λόγια Του πρός τούς μαθητές καί πρός τά πλήθη.

Άς γυρίσουμε μέ τή φαντασία μας πίσω στή σκηνή αύτή καί, καθισμένοι στή βουνοπλαγιά πλάι στούς μαθητές, άς προσπαθήσουμε νά διαβάσουμε τίς σκέψεις τους καί νά καταλάβουμε τά αισθήματα πού πλημμύριζαν τίς καρδιές τους. Όταν εννοήσουμε ποιά σημασία είχαν τά λόγια του Χριστού γι” αυτούς πού τά άκουγαν, θά μπορέσουμε νά διακρίνουμε μιά καινούργια ζωντάνια κι” ομορφιά πού κλείνουν μέσα τους καί νά συναποκομίσουμε γιά τόν έαυτό μας τά βαθύτερα μαθήματα πού περιέχουν.

Όταν ό Σωτήρας μας εγκαινίασε τή διακονία Του, [2] ή επικρατούσα κοινή γνώμη γιά τόν Μεσσία καί τό μεσιτικό Του έργο δεν προδιέθετε καθόλου τό λαό νά Τόν δεχθούν. Τό πνεύμα τής πραγματικής καθιέρωσης είχε χαθεί μέσα στίς παραδόσεις καί στίς εθιμοτυπίες, ενώ οί προφητείες έρμηνεύονταν σύμφωνα μέ τίς ύποδείξεις τής κοσμικής, περήφανης καρδιάς. Οί Ιουδαίοι περίμεναν τόν Ερχόμενο όχι σάν λυτρωτή πού θά εσωζε από τήν άμαρτία, αλλά σάν ενα μεγάλο αρχηγό πού θά οδηγούσε όλα τά εθνη κάτω από τήν εξουσία τού Λέοντα τής φυλής τού Ιούδα. Μάταια ό Ιωάννης ό Βαπτιστής μέ τήν ένδοσκοπική του δύναμη των αρχαίων προφητών καλούσε τό λαό σέ μετάνοια. Μάταια είχε δακτυλοδεικτήσει τόν Ιησού Χριστό πλάι στόν Ιορδάνη ποταμό σάν τόν Αμνό τού Θεού τόν αίροντα τήν άμαρτία τού κόσμου. Ό Θεός προσπαθούσε νά στρέψει τήν προσοχή τους στήν προφητεία τού Ήσαΐα πού άνέφερε γιά τόν πάσχοντα Σωτήρα, άλλ” εκείνοι δεν είχαν καμιά διάθεση ν” άκούσουν.

Αν οί Ίσραηλινοί δάσκαλοι καί οί πρόκριτοι τού λαού έπαφίονταν στή μεταπλαστική Του χάρη, ό Ιησούς θά τούς είχε καταστήσει αντιπροσώπους Του μεταξύ των ανθρώπων. Στήν Ίουδαία πρωταγγέλθηκε ό ερχομός τής βασιλείας Του καί εκεί πρωταπευθύνθηκε ή κλήση γιά μετάνοια. Διώχνοντας τούς βεβηλωτές άπό τό ίερό τής Ιερουσαλήμ, ό Ιησούς άνακήρυξε τόν Εαυτό Του Μεσσία—Εκείνον δηλαδή πού θά καθάριζε τήν ψυχή άπό τό μίασμα τής αμαρτίας καί θά καθιστούσε τό λαό Του άγιασμένο τού Κυρίου ναό. Άλλ” οί Ιουδαίοι αρχηγοί δεν εννοούσαν νά δεχθούν μέ συγκαταβατικότητα τόν ταπεινό Ναζαρηνό Δάσκαλο. Κατά τή δεύτερη επίσκεψή Του στά Ιεροσόλυμα Τόν εξανάγκασαν νά παρουσιαστεί μπροστά στό ανώτατο Ιουδαϊκό δικαστήριο, καί μόνο ό φόβος πού διέτρεχαν [3] από τό λαό εμπόδισε τούς ηγεμόνες εκείνους νά Τόν θανατώσουν. Στό σημείο αυτό, φεύγοντας από την Ίουδαία, ό Ίησούς εγκαινίασε τη διακονία Του στη Γαλιλαία.

Έκεί συνέχισε τό εργο Του γιά μερικούς μήνες πρίν νά απευθύνει την επί του Όρους Ομιλία Του. Τό μήνυμα πού είχε εξαγγείλει άπ” άκρη σ” άκρη της χώρας ότι «έπλησίασεν ή βασιλεία των ουρανών» (Ματθ. 4:17), είχε έλκύσει την προσοχή όλων των κοινωνικών στρωμάτων, καί είχε ακόμη έξάψει τή φλόγα τών ευσεβών τους πόθων. Ή φήμη του νέου αυτού Δασκάλου είχε ξεπεράσει τά όρια τής Παλαιστίνης καί, παρά τή στάση τής ιεραρχίας, τό συναίσθημα ότι Αύτός μπορούσε νά ήταν ό αναμενόμενος Λυτρωτής, είχε εύρύτατα διαδοθεί. Πυκνά πλήθη ακολουθούσαν κατά πόδι τόν Χριστό καί ό λαϊκός ενθουσιασμός είχε κορυφωθεί.

Είχε φθάσει ή κατάλληλη ώρα γιά τούς μαθητές πού βρίσκονταν σέ στενότερη επαφή μέ τόν Χριστό νά συνεργαστούν ακόμη πληρέστερα μαζί Του γιά νά μή μείνει ή ανθρωποθάλασσα εκείνη παραμελημένη σάν πρόβατα χωρίς ποιμένα. Μερικοί απ” αύτούς τούς μαθητές Τόν είχαν ακολουθήσει από τήν αρχή τής διακονίας Του, καί οί δώδεκα, όλοι τους σχεδόν, είχαν έναν τέτοιο σύνδεσμο μεταξύ τους σάν πραγματικά μέλη τής οικογένειας του Χριστού. Μολαταύτα, κι” αύτοί άκόμη είχαν παρασυρθεί από τά ραββινικά διδάγματα καί συμμερίζονταν τή λαοφιλή προσδοκία ένός επιγείου βασιλείου. Δέν μπορούσαν νά εξηγήσουν τή στάση του Ίησού. Ήδη τούς παραξένευε καί τούς τάρασσε τό γεγονός ότι δέν κατέβαλε καμιά προσπάθεια γιά νά κατοχυρώσει τή θέση Του εξασφαλίζοντας τήν ύποστήριξη τών ιερέων καί τών ραββίνων. Δέν έκανε τίποτε γιά νά έγκαθιδρύσει τήν κυριαρχία Του σάν επίγειος βασιλιάς. [4] Ένα σημαντικό έργο έπρεπε ακόμη νά έπιτελεσθεί γιά τούς μαθητές αυτούς μέχρι νά καταρτιστούν γιά τήν ιερή παρακαταθήκη ή όποία θά τούς άνατίθονταν μετά τήν ανάληψη του Ίησού. Είχαν όμως άνταποκριθεί στήν αγάπη του Χριστού. Καί παρά τή βραδύτητα τής καρδιάς στό νά πιστέψουν, ό “Ιησούς διέκρινε σ” αυτούς άτομα πού θά μπορούσε νά διδάξει καί νά εκπαιδεύσει γιά τό βαρυσήμαντο έργο Του. Τώρα λοιπόν, αφού είχαν μείνει κοντά Του αρκετό διάστημα γιά νά βασίσουν τήν εμπιστοσύνη τους μέχρι ένα σημείο στό θεϊκό χαρακτήρα τής αποστολής Του, καί ό λαός επίσης είχε διαπιστώσει τήν ένδειξη τής δύναμής Του γιά τήν όποία δέν αμφέβαλαν, ό δρόμος ήταν ανοικτός γιά νά μπορέσουν νά δεχθούν τίς αρχές τής βασιλείας Του πού θά τούς βοηθούσαν νά εννοήσουν τήν πραγματική της φύση.

Ολομόναχος πάνω στό βουνό πλάι στή θάλασσα τής Γαλιλαίας, ό “Ιησούς πέρασε ολόκληρη τή νύχτα προσευχόμενος γι” αύτούς πού είχε διαλέξει. Τή χαραυγή τούς κάλεσε σιμά Του, καί αφού τούς εδωσε καθοδηγήσεις, προσευχήθηκε καί, τοποθετώντας μετά τά χέρια Του πάνω στά κεφάλια τους, τούς εύλόγησε καί τούς καθιέρωσε στό εργο τού εύαγγελίου. Τότε κατηφόρισε μαζί τους κατευθυνόμενος πρός τ” άκρογυάλι όπου πυκνά πλήθη είχαν κιόλας αρχίσει νά συγκεντρώνονται.

Εκτός από τά πλήθη πού προέρχονταν από τίς κώμες τής Γαλιλαίας, πολυάριθμοι ήταν εκείνοι πού είχαν έρθει άπό τήν Ίουδαία, ακόμη καί από τά Ιεροσόλυμα, από τήν Περαία, από τούς ήμι-είδωλολατρικούς λαούς τής Δεκάπολης, άπό τήν Ίδουμαία, τό άπόμακρο νότιο τμήμα τής Ίουδαίας, καί άπό τήν Τύρο καί τή Σιδώνα καί τίς παραλιακές πόλεις τής Φοινίκης στή Μεσόγειο. Ακούσαντες όσα έπραττεν», «ήλθον διά νά άκούσωσιν [5] Αύτού, καί νά ιατρευθώσιν άπό τών νόσων αύτών ... διότι δύναμις έξήρχετο παρ” Αύτού καί ιάτρευε πάντας.» (Μάρκ. 3:8, Λουκ. 6:17, 19).

Τότε βλέποντας ότι ή στενή λωρίδα τής ακτής ήταν άδύνατο νά χωρέσει έστω καί όρθιους αυτούς πού ήθελαν νά Τόν άκούσουν, ό “Ιησούς τούς οδήγησε πίσω στό βουνό. Φθάνοντας σ” ένα επίπεδο σημείο πού προσφέρονταν σάν χώρος άνετος γιά τή μεγάλη κοσμοσυρροή, ό Χριστός κάθησε στή χλόη καί τό παράδειγμά Του τό μιμήθηκαν οί μαθητές καί ό όχλος.

Μέ τήν προαίσθηση ότι κάτι τό ασυνήθιστο πρόκειτο νά επακολουθήσει, οί μαθητές στριμώχθηκαν γύρω άπό τόν Κύριό τους. Μετά τά πρωινά συμβάντα, ένοιωθαν σίγουροι ότι ό Χριστός θά προέβαινε σέ κάποια ανακοίνωση σχετικά μέ τή βασιλεία τήν όποία, όπως έλπιζαν μ” όλη τους τή καρδιά, έμελλε Αύτός σέ λίγο νά ιδρύσει. Τά πλήθη, συνεπαρμένα καί αύτά άπό ένα αίσθημα προσδοκίας, έστρεφαν πρός Αυτόν πρόσωπα ξαναμμένα άπό τό ίδιο έκδηλο ενδιαφέρον.

Καθισμένοι στήν καταπράσινη βουνοπλαγιά, άδημονώντας γιά τά λόγια τού θεϊκού Δασκάλου, ένοιωθαν τίς καρδιές τους νά πλημμυρίζουν άπό σκέψεις μελλοντικής δόξας. Ήταν έκεί γραμματείς καί Φαρισαίοι πού άπέβλεπαν στή μέρα κατά τήν όποία θά κυριαρχούσαν πάνω στούς μισητούς Ρωμαίους καί θά νέμονταν τά πλούτη καί τό θάμβος τής μεγαλύτερης παγκόσμιας αύτοκρατορίας· ενώ φτωχοί πάλι άγρότες καί ψαράδες περίμεναν νά άκούσουν ότι οί άθλιες τρώγλες τους, τό λιτό φαγητό, ή ζωή του μόχθου, του φόβου καί τής ένδειας θά άνταλλάσσονταν μέ παλάτια εύδαιμονίας καί μέ μέρες εύτυχίας. Στή θέση του χοντροϋφαμένου μανδύα πού φορούσαν στό κορμί τή μέρα καί έστρωναν χάμω γιά κουβέρτα τή νύχτα, περίμεναν ότι ό Χριστός θά [6] τούς πρόσφερε ιούς πλούσιους, πολυτελείς χιτώνες τών κατακτητών τους.

Όλων οί καρδιές δονούνταν άπό τή φιλόδοξη ελπίδα ότι σέ λίγο ό Ισραήλ έμελλε νά τιμηθεί πάνω άπ” τά ύπόλοιπα έθνη σάν εκλεκτός του Θεοΰ λαός, καί ή Ιερουσαλήμ θά ύψώνονταν σάν κεφαλή μιας παγκόσμιας βασιλείας. [7]

Κεφάλαιο 2: Οι μακαρισμοι

«Και άνοίξας τό στόμα αύτού έδίδασκεν αυτούς λέγων, μακάριοι οί πτωχοί τώ πνεύματι· διότι αύτών είναι ή βασιλεία τών ούρανών»—ματθ. 5:2-3

Παράξενα άντήχησαν τά λόγια αυτά στά αύτιά του απορημένου πλήθους σάν κάτι τό καινούργιο καί ασυνήθιστο. Μιά τέτοια διδασκαλία ήταν άντίθετη σέ κάθε τι πού είχαν άκούσει μέχρι τότε άπό ραββίνους κι” ίερείς. Δέν διέκριναν σ” αύτή τίποτε πού νά κολακεύει τήν περηφάνειά τους, η νά δίνει βάση στίς φερέλπιδες φιλοδοξίες τους. Καί όμως ό νέος αύτός Δάσκαλος περιβάλλονταν άπό μιά τέτοια δύναμη πού τούς γοήτευε. Καί μόνη ή παρουσία Του σκόρπιζε ολόγυρα τό γλυκό συναίσθημα τής θεϊκής άγάπης σάν τή μοσχοβολιά του λουλουδιού. Τά λόγια Του έπεφταν «ώς βροχή επί θερισμένον λειβάδιον ώς ρανίδες σταλάζουσαι επί τήν γην.» (Ψαλμ. 72:6). Ένσχικτωδώς όλοι τους ένοιωθαν ότι βρίσκονταν στήν παρουσία Κάποιου πού είχε τόν τρόπο νά διαβάζει τά μυστικά τής ψυχής, άλλά καί πού τούς πλησίαζε όμως μέ στοργή καί τρυφερότητα. Οί καρδιές τους άνοίγονταν σ” Αύτόν, καί καθώς Τόν άκουγαν, τό Άγιο Πνεύμα τούς βοηθούσε νά καταλάβουν καλύτερα τήν έννοια του σημαντικού εκείνου μαθήματος πού ή ανθρώπινη φυλή σέ κάθε εποχή τόση μεγάλη άνάγκη έχει νά κατανοήσει.

Τήν εποχή τού Χριστού οί θρησκευτικοί ήγέτες του λαού αισθάνονταν ότι ήταν πλούσιοι σέ πνευματικούς θησαυρούς. Ή προσευχή του Φαρισαίου, «Εύχαριστώ σοι, [8] Θεέ, ότι δέν είμαι καθώς οί λοιποί άνθρωποι» (Λουκ. 18:11), εξέφραζε τά αισθήματα της άντιπροσωπευτικής του τάξης καί κατά ένα μεγάλο βαθμό, καί ολόκληρου του έθνους. Αλλά μέσα στό πλήθος τό συγκεντρωμένο γύρω άπό τόν Ιησού ύπήρχαν μερικοί πού είχαν συναίσθηση τής πνευματικής τους ένδειας. Όταν κατά τή θαυματουργική άγρα τών ψαριών άποκαλύφθηκε ή θεϊκή του Χριστού δύναμη, ό Πέτρος ρίχτηκε στά πόδια τού Σωτήρα άναφωνώντας: «Έξελθε άπ” εμού, διότι είμαι άνθρωπος άμαρτωλός, Κύριε.» (Λουκ. 5:8). Έτσι καί μέ τό πλήθος τό συγκεντρωμένο στό βουνό. Ύπήρχαν εκεί άτομα πού μπροστά στή δική Του τήν άγνότητα, άναγνώριζαν ότι ό ίδιος ό έαυτός τους ήταν «ταλαίπωρος καί ελεεινός, καί πτωχός, καί τυφλός, καί γυμνός.» (Άποκ. 3:17). Καί ή επιθυμία νά γίνει «ή χάρις του Θεού ή σωτήριος» (Τίτ. 2:11) εφικτή καί γι” αύτούς, πλημμύριζε τήν καρδιά τους. Στίς ψυχές αύτές τά χαιρετιστήρια λόγια του Χριστού έφεραν ελπίδα καί άναγνώριζαν τότε αύτοί ότι ή ζωή τους βρίσκονταν κάτω άπό τήν εύλογημένη παρουσία τού Θεού.

Ό Χριστός πρόσφερε τό δισκοπότηρο τών εύλογιών Του σ” αύτούς πού έλεγαν ότι «πλούσιος είμαι καί έπλούτησα καί δέν έχω χρείαν ούδενός» (Άποκ. 3:17), άλλ” αύτοί δέν είχαν άνάγκη άπό τίποτε καί έστρεψαν περιφρονητικά τά νώτα στό εύεργετικό Εκείνο δώρο. Αύτός πού κρίνει τόν εαυτό του δίκαιο, σώο καί άβλαβή, πού μένει ικανοποιημένος άπό τήν κατάστασή του, καμιά δέν καταβάλλει προσπάθεια νά γίνει συμμέτοχος τής χάρης καί τής δικαιοσύνης του Χριστού. Ή περηφάνεια δέν άναγνωρίζει καμιά άνάγκη· γι” αύτό καί φράζει τήν καρδιά στόν Χριστό καί στίς άπειρες εύλογίες πού Αύτός ήρθε νά δώσει. Δέν ύπάρχει τόπος γιά τόν Ιησού μέσα στήν καρδιά ενός τέτοιου άτόμου. Όσοι στά δικά τους [9] μάτια φαίνονται πλούσιοι καί τιμημένοι, δέ ζητούν μέ πίστη ούτε καί λαβαίνουν τήν εύλογία τού Θεού. Νομίζουν ότι κατέχουν τά πάντα· γι” αύτό καί φεύγουν μέ άδεια χέρια. Άλλ” όσοι άναγνωρίζουν ότι δέν μπορούν νά σωθούν μόνοι τους, ή άφεαυτού τους νά έπιτελέσουν όποιαδήποτε πράξη δικαιοσύνης, αύτοί είναι εκείνοι πού εκτιμούν τή χορηγούμενη άπό τόν Χριστό βοήθεια. Αύτοί είναι οί «πτωχοί τώ πνεύματι» τούς όποιους ό Χριστός άνακηρύσσει μακαρίους.

Αύτούς πού συγχωρά ό Χριστός, τούς ζητάει πρώτα νά μετανοήσουν. Τό Πνεύμα τό Άγιο τούς βοηθάει νά συναισθανθούν τήν άμαρτωλότητά τους. Εκείνοι τών οποίων ή καρδιά έχει συγκινηθεί άπό τήν πειθώ του Πνεύματος τού Θεού άναγνωρίζουν ότι μέσα τους δέν ύπάρχει τίποτε τό καλό. Αντιλαμβάνονται ότι όλες τους οί πράξεις είναι άνάμικτες μέ τόν εγωισμό καί τήν άμαρτία. Σάν τόν δυστυχή τελώνη, στέκουν καί αύτοί άπό μακριά, μή τολμώντας ούτε τά μάτια νά σηκώσουν στόν ούρανό καί αναφωνούν: «Ό Θεός, ίλάσθητί μοι τώ άμαρτωλώ.» (Λουκ. 18:13). Καί αύτοί εύλογούνται. Ή συγχώρηση χορηγείται στόν μετανοούντα άμαρτωλό, επειδή ό Χριστός είναι «ό Αμνός τού Θεού ό αίρων τήν άμαρτίαν τού κόσμου.» (Ίωάν 1:29). Ό Θεός ύπόσχεται: «Εάν αί άμαρτίαι σας ήναι ώς τό προφυρούν, θέλουσι γείνει λευκαί ώς χιών εάν ήναι έρυθραί ώς κόκκινον, θέλουσι γείνει ώς λευκόν μαλλίον.» «Καί θέλω δώσει εις εσάς καρδίαν νέαν, ... καί θέλω έμβάλει εν ύμίν τό Πνεύμα Μου.» (Ήσ. 1:18, Ίεζ. 36:26, 27).

Μιλώντας γιά τούς πτωχούς τώ πνεύματι, ό Ιησούς λέγει ότι «αύτών είναι ή βασιλεία τών ούρανών.» Ή βασιλεία αύτή δέν είναι όπως φαντάζονταν οί άκροατές τού Χριστού, μιά προσωρινή επίγεια κυριαρχία. Ό Χριστός παρουσίαζε στούς άνθρώπους τήν πνευματική [10] βασιλεία της αγάπης Του, της χάρης Του καί της δικαιοσύνης Του. Τό έμβλημα του βασιλείου τού Μεσσία παρουσιάζει τά ίδια χαρακτηριστικά με τόν Υίό τού ανθρώπου. Οί υπήκοοί Του είναι οί πτωχοί τω πνεύματι, οί πράοι, οί καταδιωκόμενοι χάρη της δικαιοσύνης. Σ” αύτούς ανήκει ή βασιλεία των ούρανών. Αν καί δεν εχει άκόμη τελειοποιηθεί, έχει όμως αρχίσει μέσα τους τό έργο εκείνο πού θά τούς καταστήσει «άξιους τής μερίδος τού κλήρου των άγίων εν τω φωτί.» (Κολ. 1:12).

Όλοι όσοι συναισθάνονται τή βαθιά ψυχική τους ένδεια, καί αναγνωρίζουν ότι τίποτε τό καλό δεν έχουν μέσα τους, μπορούν νά βρούν τή δικαιοσύνη καί τή δύναμη άποβλέποντας στόν “Ιησού. Αύτός λέγει: «Έλθετε πρός Με, πάντες οί κοπιώντες καί πεφορτισμένοι.» (Ματθ. 11:28). Μάς καλεί νά άνταλλάξουμε τή φτώχεια μας μέ τόν πλούτο τής χάρης Του. Εμείς δέν είμαστε άξιοι τής άγάπης τού Θεού. Ο Χριστός όμως, ό Εγγυητής μας, είναι όχι μόνο άξιος, άλλά καί «ύπερεκπερισσού δυνάμενος νά σώζη πάντας τούς ερχομένους πρός Αύτόν.» Όποιαδήποτε καί άν ύπήρξε ή ζωή σας στο παρελθόν, όσοδήποτε άποθαρρυντική καί άν παρουσιάζεται ή τωρινή σας κατάσταση, άν ερθετε στόν Χριστό άκριβώς έτσι όπως είσθε, αδύναμοι, ανήμποροι, καί άποθαρρυμένοι, ό συμπονετικός Σωτήρας μας θά έρθει νά σάς συναντήσει άπό μακριά καί θά σάς σφιχταγκαλιάσει μέ τά χέρια τής άγάπης Του καί μέ τόν χιτώνα τής δικαιοσύνης Του. Έτσι ντυμένος μέ τήν ολόλευκη περιβολή τού δικού Του χαρακτήρα, παρακαλεί γιά μάς τόν Πατέρα λέγοντας: «Πήρα τή θέση τού άμαρτωλού. Μή βλέπεις τό παραστρατημένο αύτό παιδί, άλλά κύτταξε Εμένα.» Καί άν ό Σατανάς επιτίθεται μέ δριμύτητα κατά των ψυχών μας, κατηγορώντας μας γιά τίς άμαρτίες μας καί άπαιτώντας μας σάν λεία του, τό αίμα [11] τού Χριστού συνηγορεί μέ μεγαλύτερη ακόμη δύναμη. «Βεβαίως θέλουσιν ειπεί ... εν τω Κυρίω είναι ή δικαιοσύνη καί ή δύναμις ...Εν τω Κυρίω θέλει δικαιωθεί καί δοξαστεί άπαν τό σπέρμα Ισραήλ.» (Ήσ. 45:24, 25).

«Μακάριοι οί πενθούντες· διότι αυτοί θέλουσι παρηγορηθεί»—ματθ. 5:4

Τό πένθος γιά τό όποιο γίνεται λόγος εδώ αφορά την πραγματική θλίψη τής καρδιάς γιά τήν άμαρτία. Ό Χριστός λέγει: «Εγώ εάν ύψωθώ εκ τής γής, θέλω έλκύσει πάντας πρός Έμαυτόν.» (Ίωάν. 12:32). Καί καθώς έλκονται οί άνθρωποι γιά νά παρατηρήσουν τόν Εσταυρωμένο Ιησού, συναισθάνονται τήν άμαρτωλότητα τής άνθρώπινης φύσης. Αντιλαμβάνονται ότι ή άμαρτία ήταν ύπαίτια γιά τό μαστίγωμα καί γιά τή σταύρωση τού Αρχηγού τής δόξας. Ό άμαρτωλός άναγνωρίζει ότι άν καί είναι τό άντικείμενο μιάς απερίγραπτης τρυφερότητας, ή ζωή του όμως παρουσιάζεται σάν μιά αδιάσπαστη άλληλουχία άπό άχαριστία καί ανταρσία. Έχει άπαρνηθεί τόν καλύτερό του Φίλο καί καταχραστεί τό πολυτιμότερο δώρο τού ούρανού. Έχει ξανασταυρώσει ό ίδιος τόν Υίό τού Θεού καί ξαναραγίσει τή ματωμένη, σπαραγμένη εκείνη καρδιά. Βρίσκεται άποχωρισμένος άπό τόν Θεό μ” ένα χάσμα άμαρτίας τόσο βαθύ καί σκοτεινό, πού τόν κάνει τώρα νά θρηνεί μέ σπαραγμό ψυχής.

Αύτού τού είδους οί πενθούντες «θέλουσι παρηγορηθεί.» Ό Θεός μάς παρουσιάζει τήν ένοχή μας γιά νά μάς κάνει νά καταφύγουμε στόν Χριστό καί μέσο Αύτού νά ελευθερωθούμε άπό τή σκλαβιά τής άμαρτίας καί νά άπολαύσουμε τήν ελευθερία των παιδιών τού Θεού. [12] Μέ πραγματική συντριβή μπορούμε νά έρθουμε στή βάση του σταυρού καί εκεί νά απαλλαγούμε άπό τά βάρη μας.

Τά λόγια του Σωτήρα περιέχουν επίσης μηνύματα παρηγοριάς καί γιά όσους διέρχονται δοκιμασίες ή θρηνούν τό χαμό άγαπημένων τους προσώπων. Οί θλίψεις μας δέν έρχονται στήν τύχη. Ό Θεός «δέν θλίβει εκ καρδίας Αύτού ουδέ καταθλίβει τούς υίούς τών άνθρώπων.» (Θρήνοι 3:33). Όταν επιτρέπει θλίψεις καί δοκιμασίες είναι «πρός τό συμφέρον ήμών, διά νά γείνωμεν μέτοχοι τής άγιότητος Αύτού.» (Έβρ. 12:10). Όταν τή δεχόμαστε μέ πίστη, ή κάθε φαινομενικά κατάπικρη καί δυσκολοβάσταχτη δοκιμασία τελικά θά άποδειχθεί μιά εύλογία. Τά σκληρά χτυπήματα τής μοίρας πού νεκρώνουν τή χαρά τής ζωής, μεταβάλλονται σέ μέσα τά όποια κάνουν τά μάτια μας νά στραφούν πρός τόν ούρανό. Πόσοι είναι εκείνοι πού δέν θά είχαν ποτέ γνωρίσει προσωπικά τόνΊησού αν ή λύπη δέν τούς έκανε νά άναζητήσουν τήν παρηγοριά κοντά Του!

Οί δοκιμασίες τής ζωής είναι οί εργάτες του Θεού γιά τήν άποβολή τής άκαθαρσίας καί τής τραχύτητας τού χαρακτήρα μας. Τό λάξευμα, τό τετραγώνισμα, τό σμίλευμα, τό λέπτισμα, τό στίλβωμα είναι έπώδυνη διαδικασία. Δέν είναι εύκολο νά συντρίβεται κανείς κάτω άπ” τό άκόνι. Άλλά σάν άποτέλεσμα ή πέτρα βγαίνει άπό τόν τροχό έτοιμασμένη γιά τή θέση πού τής προορίζεται νά καταλάβει στόν έπουράνιο ναό. Σέ άχρηστο ύλικό ό Θεός δέν άφιερώνει μιά τέτοια εξονυχιστική, προσεκτική εργασία. Μόνο τά πολύτιμα πετράδια Του στιλβώνονται κατά τό παλατικό πανομοιότυπο.

Ό Κύριος εργάζεται γιά τό καλό όλων εκείνων πού εμπιστεύονται σ” Αύτόν. Περίλαμπρες νίκες θά κερδίσουν οί πιστοί. Πολύτιμα γι” αύτούς μαθήματα θά μαθευτούν καί πολύτιμες οί πείρες πού θά γευτούν. [13]

Ό ουράνιος Πατέρας μας ποτέ δέν αγνοεί αυτούς πού έχουν τρωθεί άπό τή θλίψη. «Οταν ό Δαβίδ προχωρούσε «διά τής άναβάσεως τών Έλαιών, άναβαίνων καί κλαίων καί έχων τήν κεφαλήν αυτού κεκαλυμμένην καί περιπατών ανυπόδητος» (Β΄ Σαμ. 15:30), ό Κύριος τόν παρακολουθούσε μέ μεγάλη εύσπλαχνία. Καταρρακωμένος άπό τίς τύψεις τής συνείδησης, ό βασιλιάς είχε ντυθεί μέ τό σακί τού πένθους. Τά εξωτερικά δείγματα τής ταπείνωσής του μαρτυρούσαν τή συντριβή του. Δακρύβρεκτος καί μέ φωνή πού σπάρασε άπό λυγμούς, παρουσίασε τήν περίπτωσή του στόν Θεό καί Εκείνος δέν έγκατέλειψε τό δούλο Του. Ποτέ ό Δαβίδ δέν ύπήρξε προσφιλέστερος στήν καρδιά τής Άπειρης Αγάπης άπό τή φορά εκείνη όπου εσπευδε νά σώσει τήν ζωή του άπό τούς εχθρούς του, ξεσηκωμένους στήν άνταρσία άπό τόν ίδιο του τό γιό. Ό Κύριος λέγει: «Έγώ όσους άγαπώ ελέγχω καί παιδεύω· γενού λοιπόν ζηλωτής καί μετανόησον.» (Αποκ. 3:19). Ό Χριστός άναστηλώνει τή συντριμμένη καρδιά καί εξευγενίζει τή βαρυπενθούσα ψυχή μέχρι πού τήν κάνει κατοικητήριό Του.

«Οταν όμως μάς έρχονται οί δοκιμασίες, πόσοι άπό μάς φερόμαστε σάν τόν Ιακώβ! Νομίζομε ότι αύτές προέρχονται άπό τόν εχθρό καί εξακολουθούμε νά παλεύουμε στά τυφλά μέσ” τό σκοτάδι, ώσπου εξαντλούνται οί δυνάμεις μας χωρίς νά βρίσκουμε ούτε άνακούφιση, ούτε λυτρωμό. Τό θεϊκό άγγιγμα πού ενοιωσε μέ τό χάραγμα τής αύγής, άπεκάλυψε στόν Ιακώβ ποιός ήταν Εκείνος μέ τόν Όποιο πάλευε—ό Άγγελος τής διαθήκης. Κλαίοντας άπεγνωσμένα ρίχθηκε τότε στήν άγκαλιά τής Άπειρης Αγάπης γιά νά δεχθεί τήν εύλογία πού λαχταρούσε ή ψυχή του. Έτσι χρειαζόμαστε κι” εμείς νά μάθουμε ότι οί δοκιμασίες είναι γιά τό καλό μας καί νά μή καταφρονούμε τήν παιδεία τού [14] Κυρίου ούτε νά λιγοψυχούμε δίαν ελεγχόμαστε άπό Αυτόν.

«Μακάριος ό άνθρωπος τόν όποιον ελέγχει ό Θεός. ... Διότι Αυτός πληγώνει καί επιδένει. Κτυπά καί αί χείρες Αυτού ίατρέουσιν. Έν εξ θλίψεσι σέ ελευθερώσει· καί έν τη έβδομη δέν θέλει σέ έγγίσει κακόν.» (Ιώβ 5:17-19). Ό Χριστός σπεύδει στόν κάθε πληγωμένο προσφέροντας γιατρειά. Ή ζωή τού πένθους, τού πόνου καί τής θλίψης λαμπρύνεται μέ τίς πολύτιμες αποκαλύψεις τής παρουσίας Του.

Ό Θεός δέν μάς θέλει νά παραλύουμε κάτω άπό τό βάρος τής οδυνηρής λύπης μέ ραγισμένη καί πληγωμένη καρδιά. Μάς θέλει νά σηκώνουμε τά μάτια ψηλά καί νά άντικρύζουμε τό προσφιλές Του πρόσωπο τής άγάπης. Ό ευλογημένος Λυτρωτής μας παραστέκει στό πλευρό πολλών των οποίων τά μάτια, τυφλωμένα απ” τά δάκρυα, δέν τούς αφήνουν νά Τόν διακρίνουν. Λαχταράει νά σφίξει τό χέρι μας μεσ” τό δικό Του, νά μάς κάνει νά στρέψουμε τά μάτια μας σ” Αύτόν μέ τήν άπλότητα τής πίστης μας, καί νά Τόν άφήσουμε νά μάς οδηγήσει. Ή καρδιά Του συμμερίζεται τίς θλίψεις, τά βάσανα καί τίς δοκιμασίες μας. Μάς άγάπησε μέ «άγάπησιν αιώνιον» καί μάς περιβάλλει μέ τρυφερή φροντίδα. Μπορούμε νά στηρίξουμε τήν καρδιά μας επάνω Του καί νά σκεπτόμαστε τή στοργικότητά Του όλημερίς. Τότε Αύτός θά ύψώσει τήν ψυχή πάνω άπ” τίς εφήμερες λύπες καί στενοχώριες μέσα σέ μιά σφαίρα ειρηνική.

Αύτό νά σκέπτεσθε καί σείς, ψυχές ύποκείμενες στή θλίψη καί στά βάσανα, καί νά χαίρεσθε έχοντας ελπίδα. «Διότι αύτη είναι ή νίκη ή νικήσασα τόν κόσμον, ή πίστις ήμών.» (Α΄Ίωάν. 5:4).

Μακάριοι είναι επίσης αύτοί πού θρηνούν μαζί μέ τόν Χριστό, συμμεριζόμενοι τή θλίψη τού κόσμου καί [15] θλιβόμενοι γιά τήν άμαρτία πού δέρνει τόν κόσμο. Ένα τέτοιο πένθος δέν εχει τίποτε νά κάνει μέ τή λύπη τού εγώ. Ό Ιησούς ήταν Άνθρωπος θλίψεων καί πέρασε άπό τέτοιο ψυχικό άγχος πού καμιά γλώσσα δέν μπορούσε ποτέ νά περιγράψει. Οί άνθρώπινες παραβάσεις ήταν εκείνες πού ράγισαν καί κατασπάραξαν τήν ψυχή Του. Αφού έργάσθηκε μέ τέτοιο ζήλο, σέ σημείο πού εφθειρε τόν Εαυτό Του γιά νά άνακουφίσει τίς άνάγκες καί τά βάσανα τής άνθρώπινης φυλής, θλίβονταν κατάκαρδα κάθε φορά πού έβλεπε τά πλήθη νά άρνούνται νά έρθουν πρός Αύτόν γιά νά άποκτήσουν τήν αιώνια ζωή. Όλοι οί οπαδοί τού Χριστού θά περάσουν άπ” αύτή τήν πείρα. Ένώ γεύονται τήν άγάπη Του, θά συμμερισθούν καί τό μόχθο Του γιά τή σωτηρία των χαμένων ψυχών. Συμμετέχουν στά παθήματα τού Χριστού καί θά συμμετάσχουν επίσης καί στή δόξα πού μέλλει νά άποκαλυφθεί. Ενωμένοι μαζί Του στό έργο Του, πίνοντας τό ίδιο μ” Αύτόν πικρό ποτήρι τής θλίψης, άπολαβαίνουν τελικά μαζί καί τή χαρά Του.

Μέ τή θλίψη των παθημάτων ό Ιησούς άπέκτησε τήν καταλληλότητα τής διακονίας τής παρηγορίας. Πέρασε άπ” όλα τά στάδια τής άνθρώπινης συμφοράς. Καί επειδή «Αύτός επαθε πειρασθείς, δύναται νά βοηθήση τούς πειραζομένους.» (Ήσ. 63:9, Έβρ. 2:18). Στή διακονία αύτή έχει τό προνόμιο νά συμπράττει κάθε άτομο πού συμμετέσχε στά παθήματά Του. «Διότι καθώς περισσεύουσι τά παθήματα τού Χριστού εις ημάς, ούτω διά τού Χριστού περισσεύει καί ή παρηγορία ημών.» (Β΄ Κορ. 1:5). Ό Κύριος χορηγεί στούς πενθούντες μιά ιδιαίτερη χάρη ή όποία έχει τή δυνατότητα νά απαλύνει τίς καρδιές καί νά σώζει τίς ψυχές. Ή άγάπη Του άνοίγει ενα ευεργετικό κανάλι πού χύνεται μέσα στήν πληγωμένη καί συντριμμένη ψυχή καί γίνεται βάλσαμο γιατρειάς [16] στους πονεμένους. «Ό Πατήρ των οίκτιρμών καί Θεός πάσης παρηγορίας, ό παρηγορών ημάς έν πάση τή θλίψει ημών, διά νά δυνώμεθα ημείς νά παρηγορώμεν τούς έν πάση θλίψει, διά τής παρηγορίας μέ τήν όποίαν παρηγορούμεθα ήμείς αύτοί ύπό τού Θεού.» (Β΄ Κορ. 1:3,4).

«Μακάριοι οί πραείς»—ματθ. 5:5

Οί μακαρισμοί άναφέρονται σάν μιά προοδευτική κλίμακα τής χριστιανικής πείρας. Αύτοί πού έχουν συναισθανθεί τή μεγάλη τους άνάγκη γιά τόν Χριστό, πού έχουν πενθήσει έξαιτίας τής άμαρτίας καί έχουν φοιτήσει στό ίδιο μέ τόν Χριστό σχολείο των θλίψεων, θά διδαχθούν καί τήν πραότητα άπό τόν θεϊκό τους Δάσκαλο.

Τό νά άντιμετωπίζει κανείς τήν άδικία μέ τήν ύπομονή καί τήν ήπιότητα, δέν ήταν στάση πού ένέκριναν ούτε οί είδωλολάτρες, ούτε οί Ιουδαίοι. Ή μέ τό Πνεύμα τό Άγιο εμπνευσμένη δήλωση τού Μωϋσή ότι εκείνος ύπήρξε ό πραότερος άνθρωπος τής γής, δέν θά κρίνονταν άπό τούς συγχρόνους του σάν κάτι τό άξιέπαινο. Θά προκαλούσε μάλλον τόν οίκτο ή τήν περιφρόνηση γι” αύτόν. Ό Ιησούς όμως τοποθετεί τήν πραότητα άνάμεσα στά πρωτεύοντα προσόντα πού άπαιτούνται γιά τήν είσοδο στή βασιλεία Του. Ή άτομική Του ζωή καί ό χαρακτήρας Του παρουσιάζουν τή θεσπέσια καλλονή τής εξαίρετης αύτής άρετής.

Ό Ιησούς, τό άπαύγασμα τής δόξας τού Πατέρα, «δέν ένόμισεν άρπαγήν τό νά ήναι ίσα μέ τόν Θεόν, άλλ” Εαυτόν έκένωσε, λαβών δούλου μορφήν.» (Φιλιπ. 2:6-7). Καταδέχθηκε νά περάσει άπό τίς ταπεινότερες φάσεις τής ζωής, περιερχόμενος μεταξύ των άνθρώπων, όχι σάν [17] βασιλιάς άπαιτώντας τήν υποταγή τών άνθρώπων, άλλά σάν άτομο του οποίου ό προορισμός ήταν νά υπηρετεί τούς άλλους. Καμιά χροιά άδιαλλαξίας δέν χαρακτήριζε τούς τρόπους Του, καμιά σκιά παγερής αύστηρότητας. Ό Λυτρωτής τού κόσμου εφερε φύση άνώτερη των άγγέλων. Καί όμως συνυφασμένες μέ τή θεϊκή Του μεγαλειότητα ήταν ή πραότητα καί ή ταπεινοφροσύνη, καί αύτό άκριβώς ήταν εκείνο πού ελκυε τούς πάντες γύρω Του.

Ό Ιησούς «έκένωσε Εαυτόν» καί σ” όλες Του τίς πράξεις τό εγώ ήταν τελείως άνύπαρκτο. Υπέβαλλε τά πάντα κάτω άπό τό θέλημα τού Πατέρα Του. Όταν ή επίγεια άποστολή Του πλησίαζε πρός τό τέλος της, μπορούσε κάλλιστα νά πει: «Έγώ Σέ έδόξασα επί τής γης· τό έργον έτελείωσα τό οποίον Μοί εδωκας διά νά κάμω.» (Ίωάν. 17:4). Καί ή άπαίτησή Του άπό εμάς είναι: «Μάθετε άπ” Εμού· διότι πράος είμαι καί ταπεινός τήν καρδίαν.» Καί «Εάν τις θέλη νά ελθη όπίσω Μου, άς άπαρνηθή έαυτόν.» (Ματθ. 11:29, 16:24). Πρέπει λοιπόν τό έγώ νά έκθρονισθεί καί ποτέ πιά νά μήν επιδιώξει νά κυριαρχήσει στήν ψυχή.

Αύτός πού παρατηρεί τή ζωή τής αύταπάρνησης καί τής ταπεινοφροσύνης τού Χριστού, θά άναγκασθεί νά πεί όπως ό Δανιήλ όταν άντίκρυσε τόν Όμοιο Εκείνο μέ τούς υιούς τών άνθρώπων: «Ή άκμή μου μετεστράφη έν έμοί εις μαρασμόν.» (Δαν. 10:8). Ή άνεξαρτησία καί ή αύτοεξύψωση γιά τίς όποιες τόσο καυχησιολογούμε, βλέπονται τότε μέσ” τήν πραγματική άσχήμια τους σάν δείγματα τής ύποτέλειάς μας στόν Σατανά. Ή άνθρώπινη φύση άγωνίζεται διαρκώς γιά τά πρωτεία, πάντα έτοιμη γιά συναγωνισμό. Άλλ” ό μαθητής τού Χριστού κενώνει τόν έαυτό του άπό τό έγώ, άπό τήν ύπερηφάνεια, άπό τήν άγάπη γιά τήν ύπεροχή καί ή ψυχή γαληνεύει. Τό έγώ παραχωρείται στή διάθεση τού Αγίου Πνεύματος. Τότε [18] δέν θά άγωνιούμε γιά νά καταλάβουμε τήν άνώτερη θέση. Δέν θά φιλοδοξούμε πασχίζοντας μέ σπασμωδικές κινήσεις νά άποσπάσουμε τήν προσοχή των άλλων, άλλά θά άναγνωρίσουμε ότι γιά μάς ή πιό έπίζηλη θέση βρίσκεται στά πόδια του Σωτήρα μας. Αποβλέποντας στόν Ίησού, θά περιμένουμε νά μάς κατευθύνει τό χέρι Του καί νά μάς καθοδηγεί ή φωνή Του. Έχοντας γευθεί τήν πείρα αύτή, ό άπόστολος Παύλος λέγει: «Μετά τού Χριστού συνεσταυρώθην ζώ δέ ούχί πλέον έγώ, άλλ” ό Χριστός ζή έν έμοί· καθ” ό δέ τώρα ζώ έν σαρκί, ζώ έν τη πίστει τού Υίού τού Θεού, όστις μέ ήγάπησε, καί παρέδωκεν Εαυτόν ύπέρ έμού.» (Γαλ. 2:20).

’Όταν προσφέρουμε στόν Χριστό τή μόνιμη φιλοξενία τής ψυχής μας, τότε ή ειρήνη τού Θεού «ή ύπερβαίνουσα πάσαν γνώσιν» θά διατηρήσει τή σκέψη μας καί τήν καρδιά μας συνδεμένες μέ τόν Ιησού Χριστό. Ή έπίγεια ζωή τού Σωτήρα, παρ” όλο ότι κύλησε άνάμεσα σέ συνεχείς συγκρούσεις, ήταν ζωή ειρηνική. Ένώ άδυσώπητοι έχθροί Τόν κατέτρεχαν διαρκώς, Εκείνος έλεγε: «Ό πέμψας Με είναι μετ” Έμού· δέν Μέ άφήκεν ό Πατήρ μόνον· διότι Έγώ κάμνω πάντοτε τά άρεστά εις Αύτόν.» (Ίωάν. 8:29). Κανένα μανιασμένο ξέσπασμα άνθρώπινης ή σατανικής οργής δέν μπορούσε νά ταράξει τή γαλήνη τής τέλειας έκείνης έπικοινωνίας μέ τόν Θεό. Καί σ” εμάς λέγει: «Ειρήνην άφίνω εις εσάς, ειρήνην τήν Έμήν, δίδω εις εσάς.» «Άρατε τόν ζυγόν Μου έφ” υμάς καί μάθετε άπ” Έμού· διότι πράος είμαι καί ταπεινός τήν καρδίαν· καί θέλετε εύρεί άνάπαυσιν.» (Ίωάν. 19:27, Ματθ. 11:29). Υποβληθήτε μαζί Μου κάτω άπό τόν ζυγό τής ύπηρεσίας γιά τή δόξα τού Θεού καί τήν εξύψωση τής άνθρωπότητας καί θά διαπιστώσετε πόσο εύκολος είναι ό ζυγός αύτός καί πόσο τό φορτίο ελαφρύ.

Εκείνο πού διασαλεύει τήν ειρήνη μας είναι ή [19] άγάπη τού έγώ. Όταν τό έγώ έξακολουθεί νά ζεί μέσα μας, βρισκόμαστε διαρκώς σέ άμυντική θέση προσπαθώντας νά τό προφυλάξουμε άπ” τή νέκρωση καί άπ” τήν προσβολή. Όταν δμως τό έγώ έχει πεθάνει καί ή ζωή μας είναι «κεκρυμμένη μετά του Χριστού έν τω Θεώ», τότε δέν θά παίρνουμε έπί πόνου ούτε τίς παραγκωνίσεις, ούτε τίς ταπεινώσεις. Θά κλείνουμε τά αυτιά στίς έπιτιμήσεις καί τά μάτια στίς είρωνίες καί στίς προσβολές. «Ή άγάπη μακροθυμεί, άγαθοποιεί· ή άγάπη δέν φθονεί· ή άγάπη δέν αύθαδιάζει, δέν έπαίρεται, δέν άσχημονεί, δέν ζητεί τά έαυτής, δέν παροξύνεται, δέν διαλογίζεται τό κακόν, δέν χαίρει εις τήν άδικίαν, συγχαίρει δέ εις τήν άλήθειαν. Πάντα άνέχεται, πάντα πιστεύει, πάντα έλπίζει, πάντα ύπομένει. Ή άγάπη ούδέποτε εκπίπτει.» (Α” Κορ. 13:4-8).

Ή εύτυχία πού προέρχεται άπ” αύτόν τόν κόσμο παραλλάζει άνάλογα μέ τίς διάφορες περιστάσεις πού τήν προξενούν. Άλλ” ή ειρήνη τού Χριστού είναι ειρήνη μόνιμη καί άμετάβλητη. Δέν έξαρτάται άπό τίς περιστάσεις τής ζωής, άπό τήν οικονομική εύμάρεια, ή άπό τήν πληθώρα των κοσμικών φίλων. Ό Χριστός είναι ή πηγή τού ζωντανού νερού, καί ή εύτυχία πού πηγάζει άπ” Αύτόν δέν χάνεται ποτέ.

Ή χριστιανική πραότητα, έκδηλωμένη στήν οικογένεια, καθιστά όλα τά μέλη εύτυχή. Δέν δημιουργεί διενέξεις, δέν προκαλεί θυμώδεις άπαντήσεις, άλλά μαλάσσει τόν βίαιο χαρακτήρα καί δημιουργεί γύρω της μιά τέτοια καλοσύνη πού γίνεται αισθητή άπ” όλους όσους βρίσκονται μέσα στόν γοητευτικό της κύκλο. Ύποθάλποντάς την, τά μέλη των επιγείων οικογενειών καθίστανται μέλη τής μιας καί μεγάλης οικογένειας τού ούρανού.

Είναι άφάνταστα προτιμότερο γιά μάς νά [20] ύποφέρουμε άπό άδικες κατηγορίες παρά νά βαρύνουμε τήν ψυχή μας ζητώντας άντίποινα γιά τούς εχθρούς μας. Τό πνεύμα τού μίσους καί τής εκδίκησης προέρχεται άπό τόν Σατανά καί μόνο βλάβη μπορεί νά προξενήσει σ” εκείνον πού τό ύποθάλπει. Ή ταπεινή καρδιά, ή πραότητα πού απορρέει άπό τήν παρουσία τού Χριστού μέσα μας, είναι τό μοναδικό μυστικό τής εύλογίας. «Θέλει δοξάσει τούς πράους έν σωτηρία.» (Ψαλμ. 149:4).

Οί πραείς «θέλουσι κληρονομήσει τήν γην.» Ή επιθυμία γιά τήν αύτοεξύψωση προκάλεσε τήν είσοδο τής άμαρτίας στόν κόσμο, καί σάν άποτέλεσμα οί προπάτορές μας έχασαν τήν κυριαρχία τους πάνω στήν όμορφη αύτή γή πού άποτελούσε τό βασίλειό τους. Καί μέ τήν αύταπάρνησή Του ό Χριστός άποκαθιστά τό κάθε τι πού χάθηκε. Αύτός μάς συμβουλεύει ότι πρέπει νά νικήσομε όπως Εκείνος νίκησε. (Άποκ. 3:21). Μέ τήν ταπεινοφροσύνη καί τήν αύτοπαραχώρηση μπορούμε νά γίνουμε συγκληρονόμοι Του όταν «οί πραείς θέλουσι κληρονομήσει τήν γην.» (Ψαλμ. 37:11).

Ή γή ή ύποσχεμένη στούς πραείς δέ μοιάζει μέ τήν τωρινή, τήν άμαυρωμένη μέ τή σκιά τού θανάτου καί τής κατάρας γή. «Κατά δέ τήν ύπόσχεσιν Αύτού νέους ούρανούς καί νέαν γην προσμένομεν έν οις δικαιοσύνη κατοικεί.» (Β” Πετ. 3:13). «Καί ούδέν άνάθεμα θέλει είσθαι πλέον καί ό θρόνος τού Θεού καί τού Άρνίου θέλει εισθαι έν αύτή· καί οί δούλοι Αύτού θέλουσι λατρεύει Αύτόν.» (Άποκ. 22:3).

Σ” εκείνη τή γή δέν ύπάρχει άπογοήτευση, ούτε λύπη, ούτε άμαρτία, ούτε θά λέει εκεί κανείς ότι είναι άρρωστος. Δέν ύπάρχουν εκεί νεκρώσιμες άκολουθίες, ούτε πένθος, ούτε θάνατος, ούτε χωρισμός, ούτε ραγισμένες καρδιές. Άλλ” ό Χριστός είναι έκεί, ή ειρήνη βασιλεύει έκεί. Έκεί «δέν θέλουσι πεινάσει ούδέ διψήσει· [21] δέν θέλει προσβάλλει αυτούς ούτε καύσων ούτε ήλιος· διότι ό ελεών αυτούς θέλει οδηγήσει αυτούς καί διά πηγών ύδάτων θέλει φέρει αυτούς.» (Ήσ. 49:10).

«Μακάριοι οί πεινώντες καί διψώντες τήν δικαιοσύνην διότι αυτοί θέλουσι χορτασθεί»—ματθ. 5:6

Δικαιοσύνη είναι ή άγιοσύνη, ή ομοιότητα μέ τόν Θεό, καί «ό Θεός είναι άγάπη.» (Α” Ίωάν. 4:16). Είναι ή προσαρμογή μέ τό νόμο του Θεού, «διότι πάντα τά προστάγματά Σου είναι δικαιοσύνη.» (Ψαλμ. 119:172). «Είναι λοιπόν έκπλήρωσις του νόμου ή άγάπη.» (Ρωμ. 13:10). Ή δικαιοσύνη είναι ή άγάπη καί ή άγάπη είναι τό φώς καί ή ζωή τού Θεού. Ή δικαιοσύνη του Θεού βρίσκεται ενσωματωμένη στόν Χριστό. Όταν δεχόμαστε τόν Χριστό, τότε δεχόμαστε τή δικαιοσύνη.

Ή δικαιοσύνη δέν άποκτάται ούτε μέ επίπονους άγώνες, ούτε μέ άπεγνωσμένες προσπάθειες, ούτε μέ τάματα καί μέ θυσίες. Αλλά προσφέρεται δωρεάν στήν κάθε ψυχή πού πεινάει καί διψάει γιά νά τήν άποκτήσει. «Ώ πάντες οί διψώντες, ελθετε εις τά ύδατα- καί οί μή εχοντες άργύριον ελθετε, άγοράσατε καί φάγετε ... άνευ άργυρίου καί άνευ άντιτίμου.» «Ή δικαιοσύνη αυτών είναι εξ Έμού, λέγει ό Κύριος.» «Τούτο είναι τό όνομα Αύτού μέ τό όποιον θέλει όνομασθή, Ο ΚΥΡΙΟΣ Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΗΜΩΝ.» (Ήσ. 55:1, 54:17, Ίερ. 23:6).

Κανένα άνθρώπινο μέσο έχει τή δύναμη νά προμηθεύσει τά στοιχεία εκείνα πού θά ικανοποιήσουν τήν πείνα καί τή δίψα τής ψυχής. Άλλ” ό Χριστός λέγει: «Ιδού, ίσταμαι εις τήν θύραν καί κρούω· εάν τις άκούση τής φωνής Μου, καί άνοιξη τήν θύραν, θέλω είσέλθει πρός [22] αύτόν, καί θέλω δειπνήσει μετ” αύτού καί αυτός μετ” Εμού.» «Εγώ είμαι ό άρτος της ζωής· όστις ερχεται πρός Εμέ, δέν θέλει πεινάσει· καί όστις πιστεύει εις Εμέ δέν θέλει διψήσει πώποτε.» (Άποκ. 3:20, Ίωάν. 6:35).

Όπως χρειαζόμαστε τήν τροφή γιά νά συντηρηθούμε στή φυσική μας ύπόσταση, έτσι χρειαζόμαστε τόν Χριστό, τό Ψωμί τού ούρανού, γιά νά μάς διατηρήσει στήν πνευματική μας ζωή καί νά μάς χορηγήσει δύναμη νά έκτελούμε τά έργα τού Θεού. «Οπως τό σώμα τροφοδοτείται διαρκώς, έτσι καί ή ψυχή πρέπει νά έπικοινωνεί συνεχώς μέ τόν Χριστό, ύποτασσόμενη σ” Αύτόν καί έξαρτώμενη ολοκληρωτικά άπ” Αύτόν.

Σάν τόν ταλαιπωρημένο οδοιπόρο πού ψάχνει γιά νερό στήν έρημιά καί μόλις άντικρύσει τήν πηγή ρίχνεται καταπάνω της νά σβήσει σ” αύτήν τήν άκατάσχετη δίψα του, έτσι πρέπει καί ό Χριστιανός, διψασμένος, νά ζητήσει νά βρει τό καθάριο νέρο τής ζωής πού πηγάζει άπ” τόν Χριστό.

Ενώ παρατηρούμε τήν τελειότητα τού χαρακτήρα τού Σωτήρα μας, θά μάς γεννηθεί ή επιθυμία νά ύποστούμε μιά τέλεια μεταλλαγή καί άνανέωση κατά τήν εικόνα τής άγνότητάς Του. «Οσο καλύτερα γνωρίζομε τόν Θεό, τόσο άνώτερα ιδανικά θά θέτουμε γιά τόν χαρακτήρα μας, καί τόσο θερμότερος θά καθίσταται ό πόθος μας νά άντανακλούμε τήν ομοιότητά Του. Ό θεϊκός παράγοντας συμπράττει μέ τό άνθρώπινο στοιχείο τή στιγμή πού ή ψυχή προσεγγίζει τόν Θεό καί μέ λαχτάρα άναφωνεί: «Σύ, ώ ψυχή μου, επί τόν Θεόν άναπαύου, διότι εξ Αυτού κρέμαται ή ελπίς μου.» (Ψαλμ. 62:5).

Αν αισθάνεσθε ένα κενό στήν ψυχή σας, άν πεινάτε καί διψάτε γιά τή δικαιοσύνη, αυτό αποδείχνει ότι ό Χριστός εργάζεται στήν καρδιά σας μέ τό σκοπό νά Τόν έκζητήσετε, ώστε νά κάνει τότε γιά σάς, μέ τή [23] σύμπραξη τού Αγίου Πνεύματος, τά πράγματα εκείνα πού σάς είναι άδύνατο νά κάνετε άφεαυτού σας. Δέν έχουμε καμιά άνάγκη νά ζητήσουμε νά σβήσουμε τή δίψα μας σέ ρηχές νεραυλακές, όταν ή ορμητική νερομάνα βρίσκεται άκριβώς άπό πάνω μας. Μπορούμε ελεύθερα νά πίνουμε άπ” τάφθονα νερά της, φθάνει νά ύψώσουμε τό άνάστημά μας λίγο πιό πάνω πρός τό μονοπάτι τής πίστης.

Τά λόγια τού Θεού είναι ή άστείρευτη πηγή τής ζωής. Καθώς άναζητάτε τίς ζωντανές αύτές πηγές, τό Άγιο Πνεύμα θά σάς φέρει σέ επικοινωνία μέ τόν Ιησού Χριστό. Θά ξαναθυμηθήτε γνώριμες άλήθειες πού θά σάς παρουσιάζονται κάτω άπό ένα νέο πρίσμα, γραφικά έδάφια θά ξεπροβάλλουν μπροστά σας σάν άστραπιαίο φως φανερώνοντας καινούργιες έννοιες, θά άνακαλύψετε καινούργιες άλήθειες σχετικά μέ τό άπολυτρωτικό εργο καί θά ξέρετε ότι αύτός πού σάς οδηγεί είναι ό Χριστός, ότι στό πλευρό σας παραστέκει ένας Θεϊκός Δάσκαλος.

Ό Ιησούς είπε: «Τό ύδωρ τό όποιον θέλω δώσει εις αύτόν θέλει γίνει έν αύτω πηγή ύδατος άναβλύζοντας εις ζωήν αιώνιον.» (Ίωάν. 4:14). Καθώς τό Άγιο Πνεύμα σάς παρουσιάζει τήν άλήθεια, θά άποθησαυρίζετε τίς πιό πολύτιμες εμπειρίες καί θά λαχταράτε νά συνομιλείτε μέ τούς άλλους γιά τά παρηγορητικά πράγματα πού σάς έχουν άποκαλυφθεί. Όταν τούς συναναστρέφεσθε θά συμμερίζεσθε μ” αύτούς καινούργιες σκέψεις πού σάς γεννώνται σχετικά μέ τόν χαρακτήρα καί τό έργο τού Χριστού. Θά έχετε κάποια καινούργια άποκάλυψη τής συμπονετικής άγάπης Του νά μεταδώσετε σ” εκείνους πού Τόν άγαπούν όπως καί σ” εκείνους πού δέν Τόν άγαπούν.

«Δίδετε καί θέλει δοθεί εις εσάς» (Λουκ. 6:38)· έπειδή ό λόγος τού Θεού είναι «πηγή κήπων, φρέαρ ύδατος ζώντος, καί ρύακες άπό τού Λιβάνου.» (Άσμα 4:15). Ή καρδιά πού έχει μιά φορά γευθεί τήν άγάπη [24] του Χριστού κράζει διαρκώς γιά νά τήν άπολαύσει σέ μεγαλύτερη άκόμη δόση. Καί καθώς τή μεταδίδει μετά στούς άλλους, άμοίβεται ή ίδια διαρκώς πιό πλουσιοπάροχα. Ή κάθε νέα άποκάλυψη τού Θεού στήν ψυχή εύρύνει τή χωρητικότητά της γιά γνώση καί γι” άγάπη. Ή συνεχής κραυγή τής καρδιάς είναι: «άκόμη περισσότερο, Θεέ,» στήν όποία τό Πνεύμα άπαντά: «πολύ περισσότερο [πολλώ μάλλον].» (Ρωμ. 5:9, 10). Επειδή ό Θεός μας εύχαριστείται «ύπερεκπερισσού νά κάμη ύπέρ πάντα όσα ζητούμεν ή νοούμεν.» (Εφεσ. 3:20). Στόν “ησού ό Όποίος κένωσε τόν Εαυτό Του γιά νά επιτύχει τή σωτηρία τής χαμένης άνθρώπινης φυλής, τό Άγιο Πνεύμα Τού είχε χορηγηθεί χωρίς κανένα μέτρο. Τό ίδιο θά συμβεί καί μέ τόν κάθε οπαδό τού Χριστού ό όποιος Τού παραχωρεί καθολοκληρία τήν καρδιά του γιά νά τήν κάνει κατοικητήριό Του. Ή εντολή δίνεται άπό τόν ίδιο τόν Κύριό μας: «Πληρούσθε διά τού Πνεύματος» (Εφεσ. 5:18), εντολή στήν όποία συνυπάρχει καί ή ύπόσχεση τής εκπλήρωσης. Επειδή κατά τήν εύδοκία τού Πατέρα, στόν Χριστό έμελε «νά κατοικήσει πάν τό πλήρωμα,» «καί εισθε πλήρεις έν Αύτώ.» (Κολ. 1:19, 2:10).

Ό Θεός έξέχεε τήν άγάπη Του άπεριόριστα σάν τή ραγδαία νεροποντή πού φρεσκάρει τή γή. Λέγει: «Σταλάξατε δρόσον άνωθεν, ούρανοί, καί άς ράνωσιν αί νεφέλαι δικαιοσύνην· άς άνοίξη ή γή καί άς γεννήση σωτηρίαν καί άς βλαστήση δικαιοσύνην όμού.» «Όταν οί πτωχοί καί ενδεείς ζητήσωσιν ύδωρ καί δέν ύπάρχη, ή γλώσσα δέ αύτών ξηραίνεται ύπό δίψης, Έγώ ό Κύριος θέλω εισακούσει αύτούς, ό Θεός τού Ισραήλ δέν θέλω εγκαταλείψει αύτούς. Θέλω άνοίξει ποταμούς έν ύψηλοίς τόποις καί πηγάς έν μέσω κοιλάδων θέλω κάμει τήν έρημον λίμνας ύδάτων καί τήν ξηράν γήν πηγάς ύδάτων.» (Ήσ. 45:8, 41:17-18). [25]

«Καί πάντες ημείς έλάβομεν εκ του πληρώματος Αύτού καί χάριν άντί χάριτος.» (Ίωάν. 1:16).

«Μακάριοι οί έλεήμονες· διότι αύτοί θέλουσιν έλεηθή»—ματθ. 5:7

Από φυσικού της ή άνθρώπινη καρδιά είναι ψυχρή, σκοτεινή καί άχαρη. Κάθε φορά πού ό άνθρωπος εκδηλώνει ένα φιλόστοργο πνεύμα αύτό δέν τό κατορθώνει άφεαυτού του, άλλά μόνο μέ τήν επίδραση τού θεϊκού πνεύματος πού ένεργεί στήν καρδιά του. «Ήμεις άγαπώμεν ... διότι Αύτός πρώτος ήγάπησεν ήμάς.» (Α” Ίωάν. 4:19).

Αύτός ό Θεός είναι ή πηγή τού έλέους. Τό όνομά Του είναι «οικτίρμων καί έλεήμων» (Έξ. 34:6). Δέν μάς φέρεται όπως μάς άρμόζει, ούτε ρωτάει άν είμαστε άξιοι τής άγάπης Του, άλλά μάς επιδαψιλεύει τόν πλούτο τής άγάπης Του γιά νά μάς καταστήσει άξιους. Δέν είναι εκδικητικός. Δέν ζητάει νά τιμωρήσει, άλλά νά λυτρώσει. Καί αύτή άκόμη ή αυστηρότητα μέ τήν όποία μάς φέρεται ή θεϊκή πρόνοια, άποβλέπει στή σωτηρία τού παραστρατημένου. Κατέχεται άπό τόν διακαή πόθο νά άπαλύνει τίς συμφορές των άνθρώπων καί νά χύσει τό βάλσαμό Του στίς άνοικτές πληγές τους. Είναι γεγονός ότι ό Θεός «ούδόλως άθωώνει τόν ένοχον» (Έξ. 34:7)· άφαιρεί όμως τήν ένοχή.

Οί έλεήμονες είναι «μέτοχοι θείας φύσεως» καί μέσο αύτών εκδηλώνεται ή εύσπλαχνική άγάπη τού Θεού. Όλοι εκείνοι των όποίων ή καρδιά συμπάσχει μαζί μέ τήν καρδιά τής Άπειρης Άγάπης θά προσπαθούν νά επανορθώσουν καί όχι νά καταδικάσουν. Ενοικώντας στήν άνθρώπινη καρδιά, ό Χριστός γίνεται πηγή [26] άστείρευτη. Οπουδήποτε Αυτός κατοικεί, σάν επακόλουθο παρατηρείται ένα πραγματικό ξεχείλισμα φιλανθρωπίας.

Στίς εκκλήσεις τών παραστρατημένων, τών πειραζομένων, τών εξαθλιωμένων θυμάτων τής μιζέριας καί τής άμαρτίας, ό Χριστιανός δέ ρωτάει, «είναι άξιοι γιά βοήθεια;» άλλά ρωτάει, «τί μπορώ νά κάνω γιά νά τούς βοηθήσω;» Στό πρόσωπο καί αύτών άκόμη τών πιό χαμερπών καί εξαθλιωμένων, βλέπει ψυχές γιά τή σωτηρία τών όποιων ό Χριστός έδωσε τή ζωή Του καί χάρη τών όποίων ό Θεός άνέθεσε στά τέκνα Του τήν ύπηρεσία τής συμφιλίωσης μαζί Του.

Έλεήμονες είναι εκείνοι πού εκδηλώνουν συμπόνοια γιά τούς φτωχούς, τούς δυστυχισμένους, τούς καταδυναστευμένους. Ό Ιώβ ήταν σέ θέση νά πει: «Ήλευθέρουν τόν πτωχόν βοώντα καί τόν όρφανόν τόν μή εχοντα βοηθόν. Ή εύλογία τού άπολλυμένου ήρχετο επ” έμέ· καί τήν καρδίαν τής χήρας εύφραινον. Έφόρουν δικαιοσύνην καί ένεδυόμην τήν εύθύτητά μου ώς έπενδύτην καί διάδημα. Ήμην πατήρ εις τούς πτωχούς, καί τήν δίκην τήν όποίαν δέν έγνώριζον έξιχνίαζον.» (Ίώβ. 29:12-16).

Υπάρχουν πολλοί τών όποίων ή ζωή είναι ένας άδυσώπητος άγώνας. Βλέπουν τίς ελλείψεις τους, νοιώθουν δυστυχείς καί καταλήγουν στήν άπιστία. Δέν διακρίνουν άπολύτως τίποτε γιά τό όποίο νά αισθάνονται εύγνωμοσύνη. Ένας καλός λόγος, ενα συμπαθητικό βλέμμα, μιά ενδειξη αναγνώρισης θά μπορούσαν νά άποβούν γιά πολλά άγωνιζόμενα, άποξενωμένα άτομα «ποτήριον ψυχρού ύδατος» γιά τή διψασμένη τους ψυχή. Ένας συμπονετικός λόγος, μιά καλοσυνάτη πράξη θά μπορούσαν νά ελαφρύνουν τό βάρος άπό ώμους πού είναι έτοιμοι νά λυγήσουν. Καί κάθε τέτοιος λόγος ή [27] πράξη άφίλαυτης καλοσύνης άποτελεί έκφραση της άγάπης τού Χριστού γιά τή χαμένη άνθρωπότητα.

Οί έλεήμονες «θέλουσιν έλεηθή.» «Ή άγαθοποιός ψυχή θέλει παχυνθή· καί όστις ποτίζει, θέλει ποτισθή καί αυτός.» (Παρ. 11:25). Μιά γλυκιά γαλήνη επακολουθεί τό συμπονετικό πνεύμα, μιά ευλογημένη ικανοποίηση χαρακτηρίζει τή ζωή εκείνου πού, λησμονώντας τόν έαυτό του, άφοσιώνεται στήν εξυπηρέτηση τών άλλων. Τό Άγιο Πνεύμα πού κατοικεί στήν ψυχή καί εκδηλώνεται μέ τήν έμπρακτη ζωή, άπαλύνει τή σκληρότητα τής καρδιάς τών άλλων καί ξυπνάει συμπαθητικά καί φιλόστοργα αισθήματα. Ό καθένας θερίζει ό,τι σπέρνει. «Μακάριος ό έπιβλέπων εις τόν πτωχόν ... Ό Κύριος θέλει φυλάξει αύτόν καί διατηρήσει τήν ζωήν αύτού· μακάριος θέλει είσθαι επί τής γης· καί δέν θέλεις παραδώσει αύτόν εις τήν επιθυμίαν τών εχθρών αύτού. Ό Κύριος θέλει ενδυναμώνει αύτόν επί τής κλίνης τής άσθενείας· εν τή άρρωστία αύτού Σύ θέλεις στρώνει όλην τήν κλίνην αύτού.» (Ψαλμ. 41:1-3).

Όποιος άφιερώνει τή ζωή του στόν Θεό γιά τήν εξυπηρέτηση τών παιδιών Του, έχει συνδεθεί μέ Εκείνον ό Όποιος έχει όλες τίς πλουτοπαραγωγικές πηγές τού σύμπαντος κάτω άπό τήν προσταγή Του. Ή ζωή του έχει κρικοποιηθεί μέ τή ζωή του Θεού μέ τή χρυσή άλυσίδα τών άμεταθέτων ύποσχέσεών Του. Ό Κύριος δέν θά τόν άγνοήσει τήν ώρα τής θλίψης ή τής άνάγκης. «Ό δέ Θεός μου θέλει εκπληρώσει πάσαν χρείαν σας κατά τόν πλούτον Αύτού εν δόξη, διά Ίησού Χριστού.» (Φιλιπ. 4:19). Καί σάν φθάσει πιά ή ώρα τής έσχατης άνάγκης, οί έλεήμονες θά βρουν τότε καταφυγή στό έλεος τού εύσπλαχνικού Σωτήρα πού θά τούς δεχθεί στίς αιώνιες μονές. [28]

«Μακάριοι οί καθαροί τήν καρδίαν· διότι αύτοί θέλουσιν ίδεί τόν θεόν»—ματθ. 5:8

Οί Ιουδαίοι ήταν τόσο σχολαστικοί στήν τήρηση τής τελετουργικής καθαρότητας, ώστε οί απαιτήσεις τους είχαν καταντήσει φορτίο άβάσταχτο. Τή σκέψη τους απασχολούσαν διαρκώς οί κανόνες, οί απαγορεύσεις καί ό φόβος τού έξωτερικού μολυσμού, καί δέν ήταν σέ θέση νά διακρίνουν τό κηλίδωμα πού ή φιλαυτία καί ή κακεντρέχεια προξενούν στήν ψυχή.

Ό Ιησούς δέν άνέφερε ότι αύτή ή τελετουργική καθαρότητα άποτελούσε όρο γιά τήν είσοδο στή βασιλεία Του, άλλά τόνισε μάλλον τήν άνάγκη τής άγνότητας τής ψυχής. Ή σοφία ή όποία προέρχεται άπ” τόν ούρανό, «πρώτον είναι καθαρά.» (Ίακ. 3:17). Τίποτε τό μιαρό δέν πρόκειται νά εισέλθει στήν πόλη τού Θεού. Όλοι όσοι προορίζονται νά κατοικήσουν έκεί πρέπει νά καθαρίσουν πρώτα τήν καρδιά τους εδώ σ” αύτή τή γή. Όποιος μαθητεύει στό σχολείο τού Χριστού, θά διακρίνεται άπό μιά μεγάλη άπέχθεια γιά τούς τραχείς τρόπους, τήν άσχημη γλώσσα καί τίς πονηρές σκέψεις. Όταν ό Χριστός κατοικεί στήν καρδιά, ή εύθύτητα τού χαρακτήρα καί ή λεπτότητα των τρόπων γίνονται έκδηλες.

Άλλά τά λόγια αύτά τού Χριστού, «Μακάριοι οί καθαροί τήν καρδίαν», περιέχουν μιά βαθύτερη σημασία. Έδώ δέν εννοείται άπλώς ή άγνότητα όπως τήν άντιλαμβάνεται ό κόσμος, άπαλλαγή δηλαδή άπό κάθε φιληδονία, άπό κάθε σαρκική επιθυμία· άλλά σύμφωνα μέ τούς κρυφούς πόθους καί σκοπούς τής καρδιάς, σημαίνει ελευθερία άπό τήν ύπερηφάνεια, καί τή συμφεροντολογία, σημαίνει ταπεινοφροσύνη, άφιλοκέρδεια, καί παιδική άφέλεια. [29]

Μόνο τά όμοια πράγματα έλκονται άμοιβαία άναμεταξύ τους. Μόνο όταν δεχθείτε στήν προσωπική ζωή σας τήν άρχή τής άνυπόκριτης άγάπης ή όποία είναι καί ή άρχή του χαρακτήρα Του, μόνο τότε μπορείτε νά γνωρίσετε τόν Θεό. Ή καρδιά πού έξαπατάται άπό τόν Σατανά βλέπει τόν Θεό σάν μιά τυραννική, άδιάλλακτη οντότητα. Τά έγωϊστικά χαρακτηριστικά τού άνθρώπου, καί αύτού άκόμη τού Σατανά άποδίδονται στόν φιλόστρογο Δημιουργό. «Ύπέλαβες», λέγει, «ότι είμαι τω όντι όμοιός σου.» (Ψαλμ. 50:21). Ή θεϊκή Του πρόνοια ερμηνεύεται σάν έκφραση μιάς δεσποτικής, έκδικητικής φύσης. Τό ίδιο καί ή Γραφή, τό θησαυροφυλάκιο αύτό τού πλούτου τής χάρης Του. Οί ένδοξες άλήθειες της πού φθάνουν τά ύψη τού ούρανού καί περικλείουν τήν αιωνιότητα μένουν άκατανόητες. Τό μεγαλύτερο μέρος τής άνθρώπινης φυλής, δέν βλέπει τόν Χριστό παρά σάν «ρίζα άπό ξηράς γης,» χωρίς καμιά, λένε, «ώραιότητα ώστε νά έπιθυμώμεν Αύτόν.» (Ήσ. 53:2). Όταν ό Ιησούς βρίσκονταν μεταξύ τών άνθρώπων—ή προσωποποίηση τού Θεού σέ άνθρώπινη μορφή—οί γραμματείς καί οί Φαρισαίοι Τού δήλωναν: «Δέν λέγομεν ήμείς ότι Σαμαρείτης είσαι Σύ, καί δαιμόνιον έχεις;» (Ίωάν. 8:48). Καί αύτοί άκόμη οί μαθητές Του είχαν σέ τέτοιο σημείο τυφλωθεί άπό τήν ιδιοτέλεια τής καρδιάς τους, ώστε άργησαν νά κατανοήσουν Εκείνον πού είχε έρθει γιά νά τούς άποκαλύψει τήν άγάπη τού Πατέρα. Αύτό έξηγεί τή μοναξιά πού ενοιωθε ό Χριστός όταν βρίσκονταν μεταξύ τών άνθρώπων. Μόνο ό ούρανός ήταν σέ θέση νά Τόν καταλάβει.

Όταν ό Χριστός έπιστρέψει μέ όλη Του τή δόξα, οί άσεβείς δέν θά άνθέξουν στό άντίκρυσμά Του. Ενώ τό φώς τής παρουσίας Του σημαίνει ζωή γιά όσους Τόν άγαπούν, γιά τούς άσεβείς σημαίνει θάνατο. Γι” αύτούς ή [30] προσμονή της παρουσίας Του είναι «φοβερά τις άπεκδοχή κρίσεως καί έξαψις πυρός.» (Εβρ. 10:27). Μόλις φανεί, αυτοί θά παρακαλούν νά κρυφθούν άπό τό πρόσωπο Εκείνου πού πέθανε γιά νά τούς άπολυτρώσει.

Άλλά γιά τίς καρδιές εκείνες πού έχουν έξαγνισθεί μέ τήν ένοικούσα παρουσία τού Αγίου Πνεύματος, όλα είναι διαφορετικά. Αύτοί γνωρίζουν τόν Θεό. Ή δόξα τού Κυρίου παρουσιάσθηκε στόν Μωύσή όταν αύτός είχε κρυβεί στή σχισματιά τού βράχου. Κι” εμείς όταν καταφεύγουμε στό «Βράχο» τόν Χριστό, τότε παρατηρούμε τήν άγάπη τού Θεού.

«Όστις άγαπά τήν καθαρότητα τής καρδίας, διά τήν χάριν τών χειλέων αύτού, ό βασιλεύς θέλει είσθαι φίλος αύτού.» (Παρ. 22:11). Μέ τά μάτια τής πίστης μπορούμε νά Τόν ιδούμε καί τώρα άκόμη, εκεί άκριβώς όπου βρισκόμαστε. Στήν καθημερινή μας ζωή διακρίνουμε τήν άγαθότητα καί τήν ευσπλαχνία Του νά εκδηλώνονται μέ τά έργα τής προνοίας Του. Τόν άναγνωρίζουμε στόν χαρακτήρα τού Υιού Του. Παρουσιάζοντας τήν άλήθεια πού άφορά τόν Θεό καί «τόν Όποιον άπέστειλεν Ίησούν Χριστόν,» τό Άγιο Πνεύμα τήν άπλοποιεί στήν άντίληψη καί στήν καρδιά τού άνθρώπου. Οί «καθαροί τήν καρδίαν» βλέπουν τόν Θεό σάν Λυτρωτή τους, μέσα στά πλαίσια μιάς νέας καί στοργικής σχέσης, καί καθώς διακρίνουν τήν άγνότητα καί έρασμιότητα τού χαρακτήρα Του, ποθούν νά γίνουν οί φορείς τής εικόνας Του. Τόν βλέπουν σάν Πατέρα πού λαχταράει νά σφιχταγκαλιάσει τό μετανοιωμένο Του παιδί καί οί καρδιές τους πλημμυρίζουν άπό άνείπωτη, τρισένδοξη χαρά.

Οί «καθαροί τήν καρδίαν» διακρίνουν τόν Δημιουργό άπό τά έργα τών στιβαρών χεριών Του, άπό τά άντικείμενα τής ομορφιάς πού περιβάλλουν τό σύμπαν. Καί στό γραπτό Του λόγο διαβάζουν εύανάγνωστα τά [31] ελέη Του, τήν αγαθότητά Του καί τή χάρη Του. Αλήθειες πού παραμένουν κρυμμένες άπ” τούς σοφούς καί συνετούς άποκαλύπτονται στά μωρά. Ή ομορφιά καί ή πολυτιμότητα τής άλήθειας πού οί σοφοί τού κόσμου άδυνατούν νά διακρίνουν, εξελίσσεται διαρκώς μπροστά σ” αύτούς πού κατέχονται άπό μιά παιδιάστικη εμπιστοσύνη καί λαχτάρα νά γνωρίσουν καί νά κάνουν τό θέλημα τού Θεού. Τήν άλήθεια τή διακρίνουμε όταν εμείς οί ίδιοι γίνουμε «κοινωνοί θείας φύσεως.»

Οί «καθαροί τήν καρδίαν» ζούν σάν νά βρίσκονταν στήν όρατή παρουσία τού Θεού άπό τή στιγμή πού τούς τοποθέτησε σ” αύτόν τόν κόσμο. Καί θά Τόν βλέπουν επίσης πρόσωπο πρός πρόσωπο στή μελλοντική, άθάνατη ύπόστασή τους, όπως ό Άδάμ όταν περπατούσε καί συνομιλούσε μαζί μέ τόν Θεό στόν κήπο τής Έδέμ. «Τώρα βλέπομεν διά κατόπτρου αίνιγματωδώς, τότε δέ πρόσωπον πρός πρόσωπον.» (Α” Κορ. 13:12).

«Μακάριοι οί είρηνοποιοί· διότι αύτοί θέλουσιν όνομασθή υιοί θεού»—ματθ. 5:9

Ό Χριστός είναι ό «Άρχων τής ειρήνης» (Ήσ. 9:6), καί ή άποστολή Του είναι νά άποκαταστήσει τόσο στή γή όσο καί στόν ούρανό τήν ειρήνη πού διατάραξε ή άμαρτία. «Δικαιωθέντες λοιπόν εκ πίστεως, έχομεν ειρήνην πρός τόν Θεόν διά τού Κυρίου ήμών Ιησού Χριστού.» (Ρωμ. 5:1). Οποιοσδήποτε συγκατατίθεται νά άποκηρύξει τήν άμαρτία καί νά άνοίξει τήν καρδιά του στήν άγάπη τού Χριστού γίνεται συμμέτοχος τής έπουράνιας αύτής ειρήνης.

Ή ειρήνη δέν άποκτάται μέ κανέναν άλλο τρόπο. Ή χάρη τού Χριστού γενόμενη άποδεκτή μέσ” τήν ψυχή, [32] δαμάζει τήν είθρότητα, κατευνάζει τίς διαμάχες καί γεμίζει μέ άγάπη τήν καρδιά. Αυτός πού ειρηνεύει μέ τόν Θεό καί μέ τούς συνανθρώπους του, δέν μπορεί νά είναι δυστυχής. Δέν ύποθάλπει φθόνο στήν καρδιά του. Πονηρές εικασίες δέν έχουν θέση σ” αύτή. Τό μίσος είναι άνύπαρκτο. Ή καρδιά ή εναρμονισμένη μέ τόν Θεό γίνεται συμμέτοχη τής ειρήνης τού ουρανού καί σκορπίζει τήν εύλογημένη επιρροή της σ” όλους όσους βρίσκονται γύρω της. Σάν δροσοστάλες τό πνεύμα τής ειρήνης άναπαύεται πάνω στίς κουρασμένες, ταραγμένες άπ” τή σκληρή βιοπάλη ψυχές. Οί οπαδοί τού Χριστού άποστέλλονται στόν κόσμο μέ τό άγγελμα τής ειρήνης. Οποιοσδήποτε άποκαλύπτει τή χριστιανική άγάπη μέ μιά ήρεμη, άνεπιτήδευτη επιρροή μιας καθαγιασμένης ζωής, οποιοσδήποτε μέ λόγια ή μέ έργα οδηγεί άλλους στό νά άποβάλουν τήν άμαρτία καί νά παραχωρήσουν τήν καρδιά τους στόν Θεό, άποκαλείται ειρηνοποιός.

Καί είναι «μακάριοι οί ειρηνοποιοί· διότι αύτοί θέλουσιν όνομασθεί υίοί Θεού.» Τό πνεύμα τής ειρήνης μαρτυρεί γιά τό σύνδεσμό τους μέ τόν ούρανό. Περιβάλλονται άπό τή γλυκειά εύωδιά τού Χριστού. Ή εύωσμία τής ζωής, ή ομορφιά τού χαρακτήρα, φανερώνουν στόν κόσμο τό γεγονός ότι είναι παιδιά τού Θεού. Καί θά άναγνωρισθούν άπό τούς άνθρώπους «ότι ήσαν μετά τού “Ιησού. «Πάς όστις άγαπά εκ τού Θεού έγεννήθη.» (Α” Ίωάν 4:7). «Έάν τις δέν εχει τό Πνεύμα τού Χριστού, ούτος δέν είναι Αύτού.» Αλλά «όσοι διοικούνται ύπό τού Πνεύματος τού Θεού, ούτοι είναι υίοί Θεού.» (Ρωμ. 8:9,14).

«Καί τό ύπόλοιπον τού Ιακώβ θέλει εισθαι έν μέσω λαών πολλών ώς δρόσος άπό Κυρίου, ώς ρανίδες επί χόρτον, δστις δέν προσμένει παρά άνθρώπου ούδέ ελπίζει επί υιούς άνθρώπων.» (Μιχ. 5:7). [33]

«Μακάριοι οί δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης· διότι αυτών είναι ή βασιλεία των ουρανών»—ματθ. 5:10

Ό Ιησούς δεν υπόσχεται στους οπαδούς Του επίγειες δόξες καί πλούτη, ούτε καν μιά ζωή απαλλαγμένη άπό δοκιμασίες, άλλά τούς προσφέρει τό προνόμιο νά βαδίσουν μαζί με τόν Κύριό τους στό μονοπάτι της αυταπάρνησης καί του όνειδισμού επειδή ό κόσμος δέν τούς γνωρίζει.Εκείνος ό Όποιος ήρθε γιά νά λυτρώσει τόν χαμένο στήν άμαρτία κόσμο βρέθηκε ταυτόχρονα άντιμέτωπος όλων των συσπειρωμένων εχθρικών δυνάμεων κατά του Θεού καί τών άνθρώπων. Σέ μιά άδυσώπητη συνωμοσία κακοί άνθρωποι καί πονηροί άγγελοι παρατάχθηκαν όλοι μαζί κατά του Άρχοντα τής Ειρήνης. Άν καί ό κάθε λόγος Του καί ή κάθε πράξη Του άνέδιδαν τήν πνοή τής θεϊκής ευσπλαχνίας, ή άνομοιότητα πού παρουσίαζε συγκρινόμενος μέ τόν κόσμο προκαλούσε τήν πιό άσπονδη εχθρότητα. Επειδή κατέκρινε τά εγωιστικά πάθη τής ανθρώπινης φύσης, διήγειρε τήν τρομερότερη άντίδραση καί τό μίσος. Τό ίδιο συμβαίνει καί μέ όσους θέλουν νά ζουν εύσεβώς εν Χριστώ Ίησού. Υπάρχει μιά άναπόφευκτη σύγκρουση άνάμεσα στή δικαιοσύνη καί στήν άμαρτία, ανάμεσα στήν άγάπη καί στό μίσος, άνάμεσα στήν αλήθεια καί στό ψεύδος. Όταν εκπροσωπεί κανείς μέ τή ζωή του τήν άγάπη του Χριστού καί τήν ομορφιά τής άγιότητας, κάνει τούς ύπηκόους νά άποσκιρτούν άπό τό βασίλειο του Σατανά καί ό άρχοντας του κακού ξεσηκώνεται τότε καί άντιδρά. Ό έμπαιγμός καί ό κατατρεγμός περιμένουν όλους εκείνους πού έχουν έμποτισθεί μέ τό Πνεύμα του Χριστού. Τά μέσα του διωγμού άλλάζουν μέ τόν καιρό, [34] άλλ” ή βασική αρχή—τό πνεύμα δηλαδή πού τόν ύποκινεί—είναι τό ίδιο εκείνο πνεύμα τό όποιο προκάλεσε τόν θάνατο των εκλεκτών παιδιών τού Κυρίου άπό τήν εποχή του Άβελ.

Οί άνθρωποι πού προσπαθούν νά ζουν άρμονικά μέ τόν Θεό, θά διαπιστώσουν ότι τό όνειδος τού σταυρού δέν έξέλιπε ... «Άρχαί καί έξουσίαι καί πονηρά πνεύματα εν ύψηλοίς» παρατάσσονται εναντίον όλων εκείνων πού δηλώνουν ύποταγή στό νόμο του ουρανού. Επομένως αντί νά γίνεται πρόξενος λύπης, ό διωγμός θά πρέπει μάλλον νά προκαλεί χαρά στούς μαθητές του Χριστού, επειδή άποτελεί ένδειξη ότι αύτοί ακολουθούν τά ίχνη του Κυρίου τους.

Ένώ ό Κύριος δέν ύπόσχεται στό λαό Του καμιά εξαίρεση άπό τις δοκιμασίες, τούς έχει όμως ύποσχεθεί κάτι πολύ καλύτερο. Τούς λέγει: «Ή δύναμίς σου ώς αί ήμέραι σου.» «Άρκεί εις σέ ή χάρις Μου· διότι ή δύναμίς Μου έν άδυναμία δεικνύεται τελεία.» (Δευτ. 33:25, Β” Κορ. 12:9). Άν κληθήτε νά περάσετε γιά χάρη Του μέσα άπ” τό καμίνι τής φωτιάς, ό Ιησούς Χριστός θά παρασταθεί στό πλευρό σας, τό ίδιο όπως παραστάθηκε μέ τούς τρεις πιστούς Του στή Βαβυλώνα. Όσοι αγαπούν τόν Σωτήρα τους θά χαίρονται μέ τήν κάθε εύκαιρία πού τούς παρουσιάζεται νά συμμεριστούν τήν ταπείνωση καί τή μομφή Του. Ή άγάπη πού τρέφουν γιά τόν Κύριό τους γλυκαίνει τόν πόνο τών δοκιμασιών πού διέρχονται γι” Αυτόν.

Ανέκαθεν ό Σατανάς καταδίωκε τό λαό του Θεού. Τούς βασάνιζε, τούς θανάτωνε, άλλά πεθαίνοντας εκείνοι γίνονταν νικητές. Ή άκλόνητη πίστη τους φανέρωνε Κάποιον πολύ άνώτερο άπό τόν Σατανά. Ό Διάβολος μπορούσε νά καταρρακώσει καί νά θανατώσει τό σώμα, άλλά δέν μπορούσε νά έγγίσει τή ζωή τήν «κεκρυμμένη [35] μετά του Χριστού εν τώ Θεώ.» Μπορούσε νά κλείσει τούς άνθρώπους μέσα στούς τοίχους της φυλακής, άλλά δέν μπορούσε νά δεσμεύσει τό πνεύμα τους. Είχαν τή δυνατότητα νά προσβλέπουν στη δόξα πέρα άπό τό ζόφος καί νά λένε: «Φρονώ ότι τά παθήματα τού παρόντος καιρού δέν είναι άξια νά συγκριθώσι μέ τήν δόξαν τήν μέλλουσαν νά άποκαλυφθή εις ήμάς.» «Διότι ή προσωρινή ελαφρά θλίψις ήμών εργάζεται εις ήμάς καθ” ύπερβολήν εις ύπερβολήν αιώνιον βάρος δόξης.» (Ρωμ. 8:18, Β” Κορ. 4:17).

Μέ τίς δοκιμασίες καί μέ τούς διωγμούς ή δόξα—δηλαδή ό χαρακτήρας τού Θεού—άποκαλύπτεται στούς εκλεκτούς Του. Ή εκκλησία του Χριστού, μισούμενη καί καταδιωκόμενη άπό τόν κόσμο, μαθητεύει καί πειθαρχείται στό σχολείο του Χριστού. Οί πιστοί περπατούν στά στενόχωρα μονοπάτια τής γης καί καθαρίζονται μέσα στό φλογερό καμίνι τών δοκιμασιών. Ακολουθούν τόν Χριστό ύποκείμενοι σέ οδυνηρές συγκρούσεις. Ύφίστανται αύτοθυσίες καί γεύονται πικρές άπογοητεύσεις. Άλλ” ή έπώδυνη πείρα τους τούς διδάσκει τήν ένοχή καί τά τραγικά επακόλουθα τής άμαρτίας πού τή βλέπουν τότε μέ άποτροπιασμό. Συμμέτοχοι τών παθημάτων τού Χριστού, προορίζονται νά γίνουν καί συμμέτοχοι τής δόξας Του. Σέ ιερό όραματισμό ό προφήτης άντίκρυσε τό θρίαμβο τού λαού του Θεού καί λέγει: «Είδον ώς θάλασσαν ύαλίνην μεμιγμένην μέ πύρ· καί εκείνους οίτινες ένίκησαν ... ίσταμένους επί τήν θάλασσαν τήν ύαλίνην, έχοντας κιθάρας του Θεού. Καί έψαλλον τήν ώδήν Μωϋσέως τού δούλου τού Θεού καί τήν ώδήν του Αρνίου, λέγοντες, Μεγάλα καί θαυμαστά τά εργα Σου, Κύριε Θεέ Παντοκράτωρ· δίκαιαι καί άληθιναί αί όδοί Σου, Βασιλεύ τών άγίων.» «Ούτοι είναι οί ερχόμενοι εκ τής θλίψεως τής μεγάλης. Καί έπλυναν τάς στολάς αύτών, καί έλεύκαναν αύτάς, έν τώ αίματι τού [36] Αρνιού. Διά τούτο είναι ενώπιον του θρόνου του Θεού, καί λατρεύουσιν Αυτόν ημέραν καί νύκτα εν τώ ναώ Αύτού· καί ό καθήμενος επί του θρόνου θέλει κατασκηνώσει επ” αυτούς.» (Άποκ. 15:2,3, 7:14-15).

«Μακάριοι είσθε όταν σάς όνειδίσωσι»—ματθ. 5:11

Από τήν πτώση του καί δώθε, ό Σατανάς πάντοτε μετέρχεται μέσα άπατηλά. Όπως κακοπαρέστησε τόν Θεό μέσο τών πρακτόρων του, τό ίδιο κακοπαριστάνει καί τά παιδιά του Θεού. Ό Σωτήρας λέγει: «Οί όνειδισμοί τών όνειδιζόντων Σε επεσαν έπΈμέ.» (Ψαλμ. 69:9). Κατά τόν ίδιο τρόπο θά πέσουν καί πάνω στούς μαθητές Του. Κανείς πού έζησε ποτέ μεταξύ τών ανθρώπων δυσφημήσθηκε χειρότερα άπ” ό,τι ό Υίός τού ανθρώπου. Τόν χλεύαζαν καί Τόν περιγελούσαν γιά τήν ακλόνητη ύπακοή Του στίς αρχές τού άγιου νόμου του Θεού. Τόν μίσησαν αναίτια. Παρ” όλα αύτά άντιμετώπισε τούς εχθρούς Του διατηρώντας πάντοτε τήν ήρεμία Του καί δήλωσε ότι ό όνειδισμός άποτελεί μέρος του Χριστιανικού κληροδοτήματος. Παράλληλα συμβούλευσε τούς οπαδούς Του πώς νά άντιμετωπίζουν τά βέλη τής κακεντρέχειας, παροτρύνοντας τους νά μή μικροψυχούν τήν ώρα τών διωγμών.

Ή δυσφήμηση μπορεί μέν νά άμαυρώσει τήν προσωπική υπόληψη, δέν μπορεί όμως νά σπιλώσει τόν χαρακτήρα, επειδή αυτός φρουρείται άπό τόν Θεό. Ένόσο ό άνθρωπος δέν συγκατατίθεται στήν άμαρτία, δέν ύπάρχει καμιά δύναμη, ούτε άνθρώπινη ούτε σατανική, πού νά μπορεί νά κηλιδώσει τήν ψυχή. Ό άνθρωπος τού οποίου ή ψυχή επαναπαύεται στόν Θεό, κατά τήν ώρα [37] τών πιο σκληρών δοκιμασιών καί τών πιό άποθαρρυντικών περιστάσεων, νοιώθει ακριβώς τό ίδιο όπως τόν καιρό της ευτυχίας, τότε πού τό φώς καί ή εύνοια τού Θεού φαίνονταν νά τόν περιβάλλουν. Τά λόγια του, τά κίνητρά του, οί πράξεις του μπορεϊ νά παρεξηγούνται καί νά διαστρεβλώνονται, άλλά αύτόν δέν τόν μέλλει, επειδή τό ενδιαφέρον του απασχολείται άπό σπουδαιότερα πράγματα. Φέρεται καί αύτός όπως ό Μωϋσής ό όποιος «ώς βλέπων τόν άόρατον ένεκαρτέρησε» (Έβρ. 11:27), καί δέν ενατενίζει «εις τά βλεπόμενα, άλλ” εις τά μη βλεπόμενα.» (Β” Κορ. 4:18).

Ό Χριστός άπό πείρα γνωρίζει όλες τίς άνθρώπινες παρεξηγήσεις καί τίς διαστροφές. Τά τέκνα Του μπορούν νά ύπομένουν μέ ήρεμία, καρτερικότητα καί εμπιστοσύνη, άσχετα πόσο μισούνται καί περιφρονούνται. Επειδή δέν ύπάρχει μυστικό πού νά μή βγει στό φανερό καί όσοι τιμούν τόν Θεό θά τιμηθούν άπ” Αύτόν παρουσία άνθρώπων καί άγγέλων.

«Όταν οί άνθρωποι σάς όνειδίσωσι καί διώξωσι,» είπε ό “Ιησούς, «χαίρετε καί άγαλλιάσθε.» Καί ύπέδειξε στούς άκροατές Του νά έχουν σάν «παράδειγμα τής κακοπαθείας καί τής μακροθυμίας» τούς προφήτες πού είχαν μιλήσει στό όνομα τού Κυρίου. (Ίακ. 5:10). Ό Άβελ, ό πρώτος Χριστιανός γυιός άνάμεσα στά τέκνα του Αδάμ, έδωσε μαρτυρικό θάνατο. Ό Ένώχ, ενώ περπατούσε μέ τόν Θεό, ήταν άγνοημένος άπό τόν κόσμο. Ό Νώε χλευάσθηκε σάν φανατικός καί διαδοσίας άνησυχαστικών ειδήσεων. «Άλλοι έδοκίμασαν έμπαιγμούς καί. μάστιγας, ετι δέ καί δεσμά καί φυλακήν.» «Άλλοι έβασανίσθησαν μή δεχθέντες τήν άπολύτρωσιν, διά νά άξιωθώσι καλυτέρας άναστάσεως.» (Έβρ. 11:36,35).

Σέ κάθε γενεά οί εκλεκτοί άπεσταλμένοι τού Θεού όνειδίσθηκαν καί καταδιώχθηκαν, άλλά μ” αύτή τους τήν [38] κατάθλιψη ή επίγνωση του Θεού κοινοποιήθηκε παντού. Κάθε μαθητής του Χριστοϋ οφείλει νά προσχωρήσει στήν παράταξή Του καί νά συνεχίσει τό ίδιο εργο μέ τήν πεποίθηση ότι οί εχθροί της δέν μπορούν νά κάνουν τίποτε κατά τής αλήθειας, άλλ” υπέρ τής άλήθειας. Ό σκοπός του Θεού είναι ή αλήθεια Του νά βρίσκεται πάντοτε στήν πρώτη γραμμή, γινόμενη τό αντικείμενο προσεκτικής εξέτασης καί συζήτησης, παρ” όλη τήν περιφρόνηση πού τής δείχνουν. Ή ανθρώπινη διάνοια πρέπει νά έξαφθεί άπ” αύτήν. Κάθε άντιγνωμία, κάθε κατηγορία, κάθε προσπάθεια γιά τήν άναχαίτιση τής ελευθερίας τής άνθρώπινης συνείδησης είναι μέσα πού μετέρχεται ό Θεός γιά νά άφυπνίσει διάνοιες πού διαφορετικά θά κοιμώταν.

Πόσες φορές τό γεγονός αύτό δέν εχει έπαληθεύσει στήν ιστορία τών άπεσταλμένων του Θεού! “Όταν ό ύπέροχος, ό εύγλωττος εκείνος Στέφανος ύπέστη τή θανατική ποινή πού τού επέβαλε τό Ιουδαϊκό Συνέδριο, τό έργο του ευαγγελίου δέν ζημιώθηκε. Τό ουράνιο φώς πού ελαμψε στό πρόσωπό του, ή θεϊκή ευσπλαχνία πού εκδηλώθηκε μέ τήν επιθανάτια προσευχή του, άπέβησαν τά αιχμηρά, μεταπειστικά βέλη γιά τόν νεαρό, άδιάλλακτο σύμβουλο πού παράστεκε στήν εκτέλεση, κι” έτσι ό διώκτης Φαρισαίος Σαύλος, μεταβλήθηκε σέ σκεύος εκλογής γιά νά γνωστοποιήσει τό δνομα του Χριστού σέ εθνικούς, σέ βασιλείς καί σέ παιδιά του Ισραήλ. Καί χρόνια πολλά άργότερα, ό γηρασμένος πιά Παύλος εγραφε άπ” τό κελί τής φυλακής του στή Ρώμη: «Τινές διά φθόνον καί έριδα ... ούχί εν καθαρότητι, νομίζοντες ότι προσθέτουσι θλίψιν εις τά δεσμά μου ... πλήν κατά πάντα τρόπον, εϊτε επί προφάσει, είτε τή άληθεία, ό Χριστός κηρύττεται.» (Φιλιπ. 1:15-18). Μέ τή φυλάκιση αυτή του Παύλου τό ευαγγέλιο διαδίδονταν καί ψυχές κερδίζονταν γιά τόν Χριστό καί [39] μέσα σ” αυτό ακόμη τό αύτοκρατορικό παλάτι. “Ενώ οί προσπάθειες του Σατανά στοχεύουν στήν καταστροφή τού «άφθάρτου σπέρματος τού λόγου τού Θεού του ζώντος καί μένοντος εις τόν αιώνα» (Α” Πετ. 1:23), αύτό σπέρνεται στίς καρδιές τών άνθρώπων. Μέ τούς όνειδισμούς καί τούς κατατρεγμούς τών παιδιών Του, τό όνομα του Χριστού μεγαλύνεται καί σώζονται ψυχές.

Μεγάλη αμοιβή επιφυλάσσει ό ούρανός γι” αύτούς πού δίνουν τή μαρτυρία τους γιά τόν Χριστό άντιμετωπίζοντας διωγμούς καί έμπαιγμούς. “Ενώ οί άνθρωποι επιζητούν τά γήϊνα αγαθά, ό Χριστός τούς ύποδείχνει τήν έπουράνια αμοιβή πού μάλιστα δέν τήν τοποθετεί στό απώτερο μέλλον, άλλ” άρχίζει κι” όλα αύτή άπό τούτη εδώ τή ζωή. Ό Κύριος παρουσιάσθηκε πρό χρόνων αιωνίων στόν Αβραάμ καί τού είπε: «Εγώ είμαι ό ύπερασπιστής σου, ό μισθός σου θέλει εΐσθαι πολύς σφόδρα.» (Γεν. 15:1). Αύτός είναι ό μισθός όλων γενικά τών οπαδών του Χριστού. Ό Θεός “Εμμανουήλ είναι Αύτός «εν τώ Όποίω είναι κεκρυμμένοι πάντες οί θησαυροί τής σοφίας καί τής γνώσεως,» «διότι εν Αύτώ κατοικεί παν τό πλήρωμα τής θεότητος σωματικώς.» (Κολ. 2:3,9). «Οταν συμπάσχει κανείς μαζί Του, όταν Τόν γνωρίσει προσωπικά, όταν Τόν κάνει δικό Του, άνοίγοντας διάπλατα τήν καρδιά γιά νά γευθεί τίς ίδιότητές Του, όταν καταλάβει τήν άγάπη καί τή δύναμή Του, όταν οικειοποιηθεί τόν άνεξερεύνητο πλούτο του Χριστού γιά νά κατανοεί όλο καί καλύτερα «τί τό πλάτος καί μήκος καί βάθος καί ύψος καί νά γνωρίσητε τήν άγάπην του Χριστού, τήν ύπερβαίνουσαν πάσαν γνώσιν, διά νά πληρωθήτε μέ όλον τό πλήρωμα του Θεού» (’Εφεσ. 3:18,19), τότε «αύτη είναι ή κληρονομιά τών δούλων του Κυρίου· καί ή δικαιοσύνη αύτών είναι εξ Εμού, λέγει Κύριος.» (Ήσ. 54:17). [40]

Αυτή ή χαρά πλημμύριζε τήν καρδιά του Παύλου καί τού Σίλα όταν μεσάνυχτα προσεύχονταν καί έψαλλαν ύμνους εύγνωμοσύνης στόν Θεό κλεισμένοι στή φυλακή τών Φιλίππων. Ό Χριστός τούς παράστεκε εκεί μέσα καί τό φώς τής παρουσίας Του άκτινοβολούσε στά καταγώγια μέ τή δόξα τών ούρανίων αύλών. Αψηφώντας τά δεσμά του, κατοπινά έγραφε ό Παύλος άπό τή Ρώμη, ικανοποιημένος μέ τήν εύρεία διάδοση τού εύαγγελίου: «Εις τούτο χαίρω, άλλά καί θέλω χαίρει.» (Φιλιπ. 1:18). Καί τά ίδια εκείνα λόγια τού Χριστού πάνω στό όρος άντηχούν καθαρά μέσα στό μήνυμα του Παύλου πρός τήν εκκλησία τών Φιλιππησίων πού διέρχονταν μεγάλους διωγμούς. «Χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε· πάλιν θέλω είπεί, Χαίρετε.» (Φιλιπ. 4:4).

«Σείς είσθε το άλας της γης»—ματθ. 5:13

Ή άξία τού άλατιού έγκειται στήν ιδιότητά του νά συντηρεί. Καί όταν ό Θεός δίνει αύτόν τόν τίτλο στά παιδιά Του, θέλει νά τά διδάξει ότι μέ τό νά τά καθιστά άντικείμενα τής χάρης Του, σκοπεύει νά τά κάνει όργανά Του γιά τή σωτηρία τών άλλων. Σ” αύτό άπέβλεπε ό Θεός όταν διάλεξε ενα λαό άνάμεσα άπ” όλους τούς λαούς του κόσμου, όχι άπλώς γιά νά τούς υιοθετήσει σάν γυιούς καί θυγατέρες Του, άλλά γιά νά δεχθεί μέσο αύτών ό κόσμος τή χάρη πού οδηγεί στή σωτηρία. (Τιτ. 2:11). Όταν ό Κύριος διάλεξε τόν Αβραάμ, δέν άποσκοπούσε μόνο νά τόν κάνει φίλο ιδιαίτερο τού Θεού, άλλά νά τόν καταστήσει ένα μέσο γιά τή διάδοση τών ιδιαιτέρων προνομίων πού επιθυμούσε νά προσφέρει στά έθνη. Ό Ιησούς κατά τήν τελευταία εκείνη προσευχή Του μέ τούς μαθητές πρίν άπό τήν σταύρωσή Του είπε: «Υπέρ αύτών [41] Έγώ άγιάζω Έμαυτόν, διά νά ηναι καί αυτοί ηγιασμένοι έν τη άληθεία.» (Ίωάν. 17:19). Κατά τόν ίδιο τρόπο καί οί Χριστιανοί, εξαγνισμένοι μέ τήν άλήθεια, κατέχουν τίς ίδιες του άλατιού συντηρητικές ιδιότητες πού προφυλάγουν τόν κόσμο άπό τό τέλειο ηθικό ξεχαρβάλωμα.

Τό άλάτι πρέπει νά άναμιχθεί μέ τήν ούσία στήν όποία προστίθεται. Πρέπει νά διεισδύσει σ” αύτήν καί νά τήν εμποτίσει γιά νά μπορέσει νά τή συντηρήσει. Έτσι μέ τήν προσωπική επαφή καί μέ τή συναναστροφή τά άτομα έγγίζονται άπό τή σωτήρια δύναμη τού εύαγγελίου. Δέν σώζονται κατά μάζες, άλλά κατ” άτομα. Ή προσωπική επαφή άσκεί μεγάλη δύναμη. Όφείλομε νά πλησιάσομε αύτούς πού θέλομε νά βοηθήσομε.

Ή γεύση τού άλατιού συμβολίζει τή ζωτική δύναμη του Χριστιανού—τήν άγάπη του Ιησού στήν καρδιά, τή δικαιοσύνη του Χριστού πού εμποτίζει τή ζωή. Ή άγάπη του Χριστού διαστέλλεται καί επενεργεί. Άν ύπάρχει μέσα μας, θά άντανακλάται καί στούς άλλους. Θά τούς πλησιάζομε μέχρι πού οί καρδιές τους νά θερμανθούν άπό τήν άνιδιοτελή άγάπη καί τό ενδιαφέρον μας. Οί ειλικρινείς πιστοί σκορπίζουν γύρω τους μιά άεικίνητη δραστηριότητα πού διαπερνάει καί μεταδίδει καινούργια ηθική δύναμη στίς ψυχές γιά τίς όποιες εργάζονται. Τό μεταπλαστικό αύτό έργο δέν όφείλεται στήν άτομική ικανότητα του άνθρώπου, άλλά στή δύναμη του Αγίου Πνεύματος.

Ό Ιησούς πρόσθεσε τήν άκόλουθη σοβαρή προειδοποίηση: «Έάν τό άλας διαφθαρή, μέ τί θέλει άλατισθή; εις ούδέν πλέον χρησιμεύει, είμή νά ριφθη έξω καί νά καταπατήται ύπό τών άνθρώπων.»

Καθώς άκουγαν τά λόγια τού Χριστού, οί άνθρωποι μπορούσαν νά διακρίνουν τό άσπρο γυαλιστερό πετράλατο πεταμένο στίς άκροδρομιές άφού είχε χάσει [42] πιά τή γεύση του καί είχε καταντήσει άχρηστο. Ήταν μια κατάλληλη άπεικόνιση τής κατάστασης τών Φαρισαίων καί τών συνεπειών τής θρησκευτικότητάς τους πάνω στήν κοινωνία. Στήν πραγματικότητα παριστάνει τή ζωή κάθε ψυχής άπό τήν όποία ή χάρη τού Θεού έχει άπομακρυνθεί καί ή όποία έχει καταντήσει ψυχρή, χωρίς τόν Χριστό μέσα της. Όποια καί άν είναι ή ομολογία τής πίστης του, ένα τέτοιο άτομο ύποβλέπεται τόσο άπό άνθρώπους όσο καί άπό άγγέλους σάν κάτι τό άγευστο καί άποκρουστικό. Σ” αύτά τά άτομα άπευθυνόμενος ό Χριστός λέγει: «Είθε νά ήσο ψυχρός ή ζεστός· ούτως, επειδή είσαι χλιαρός, καί ούτε ψυχρός ούτε ζεστός, μέλλω νά σέ έξεμέσω εκ του στόματός Μου.» (Αποκ. 3:15-16).

Είναι άδύνατο νά άσκήσομε όποιαδήποτε επιρροή πάνω στόν κόσμο τού σκεπτικισμού, άν δέν έχομε τή ζώσα πίστη στόν Χριστό σάν προσωπικό μας Σωτήρα. Δέν μπορούμε νά μεταδώσομε στούς άλλους κάτι πού έμείς οί ίδιοι δέν εχομε. Ή επιρροή μας γιά τό καλό καί γιά τήν ηθική άνάταση τής κοινωνίας είναι άνάλογη μέ τήν άφοσίωσή μας καί μέ τήν καθιέρωσή μας στόν Χριστό. Χωρίς τήν ενεργό ύπηρεσία, χωρίς τήν άδολη άγάπη, χωρίς τήν πραγματική προσωπική εμπειρία, άνύπαρκτη είναι επίσης καί ή ικανότητα νά βοηθήσομε τούς άλλους, δπως καί ή επαφή μέ τόν ούρανό, καί ή χριστιανική γευστικότητα τής ζωής. Αν δέν μάς χρησιμοποιεί τό Άγιο Πνεύμα σάν πράκτορές Του μέσο τών όποιων νά εξαγγείλει στόν κόσμο τήν άλήθεια όπως παρουσιάζεται στόν Ιησού, μοιάζομε μέ τό άλάτι πού εχασε τή γεύση του καί είμαστε τελείως άχρηστοι. Όταν λείπει ή χάρη του Χριστού άπό τή ζωή μας, τότε μαρτυρούμε στόν κόσμο ότι ή άλήθεια πού ισχυριζόμαστε ότι πρεσβεύομε στερείται τή δύναμη τής άγιωσύνης. Καί έτσι, όσον αφορά τήν επιρροή μας, καθιστούμε τό λόγο του Θεού δίχως [43] ουσία. «Έάν λαλώ τάς γλώσσας τών άνθρώπων καί τών αγγέλων, αγάπην δέ μή έχω, εγινα χαλκός ήχών, ή κύμβαλον άλαλάζον. Καί έάν έχω προφητείαν καί έξεύρω πάντα τά μυστήρια καί πάσαν τήν γνώσιν, καί έάν έχω πάσαν τήν πίστιν, ώστε νά μετατοπίζω όρη, άγάπην δέ μή έχω, είμαι ούδέν. Καί έάν πάντα τά υπάρχοντά μου διανείμω καί έάν παραδώσω τό σώμα μου διά νά καυθώ, άγάπην δέ μή εχω, ούδέν ώφελούμαι.» (Α” Κορ. 13:1-3).

Όταν ή καρδιά είναι γεμάτη άπό άγάπη, τότε ξεχειλίζει καί γιά τούς άλλους, όχι γιατί μάς έχουν κάνει χάρες, άλλά γιατί ή άγάπη είναι μιά έμπρακτη άρχή. Ή άγάπη μεταβάλλει τόν χαρακτήρα, κυριαρχεί στά πάθη, καθυποτάσσει τήν έχθρότητα καί εξευγενίζει τά αισθήματα. Αύτού του είδους ή άγάπη είναι τόσο πλατειά σάν τό σύμπαν καί έρχεται σέ άρμονία μέ τήν άγάπη τών άγγέλων. Όταν ύποθάλπεται στήν καρδιά, γλυκαίνει τή ζωή καί σκορπίζει τήν εύλογημένη έπίδρασή της σ” όλους γύρω της. Αύτή καί μόνο αύτή μπορεί νά μάς κάνει τό άλάτι τής γης.

«Σείς είσθε τό φως του κόσμου»—ματθ. 5:14

Διδάσκοντας τούς όχλους, ό Ιησούς παρουσίαζε τά μαθήματά Του ένδιαφέροντα καί αιχμαλώτιζε τήν προσοχή τών άκροατών Του μέ τή συχνή χρησιμοποίηση παραδειγμάτων άπό τίς σκηνές τής φύσης πού τούς περιέβαλλε. Τό πλήθος είχε συγκεντρωθεί νωρίς άκόμη τό πρωί. Μεγαλόπρεπος ό ήλιος άνέβαινε σιγά-σιγά στόν καταγάλανο ούρανό, σκορπίζοντας τίς σκιές πού φώλιαζαν στίς κοιλάδες καί άνάμεσα στίς στενές χαράδρες τών βουνών. Ή ένδοξη εικόνα πού παρουσιάζει ό ούρανός, τή χαραυγή δέν είχε άκόμη σβύσει εντελώς. Οί [44] ηλιακές ακτίνες πλημμύριζαν τήν έξοχή μέ τήν εκθαμβωτική τους λάμψη. Στήν άτάραχη επιφάνεια τής λίμνης άντανακλούσε τό χρυσωμένο φως καί καθρεφτίζονταν τά ροδαλά σύννεφα τής αύγής. Κάθε μπουμπούκι, κάθε λουλούδι, κάθε φύλλο γρασιδιού λαμποκοπούσε μέσ” τίς δροσοστάλες. Ή φύση χαμογελούσε μέ τόν εύλογημένο ερχομό μιας καινούργιας μέρας καί τά πουλιά κελαηδούσαν γλυκά άνάμεσα στά δένδρα. Ατενίζοντας ό Σωτήρας τά πλήθη τών άνθρώπων μπροστά Του καί ρίχνοντας μιά ματιά πρός τόν άνατέλλοντα ήλιο, είπε στούς μαθητές Του: «Σείς είσθε τό φώς του κόσμου.» Όπως ό ήλιος συνεχίζει τό εύλογημένο εργο τής άγάπης του, διαλύοντας τής νύχτας τίς σκιές καί ξυπνώντας τόν κόσμο στή ζωή, έτσι καί οί οπαδοί του Χριστού οφείλουν νά προχωρούν στήν άποστολή τους, σκορπίζοντας τό φώς του ούρανού πάνω σ” αύτούς πού ζουν μέσ” τό σκοτάδι τής πλάνης καί τής άμαρτίας.

Λουσμένες μέσ” τό λαμπρό αύγερινό φώς, οί διάφορες κώμες καί τά χωριά στούς ολόγυρα λόφους διακρίνονταν ολοκάθαρα καί πρόσθεταν μιά ελκυστική εικόνα στήν όλη σκηνή. Ρίχνοντας ενα βλέμμα πρός τά έκεί ό Χριστός είπε: «Πόλις κειμένη επάνω όρους δέν δύναται νά κρυφθή.» Καί πρόσθεσε: Όύδέ άνάπτουσι λύχνον καί θέτουσιν αύτόν ύπό τόν μόδιον, άλλ” έπί τόν λυχνοστάτην καί φέγγει εις πάντας τούς εν τή οικία.» Τό μεγαλύτερο μέρος τών άκροατών του Χριστού ήταν άγρότες καί ψαράδες τών όποιων τά φτωχόσπιτα, άποτελούμενα άπό ένα μοναδικό δωμάτιο, φωτίζονταν μ” ένα λυχνάρι πού πάνω άπό τό λυχνοστάτη του φώτιζε ολόκληρο τό σπίτι. «Ούτως», είπε ό Χριστός, «άς λάμψη τό φώς σας έμπροσθεν τών άνθρώπων, διά νά ίδωσι τά καλά σας εργα καί δοξάσωσι τόν Πατέρα σας τόν εν τοις ούρανοίς.» [45] Κανένα φως δέν έχει ποτέ λάμψει ούτε πρόκειται νά λάμψει πάνω στόν άμαρτωλό άνθρωπο εκτός άπ” εκείνο πού άπαυγάζει άπό τόν Χριστό. Ό Ιησούς, ό Λυτρωτής, είναι τό μοναδικό φως πού έχει τή δυνατότητα νά σκορπίσει τό σκότος ένός κόσμου κυλισμένου στήν άμαρτία. Γιά τόν Χριστό άναφέρεται: «Έν Αύτώ ήτο ζωή, καί ή ζωή ήτο τό φως τών άνθρώπων.» (Ίωάν. 1:4). Μόνο όταν δεχθούν τή ζωή Του μπορούν οί μαθητές Του νά γίνουν φωτοφόροι. Μόνο ή ένοικούσα στήν ψυχή ζωή του Χριστού καί ή εκδηλωμένη μέ τόν χαρακτήρα άγάπη Του μπορούν νά τούς κάνουν τό φώς του κόσμου.

Άφεαυτού της ή άνθρώπινη φύση είναι χωρίς φώς. Μακρυά άπό τόν Χριστό μοιάζομε μέ τό σβυσμένο τό κερί, μοιάζομε μέ τό φεγγάρι όταν έχει τήν όψη του στραμμένη άντίθετα άπ” τόν ήλιο. Δέν έχομε ούτε μιά άκτίνα φωτός γιά νά φωτίσομε του κόσμου τό σκοτάδι. Όταν δμως στραφούμε πρός τόν Ήλιο τής Δικαιοσύνης, όταν έρθομε σέ επαφή μέ τόν Χριστό, τότε ολόκληρη ή ψυχή άντινοβολεί άπό τή λαμπρότητα τής θεϊκής παρουσίας.

Οί οπαδοί τού Χριστού οφείλουν νά είναι κάτι πολύ περισσότερο άπό ένα περιορισμένο φώς μεταξύ τών άνθρώπων. Οφείλουν νά είναι το φώς του κόσμου. Σέ όλους όσους φέρουν τό όνομά Του, ό Χριστός λέγει: Σείς προσφέρατε τόν έαυτό σας σ”Έμένα καί Εγώ σάς προσφέρω στόν κόσμο σάν άντιπροσώπους Μου. Όπως ό Πατέρας Του είχε στείλει Αύτόν στόν κόσμο, έτσι, λέγει, «καί Εγώ άπέστειλα αύτούς εις τόν κόσμον.» (Ίωάν. 17:18). Όπως ό Χριστός άποτελεί τό κανάλι γιά τήν άποκάλυψη του Πατέρα, έτσι καί εμείς πρέπει νά γίνομε τά κανάλια μέσο τών όποιων νά άποκαλυφθεί ό Χριστός. Ένώ ό Χριστός είναι ή μεγάλη πηγή του φωτός, άς μή λησμονούμε όμως εμείς οί Χριστιανοί ότι Αύτός [46] άποκαλύπτεται μέσο της ανθρωπότητας. Οί ευλογίες του Θεού επιδαψιλεύονται μέ τή συμβολή του ανθρώπου. Ό ίδιος ό Χριστός ήρθε στόν κόσμο σάν Υίός του άνθρώπου. Ή ανθρώπινη φύση, άπό κοινού μέ τή θεϊκή φύση, πρέπει νά έγγίσει τήν άνθρωπότητα. Στήν εκκλησία τού Χριστού, ό κάθε μαθητής τού Κυρίου είναι ένα προορισμένο άπό τόν ούρανό κανάλι γιά τήν άποκάλυψη τού Θεού στούς άνθρώπους.

Οί άγγελοι τής δόξας περιμένουν νά μεταδώσουν μέ τή σύμπραξή σας τό φώς καί τή δύναμη του ούρανού σέ ψυχές πού είναι έτοιμες νά χαθούν. Θά άποτύχει ό άνθρώπινος παράγοντας στήν εκπλήρωση τού καθορισμένου του καθήκοντος; Ώ, τότε σέ ποιόν άνυπολόγιστο βαθμό ύποκλέπτεται ό κόσμος άπό τήν ύποσχεμένη επιρροή τού Αγίου Πνεύματος!

Στούς μαθητές Του όμως ό Ιησούς δέ λέγει, «Καταβάλετε κάθε προσπάθεια γιά νά κάνετε τό φώς σας νά λάμψει», άλλά λέγει, «ας λάμψη τό φώς σας.» Άν ό Χριστός κατοικεί στήν καρδιά, είναι άδύνατο νά κρυφθεί τό φώς τής παρουσίας Του. Άν αύτοί πού ισχυρίζονται ότι είναι οπαδοί του Χριστού δέν είναι τό φώς του κόσμου, αύτό θά πει ότι ή ζωτική αύτή δύναμη έχει άποχωρισθεί άπ” αύτούς. Άν δέν έχουν φώς νά μεταδώσουν, αύτό συμβαίνει επειδή δέν έρχονται σέ επαφή μέ τήν Πηγή τού φωτός.

Στήν κάθε εποχή τό «εν αύτοίς Πνεύμα τού Χριστού» (Α” Πετ. 1:11) καθιστούσε τά πραγματικά παιδιά τού Θεού φώς μεταξύ τών συγχρόνων τους. Ό Ιωσήφ ήταν ό φωτοφόρος στήν Αίγυπτο. Μέ τήν άγνότητά του, μέ τήν καλοκαγαθία του καί μέ τήν υίκή του άγάπη άντιπροσώπευε τόν Χριστό μέσα σ” ένα είδωλολατρικό έθνος. Όταν οί Ισραηλίτες οδοιπορούσαν άπό τήν Αίγυπτο πρός τή γή τής επαγγελίας, οί ειλικρινείς [47] μεταξύ τους ψυχές ήταν ένα φώς γιά τά τριγύρω έθνη. Μέσο αύτών ό Θεός γίνονταν γνωστός στόν κόσμο. Άπό τόν Δανιήλ καί τούς συντρόφους του στή Βαβυλώνα, όπως καί άπό τόν Μαροδοχαΐο στήν Περσία, ζωντανές άκτίνες φωτός έλαμπαν μέσ” τό σκοτάδι τών βασιλικών αύλών. Έτσι καί οί οπαδοί του Χριστού προορίζονται γιά φωτοφόροι ενώ οδοιπορούν πρός τόν ούρανό. Μέσο αύτών ή εύσπλαχνία καί ή άγαθότητα του Πατέρα φανερώνονται σ” ενα κόσμο βουτυγμένο στό σκοτάδι τής άγνοιας τού Θεού. Βλέποντας τά καλά τους έργα, οί άλλοι όδηγούνται στό νά δοξάζουν τόν έπουράνιο Πατέρα. Επειδή έτσι γίνεται φανερό ότι τόν θρόνο του σύμπαντος κατέχει ένας Θεός τού Όποιου ό χαρακτήρας είναι άξιέπαινος καί άξιομίμητος. Ή θεϊκή άγάπη λάμποντας μεσ” τήν καρδιά καί ή Χριστόμορφη εναρμόνιση εκδηλωμένη στή ζωή, βοηθούν τούς άνθρώπους τού κόσμου νά συλλάβουν μιά άναλαμπή του ούρανού γιά νά μπορέσουν νά εκτιμήσουν τήν έξοχη τελειότητά του. Μ” αύτόν τόν τρόπο μπορούν οί άνθρωποι νά πιστέψουν «τήν άγάπην τήν όποίαν έχει ό Θεός πρός ήμάς.» (Α” Ίωάν. 4:16). Έτσι οί άλλοτε άμαρτωλές καί διεφθαρμένες, άλλ” εξαγνισμένες τώρα καί μετασχηματισμένες καρδιές, παρουσιάζονται άπταιστες «εις τόν δυνάμενον νά σάς φυλάξη ... καί νά σάς στήση κατενώπιον τής δόξης Αύτού άμώμους εν άγαλλιάσει.» (Ιούδα 24).

Τά λόγια του Σωτήρα, «Σείς είσθε τό φώς τού κόσμου», μαρτυρούν τό γεγονός ότι οί οπαδοί Του έχουν εξουσιοδοτηθεί άπ” Αύτόν μέ μιά παγκόσμια άποστολή. Στήν εποχή τού Χριστού ή φιλαυτία, ή περηφάνεια καί ή προκατάληψη είχαν ορθώσει ψηλό καί πανίσχυρο τό μεσότοιχο του φραγμού άνάμεσα στούς προκαθορισμένους θεματοφύλακες τών ίερών χρησμών καί σ” δλους τούς άλλους λαούς τής γης. Ό Χριστός όμως ήρθε γιά νά [48] διορθώσει αύτή τήν κατάσταση τών πραγμάτων. Τά λόγια πού οί άνθρωποι άκουγαν άπό τό στόμα Του δέν έμοιαζαν διόλου μ” αύτά πού είχαν άκούσει μέχρι τότε άπό ιερείς η ραββίνους. Ό Χριστός γκρεμίζει τό μεσότοιχο του φραγμού, τήν άγάπη πού άγκαλιάζει ολόκληρη τήν άνθρώπινη οικογένεια. Βγάζει τούς άνθρώπους έξω άπό τόν στενό κύκλο πού χαράζει ή φιλαυτία τους. Καταργεί όλες τίς διαχωριστικές γραμμές καί τίς επίπλαστες κοινωνικές διακρίσεις. Δέν κάνει καμιά εξαίρεση άνάμεσα σέ γνωστούς κι” άγνώστους, άνάμεσα σέ φίλους κι” εχθρούς. Μάς διδάσκει νά θεωρούμε σάν τόν πλησίον μας κάθε ψυχή πού έχει κάποια άνάγκη, καί σάν τόν άγρό τής εργασίας μας ολόκληρο τόν κόσμο.

Όπως οί άκτίνες του ήλίου φθάνουν μέχρι τίς πιό απόμακρες γωνιές τής γης, έτσι ό Θεός στοχεύει τό φώς τού εύαγγελίου νά φθάσει μέχρι τήν τελευταία ψυχή πάνω στή γή. Άν ή Χριστιανική εκκλησία έκπληρούσε τό σκοπό τού Κυρίου μας, τότε θά φωτίζονταν όλος «ό λαός ό περιπατών εν τώ σκότει,» καί «εις τούς καθημένους εν γή σκιάς θανάτου» θά ελαμπε τό φώς. (Ήσ. 9:2). Άντί νά συγκεντρώνονται όλα μαζί στό ίδιο μέρος άποφεύγοντας τίς εύθύνες καί τό σήκωμα τού σταυρού, τά μέλη τής εκκλησίας θά έκαναν πολύ καλύτερα άν σκορπίζονταν σ” όλες τίς χώρες του κόσμου. Αντανακλώντας μέ τή ζωή τους τό φώς του Χριστού καί εργαζόμενοι γιά τή σωτηρία τών ψυχών όπως Εκείνος έργάσθηκε, θά είχαν γρήγορα φέρει «τούτο τό εύαγγέλιον τής βασιλείας» σ” ολόκληρο τόν κόσμο.

Αρχίζοντας άπό τήν κλήση πού έστειλε στόν Αβραάμ στίς Μεσοποταμιακές πεδιάδες καί φθάνοντας μέχρι τήν εποχή μας, έτσι εκπληρώνει ό Θεός τό σκοπό Του καλώντας τό λαό Του. Λέγει: «Θέλω σέ εύλογήσει ... καί θέλεις είσθαι εις εύλογίαν.» (Γεν. 12:2). Τά λόγια [49] του Χριστού, διατυπωμένα άπό τόν καλούμενο προφήτη τού εύαγγελίου, δέν είναι παρά ή ίδια ή ηχώ της επί του Όρους Ομιλίας, καί άπευθύνονται σ” εμάς πού ζούμε στήν τελευταία αύτή γενεά: «Σηκώθητι, φωτίζου· διότι τό φώς σου ήλθε, καί ή δόξα τού Κυρίου άνέτειλεν επί σέ.» (Ήσ. 60:1). Άν ή δόξα του Κυρίου άνέτειλε πάνω στό πνεύμα σου, άν παρατήρησες τήν ομορφιά Εκείνου ό Όποίος είναι «διακρινόμενος μεταξύ μυριάδων» καί «όλος επιθυμητός», άν ή ψυχή σου άντανακλά τήν παρουσία τής δόξας Του, τότε σέ σένα άπευθύνει ό Σωτήρας τά λόγια Του αύτά. Παραβρέθηκες μαζί μέ τόν Χριστό πάνω στό όρος τής Μεταμόρφωσης; Τότε σκέψου τίς ψυχές κάτω στήν πεδιάδα πού, παγιδευμένες άπό τόν Σατανά, περιμένουν τά λόγια τής πίστης καί τής προσευχής γιά νά άπελευθερωθούν.

Δέν φθάνει νά παρατηρούμε μόνο τή δόξα του Χριστού, άλλά χρειάζεται καί νά μιλούμε γιά τίς άσύγκριτες άρετές Του. Ό Ήσαΐας δέν άρκέσθηκε μόνο στό νά ίδεί τήν δόξα του Χριστού, άλλά μιλούσε επίσης γι” αύτή. Καί ό Δαβίδ ονειροπολώντας, φλέγονταν μέσα του άπό μιά πνευματική φωτιά. Τότε άνοιγε τό στόμα του καί μίλαγε. Ρεμβάζοντας γύρω άπό τά θαυμάσια πράγματα τής άγάπης τού Θεού, δέν μπορούσε νά κρατηθεί άπό του νά έξωτερικεύσει αύτά πού έβλεπε καί αισθάνονταν. Ποιός μπορεί νά παρατηρήσει μέ τά μάτια τής πίστης τό θαυμάσιο άπολυτρωτικό σχέδιο, τή δόξα του μονογενούς Υίού του Θεού καί νά μή μιλήσει μετά γι” αύτό; Ποιός μπορεϊ νά σκεφθεϊ τήν άνεξιχνίαστη άγάπη πού εκδηλώθηκε πάνω στό Γολγοθά μέ τό σταυρικό τού Χριστού θάνατο γιά νά μή άπολεσθούμε εμείς άλλά νά έχομε ζωή αιώνια, καί νά μή εγκωμιάσει μέ λόγια τή δόξα του Λυτρωτή;

«’Εν τώ ναώ Αύτού πάς τις κηρύττει τήν δόξαν [50] Αύτού.» (Ψαλμ. 29:9). Ό γλυκύς ψαλμωδός του Ισραήλ Τόν ύμνούσε μέ τήν άρπα του λέγοντας: «Θέλω λαλεί περί τής ενδόξου μεγαλοπρεπείας τής μεγαλειότητός Σου καί περί τών θαυμαστών έργων Σου· καί θέλουσι διηγείσθαι τήν μεγαλωσύνην Σου.» (Ψαλμ. 145:5-6).

Ό σταυρός του Γολγοθά πρέπει νά ύψωθεί στά μάτια τών άνθρώπων, έτσι πού νά κατακτήσει τό νου τους καί νά άπορροφήσει τή σκέψη τους. Τότε όλες οί διανοητικές ιδιότητες θά ένισχυθούν άπό θεϊκή δύναμη προερχόμενη κατευθείαν άπό τόν Θεό. Τότε θά παρατηρείται μιά άκατανίκητη δραστηριότητα γιά ειλικρινή ύπηρεσία χάρη του Κυρίου. Οί εργάτες Του θά έξαποστέλλουν στόν κόσμο κύματα φωτεινών άκτίνων πού σάν ζωντανά όργανα θά φωτίσουν τή γή.

Μέ τί χαρά ό Χριστός δέχεται τόν κάθε άνθρώπινο παράγοντα πού παραχωρεί τόν εαυτό Του σ” Αύτόν! Συνταυτίζει τό άνθρώπινο στοιχείο μέ τό θεϊκό γιά νά μπορέσει νά μεταδώσει στόν κόσμο τόν μυστηριακό χαρακτήρα τής ενσαρκωμένης άγάπης. Μιλάτε γι” αύτό, προσεύχεσθε γι” αύτό, ψάλλετε γι” αύτό, εξαγγέλλετε παντού τό άγγελμα τής δόξας Του καί εξακολουθείτε νά προχωρείτε πάντοτε πρός τά εμπρός εισχωρώντας σέ καινούργιους πάντοτε τομείς.

Υπομονή γιά τήν άντιμετώπιση τών δοκιμασιών, εύγνωμοσύνη γιά τήν άπολαβή τών εύλογιών, θάρρος γιά τήν άναχαίτιση τών πειρασμών, πραότητα, καλωσύνη, εύσπλαχνία καί άγάπη σά δεύτερη φύση, νά ποιά είναι τά φώτα πού λάμπουν στόν χαρακτήρα, σέ άντίθεση μέ τό σκότος τής φίλαυτης καρδιάς μέσα στήν όποία τό φώς τής ζωής ποτέ δέν έχει λάμψει. [51]

Κεφάλαιο 3: Η πνευματικοτητα του νομου

«Δέν ήλθον νά καταλύσω, άλλά νά εκπληρώσω»—ματθ. 5:17

Ό Χριστός ήταν Εκείνος πού ανάμεσα σέ βροντές καί αστραπές είχε εξαγγείλει τό νόμο πάνω στό όρος Σινά. Ή δόξα του Θεού, σάν καταναλωτική φωτιά, φανερώθηκε τότε στήν κορφή του βουνού πού σείονταν ολόκληρο άπό τήν παρουσία τού Κυρίου. Πεσμένα μπρούμητα στή γή καί κατεχόμενα άπό δέος βαθύ, τά πλήθη τών Ισραηλιτών άκουγαν τά ίερά προστάγματα του νόμου. Τι άντίθεση άνάμεσα σ” εκείνη τή σκηνή καί στή σκηνή του Όρους τών Μακαρισμών! Κάτω άπό τόν αιθέριο καλοκαιρινό ούρανό, μέσα σέ μιά γαλήνια άτμόσφαιρα πού διακόπτονταν μόνο άπό τά κελαϊδήσματα τών πουλιών, ό Χριστός κατέστησε γνωστές τίς άρχές τής βασιλείας Του. Καί όμως Αύτός πού μιλούσε στό λαό τή μέρα εκείνη μέ τόν άπαλό τόνο τής άγάπης, τούς παρουσίαζε τίς άρχές τού ίδιου νόμου πού είχε διακηρυχθεί πάνω στό Σινά.

Τότε πού πρωτοδόθηκε ό νόμος, οί “Ισραηλίτες, ύστερα άπό τή διαφθορά πού είχαν ύποστεί κατά τή μακρόχρονη Αιγυπτιακή σκλαβειά, επρεπε νά έντυπωσιασθούν άπό τή θεϊκή δύναμη καί μεγαλοπρέπεια. Καί όμως ό Θεός τούς φανερώθηκε σάν Θεός άγάπης.

«Ό Κύριος ήλθεν εκ Σινά
Καί έπεφάνη εις αύτούς εκ Σηείρ·
”Επέλαμψεν εκ τού όρους Φαράν,
Καί ήλθεν μετά μυριάδων άγίων·
[52]

Εκ της δεξιάς Αύτού έξήλθε
πυρ νόμου δι” αύτούς.
Ναί, ήγάπησε τόν λαόν
ύπό τήν χείρα Σου είναι
πάντες οί άγιοι Αύτού
Καί έκάθηντο εις τούς ηόδας Σου
Διά νά λάβωσι τούς λόγους Σου.»

Δευτ. 33:2-3.

Στόν Μωϋσή ό Θεός άπεκάλυψε τή δόξα Του μέ τά θαυμάσια εκείνα λόγια πού άποτέλεσαν τήν άκριβαγάπητη κληρονομιά όλων τών αιώνων: «Κύριος, Κύριος ό Θεός, οικτίρμων καί έλεήμων, μακρόθυμος καί πολυέλεος καί άληθινός, φυλάττων ελεος εις χιλιάδας, συγχωρών άνομίαν καί παράβασιν καί άμαρτίαν.» (Έξ. 34:6-7).

Ό νόμος του Σινά ήταν ή διατύπωση τών άρχών τής αγάπης. Αποκάλυπτε στή γή τό νόμο του Θεού. Καθιερώθηκε μέ τή συμβολή ένός Μεσίτη—διακηρύχθηκε άπό Κάποιον ό Όποίος είχε τή δύναμη νά εναρμονίσει τίς άνθρώπινες καρδιές μέ τίς άρχές του νόμου. Ό Θεός φανέρωσε γιά ποιό σκοπό δίνονταν ό νόμος όταν διακήρυξε στό λαό’Ισραήλ: «Άγιοι θέλετε είσθαι εις Εμέ.» («Εξ. 22:31).

Αλλ” ό Ισραήλ δέν άντελήφθηκε τόν πνευματικό χαρακτήρα του νόμου, καί πολλές φορές ή προσποιητή ύπακοή τους περιορίζονταν μάλλον στήν τήρηση τύπων καί ιεροτελεστιών, παρά στήν παραχώρηση τής καρδιάς στήν ύπατη εξουσία τής άγάπης. «Οταν ό Ιησούς μέ τόν χαρακτήρα καί τά εργα Του παρέστησε στούς άνθρώπους τίς άγιες, καλοκάγαθες καί πατρικές ιδιότητες του Θεού, φανερώνοντας τήν άνάξια λόγου τήρηση τών εξωτερικών μόνο εθιμοτυπιών, οί Ιουδαίοι άρχηγοί ούτε κατάλαβαν, [53] ούτε καί παραδέχθηκαν ιά λόγια Του. Νόμισαν ότι έδειχνε μεγάλη χαλαρότητα στίς άπαιτήσεις του νόμου. Καί όταν Εκείνος τούς εξέθεσε τίς άλήθειες στήν εντέλεια πού άποτελούσαν τόν πυρήνα τής άπό τόν Θεό ταγμένης ύπηρεσίας τους, τότε αύχοί, μέ τήν περιορισμένη τους άντίληψη τών εθιμοτυπιών, Τόν κατηγόρησαν ότι προσπαθούσε νά καταλύσει τόν νόμο.

Άν καί προφερόμενα μέ μεγάλη ήπιότητα, τά λόγια χού Χριστού εξέφραζαν μιά τέτοια επισημότητα καί δυναμικότητα πού εγγιζαν βαθειά τίς καρδιές τών άνθρώπων. Νόμιζαν ότι θά άκουγαν τίς χιλιοειπωμένες άψυχες παραδόσεις καί σχολαστικότητες τών ραββίνων, άλλά γελάστηκαν. Καί «έξεπλήττοντο οί όχλοι διά τήν διδαχήν Αύτού. Διότι έδίδασκεν αύτούς ώς έχων εξουσίαν καί ούχί ώς οί γραμματείς.» (Ματθ. 7:29). Οί Φαρισαίοι πρόσεξαν τή μεγάλη διαφορά άνάμεσα στό δικό τους τρόπο διδαχής καί στόν τρόπο τού Χριστού. Έβλεπαν ότι ή μεγαλόπρεπη, άγνή καί άδολη άλήθεια άσκούσε μιά βαθειά, έξευγενιστική επίδραση στίς διάνοιες πολλών άνθρώπων. Ή θεϊκή άγάπη καί τρυφερότητα τού Λυτρωτή ελκυε τίς καρδιές τών άνθρώπων πρός Αύτόν. Οί ραββίνοι έβλεπαν ότι μέ τή διδαχή Του εκμηδενίζονταν ολόκληρο τό δικό τους διδακτικό σύστημα πού πρόσφεραν στό λαό. Γκρέμιζε τό μεσότοιχο τού φραγμού πού τόσο πολύ κολάκευε τήν ύπερηφάνεια καί τήν άποκλειστικότητά τους. Καί φοβώταν ότι άν Τόν άφηναν άνεμπόδιστο, ήταν ικανός νά τραβήξει ολόκληρο τόν πληθυσμό μακρυά άπ” αύτούς. Γι” αύτό Τόν παρακολουθούσαν μέ μεγάλη κακεντρέχεια, ελπίζοντας νά άνακαλύψουν κάποιο περιστατικό πού θά προκαλούσε τή δυσμένεια τού λαού καί θά εδινε τό δικαίωμα στό Ανώτατο Ιουδαϊκό Συνέδριο νά προβεί στήν καταδίκη καί στό θάνατό Του. [54]

Στό βουνό οί κατάσκοποί παρατηρούσαν άπό πολύ κοντά τόν Χριστό. Καί ένώ Εκείνος έπεξηγούσε τίς άρχές της δικαιοσύνης, οί Φαρισαίοι τούς παρακινούσαν νά διαδίδουν μεταξύ του λαού ότι ή διδαχή Του έρχονταν σέ άντίθεση μέ τίς άρχές πού είχε δώσει ό Θεός στό Σινά. Άλλ” ό Σωτήρας δέν είπε τίποτε πού νά ύπονομεύσει τήν πίστη στή θρησκεία καί στά θεσπίσματα τά όποια είχαν προσαγορευθεί μέσο του Μωϋσή, άφού ή κάθε άκτίνα θεϊκού φωτός πού ό μεγάλος εκείνος άρχηγός τού Ισραήλ μετέδωσε στό λαό του προέρχονταν άπό τόν ίδιο τόν Χριστό. Καί ένώ πολλοί διαλογίζονταν στίς καρδιές τους ότι είχε έρθει γιά νά καταργήσει τό νόμο, ό Ιησούς μέ λόγια πού δέν επιδέχονται καμιά άντίρρηση καθορίζει τή θέση Του έναντι τών θεϊκών προσταγμάτων: «Μή νομίσετε», είπε, «ότι ηλθον νά καταλύσω τόν νόμον ή τούς προφήτας.»

Ό Δημιουργός τής άνθρωπότητας, ό μεγάλος Νομοθέτης, είναι Αύτός πού διακηρύττει ότι δέν προτίθεται νά θέσει κατά μέρος τά νομοθετικά Του διατάγματα. Τό κάθε τι στή φύση, άπό τή μικροσκοπική κουκκίδα πού διακρίνεται στό φώς τής ήλιαχτίδας, μέχρι τούς κόσμους τών έπουρανίων, ύπόκειται σέ νόμους. Καί άπό τήν εφαρμογή τών νόμων αύτών έξαρτάται ή άρμονική λειτουργία του φυσικού κόσμου. Κατά τόν ίδιο τρόπο ύπάρχουν καί οί άρχές τής δικαιοσύνης οί όποίες διέπουν τή ζωή όλων τών λογικών ύπάρξεων, καί άπό τήν ύποταγή στίς άρχές αύτές έξαρτάται ή εύημερία του σύμπαντος. Ό νόμος του Θεού ύπήρχε πρίν άπό τή δημιουργία του κόσμου. Οί άγγελοι κυβερνούνται σύμφωνα μέ τίς άρχές του καί γιά τήν εναρμόνιση τών σχέσεων μεταξύ γης καί ούρανού, οί άνθρωποι οφείλουν εξίσου νά ύπακούουν στά θεϊκά διατάγματα του. Ό Χριστός γνωστοποίησε τά εντάλματα του νόμου στόν [55] άνθρωπο στήν Έδεμική κατοικία του, «ότε τά άστρα της αυγής ΄ρψαλλον όμού καί πάντες οί υίοί του Θεού ήλάλαζον.» (Ίώβ 38:7). Ή άποστολή του Χριστού στή γή δέν ήταν νά καταργήσει τό νόμο, άλλά νά ίκανώσει μέ τή χάρη Του τόν άνθρωπο νά υπακούσει καί πάλι στίς εντολές.

Ό μαθητής τής άγάπης ό όποιος είχε άκούσει τά λόγια αυτά του Χριστού πάνω στό βουνό καί ό όποίος χρόνια άργότερα έγραψε παρακινούμενος άπό τό Πνεύμα τό Άγιο, άναφέρεται στήν άμετάθετη ύποχρέωση τής ύπακοής στό νόμο. Λέγει ότι «ή άμαρτία είναι ή άνομία» καί ότι «πάς όστις πράττει τήν άμαρτίαν, πράττει καί τήν άνομίαν.» (Α” Ίωάν. 3:4). Διευκρινίζει ότι ό νόμος στόν όποίον άναφέρεται είναι «εντολή παλαιά τήν όποίαν είχετε άπ” άρχής.» (Α” Ίωάν. 2:7). Μιλάει γιά τό νόμο πού προϋπήρχε πρίν άπό τή δημιουργία καί πού έπαναλήφθηκε πάνω στό όρος Σινά.

Μιλώντας γιά τό νόμο ό Ιησούς είπε: «Δέν ηλθον νά καταλύσω, άλλά νά εκπληρώσω.» Χρησιμοποιεί εδώ τήν ίδια λέξη «εκπληρώσω» πού χρησιμοποίησε καί όταν άνήγγειλε στόν Ιωάννη τόν Βαπτιστή τήν πρόθεσή Του ότι «ούτως είναι πρέπον εις ήμάς νά έκπληρώσωμεν πάσαν δικαιοσύνην.» (Ματθ. 3:15). Ένοούσε μ” αύτό ότι επρεπε νά τηρήσει μέ κάθε λεπτομέρεια τίς άξιώσεις τού νόμου, δίνοντας τό παράδειγμα τής τέλειας συμμόρφωσης πρός τό θέλημα τού Θεού.

Ή άποστολή Του ήταν νά «μεγαλύνει τόν νόμον Αύτού καί καταστήσει έντιμον.» (Ήσ. 42:21). Έπρεπε νά εκθέσει τόν πνευματικό χαρακτήρα τού νόμου, νά παρουσιάσει τίς άπεριόριστες άρχές του καί νά έρμηνεύσει τό αιώνιο κύρος του.

Ή θεϊκή ομορφιά τού χαρακτήρα τού Χριστού, μέ τόν Όποιο συγκρινόμενοι οί άνώτεροι καί εύγενέστεροι [56] τών άνθρώπων δέν άποτελούν παρά άμυδρή μόνο άντανάκλαση, Εκείνος γιά τόν Όποίο μέ τήν υπόδειξη της θεοπνευστίας ό Σολομών, έγραψε ότι είναι «διακρινόμενος μεταξύ μυριάδων ... καί όλος επιθυμητός» (Άσμα 5:10,16), γιά τόν Όποίο ό Δαβίδ, άτενίζοντάς Τον σέ προφητικό όραματισμό, είπε: «Σύ είσαι ώραιότερος τών υιών τών άνθρώπων» (Ψαλμ. 45:2), ό Ιησούς, ή έκφραση τής εικόνας του Πατέρα καί τό απαύγασμα τής δόξας Αύτού, ό γεμάτος αύταπάρνηση Λυτρωτής κατά τήν οδοιπορία τής άγάπης Του πάνω σ” αύτή τή γή, Αύτός καί μόνο άποτελούσε τή ζωντανή άπεικόνιση του χαρακτήρα του νόμου του Θεού. Μέ τή ζωή Του άπέδειξε ότι ή ούρανογέννητη άγάπη καί οί χριστόμορφες άρχές άποτελούν τίς βάσεις τών νόμων τής αιώνιας άκεραιότητας.

«Έως άν παρέλθη ό ούρανός καί ή γή,» είπε ό Χριστός, «ιώτα εν, ή μία κεραία δέν θέλει παρέλθει άπό του νόμου, έωσού έκπληρωθώσι πάντα.» Υποτασσόμενος ό ίδιος ό Χριστός στό νόμο, βεβαίωσε τό άμετάθετο του χαρακτήρα του καί άπέδειξε ότι μέ τή χάρη Του ό νόμος μπορούσε νά τηρηθεί άκριβώς άπό τόν κάθε γιό καί τήν κάθε θυγατέρα τού Άδάμ. Πάνω στό όρος δήλωσε ότι ούτε τό παραμικρό γιώτα θά παρέρχονταν άπό τό νόμο μέχρι νά εκπληρωθούν τά πάντα—δηλαδή όλα όσα άφορούν τήν άνθρώπινη φυλή, όλα όσα σχετίζονται μέ τό άπολυτρωτικό έργο. Δέν δίδαξε ότι ό νόμος έμελλε ποτέ νά καταργηθεί, άλλά στρέφοντας τό βλέμμα στήν ψηλότερη κορυφή τής άνθρώπινης επίτευξης, μάς διαβεβαιεί ότι καί όταν άκόμη φθάσομε στό σημείο αύτό, ό νόμος θά διατηρεί πάντοτε τό κύρος του, ώστε κανείς νά μή μπορεί νά ύποθέσει ότι ό σκοπός τής άποστολής Του ήταν ή κατάλυση τού ήθικού νόμου. Ένόσο ύπάρχει ή γή κι”ό ούρανός, οί ίερές άρχές τού νόμου του Θεού [57] εξακολουθούν νά είναι έγκυρες. Ή δικαιοσύνη Του, «ώς τά ύψηλά όρη» (Ψαλμ. 36:6), συνεχίζει νά ύφίσταται, σάν πηγή εύλογιών της όποίας τά ρυάκια γοργοκυλούν δροσίζοντας τή γή.

Επειδή ό λόγος τού Θεού είναι τέλειος καί έπομένως αμετάβλητος, είναι άδύνατο άφεαυτού του ό άμαρτωλός άνθρωπος νά άνταποκριθεί στόν κανόνα τών άξιώσεών του. Αύτός ήταν ό λόγος γιά τόν όποίο ό Χριστός ήρθε σάν Λυτρωτής μας. Ήρθε μέ τόν άποκλειστικό σκοπό νά εναρμονίσει τούς άνθρώπους μέ τίς άρχές του νόμου τού ούρανού, άφού τούς καταστήσει μέτοχους τής θείας φύσης. Όταν εμείς έγκαταλείπομε τίς άμαρτίες μας καί δεχόμαστε τόν Χριστό γιά προσωπικό μας Σωτήρα, τότε ό νόμος εξυψώνεται. Ό απόστολος Παύλος ρωτάει: «Νόμον λοιπόν καταργούμεν διά τής πίστεως; Μή γένοιτο· άλλά νόμον συνιστώμεν.» (Ρωμ. 3:31).

Ή ύπόσχεση τής νέας διαθήκης είναι: «Θέλω δώσει τούς νόμους Μου εις τάς καρδίας αύτών καί θέλω γράψει αύτάς επί τών διανοιών αύτών.» (Έβρ. 10:16). Ενώ τό τελετουργικό σύστημα πού άπέβλεπε στόν Χριστό σάν Αμνό του Θεού ό Όποίος θά σήκωνε τίς άμαρτίες τού κόσμου θά άκυρώνονταν μέ τό θάνατό Του, άντίθετα οί άρχές τής δικαιοσύνης, ενσωματωμένες δπως βρίσκονται στόν δεκάλογο, είναι τόσο άμετάθετες όσο καί ό αιώνιος θρόνος του Θεού. Ούτε μιά εντολή έχει άκυρωθεί, ούτε ενα γιώτα ή μιά κεραία εχει μεταβληθεί. Οί άρχές πού γνωστοποιήθηκαν στόν άνθρωπο μέσα στόν Παράδεισο σάν επίσημος νόμος πού διέπει τή ζωή, θά εξακολουθούν νά ύπάρχουν άμετάβλητες καί μετά τήν άποκατάσταση του Παραδείσου. «Οταν ό Έδεμικός κήπος θά ξαναμορφαίνει μέ τήν όψη του τή γή, ό νόμος τής άγάπης του Θεού θά τηρηθεί άπό κάθε ύπαρξη κινούμενη κάτω άπ” τόν ήλιο. [58]

«Εις τόν αιώνα, Κύριε, διαμένει ό νόμος Σου εν τώ ούρανώ.» «“Αληθιναί πάσαι αί έντολαί Αύτού· έστερεωμέναι εις τόν αιώνα του αίώνος, πεποιημέναι εν άληθείς· καί εύθύτητι.» «Πρό πολλού έγνώριοα εκ τών μαρτυρίων Σου, ότι εις τόν αιώνα έθεμελίωσας αύτά.» (Ψαλμ. 119:89, 111:7-8, 119:152).

«Όστις λοιπόν αθέτηση μίαν τών εντολών τούτων τών ελάχιστων, καί διδάξη ούτω τούς άνθρώπσυς, ελάχιστος θέλει όνομασθή εν τη βασιλεία τών ουρανών»—ματθ. 5:19

Αύτό σημαίνει ότι ό άνθρωπος αύτός δέν έχει καμιά θέση στόν ούρανό. Επειδή όποιος έσκεμμένα άθετεί μία εντολή, στήν πραγματικότητα δέν τηρεί καμιά άπ” αύτές «εν πνεύματι καί άληθεία». «Διότι όστις φυλάξη όλον τόν νόμον καί πταίση εις εν, έγινεν ένοχος πάντων.» (Ίακ. 2:10).

Κριτήριο τής άμαρτίας δέν είναι τό μέγεθος τής πράξης τής παρακοής, άλλά τό γεγονός τής άπομάκρυνσης άπό τό γνωστοποιημένο θέλημα του Θεού καί κατά τήν παραμικρή άκόμη λεπτομέρεια. Επειδή μ” αύτό αποδείχνεται ότι ύπάρχει άκόμη ή επικοινωνία άνάμεσα στήν ψυχή καί στήν άμαρτία· ότι στήν ύπηρεσία της ή καρδιά είναι μερισμένη. Ούσιαστικά πρόκειται γιά μιά άρνηση του Θεού, μιά άνταρσία εναντίον τών νόμων τού καθεστώτος Του.

»Αν άφήνονταν οί άνθρωποι άδέσμευτοι νά απομακρυνθούν άπό τίς άξιώσεις του Κυρίου καί νά καθορίσουν μόνοι τους τόν γνώμονα τών καθηκόντων τους, τό άποτέλεσμα θά ήταν μιά ποικιλία κανόνων πού [59] νά άνταποκρίνονται στά γούστα τών διαφόρων άτόμων καί ή διοίκηση θά ξέφευγε τότε άπό τά χέρια τού Κυρίου. Τό άνθρώπινο θέλημα θά επαιρνε τήν ύπεροχή, ενώ τό καλό καί άγιο θέλημα του Θεού—ή πρόθεση της άγάπης Του πρός όλα Του τά πλάσματα—θά στερούνταν τήν τιμή καί τό σεβασμό.

Κάθε φορά πού οί άνθρωποι άκολουθούν μόνοι τους τό δρόμο τής προτίμησής τους, άντιτίθενται πρός τόν Θεό. Δέν έχουν καμιά θέση στή βασιλεία τών ούρανών άφού έχουν έμπλακεί σέ εμπόλεμη κατάσταση μ” αύτές τίς άρχές του ούρανού. Αψηφώντας τό θέλημα του Θεού, τίθενται μέ τό μέρος του Σατανά, του εχθρού Θεού καί άνθρώπων. Δέν πρόκειται ό άνθρωπος νά ζήσει ούτε μ” ενα λόγο, ούτε μέ πολλούς λόγους, άλλά μέ κάθε λόγο πού μίλησε ό Θεός. Δέν μπορούμε νά είμαστε άσφαλείς όταν παραβλέπομε έστω καί ενα λόγο, όσο άσήμαντος καί άν μάς φαίνεται. Δέν ύπάρχει ούτε μία εντολή τού νόμου πού νά μή άποβλέπει στό καλό καί στήν εύτυχία του άνθρώπου, τόσο σ” αύτή τή ζωή, όσο καί στή μέλλουσα. Ή ύποταγή στό νόμο του Θεού είναι σάν φράχτης πού περιβάλλει τόν άνθρωπο καί τόν προφυλάγει άπό τό κακό. Όποιος γκρεμίζει μέρος του θεϊκού αύτοϋ προστατευτικού φραγμού, τού καταστρέφει τή δυναμικότητά του νά τόν προστατεύσει. Ανοίγει δίοδο άπ” όπου ό εχθρός μπορεί νά μπεί, νά ρημάξει καί νά άφανίσει.

Μέ τό νά τολμήσουν νά άγνοήσουν τό θέλημα τού Θεού σ” ενα ορισμένο μόνο σημείο, οί προπάτορές μας άνοιξαν διάπλατα τίς πύλες τής συμφοράς καί τής μιζέριας σ” ολόκληρο τόν κόσμο. Καί κάθε άτομο πού άκολουθεί τό παράδειγμά τους θά δρέψει τά ίδια άποτελέσματα. Ή κάθε εντολή τού νόμου τού Θεού είναι θεμελιωμένη πάνω στήν άγάπη Του καί όποιος άπομακρύνεται άπό τίς εντολές εργάζεται γιά τήν ίδια του τή δυστυχία καί καταστροφή. [60]

«Έάν μή περισσεύσω ή δικαιοσύνη σας πλειότερον της τών γραμματέων καί φαρισαίων, δέν θέλετε εισέλθει εις τήν βασιλείαν τών ουρανών»—ματθ. 5:20

Οί γραμματείς καί οί Φαρισαίοι δέν είχαν κατηγορήσει μόνο τόν Χριστό άλλά καί τούς μαθητές Του γιά άμαρτωλούς επειδή παρέβλεπαν τούς τύπους καί τίς καθιερωμένες συνήθειες τών ραββίνων. Πολλές φορές οί μαθητές είχαν έρθει σέ δύσκολη θέση καί ύπέφεραν άπό τούς ψόγους καί τίς κατηγορίες πού προέρχονταν άπ” εκείνους τούς όποιους είχαν μάθει νά σέβονται σάν θρησκευτικούς δασκάλους τους. Ό Ιησούς ξεσκέπασε τήν πλάνη δηλώνοντας ότι ή δικαιοσύνη πάνω στήν όποία τέτοια μεγάλη σημασία άπέδιδαν οί Φαρισαίοι, δέν είχε καμιά άξία. Τό Ιουδαϊκό έθνος ισχυρίζονταν ότι άποτελούσε τόν ιδιαίτερο, άφοσιωμένο καί εύνοούμενο τού Θεού λαό. Ό Χριστός όμως άπέδειξε ότι ή θρησκεία τους ήταν άπογυμνωμένη άπό τή ζώσα πίστη. Όλη τους ή εξεζητημένη εύλάβεια, όλα τους τά άνθρώπινα επινοήματα καί οί τελετουργίες, άκόμη καί αύτή ή γεμάτη περηφάνεια τήρηση τών εξωτερικών εφαρμογών του νόμου, δέν μπορούσε νά τούς καταστήσει άγιους. Δέν είχαν ούτε τήν καθαρότητα τής καρδιάς, ούτε τήν εύγένεια ένός χριστόμορφου χαρακτήρα.

Μιά θρησκεία προσκολλημένη στό γράμμα του νόμου δέν κατορθώνει ποτέ νά εναρμονίσει τήν ψυχή μέ τόν Θεό. Ή αύστηρή, άκαμπτη όρθοφροσύνη τών Φαρισαίων, άποξενωμένη άπό τή μεταμέλεια, τήν τρυφερότητα καί τήν άγάπη, μόνο λίθος σκανδάλου γίνονταν γιά τόν άμαρτωλό. Είχαν καταντήσει σάν τό άλάτι πού έχει χάσει τή γεύση του. Επειδή ή επιρροή [61] τους δέν είχε καμιά δύναμη νά προφυλάγει τόν κόσμο άπό τή διαφθορά. Ή μόνη πραγματική πίστη είναι ή «δι” άγάπης ένεργουμένη.» (Γαλ. 5:6). Αύτή καθαρίζει τήν καρδιά. Είναι σάν τό προζύμι πού μεταβάλλει τόν χαρακτήρα.

«Ολα αύτά οί Ιουδαίοι ώφειλαν νά τά ξέρουν άπό τίς διδασκαλίες τών προφητών. Πρίν άπό ολόκληρους αιώνες, ή άγωνία τής άνθρώπινης ψυχής νά δικαιωθεί μέ τόν Θεό είχε έξωτερικευθεί καί λάβει τήν άπάντησή της μέ τά λόγια του προφήτη Μιχαία: «Μέ τί θέλω έλθει ενώπιον του Κυρίου, νά προσκυνήσω ενώπιον του ύψίστου Θεού; Θέλω έλθει ενώπιον Αύτού μέ ολοκαυτώματα, μέ μόσχους ενιαυσίους; Θέλει εύαρεστηθεί ό Κύριος εις χιλιάδας κριών, ή εις μυριάδας ποταμών ελαίου; ... Αύτός σοί εδειξεν, άνθρωπε, τί τό καλόν· καί τί ζητεί ό Κύριος παρά σού, ειμή νά πράττης τό δίκαιον, καί νά άγαπάς έλεος, καί νά περιπατής ταπεινώς μετά του Θεού σου;» (Μιχ. 6:6-8).

Ό Ώσηέ είχε ύποδείξει τί άκριβώς άποτελεί τήν ούσία τού Φαρισαϊσμού όταν έλεγε ότι «Ό Ισραήλ είναι άμπελος εύκληματούσα... έκαρποφόρησε κατά τό πλήθος τών καρπών αύτοΰ.» (Ώσηέ 10:1). Προφασιζόμενοι ότι ύπηρετούν τόν Θεό, στήν πραγματικότητα οί Ιουδαίοι εργάζονταν γιά τόν έαυτό τους. Ή δικαιοσύνη τους ήταν ό καρπός τών άτομικών τους προσπαθειών νά τηρήσουν τό νόμο σύμφωνα μέ τή δική τους άντίληψη καί μέ τό σκοπό νά εξυπηρετήσουν τά εγωιστικά τους συμφέροντα. Δέν μπορούσε λοιπόν νά είναι καλύτερη άπ” αύτούς τούς ίδιους. Πασχίζοντας νά καταστούν άγιοι, προσπαθούσαν άπλώς νά βγάλουν κάτι καθαρό άπό κάτι τό άκάθαρτο. Ό νόμος του Θεού είναι άγιος όπως Εκείνος είναι άγιος. Είναι τέλειος όπως Εκείνος είναι τέλειος. Παρουσιάζει στούς άνθρώπους τή δικαιοσύνη του Θεού. [62] Είναι αδύνατο άφεαυτού του ό άνθρωπος νά τηρήσει ένα τέτοιο νόμο. “Επειδή ή φύση τού άνθρώπου είναι διεστραμμένη, παραμορφωμένη, διαμετρικά αντίθετη άπό τόν χαρακτήρα του Θεού. Τά έργα τής φίλαυτης καρδιάς είναι «ώς άκάθαρτον πράγμα καί πάσα ή δικαιοσύνη ήμών είναι ώς ρυπαρόν ίμάτιον.» (Ήσ. 64:6).

Έφόσον ό νόμος είναι άγιος, ήταν άδύνατον οί Ιουδαίοι νά άποκτήσουν τή δικαιοσύνη μέ τίς προσπάθειες πού κατέβαλαν γιά τήν τήρηση του νόμου. Οί οπαδοί του Χριστού πρέπει νά άποκτήσουν μιά δικαιοσύνη εντελώς διαφορετική άπό εκείνη τών Φαρισαίων, άν θέλουν νά είσέλθουν στή βασιλεία τών ούρανών. Προσφέροντας τόν Υίό Του ό Θεός τούς προσφέρει τήν τέλεια δικαιοσύνη του νόμου. Άν άφήσουν τίς καρδιές τους ελεύθερες νά δεχθούν τόν Χριστό, τότε αύτή ή ζωή του Θεού, ή άγάπη Του, θά κατοικήσει μέσα τους, μετασχηματίζοντάς τους κατά τήν ομοιότητά Του. Κι” έτσι μέ τό προσφερόμενο αύτό δώρο άπ” τόν Θεό, γίνονται ικανοί νά άποκτήσουν τή δικαιοσύνη πού άπαιτεί ό νόμος. Άλλ” οί Φαρισαίοι άπέρριψαν τόν Χριστό. «Μή γνωρίζοντες τήν δικαιοσύνην τού Θεού, καί ζητούντες νά συστήσωσι τήν ιδίαν αύτών δικαιοσύνην, δέν ύπετάχθησαν εις τήν δικαιοσύνην του Θεού.» (Ρωμ. 10:3).

Στή συνέχεια ό Ιησούς ύπέδειξε στούς άκροατές Του σέ τί έγκειται ή τήρηση τών εντολών του Θεού—στό νά άνασχηματίσει μέσα τους τόν χαρακτήρα του Χριστού. Επειδή μέσο Αύτού ό Θεός παρουσιάζονταν καθημερινά μπροστά τους.

«Πας ό όργιζόμενος άναιτίως κατά του άδελφού αύτού, θέλει είσθαι ένοχος εις τήν κρίσιν»—ματθ. 5:22

Μέσο του Μωϋσή ό Θεός είχε πει: «Δέν θέλεις [63] μισήσει τόν αδελφόν σου έν τή καρδία σου... Δέν θέλεις έκδικείσθαι, ουδέ θέλεις μνησικακεί κατά τών υίών του λαού σου· άλλά θέλεις άγαπά τόν πλησίον σου ώς σεαυτόν.» (Λευ. 19:17,18). Οί άλήθειες πού εξέθετε ό Χριστός ήταν οί ίδιες πού είχαν διδάξει οί προφήτες. Άλλ” ή σκληροκαρδία καί ή άγάπη της άμαρτίας τίς είχαν επισκιάσει.

Τά λόγια τού Σωτήρα φανέρωναν στούς άκροατές Του ότι ενώ κατέκριναν τούς άλλους γιά παραβάτες, αύτοί οί ϊδιοι ήταν εξίσου ένοχοι, άφού ύπέθαλπαν μέσα τους τήν κακεντρέχεια καί τό μίσος.

Αντίπερα άπ” τήν άκτή τής λίμνης όπου τό πλήθος είχε συγκεντρωθεί, βρίσκονταν ή χώρα τής Βασάν, μιά άπομονωμένη περιοχή τής όποίας τά χάσκοντα φαράγκια κι” οί δασωμένοι λόφοι πρόσφεραν εύνοϊκούς κρυψώνες σέ κάθε λογής εγκληματίες. Οί φήμες γιά διάφορες ληστείες καί εγκληματικές πράξεις πού είχαν διαπραχθεί εκεί ήταν άκόμη νωπές στή μνήμη τών άνθρώπων καί πολλοί έσπευδαν νά καταδικάσουν μέ άποτροπιασμό τούς κακοποιούς εκείνους. Άλλά ταυτόχρονα αύτοί οί ίδιοι δέν ήταν άπαλλαγμένοι άπό τά πάθη καί τίς φιλονικίες. Έτρεφαν τό πιό πικρόχολο μίσος εναντίον τών Ρωμαίων κατακτητών τους καί έκριναν ότι είχαν τό δικαίωμα νά μισούν καί νά καταφρονούν όλους τούς άλλους λαούς, καί αύτούς άκόμη τούς συμπατριώτες τους πού δέ συμφωνούσαν κατά πάντα μέ τή γνώμη τους. Μέ μιά τέτοια στάση παρέβαιναν τήν εντολή πού διακηρύσσει, «Μή φονεύσεις.»

Τό πνεύμα τού μίσους καί τής εκδίκησης προέρχεται άπό τόν Σατανά καί τόν ώθησε μέχρι τό σημείο νά θανατώσει τόν Υίό του Θεού. «Οποιος ύποθάλπει τό πνεύμα τής κακεντρέχειας καί τής βαναυσότητας υποθάλπει τό ίδιο αύτό πνεύμα τό όποίο [64] καταλήγει σέ θανατηφόρα αποτελέσματα. Ή εκδικητική σκέψη κλείνει μέσα της τό έμβρυο τής κακής πράξης, όπως ό σπόρος κλείνει μέσα του τό φύτρο. «Πάς δστις μισεί τόν αδελφόν αύτού είναι άνθρωποκτόνος· καί έξεύρετε ότι πάς άνθρωποκτόνος δέν έχει ζωήν αιώνιον μένουσαν εν έαυτώ.» (Α” Ίωάν. 3:15).

«Όστις είπη πρός τόν άδελφόν αύτού, Ρακά, (ήλίθιε), θέλει είσθαι ένοχος εις τό συνέδριον.» Μέ τή δωρεά τού Υίού Του γιά τήν άπολύτρωσή μας, ό Θεός άπέδειξε πόσο μεγάλη άξία άποδίδει στήν κάθε άνθρώπινη ψυχή καί δέν δίνει σέ κανένα τό δικαίωμα νά εκφράζεται περιφρονητικά γιά τόν άλλον. Ασφαλώς θά άνακαλύψομε λάθη καί άδυναμίες στούς γύρω μας, άλλ” ό Θεός διεκδικεί τήν κάθε ψυχή γιά δική Του—δική Του όχι μόνο επειδή τήν έπλασε, άλλά διπλά δική Του επειδή τήν εξαγόρασε μέ τό πολύτιμο αίμα τού Χριστού. Όλοι έχουν πλαστεί σύμφωνα μέ τήν εικόνα Του καί σ” αύτούς άκόμη τούς πιό ξεπεσμένους όφείλομε νά συμπεριφερόμαστε μέ σεβασμό καί καλοσύνη. Ό Θεός θά μάς ζητήσει λόγο καί γιά μιά άκόμη περιφρονητική κουβέντα πού άπευθύνομε σέ μιά ψυχή γιά τήν όποία ό Χριστός έδωσε τή ζωή Του.

«Τίς σέ διακρίνει άπό τού άλλου; καί τί έχεις τό όποίον δέν έλαβες; Έάν δέ καί έλαβες, τί καυχάσαι ώς μή λαβών;» «Σύ τίς είσαι όστις κρίνεις ξένον δούλον; εις τόν ίδιον αύτού κύριον ίσταται ή πίπτει.» (Α” Κορ. 4:7, Ρωμ. 14:4).

«Όστις είπη, Μωρέ, θέλει ε’ισθαι ένοχος εις τήν γένναν του πυρός.» Στήν Παλαιά Διαθήκη ή λέξη «μωρός» ύποδηλεί κάποιον πού έχει άποστατήσει, κάποιον πού έχει παραδοθεί στήν άμαρτία. Καί ό Χριστός λέγει ότι όποιος καταδικάζει τόν άδελφό του γιά άποστάτη ή γιά άρνητή του Θεού, δείχνει ότι αύτός ό ίδιος είναι άξιος τής αύτής καταδίκης. [65]

Ό ίδιος ό Χριστός κατά τή φιλονικία μέ τό διάβολο γιά τό σώμα του Μωϋσή, «δέν έτόλμησε νά έπιφέρη εναντίον αύτού κατηγορίαν βλάσφημον.» (Ιούδα 9). Άν τό εκανε αύτό, θά είχε εισδύσει σέ εχθρικό έδαφος, επειδή ή κατηγορία είναι τό όπλο του Σατανά. Στή Γραφή άποκαλείται «ό κατήγορος τών άδελφών ημών.» (Άποκ. 12:10). Ό Χριστός δέν προτίθονταν νά χρησιμοποιήσει κανένα άπό τά όπλα του πονηρού. Τόν άντιμετώπισε μέ τά λόγια: «Ό Κύριος νά σέ έπιτιμήσει.» (’Ιούδα 9).

Αύτό τό παράδειγμα πρέπει νά άκολουθήσομε κι” έμείς. Όταν άντιμετωπίζομε διαμάχες μέ τούς εχθρούς του Χριστού, δέν πρέπει νά λέμε τίποτε μέ πνεύμα εκδικητικό, ούτε καί μέ πνεύμα πού φέρει τή χροιά μιας χλευαστικής κατηγορίας. Εκείνος πού μιλάει σάν εκπρόσωπος του Θεού, δέν πρέπει ποτέ νά ξεστομίζει λόγια πού ούτε αύτή άκόμη ή Μεγαλειότητα του ούρανού τόλμησε νά προφέρει φιλονικώντας μέ τόν Σατανά. Τό έργο τής κρίσης καί τής καταδίκης πρέπει νά τό άφήσομε στά χέρια του Θεού.

«Φιλιώθητι μέ τόν αδελφόν σου»—ματθ. 5:24

Ή θεϊκή άγάπη είναι κάτι πολύ περισσότερο άπό μιά άπλή άποχή. Είναι μιά θετική, ενεργητική άρχή, μιά ζωντανή πηγή πού ρέει διαρκώς προσκομίζοντας εύλογίες στούς άλλους. Άν έχομε τήν άγάπη του Χριστού στήν καρδιά μας, τότε δέν θά άρκούμαστε άπλώς στό νά μή τρέφομε μίσος κατά τών συνανθρώπων μας, άλλά θά προσπαθούμε μέ κάθε δυνατό τρόπο νά τούς δείξομε τήν άγάπη μας.

Ό Χριστός λέγει: «Εάν προσφέρης τό δώρον σου [66] εις τό θυσιαστήριον, καί έκεί ένθυμηθής ότι ό άδελφός σου έχει τι κατά σού, άφες έκεί τό δώρον σου έμπροσθεν του θυσιαστηρίου, καί ύπαγε, πρώτον φιλιώθητι μέ τόν άδελφόν σου, καί τότε έλθών πρόσφερε τό δώρον σου.» Ή προσφορά τών θυσιών ήταν μιά εκδήλωση πίστης ότι μέσο του Χριστού ό προσφέρων γίνονταν μέτοχος τής ευσπλαχνίας καί άγάπης του Θεού. Άλλά τό νά εκφράζει κανείς πίστη στή συγχωρητική άγάπη τού Θεού, ενώ υποθάλπει μέσα του ένα άστοργο πνεύμα, άποτελεί άπλή είρωνία.

Όταν εκείνος πού ισχυρίζεται ότι ύπηρετεί τόν Θεό βλάπτει ή πληγώνει τόν άδελφό του, παρουσιάζει στόν άδελφό αύτόν μιά διαστρεβλωμένη εικόνα του χαρακτήρα τού Θεού. Πρέπει νά ομολογήσει καί νά παραδεχθεί τήν άδικία αύτή σάν άμάρτημα πού διέπραξε, άν θέλει νά βρίσκεται σέ άρμονικές σχέσεις μέ τόν Θεό. Ενδεχόμενο ό άδελφός μας νά μάς έχει κάνει μεγαλύτερο κακό άπ” ό,τι εμείς του κάναμε· αύτό όμως δέν μάς άπαλλάσσει άπό τήν εύθύνη. Άν όταν ερχόμαστε στήν παρουσία του Θεού, θυμηθούμε ότι κάποιος κάτι έχει εναντίον μας, πρέπει νά άφήσομε έκεί προσωρινά τό δώρο τής προσευχής μας, τής εύχαριστίας μας, τής αύτοπροαίρετης προσφοράς μας, καί νά πάμε πρώτα στόν άδελφό μέ τόν όποίο έχομε τή διαφορά, νά όμολογήσομε μέ ταπεινοφροσύνη τό σφάλμα μας καί νά ζητήσομε συγνώμη.

Άν κατά κάποιον τρόπο έξαπατήσαμε ή άδικήσαμε τόν άδελφό μας, εχομε καθήκον νά έπανορθώσομε. τή βλάβη πού τού κάναμε. Άν άθελά μας προφέραμε μιά μαρτυρία ψευδή, άν μέ άνακρίβεια έπαναλάβαμε τά λόγια πού άκούσαμε, άν βλάψαμε καθ” όποιοδήποτε τρόπο τήν ύπόληψή του, όφείλομε νά πάμε σ” εκείνους στούς όποίους μιλήσαμε γιά τό πρόσωπο αύτό [67] καί νά πάρομε πίσω όλες τίς άνακριβείς δηλώσεις μας.

Πόσο κακό θά μπορούσε νά προληφθεί άν διαφορές μεταξύ άδελφών άντί νά ξεσκεπάζονται στούς άλλους, λύνονταν άναμεταξύ τους μέ ειλικρίνεια καί μέ πνεύμα χριστιανικής άγάπης! Πόσες ρίζες πικρίας πού δηλητηριάζουν τόσον κόσμο θά είχαν καταστραφεί, καί πόσο στενά καί τρυφερά συνδεδεμένοι θά ζούσαν οί οπαδοί του Χριστού μέ τούς δεσμούς τής άγάπης Του!

«Πας ό βλέπων γυναίκα, διά νά επιθυμήσει αυτήν, ήδη έμοίχευσεν αυτήν εν τη καρδία αύτού»—ματθ. 5:28

Οί Ιουδαίοι, περήφανοι γιά τήν ήθικότητά τους, παρατηρούσαν μέ άποτροπιασμό τά χαλαρά ήθη κι” έθιμα τών εθνικών. Ή παρουσία τών άπεσταλμένων άπό τήν αύτοκρατορική εξουσία Ρωμαίων άξιωματούχων στήν Παλαιστίνη άποτελούσε ενα συνεχές σκάνδαλο γιά τό λαό, επειδή οί ξένοι αύτοί έφερναν άπ” τήν πατρίδα τους ενα χείμαρρο σωστό άπό είδωλολατρικές συνήθειες, πράξεις λαγνείας κι” έκλυτο βίο. Στήν Καπερναούμ, οί Ρωμαίοι άξιωματικοί, συνοδευόμενοι άπ” τίς εύθυμες συντρόφισές τους, πρωτοστατούσαν στίς παρελάσεις καί στούς περιπάτους καί συχνά τό ξεφάντωμα καί οί φωνασκίες τους τάρασσαν τή σιγαλιά τής λίμνης καθώς οί ήδονικές τους βάρκες γλυστρούσαν πάνω στά ήρεμα νερά της. Τά πλήθη περίμεναν νά άκούσουν άπό τόν Ιησού μιά δημόσια επίκριση πού νά καυτηριάζει τή διαγωγή τών εισβολέων αύτών. Μέ τί έκπληξη όμως άκουγαν μάλλον λόγια πού παρουσίαζαν ολόγυμνα τά αισθήματα τής δικής τους καρδιάς!

Όταν μάς άπασχολούν πονηρές σκέψεις πού τίς [68] υποθάλπομε στήν καρδιά, όσο καί κρυφά, ό Ιησούς είπε ότι αύτό άποτελεί ένδειξη πώς ή άμαρτία βασιλεύει άκόμη στήν καρδιά. Ή ψυχή ζει μέσ” τό μίασμα τής πικρόχολης κακίας, σκλάβα τής παρανομίας. Όποιος τέρπεται μέ τίς άνήθικες σκηνές, όποιος υποθάλπει πονηρές σκέψεις, καί ρίχνει λάγνες ματιές, θά μπορούσε νά άντιληφθε’ι τή φύση τού κακού πού εγκυμονεί μέσ” τούς κρυφούς θαλάμους τής ψυχής του, άν παρατηρούσε τό μέγεθος τής ντροπής καί τής σπαραξικάρδιας λύπης εκείνου πού έπεσε ήδη στήν άμαρτία. Ή περίοδος τού πειρασμού πού προηγείται άπό τή διάπραξη μιάς σοβαρής άμαρτίας, δέν είναι αύτή καθ” έαυτή ύπαίτια γιά τήν έμπρακτη εκδήλωση τού κακού. Τό μόνο πού κάνει είναι ότι άναπτύσσει καί γεννά ένα άποκύημα πού μέχρι τότε άδρανούσε κρυμμένο στήν καρδιά. Επειδή ό άνθρωπος «καθώς φρονεί εν τή καρδία αύτού τοιούτος είναι.» «Διότι εκ ταύτης προέρχονται αί εκβάσεις τής ζωής.» (Παρ. 23:7, 4:23).

«Έάν ή δεξιά σου χειρ σέ σκανδαλίζει έκκοψον αύτήν»—ματθ. 5:30

Προκειμένου νά εμποδίσει τήν αρρώστια νά ξαπλωθεί στό ύπόλοιπο σώμα του καί νά φθείρει τή ζωή του, ό άνθρωπος θά συγκατατίθονταν νά άποχωρισθεί καί άπό τό δεξί του άκόμη χέρι. Πόσο προθυμότερα θά έπρεπε νά άποχωρισθεί άπ” ό,τιδήποτε διακυβεύει τή ζωή τής ψυχής!

Σκοπός τού εύαγγελίου είναι νά οδηγήσει διεφθαρμένες καί παγιδευμένες άπό τό Σατανά ψυχές στήν άπολύτρωση καί στή δοξασμένη ελευθερία τών παιδιών τού Θεού. Ό Θεός δέν προτίθεται μόνο νά μάς άνακουφίσει άπό τή συμφορά πού είναι τό άναπόφευκτο άποτέλεσμα τής άμαρτίας, άλλά καί νά μάς λυτρώσει άπό [69] τήν ίδια τήν άμαρτία. Ή διεφθαρμένη καί παραμορφωμένη ψυχή πρέπει πρώτα νά έξαγνισθεί, νά μεταπλασθεί πρίν νά τήν επενδύσει «ή λαμπρότης Κυρίου τού Θεού ημών,» ή όποία θά μάς καταστήσει «συμμόρφους τής είκόνος τού Υίού Αυτού.» «Εκείνα τά όποια οφθαλμός δέν είδε, καί ώτίον δέν ήκουσε, καί εις καρδίαν άνθρώπου δέν άνέβησαν, τά όποία ό Θεός ήτοίμασεν εις τούς άγαπώντας Αύτόν.» (Ψαλμ. 90:17, Ρωμ. 8:29, Α” Κορ. 2:9). Μόνο ή αιωνιότητα μπορεί νά άποκαλύψει τό ένδοξο πεπρωμένο του άνθρώπου στόν όποίο ή εικόνα τού Θεού έχει άποκατασταθεί.

Γιά νά μπορέσομε νά επιτύχομε τά ύψηλά αύτά ιδανικά πρέπει νά θυσιάσομε κάθε τι πού παρεμβάλλεται σάν εμπόδιο στήν ψυχή. Προκειμένου νά μάς παρασύρει, ή άμαρτία στηρίζεται στό θέλημα του άνθρώπου. Έτσι ή άρνηση του συγκαταβατικού θελήματος συμβολίζεται μέ τό κόψιμο του χεριού ή μέ τό βγάλσιμο του ματιού. Πολλές φορές μάς φαίνεται ότι άν παραχωρήσομε τό θέλημά μας στόν Θεό είναι σάν νά συγκατανεύομε νά διέλθομε τή ζωή μας άκρωτηριασμένοι ή άνάπηροι. Άλλ” ό Χριστός μάς λέγει ότι τό εγώ πρέπει νά άκρωτηριασθεί, νά πληγωθεί, νά άποκοπεί, άν μ” αύτόν τόν τρόπο θά μπορέσομε νά είσέλθομε στή ζωή. Κάτι πού εμείς τό βλέπομε σάν συμφορά, στήν πραγματικότητα είναι ή πύλη πού οδηγεί σέ κέρδη άνυπολόγιστα.

Ό Θεός είναι ή πηγή τής ζωής καί τότε μόνο εμείς μπορούμε νά έχομε ζωή, δταν βρισκόμαστε σέ διαρκή επικοινωνία μαζί Του. Χωρισμένοι άπό τόν Θεό, μπορεί νά εξακολουθούμε τήν ύπαρξή μας γιά ενα ορισμένο διάστημα, άλλά δέν κατέχομε τή ζωή. Μιά τέτοια ύπαρξη «δεδομένη εις τάς ήδονάς, ενώ ζη είναι νεκρά.» (Α” Τιμ. 5:6). Μόνο άν παραχωρήσομε τό θέλημά μας στόν Θεό, Τού προσφέρομε τή δυνατότητα νά μάς χορηγήσει τή ζωή. [70] Μόνο άν μέ τήν αύτοπαραχώρηση γινόμαστε οί δέκτες τής ζωής Του, είπε ό Ιησούς, μόνο τότε είναι δυνατό νά υπερνικήσομε όλα αύτά τά κρύφια άμαρτήματα τά όποία άνέφερε. Μπορεί νά κατορθώσομε νά τά κρατήσομε θαμμένα στά μύχια τής καρδιάς μας, νά τά άποκρύψομε άπό τά μάτια τών άνθρώπων, πώς όμως θά μπορέσομε ποτέ νά σταθούμε στήν παρουσία τού Θεού;

Άν προσκολλάσθε στόν εαυτό σας σέ σημείο πού νά άρνείσθε νά παραχωρήσετε τή θέλησή σας στόν Θεό, διαλέγετε τό θάνατο. Γιά τήν άμαρτία, σ” όποιαδήποτε μορφή καί άν άπαντάται, ό Θεός είναι «πύρ καταναλίσκον». Άν προτιμάτε τήν άμαρτία καί άρνείσθε νά άποχωρισθήσθε άπ” αύτήν, τότε ή παρουσία τού Θεού, καταναλίσκοντας τήν άμαρτία, θά καταναλώσει καί σάς μαζί.

Άπαιτείται θυσία προκειμένου νά παραδοθεί κανείς στόν Θεό. Άλλ” αύτό πού θυσιάζεται είναι κάτι τό κατώτερο χάρη τού άνώτερου· κάτι τό γήϊνο χάρη του πνευματικού- κάτι τό πρόσκαιρο χάρη τού αιώνιου. Ό Θεός δέν άποβλέπει στό νά εξουδετερώσει τή θέλησή μας, άφοϋ μόνο μέ τήν εξάσκηση τής θέλησης γίνεται εφικτό αύτό πού μάς ζητάει νά κάνομε. Άλλ” όφείλομε νά παραχωρήσομε τό θέλημά μας σ” Αύτόν γιά νά τό παραλάβομε πίσω πάλι καθαρισμένο καί εξαγνισμένο καί τόσο στενά συνδεδεμένο μέ τή Θεότητα, ώστε νά μπορεί νά έξαποστέλλει ό Θεός μ” εμάς τά ρεύματα τής άγάπης καί τής ισχύος Του. Όσο δύσκολη κι” έπώδυνη άν φαίνεται στήν πεισματωμένη, παραστρατημένη καρδιά μιά τέτοια παραχώρηση, άς έχομε πάντοτε ύπόψη ότι αύτό είναι «πρός τό συμφέρον ημών.» (Έβρ. 12:10).

Μόνο όταν άνάπηρος κι” άποκαμωμένος έπεσε ό “Ιακώβ στό στήθος του άγγέλου τής διαθήκης, γνώρισε τή νίκη τής θριαμβευτικής πίστης καί δέχθηκε τόν πριγκηπικό [71] του τίτλο άπό τόν Θεό. Μόνο όταν άρχισε νά «χωλαίνει κατά τόν μηρόν αύτού.» (Γεν. 32:31), τά άρματωμένα τάγματα του Ήσαύ κατασίγασαν στήν παρουσία του, καί αργότερα ό Φαραώ, ό περήφανος κληρονόμος μέ βασιλική σειρά διαδοχής, ύποκλίθηκε ταπεινά γιά νά δεχθεί τήν ευλογία του πατριάρχη. Ό ίδιος ό Αρχηγός τής σωτηρίας μας έγινε τέλειος «διά τών παθημάτων» (Έβρ. 2:10), καί οί άνθρωποι τής πίστης «ένεδυναμώθησαν άπό άσθενείας» καί «έτρεψαν εις φυγήν στρατεύματα άλλοτρίων.» (Έβρ. 11:34). Έτσι «οί χωλοί θέλουσι διαρπάσει τήν λείαν» (Ήσ. 33:23), καί «ό άδύνατος... θέλει είσθαι ώς ό Δαβίδ, καί ό οίκος του Δαβίδ... ώς άγγελος Κυρίου.» (Ζαχ. 12:8).

«Συγχωρείται εις τόν άνθρωπον νά χωρισθεί τήν γυναίκα αύτού»—ματθ. 19:3

Μεταξύ τών Ιουδαίων ό άνδρας είχε τό δικαίωμα νά χωρισθεί τή γυναίκα του γιά τίς πιό ασήμαντες άφορμές καί ή γυναίκα ήταν τότε ελεύθερη νά ξαναπαντρευτεί. Αύτή ή αμαρτωλή συνήθεια είχε οδηγήσει σέ μεγάλη έξαχρείωση καί δυστυχία. Στήν επί του Όρους Ομιλία ό Χριστός διακήρυξε μέ σαφήνεια ότι ό δεσμός τού γάμου είναι άκατάλυτος, έκτός άπό τήν περίπτωση τής συζυγικής απιστίας. «Όστις χωρισθεί τήν γυναίκα αύτού,» είπε, «καί νυμφευθή άλλην, γίνεται μοιχός· καί όστις νυμφευθή γυναίκα κεχωρισμένην, γίνεται μοιχός.»

Όταν αργότερα οί Φαρισαίοι του ύπέβαλαν τήν ερώτηση σχετικά μέ τή νομιμότητα τού διαζυγίου, ό Χριστός παρέπεμψε τούς άκροατές Του στό άρχικό θέσπισμα του γάμου όπως είχε καθιερωθεί κατά τή δημιουργία. «Διά τήν σκληροκαρδίαν σας», τούς εξήγησε, [72] «συνεχώρησεν [ό Μωϋσής] εις εσάς νά χωρίζησθε τάς γυναίκας σας· άπ” άρχής όμως δέν έγεινεν ούτω.» (Ματθ. 19:8). Άναφέρθηκε στήν ευλογημένη εποχή τής Έδεμικής ευτυχίας, τότε πού ό Θεός είχε άνακηρύξει τά πάντα «καλά λίαν». Έκεί όπου τόσο ό γάμος όσο καί τό Σάββατο έλκουν τήν καταγωγή τους, διττά θεσπίσματα πρός δόξα του Θεού καί πρός τό καλό τής ανθρωπότητας. Ένώνοντας τά χέρια του άγιου εκείνου ζευγαριού μέ τό δεσμό του γάμου καί λέγοντας ότι «θέλει άφήσει ό άνθρωπος τόν πατέρα αύτού καί τήν μητέρα αύτού, καί θέλει προσκολληθή εις τήν γυναίκα αύτοϋ- καί θέλουσιν είσθαι οί δύο εις σάρκα μίαν» (Γεν. 2:24), ό Θεός νομιμοποιούσε οριστικά τό θέσπισμα του γάμου γιά όλους τούς άπογόνους τού Άδάμ μέχρι τή συντέλεια τού αίώνος. Αύτό πού ό ίδιος ό Αιώνιος Πατέρας μας άνακήρυξε καλό ήταν ένα νομοθέτημα πού εξασφάλιζε τίς εκλεκτότερες εύλογίες καί τά ανώτερα όρια τής άνθρώπινης ανάπτυξης.

Άλλ” όπως μέ όλα τά άλλα καλά δώρα πού εμπιστεύτηκε ό Θεός στόν άνθρωπο, έτσι καί ό γάμος διαστρεβλώθηκε καί αύτός άπό τήν άμαρτία. Σκοπός όμως του εύαγγελίου είναι νά τόν επαναφέρει στήν άρχική του άγνότητα καί ομορφιά. Τόσο ή Παλαιά όσο καί ή Καινή Διαθήκη χρησιμοποιούν τή σχέση του γάμου γιά νά παραστήσουν τήν τρυφερή καί ιερή ένωση πού ύφίσταται άνάμεσα στόν Χριστό καί στό λαό Του, τούς λυτρωμένους Του πού απέκτησε μέ τήν τιμή του Γολγοθά. «Μή φοβού», λέγει, «διότι ό άνήρ σου είναι ό Ποιητής σου· τό όνομα Αύτοϋ είναι, ό Κύριος τών δυνάμεων. (Ήσ. 54:4,5). Στό Άσμα τών Άσμάτων άκούμε τή φωνή τής νύφης νά λέγει: «Ό άγαπητός Μου είναι εις εμέ καί εγώ εις Αύτόν.» Καί Εκείνος πού είναι γι” αύτήν ό «διακρινόμενος μεταξύ μυριάδων,» άνταποκρίνεται πρός τήν έκλεκτή Του: «Όλη [73] ώραία είσαι, άγαπητή Μου, καί μώμος δέν υπάρχει εν σοί.» (Άσμα 2:16, 510, 4:7).

Χρόνια αργότερα, ό άπόστολος Παύλος γράφοντας πρός τούς Χριστιανούς της Εφέσου, δηλώνει ότι ό Κύριος κατέστησε τόν άνδρα κεφαλή της γυναίκας, γιά νά τήν προστατεύει καί νά τής εξασφαλίσει μιά στέγη όπου τά μέλη τής οικογένειας νά ζούν άρμονικά άναμεταξύ τους, όπως άκριβώς ό Χριστός είναι ή κεφαλή τής εκκλησίας καί ό Σωτήρας τού μυστηριακού εκκλησιαστικού σώματος. Γι” αύτό καί λέγει: «Οί άνδρες άγαπάτε τάς γυναίκας σας, καθώς ό Χριστός ήγάπησε τήν εκκλησίαν, καί παρέδωκεν Εαυτόν ύπέρ αύτής, διά νά άγιάση αύτήν καθαρίσας μέ τό λουτρόν του ύδατος διά του λόγου· διά νά παραστήση αύτήν εις Εαυτόν ένδοξον εκκλησίαν μή έχουσαν κηλίδα, ή ρυτίδα, ή τι τών τοιούτων, άλλά διά νά ήναι άγία καί άμωμος. Ούτω χρεωστούσιν οί άνδρες νά άγαπώσι τάς εαυτών γυναίκας.» (Έφεσ. 5:24-28).

Ή χάρη του Χριστού, αύτή καί μόνη, μπορεί νά καταστήσει τόν θεσμό τού γάμου εκείνο πού είχε ύπόψη Του ό Θεός, δηλαδή ένα μέσο γιά τήν εύλογία καί τήν ηθική άνάταση τής άνθρωπότητας. Καί μ” αύτόν τόν τρόπο οί οικογένειες αύτής τής γης, μέ τήν ένότητα, τήν ειρήνη καί τήν άγάπη πού εκδηλώνουν, μπορούν νά άπεικονίζουν τήν οικογένεια του ούρανού.

Σήμερα, όπως καί στήν εποχή τού Χριστού, οί κοινωνικές συνθήκες παρουσιάζουν μιά τραγική παραποίηση του ούράνιου ιδανικού γιά τόν ίερό αύτό δεσμό. Μολαταύτα καί γι” αύτούς άκόμη πού δέ γεύθηκαν παρά μόνο πίκρες καί άπογοητεύσεις στή σύζευξη δπου περίμεναν νά βρούν τήν εύτυχία καί τή χαρά, τό εύαγγέλιο τού Χριστού προσφέρει άνακούφιση. Ή ύπομονή καί ή καλωσύνη πού χορηγεί τό Πνεύμα Του μπορεί νά γλυκάνει τήν πίκρα τής κακοτυχιάς. Ή καρδιά [74] μέσα στήν όποία κατοικεί ό Χριστός είναι τόσο χορτάτη, τόσο ικανοποιημένη μέ τήν άγάπη Του, ώστε δέν καταναλίσκεται άπό τή σφοδρή έπιθυμία νά επισύρει τόν οίκτο καί τή συμπάθεια τών άλλων. Καί όταν ή καρδιά παραχωρείται στόν Θεό, ή θεϊκή σοφία θά έπιτελέσει ό,τι ή άνθρώπινη σοφία άδυνατεί νά επιτύχει. Μέ τήν αποκάλυψη τής χάρης Του, καρδιές άλλοτε άδιάφορες καί άπογυμνωμένες άπό άγάπη, μπορούν νά ένωθούν μεταξύ τους μέ δεσμούς στενότερους καί σταθερότερους άπό τούς επίγειους δεσμούς—νά κρικοποιηθούν μέ τούς χρυσούς δεσμούς μιάς άγάπης πού άντεπεξέρχεται στή δοκιμασία τών θλίψεων.

«Μή όμόσητε μηδόλως»—ματθ. 5:34

Ή εξήγηση πού μάς δίνεται γιά τήν άπογόρευση αύτή είναι ή άκόλουθη: Δέν πρέπει νά ορκιζόμαστε «μήτε εις τόν ούρανόν, διότι είναι θρόνος τού Θεού· μήτε εις τά Ιεροσόλυμα, διότι είναι πόλις τού μεγάλου βασιλέως. Μήτε εις τήν κεφαλήν σου νά όμόσης, διότι δέν δύνασαι μίαν τρίχα νά κάμης λευκήν ή μέλαιναν.»

Τά πάντα προέρχονται άπό τόν Θεό. Δέν κατέχομε τίποτε πού νά μή μάς τό έχει δώσει· ή άκόμη καλύτερα, δέν κατέχομε τίποτε πού δέν έχει άγορασθεί γιά μάς μέ τό αίμα του Χριστού. Κάθε τι πού ερχεται στήν κατοχή μας είναι σταμπαρισμένο μέ τή σφραγίδα του σταυρού, είναι εξαγορασμένο μέ τήν άνυπολόγιστη άξία τού αίματος, είναι ισότιμο μέ τή ζωή του Θεού. Επομένως δέν ύπάρχει τίποτε πού νά μπορούμε δικαιωματικά νά χρησιμοποιήσομε σά δικό μας, γιά εγγύηση προκειμένου νά δώσομε βάση στά λόγια μας.

Οί Ιουδαίοι άντιλαμβάνονταν τήν τρίτη εντολή σάν άπαγόρευση τής βέβηλης χρήσης τού ονόματος του [75] Θεού. Πίστευαν όμως ότι άλλους όρκους μπορούσαν νά χρησιμοποιούν. Ή όρκομωσία είχε γίνει κοινή συνήθεια μεταξύ τους. Μέσο τού Μωύσή ιούς είχε άπαγορευθεί ή ψευδορκία, άλλ” αύτοί είχαν εφεύρει διάφορα τεχνάσματα γιά νά άπαλλαγούν άπό τή δεσμευτική ύποχρέωση του όρκου. Δέν δίσταζαν καθόλου νά χρησιμοποιούν πραγματικά βέβηλες μεθόδους, ούτε κι· άποστρέφονταν τήν επιορκία, φθάνει νά μπορούσαν νά τήν καλύψουν μέ κάποια έντεχνη παράκαμψη του νόμου.

Ό Ιησούς κατέκρινε τή διαγωγή τους, δηλώνοντας ότι οί άναφερόμενες στήν ορκοληψία συνήθειές τους, άποτελούσαν παράβαση τού νόμου του Θεού. Άλλ” ό Σωτήρας μας δέν άπαγόρευσε τή χρήση τού δικαστικού δρκου κατά τόν όποίο μέ επισημότητα επικαλείται κανείς τόν Θεό ότι ή μαρτυρική κατάθεσή του άνταποκρίνεται πρός τήν άλήθεια καί μόνη τήν άλήθεια. Ό ίδιος ό Ιησούς κατά τή δίκη Του μπροστά στό Ανώτατο Συνέδριο, δέν άρνήθηκε νά δώσει τήν ένορκη μαρτυρία Του. Ανακρινόμενος άπό τόν άρχιερέα μέ τήν ερώτηση, «Σέ ορκίζω εις τόν Θεόν τόν ζώντα, νά είπης πρός ήμάς, άν Σύ είσαι ό Χριστός, ό Υίός του Θεού,» ό Ιησούς άπήντησε: «Σύ είπας.» (Ματθ. 26:63,64). «Αν ό Χριστός είχε άπαγορεύσει τόν δικαστικό όρκο στήν επί του Όρους Όμιλία, θά είχε στήν περίπτωση αύτή έπιπλήξει τόν πρωθιερέα, καί μέ τόν τρόπο αύτό θά έφήρμοζε τή διδασκαλία Του χάρη τών οπαδών Του.

Πολλοί είναι εκείνοι πού ενώ δέν φοβούνται νά έξαπατήσουν τούς συνανθρώπους τους, έχουν όμως διδαχθεί καί επίσης αισθανθεί μέ τήν έπήρρεια τού Πνεύματος του Θεού τί τρομερό πράγμα είναι νά ψευσθεί κανείς στόν Δημιουργό του. Όταν τούς ζητούν νά όρκισθούν, τότε αισθάνονται ότι δίνουν τή μαρτυρία τους όχι μόνο παρουσία τών άνθρώπων, άλλά καί παρουσία [76] του Θεού. Καί ότι άν ψευδοματυρήσουν, ενοχοποιούνται έναντι Εκείνου πού διαβάζει τά μυστικά της καρδιάς καί πού γνωρίζει τή γυμνή άλήθεια. Ή άνάμνηση τών τρομακτικών τιμωριών πού βρήκαν άλλους σάν επακόλουθο του άμαρτήματος αύτού, άσκεί μιά άναχαιτιστική επιρροή επάνω τους.

Άλλ” άν ύπάρχει κάποιος πού κατά λογική συνέπεια μπορεί νά καταθέτει ενόρκως, αύτός είναι ό Χριστιανός. Αύτός ζει σά νά βρίσκεται διαρκώς στήν παρουσία του Θεού, γνωρίζοντας ότι τά πάντα είναι φανερά «εις τούς οφθαλμούς Εκείνου πρός Όν έχομε νά δώσωμεν λόγον.» Ώστε όταν τού τό άπαιτούν, είναι σωστό νά έπικαλεσθεί τή μαρτυρία του Θεού ότι θά πει τήν άλήθεια καί μόνο τήν άλήθεια.

Συνεχίζοντας ό Χριστός, εδραίωσε μιά άρχή πού σκοπό έχει νά καταστήσει κάθε όρκομωσία περιττή. Δίδαξε ότι ή άπόλυτη άλήθεια πρέπει νά άποτελεί τό γνώμονα κάθε ομιλίας. «Άς ήναι ό λόγος σας, Ναί, ναί· Ού, ού· τό δέ πλειότερον τούτων είναι εκ του πονηρού.»

Τά λόγια αύτά άποδοκιμάζουν όλες εκείνες τίς χωρίς νόημα χρησιμοποιούμενες εκφράσεις καί τά επιφωνήματα πού έγγίζουν τά όρια τής άνοσιότητας. Καταδικάζουν τούς άπατηλούς επαίνους, τήν παραποίηση τής άλήθειας, τά κολακευτικά λόγια, τίς ύπερβολές, τίς εμπορικές άτασθαλίες πού τόσο συνηθίζονται στούς κοινωνικούς κύκλους καί στόν επαγγελματικό κόσμο. Διδάσκουν ότι κανένας πού προσπαθεί νά φανεί διαφορετικός άπ” ό,τι είναι καί τού όποίου τά λόγια δέν εκφράζουν τά πραγματικά αισθήματα τής καρδιάς, μπορεί ποτέ νά λέγεται ειλικρινής.

Άν δίνονταν ή δέουσα προσοχή στά λόγια αύτά του Χριστού, θά περιορίζονταν οί κουβέντες οί γύρω άπό άβάσιμες εικασίες καί βάναυσες επικρίσεις. Επειδή ποιός [77] μπορεί νά είναι σίγουρος ότι λέει τήν καθαρή άλήθεια όταν μιλάει γιά τά κίνητρα καί γιά τίς πράξεις τών άλλων; Πόσες φορές ή υπερηφάνεια, ή οργή ή ή προσωπική άντιπάθεια δέν επηρεάζουν τήν εντύπωση πού προξενούν οί άνθρωποι! Καί μιά μόνο ματιά, μιά λέξη, καί αύτός άκόμη ό τόνος τής φωνής, μπορούν νά καλύπτουν τήν ψευτιά. Άλλά καί πραγματικά γεγονότα είναι δυνατό νά άναμεταδίδονται τόσο παραποιημένα, ώστε οί άλλοι νά σχηματίσουν εσφαλμένη άντίληψη. Καί ό,τι «είναι πλειότερον» τής άληθείας, «είναι εκ τού πονηρού.»

Όλες οί πράξεις τού Χριστιανού πρέπει νά είναι καθαρές καί διάφανες σάν τό ήλιακό φώς. Ή άλήθεια προέρχεται άπό τόν Θεό. Ή άπάτη, σ” όλες τίς μυριόμορφες φάσεις της, προέρχεται άπό τόν Σατανά. Καί όποιος μέ όποιονδήποτε τρόπο ξεφεύγει άπό τήν εύθυγραμμισμένη άλήθεια, προδίδει τόν έαυτό του καί κατατάσσεται μέ τό μέρος τού πονηρού. Δέν μπορούμε νά πούμε τήν άλήθεια εκτός μόνο άν τήν ξέρομε. Καί πόσες φορές συμβαίνει προκατειλημμένες γνώμες, προσωπικές προτιμήσεις, περιορισμένη γνώση τών πραγμάτων, πλημμελής κρίση, νά εμποδίζουν τήν ορθή άντίληψη τών ζητημάτων μέ τά όποια εχομε νά κάνομε! Δέν μπορούμε νά λέμε τήν άλήθεια εκτός άν ή σκέψη μας καθοδηγείται διαρκώς άπό Εκείνον ό Όποίος είναι ή άλήθεια.

Μέ τόν άπόστολο Παύλο ό Χριστός μάς παροτρύνει, «Ό λόγος σας άς ήναι πάντοτε μέ χάριν.» «Μηδείς λόγος σαπρός άς μή έξέρχηται εκ του στόματός σας, άλλ” όστις είναι καλός πρός οικοδομήν τής χρείας, διά νά δώση χάριν εις τούς άκούοντας.» (Κολ. 4:6, Έφεσ. 4:29). Εξεταζόμενα κάτω άπ” αύτό τό βιβλικό φώς, τά επί, τού όρους λόγια τού Χριστού φαίνονται νά καταδικάζουν τά πειράγματα, τίς άνοησίες καί τίς άσεμνες συζητήσεις. Απαιτούν νά είναι τά λόγια μας όχι μόνο ειλικρινή, άλλά καί άγνά. [78]

Όσοι μαθητεύουν κοντά στόν Χριστό δέν θά συγκοινωνούν «εις τά έργα τά άκαρπα του σκότους.» (Έφ. 5:11). Μέ τίς κουβέντες τους, όπως καί μέ τή ζωή τους, θά εκδηλώνουν τήν άπλότητα, τήν έντιμότητα καί τή φιλαλήθεια. Επειδή προετοιμάζονται νά ζήσουν μέ τή συντροφιά εκείνων γιά τούς όποιους λέγεται ότι «έν τω στόματι αύτών δέν εύρέθη δόλος.» (Άποκ. 14:5).

«Μή άντισταθήτε πρός τόν πονηρόν άλλ” όστις σέ ραπίση εις τήν δεξιάν σου σιαγόνα στρέψον εις αύτόν καί τήν άλλην»—ματθ. 5:39

Αφορμές γιά προστριβές δέν ελλειπαν άπό τούς Ιουδαίους καθώς έρχονταν σέ συχνή επαφή μέ τούς Ρωμαίους στρατιώτες. Στρατιωτικά άποσπάσματα βρίσκονταν έγκαταστημένα σέ διάφορα σημεία τής Ίουδαίας καί τής Γαλιλαίας, καί ή παρουσία τους ύπενθύμιζε διαρκώς στό λαό τήν εθνική τους κατάπτωση. Μέ πικρία ψυχής άκουγαν τόν γοερό ήχο τής σάλπιγγας καί έβλεπαν τίς στρατιωτικές ομάδες νά παρατάσσονται γύρω άπό τό ρωμαϊκό λάβαρο καί νά ύποκλίνονται εύλαβικά μπροστά στό σύμβολο αύτό τής αύτοκρατορικής δύναμης. Ό λαός έρχονταν σέ συχνές μέ τό στρατό προστριβές οί όποίες ξάναβαν τά λαϊκά πάθη. Πολλές φορές τύχαινε ένας Ρωμαίος άξιωματικός νά οδοιπορεί επί κεφαλής τών άνδρών τής στρατιωτικής φρουράς πού μετακινούνταν βιαστικά άπό τό ένα μέρος στό άλλο, καί νά βρεθεί ξαφνικά μπροστά σέ Εβραίους χωρικούς πού έργάζονταν στά χωράφια τους. Τούς άνάγκαζε τότε νά σηκώσουν τό φορτίο του καί νά τό άνεβάσουν στή βουνοπλαγιά ή νά κάνουν όποιαδήποτε άλλη άγγαρεία [79] τούς χρειάζονταν. Τό δικαίωμα αύτό τούς τό χορηγούσε ό ρωμαϊκός νόμος καί κάθε άντίσταση σέ τέτοιου είδους προσταγές άντιμετωπίζονταν μέ τούς σαρκασμούς καί τή βαναυσότητα τών κατακτητών. Ή κάθε μέρα πού περνούσε προξενούσε στήν καρδιά τού λαού ζωηρότερη διαρκώς τήν επιθυμία νά άποτινάξουν τόν ρωμαϊκό ζυγό. Τό επαναστατικό αύτό πνεύμα εκδηλώνονταν εντονότερα άνάμεσα στούς θαρραλέους καί σκληραγωγημένους Γαλιλαίους. Ή συνοριακή πόλη τής Καπερναούμ άποτελούσε τήν έδρα τής τοπικής ρωμαϊκής φρουράς, καί τήν ώρα άκόμη εκείνη τής διδαχής του Ιησού, ή θέα μιάς ομάδας στρατιωτών ξανάφερε στή μνήμη τών άκροατών Του τήν τραγική σκέψη τής ταπείνωσης του Ισραήλ. Οί άνθρωποι έστρεφαν τά βλέμματα μέ άγωνία στόν Χριστό, ελπίζοντας ότι Αύτός ήταν Εκείνος πού θά ταπείνωνε τήν περηφάνεια τής Ρώμης.

Ό Ιησούς άτένιζε μέ λύπη τά στραμμένα σ” Αύτόν πρόσωπα ολόγυρά Του. Παρατηρούσε τό πνεύμα τής εκδίκησης πού άφησε σταμπαριστά τά ίχνη του πάνω σ” αύτά καί άνεγνώριζε μέ τί βαθειά ριζωμένη πικρία οί άνθρωποι λαχταρούσαν γιά τή δύναμη νά συντρίψουν τούς καταδυνάστες τους. Μέ θλιμμένο ύφος τούς εκλιπαρεί, «μή άντισταθήτε πρός τόν πονηρόν· άλλ” όστις σέ ραπίση εις τήν δεξιάν σου σιαγόνα, στρέψον εις αύτόν καί τήν άλλην.»

Τά λόγια αύτά ήταν άπλώς μιά επανάληψη τής διδασκαλίας τής Παλαιάς Διαθήκης. Είναι άλήθεια ότι ή εντολή «“Οφθαλμόν άντί οφθαλμού καί όδόντα άντί όδόντος» (Λευ. 24:20), συμπεριλαμβάνονταν στή Μωσαϊκή νομοθεσία. Άλλ” αύτό ήταν ένα πολιτικό θέσπισμα. Κανένας δέν είχε τή δικαιολογία νά εκδικηθεί ύπερασπιζόμενος τόν έαυτό του, άφού ό Κύριος είχε δηλώσει: «Μή είπης, θέλω άνταποδώσει κακόν.» «Μή είπης, [80] καθώς έκαμεν εις εμέ, ούτω θέλω κάμει εις αύτόν.» «Εις τήν πτώσιν του εχθρού σου μή χαρής. Εάν πεινά ό εχθρός σου, δός εις αυτόν άρτον νά φάγη καί εάν διψά, πότισον αύτόν ύδωρ.» (Παρ. 20:22, 24:29,17, 25:21-22).

Ολόκληρη ή ζωή τού Χριστού δέν ήταν παρά μιά έμπρακτη εφαρμογή τής αρχής αύτής. Ό Σωτήρας μας έγκατέλειψε τήν ούράνια κατοικία Του μέ τό σκοπό νά φέρει τό ψωμί τής ζωής στούς εχθρούς Του. Άν καί ή δυσφήμηση καί ό κατατρεγμός Τόν άκολουθούσαν κατά πόδι άπ” τή φάτνη μέχρι τόν τάφο, τό μόνο αποτέλεσμα πού έδρεψαν απ” Αύτόν ήταν ή ακατάβλητη εκδήλωση τής συγχωρητικής άγάπης. Μιλώντας μέσο τού προφήτη Ήσαΐα λέγει: «Τόν νώτον Μου έδωκα εις τούς μαστιγούντας, καί τάς σιαγόνας Μου εις τούς μαδίζοντας· δέν έκρυψα τό πρόσωπόν Μου άπό ύβρισμών καί έμπτυσμάτων.» «Ήτο κατατεθλιμμένος καί βεβασανισμένος, άλλά δέν ήνοιξε τό στόμα Αύτού· έφέρθη ώς άρνίον επί σφαγήν, καί ώς πρόβατον έμπροσθεν τού κείροντος αύτό άφωνον, ούτω δέν ήνοιξε τό στόμα Αύτού.» (Ήσ. 50:6, 53:7). Καί άπό τό σταυρό τού Γολγοθά άντηχούν άκόμη μέσ” τό κύλισμα του χρόνου οί προσευχές Του γιά τούς δολοφόνους Του καί τό έλπιδοφόρο μήνυμά Του γιά τόν έτοιμοθάνατο ληστή.

Ή παρουσία του Πατέρα περιέβαλλε τόν Χριστό ώστε νά μή ύποστεί περισσότερο άπ” ό,τι ή αιώνια άγάπη έκρινε άπαραίτητο γιά τό καλό τού κόσμου. Αύτή ή σκέψη άποτελούσε τήν πηγή τής παρηγοριάς Του καί πρέπει νά τήν άποτελεί καί γιά μάς. Εκείνος στήν καρδιά τού όποίου έχει ένσταλλαχθεί τό Πνεύμα τού Χριστού, ζει άναπόσπαστος άπό τόν Χριστό. Τό κτύπημα πού στοχεύει εναντίον του, πέφτει πάνω στόν Σωτήρα ό Οποίος τόν περιβάλλει μέ τήν παρουσία Του. Ό,τιδήποτε του συμβαίνει έρχεται άπό τόν Χριστό. Δέν έχει άνάγκη [81] νά άντισταθεί μόνος του στό κακό, επειδή ό Χριστός είναι ό υπερασπιστής του. Τίποτε δέν μπορεί νά τόν έγγίσει εκτός άν τό επιτρέψει ό Κύριος καί «τά πάντα» όσα Εκείνος επιτρέπει «συνεργούσι πρός τό άγαθόν εις τούς άγαπώντας τόν Θεόν.» (Ρωμ. 8:28).

«Εις τόν θέλοντα νά κριθή μετά σού, καί νά λάβη τόν χιτώνα σου, άφες εις αύτόν καί τό ίμάτιον· καί άν σέ άγγαρεύσει τις μίλιον εν, ύπαγε μετ” αύτού δύο.»

Ό Ιησούς άπαίτησε άπό τούς οπαδούς Του, άντί νά άντιστέκονται στίς άξιώσεις αύτών πού βρίσκονταν στήν εξουσία, νά κάνουν περισσότερο άκόμη άπ” ό,τι τούς ζητούσαν νά κάνουν. Καθόσο τούς ήταν δυνατό, όφειλαν νά έκτελούν τήν κάθε ύποχρέωσή τους προσφέροντας καί παραπάνω άπ” ό,τι τούς πρόσταζε ή κρατική νομοθεσία. Ό νόμος, όπως τόν μετέδωσε ό Μωϋσής, εξασφάλιζε μιά συγκινητική προστασία γιά τούς φτωχούς. Όταν ένας άπορος ενεχυρίαζε τό ρούχο του σάν εγγύηση ότι θά τηρούσε τό λόγο του ή θά ξεπλήρωνε τό χρέος του, ό πιστωτής δέν είχε τό δικαίωμα νά μπει μέσα στό σπίτι του γιά νά τό πάρει. Έπρεπε νά περιμένει νά τού φέρουν τό ενέχυρο έξω στό δρόμο. Καί άνεξαίρετα, κάτω άπ” όποιαδήποτε περίσταση, μέ τή δύση του ήλίου έπρεπε νά έπιστραφεί τό ενέχυρο στόν κάτοχό του. (Δευτ. 24:10-13). Τήν εποχή του Χριστού ελάχιστη σημασία δίνονταν στίς φιλόστοργες αύτές προνοητικές εκδηλώσεις πού προμήθευε ό νόμος. Ό Ιησούς όμως δίδαξε τούς οπαδούς Του νά σέβονται τίς άποφάσεις του δικαστηρίου, έστω καί άν αύτές ύπερέβαιναν τίς άξιώσεις τίς επιβεβλημένες άπό τό Μωσαϊκό νόμο. Καί άν άκόμη ή ποινή τούς επέβαλε τή στέρηση ενός μέρους τού ντυσίματός τους, επρεπε νά ύποταγούν σ” αύτή. Επί πλέον ώφειλαν όχι μόνο νά παραχωρήσουν στόν πιστωτή ό,τι δικαιωματικά του άνήκε, άλλά στήν άνάγκη, έπρεπε νά δώσουν καί περισσότερο [82] άκόμη άπ” ό,τι τό δικαστήριο του χορηγούσε τό δικαίωμα νά πάρει. «Εις τόν θέλοντα νά κριθεί μετά σού,» είπε, «καί νά λάβει τόν χιτώνα σου, άφες εις αύτόν καί τό ίμάτιον. Καί άν σέ άγγαρεύση τις μίλιον εν, ύπαγε μετ” αύτού δύο.» Καί προσθέτει: «Εις τόν ζητούντα παρά σού δίδε· καί τόν θέλοντα νά δανεισθή άπό σού μή άποστραφής.» Τό ίδιο άκριβώς μάθημα είχε διδάξει ό Μωϋσής: «Δέν θέλεις σκληρύνει τήν καρδίαν σου, ούδέ θέλεις κλείσει τήν χείρα σου άπό του πτωχού άδελφού σου· άλλ” εξάπαντος θέλεις δανείσει εις αύτόν ίκανά διά τήν χρείαν αύτού, εις ό,τι χρειάζεται.» (Δευτ. 15:7-8). Αύτή ή γραφική περικοπή διευκρινίζει τή σημασία τών λόγων του Σωτήρα. Ό Χριστός δέν μάς διδάσκει νά δίνομε χωρίς καμιά διάκριση στόν καθένα πού παρουσιάζεται ζητώντας μας βοήθεια. Τό «Θέλεις δανείσει εις αύτόν ίκανά διά τήν χρείαν αύτού,» δέν άναφέρεται σέ δάνειο, άλλά μάλλον σέ χάρισμα καί συμφωνεί μέ τήν προτροπή, «δανείζετε, μηδεμίαν άπολαβήν έλπίζοντες.» (Λουκ. 6:35).

«’Όταν ελεείς μέ τήν καρδιά σου,
τρεις ελεείς άντί γιά ένα:
Τόν πεινασμένο γείτονά σου,
τόν έαυτό σου καί Εμένα.»

«Αγαπάτε τούς εχθρούς σας»—ματθ. 5:44

Του Λυτρωτή τό μάθημα «μή άντισταθήτε πρός τόν πονηρόν», ήταν δυσκολοχώνευτο γιά τούς εκδικητικούς Εβραίους καί άρχισαν νά γογγύζουν ψιθυρίζοντας άναμεταξύ τους. Άλλ” ό Χριστός συνέχισε κάνοντας μιά άκόμη πιό άπαιτητική δήλωση: «Ήκούσατε ότι έρρέθη, θέλεις άγαπά τόν πλησίον σου καί μίσει τόν εχθρόν σου· Εγώ όμως σάς λέγω, Αγαπάτε τούς εχθρούς σας, εύλογείτε εκείνους οίτινες σάς καταρώνται, ευεργετείτε [83] εκείνους οίτινες σάς μισούσι, καί προσεύχεσθε υπέρ εκείνων οίτινες σάς βλάπτουσι καί σάς κατατρέχουσι· διά νά γείνητε υίοί του Πατρός σας του εν τοΐς ούρανοΐς.»

Αύτό ήταν τό πνεύμα τού νόμου τόν όποίο οί ραββϊνοι είχαν καταντήσει ένα ψυχρό καί άκαμπτο κώδικα διαφόρων άπαιτήσεων. Θεωρούσαν τόν εαυτό τους άνώτερο άπό τούς λοιπούς άνθρώπους καί άξιο ιδιαιτέρων θεϊκών άπολαυών λόγο τής φυλετικής καταγωγής τους σάν Ισραηλίτες. Ό Χριστός όμως τόνισε ότι μόνο μέ τήν εκδήλωση ένός συγχωρητικοΰ πνεύματος άγάπης θά μπορούσαν νά άποδείξουν ότι αύτοί εμφορούνται άπό κίνητρα άνώτερα άπ” ό,τι οί τελώνες καί οί άμαρτωλοί τούς όποίους περιφρονούσαν.

Έστρεψε τήν προσοχή τών άκροατών Του στόν Αρχηγό του σύμπαντος, παρουσιάζοντάς Τον μ” ένα καινούργιο όνομα, «Πάτερ ήμών.» Ήθελε νά τούς κάνει νά καταλάβουν τί τρυφερά αισθήματα έτρεφε γι” αύτούς ό Θεός. Δίδαξε ότι ό Θεός ένδιαφέρεται γιά κάθε μιά ψυχή· ότι «καθώς σπλαχνίζεται ό Πατήρ τά τέκνα, ούτως ό Κύριος σπλαχνίζεται τούς φοβουμένους Αύτόν.» (Ψαλμ. 103:13). «Ενας τέτοιος χαρακτηρισμός του Θεού δέν έχει ποτέ δοθεί άπό καμιά θρησκεία του κόσμου εκτός άπό τή θρησκεία τής Βίβλου. Ή είδωλολατρεία διδάσκει τούς άνθρώπους νά άποβλέπουν στό ύπέρτατο Όν σάν άντικείμενο πού εμπνέει τό φόβο μάλλον παρά τήν άγάπη—σάν μιά μοχθηρή θεότητα πού κατευνάζεται μέ θυσίες μάλλον, παρά σάν Πατέρα πού σκορπίζει μέ άφθονία στά παιδιά Του τά δώρα τής άγάπης Του. Καί αύτοί άκόμη οί Ισραηλίτες είχαν τόσο τυφλωθεί ώς πρός τίς πολύτιμες διδασκαλίες τών προφητών σχετικά μέ τόν χαρακτήρα του Θεού, ώστε αύτή ή άποκάλυψη τής πατρικής άγάπης Του τούς ήρθε σάν κάτι τό πρωτότυπο, σάν δώρο όλοκαίνουργο προσφερόμενο στόν κόσμο. [84]

Οί Ιουδαίοι πίστευαν ότι ό Θεός αγαπούσε εκείνους πού Τόν ύπηρετοϋσαν—καί κατά τή γνώμη τους, αύτοί ήταν εκείνοι πού τηρούσαν τά εντάλματα τών ραββίνων—καί ότι ό ύπόλοιπος κόσμος βρίσκονταν κάτω άπό τήν άποδοκιμασία καί τήν κατάρα του Θεού. Άλλ” ό Ιησούς είπε ότι δέν είναι έτσι. Ολόκληρος ό κόσμος, καλός καί κακός, επωφελείται άπό τίς ήλιαχτίδες τής άγάπης Του. Τήν άλήθεια αύτή έπρεπε νά τήν έχουν διδαχθεί άπό τήν ίδια τή φύση. Επειδή ό Θεός «άνατέλλει τόν ήλιον Αύτοϋ επί πονηρούς καί άγαθούς, καί βρέχει έπί δικαίους καί άδικους.»

Δέν είναι καμιά ιδιαίτερη δύναμη κρυμμένη στά σπλάχνα τής γης πού τήν άναγκάζει νά παράγει χρόνο μέ τό χρόνο τά άγαθά της καί νά άκολουθεϊ κανονικά γύρω άπ” τόν ήλιο τήν τροχιά της. Τό χέρι τού Θεού κατευθύνει τους πλανήτες καί τούς κρατάει πάνω στήν καθορισμένη τους τροχιά στόν ούρανό. Μέ τή δύναμη Του χειμώνας καί καλοκαίρι, σπορητός καί θερισμός, μέρα καί νύχτα διαδέχονται τό ένα τό άλλο κατά τή συνηθισμένη τους άλληλουχία. Μέ τό λόγο Του ή βλάστηση αύξάνει, τά φύλλα ξεπετάζονται καί τά λουλούδια άνθοϋν. Κάθε τι καλό πού εχομε, κάθε άκτίνα ήλιακού φωτός, κάθε σταλαματιά βροχής, κάθε μόριο τροφής, κάθε στιγμή ζωής, είναι ένα δώρο τής άγάπης Του.

Ενώ ούτε νά άγαπήσομε μπορούσαμε άκόμη, ούτε άξιαγάπητοι εϊμασταν στόν χαρακτήρα, άλλά «μισητοί καί μισούντες άλλήλους,» ό ούράνιος Πατέρας μας μάς εύσπλαχνίσθηκε. Καί «ότε έφανερώθη ή χρηστότης καί ή φιλανθρωπία τού Σωτήρος ήμών Θεού, ούχί εξ έργων δικαιοσύνης, τά όποια έπράξαμεν ήμεΐς, άλλά κατά τό έλεος Αύτοϋ έσωσεν ήμάς.» (Τίτ. 3:3-5). Ή άποδοχή τής άγάπης Του θά μάς κάνει καί εμάς κατά τόν ίδιο τρόπο άγαθούς καί τρυφερούς όχι μόνο πρός αύτούς πού μάς [85] είναι ευχάριστοι, άλλά καί πρός τούς πιο άνόσιους, άδικους καί άμαρτωλούς.

Παιδιά τού Θεού λογίζονται όσοι είναι συμμέτοχοι της φύσης Του. Ούτε ή κοινωνική μας θέση, ούτε ή καταγωγή μας, ούτε ή εθνικότητά μας, ούτε τά θρησκευτικά μας προνόμια μπορούν νά άποδείξουν ότι είμαστε μέλη τής οικογένειας του Θεού. Αύτό τό κατορθώνει μόνο ή άγάπη, ή άγάπη πού άγκαλιάζει τόν κόσμο ολόκληρο. Καί οί άμαρτωλοί άκόμη, όσοι δέν έχουν κλείσει έρμητικά τήν καρδιά τους στό Πνεύμα τού Θεού, άνταποκρίνονται καί αύτοί στήν καλωσύνη. Μπορεϊ νά άνταποκρίνονται μέ μίσος στό μίσος, ξέρουν όμως νά δείχνουν καί άγάπη γιά τήν άγάπη. Αλλά τό μόνο πού προσφέρει άγάπη άντί γιά μίσος είναι τό Πνεύμα του Θεού. Τό νά δείχνει κανείς καλωσύνη στούς άχάριστους καί στούς κακούς, τό νά κάνει τό καλό χωρίς νά περιμένει καμιά άνταπόδοση, είναι τά διακριτικά του ούράνιου βασιλικού άξιώματος, τά βέβαια άποδεικτικά μέ τά όποια τά τέκνα του Ύψίστου φανερώνουν τήν προνομιούχο θέση τους.

«Έστε λοιπόν σεις τέλειοι, καθώς ό πατήρ σας ό εν τοϊς ούρανοΐς είναι τέλειος»—ματθ. 5:48

Ή λέξη «λοιπόν» ύπαινίσσεται κάποιο συμπέρασμα, μιά κατάληξη τών όσων έχουν ειπωθεί προηγουμένως. Αφού ό Ιησούς περιέγραψε στό άκροατήριό του τήν άστείρευτη εύσπλαχνία καί άγάπη του Θεού, σάν επακόλουθο τούς ζητάει νά γίνουν καί αύτοί τέλειοι. Επειδή ό ούράνιος Πατέρας σας «είναι άγαθός πρός τούς άχαρίστους καί τούς κακούς» (Λουκ. 6:35), επειδή έσκυψε τόσο χαμηλά γιά νά σάς ύψώσει. έπομένως μπορείτε. λέγει [86] ό Ιησούς, νά Τοϋ μοιάσετε κατά τόν χαρακτήρα καί νά σταθήτε άψογοι στήν παρουσία άνθρώπων καί άγγέλων.

Οί όροι πού εξασφαλίζουν μέ τή χάρη τού Θεού τήν αιώνια ζωή είναι άκριβώς οί ϊδιοι πού ύπήρχαν στήν Έδέμ, άψογη δηλαδή δικαιοσύνη, άρμονία μέ τόν Θεό, άπόλυτη προσαρμογή στίς άρχές τού νόμου Του. Ό ιδανικός χαρακτήρας παρουσιάζεται ό ίδιος στήν Παλαιά Διαθήκη όπως καί στήν Καινή. Τό ιδανικό αύτό δέν είναι κάτι τό άκατόρθωτο γιά μάς. Ή κάθε εντολή, τό κάθε πρόσταγμα τού Θεού περικλείει μιά θετική ύπόσχεση πάνω στήν όποία βασίζεται ή εντολή. Ό Θεός προνόησε γιά τά μέσα πού θά μάς βοηθήσουν νά γίνομε όμοιοι μέ Αύτόν. Τόν άντικειμενικό αύτόν σκοπό θά τόν εκπληρώσει γιά δλους εκείνους πού δέν άντιτίθενται στό έργο τής χάρης Του παρεμβάλλοντας πεισματικά τό δικό τους θέλημα.

Ό Θεός μάς άγάπησε μέ άνείπωτη άγάπη καί ή δική μας πρός Αύτόν άγάπη ξυπνάει μόλις άρχίζομε νά σχηματίζομε κάποια ιδέα γιά τό μήκος καί πλάτος καί ύψος καί βάθος άπό τήν άγάπη Του αύτή «τήν ύπερβάλλουσαν πάσαν γνώσιν.» Μέ τήν άποκάλυψη τής έλκυστικής ζωής τού Χριστού, μέ τήν επίγνωση τής άγάπης πού εκδήλωσε γιά μάς ενώ εϊμασταν άκόμη μέσα στήν άμαρτία, ή σκληρή καρδιά μαλακώνει καί δαμάζεται καί ό άμαρτωλός μετασχηματίζεται καί γίνεται παιδί τού ούρανοϋ. Ποτέ ό Θεός δέν μετέρχεται μέσα εξαναγκαστικά. Μεταχειρίζεται τήν άγάπη γιά νά άποβάλει τήν άμαρτία άπό τήν καρδιά. Κι” έτσι μετατρέπει τήν ύπερηφάνεια σέ ταπεινοφροσύνη καί τήν εχθρα καί άπιστία, σέ άγάπη, καί πιστότητα.

Οί Ιουδαίοι αγωνίζονταν σκληρά νά φθάσουν στήν τελειότητα μέ τίς άτομικές τους προσπάθειες, χωρίς όμως νά τό κατορθώσουν. Ό Χριστός τούς είχε ήδη πει [87] ότι μέ τή δική τους τή δικαιοσύνη δέν θά μπορούσαν ποτέ νά εισέλθουν στή βασιλεία τών ούρανών. Καί τώρα τούς ύποδείχνει τά πραγματικά χαρακτηριστικά τής δικαιοσύνης άπό τήν όποία πρέπει νά διέπονται όλοι όσοι θά εισέλθουν στόν ούρανό. Άπό τήν άρχή μέχρι τό τέλος τής επί του Όρους Ομιλίας Του είχε περιγράψει τούς καρπούς της. Τώρα μέ μία μόνο φράση τονίζει τήν πηγή καί τή φύση της: «Έστε τέλειοι καθώς ό Θεός είναι τέλειος.» Ό νόμος είναι άπλώς τό άντίγραφο τού χαρακτήρα τού Θεού. Παρατηρήσετε στόν ούράνιο Πατέρα σας μιά τέλεια εκδήλωση τών άρχών πού συνιστούν τά θεμέλια του διακυβερνητικού Του συστήματος.

Ό Θεός είναι άγάπη. Όπως οί φωτεινές άκτίνες άπαυγάζουν άπ” τόν ήλιο, έτσι ρέουν άπ” Αύτόν ή άγάπη, τό φώς καί ή χαρά πρός όλα Του τά πλάσματα. Ή φύση Του είναι νά δίνει. Ή ζωή Του ή ϊδια είναι ένα ξεχείλισμα άφίλαυτης άγάπης.

«Δόξα Του είναι τών παιδιών Του τό καλό·
Χαρά Του, τής Πατρότητας τό τρυφερό φυτό.»

Μάς λέγει νά εϊμαστε τέλειοι κατά τόν ϊδιο τρόπο, όπως ό Θεός είναι τέλειος. Όφείλομε νά εϊμαστε πηγή φωτός καί εύλογίας μέσα στόν περιορισμένο μας κύκλο, όπως Εκείνος είναι σ” ολόκληρο τό σύμπαν. Έμεΐς δέν έχομε τίποτε τό δικό μας, άλλά τό φώς τής άγάπης Του λάμπει επάνω μας καί καθήκον μας είναι νά άντανακλοϋμε τή λαμπρότητά Του. Χάρη στήν καλωσύνη πού δανειζόμαστε άπό τόν Θεό, μπορούμε νά εϊμαστε καί εμείς τέλειοι μέσα στή δική μας σφαίρα δπως Εκείνος είναι στή δική Του.

Ό Ιησούς είπε: «Έστε τέλειοι καθώς ό Πατήρ σας [88] είναι τέλειος.» Άν είσθε παιδιά του Θεού, είσθε συμμέτοχοι της φύσης Του καί δέν μπορεΐ παρά νά εισθε όμοιοι μ” Αύτόν. Κάθε παιδί γεννιέται άπ” τή ζωή τού πατέρα του. Άν εισθε παιδιά τού Θεού, γεννημένα μέ τό Πνεύμα Του, ζήτε μέ τή ζωή τού Θεού. «Έν Αύτώ [εν τώ Χριστώ] κατοικεί πάν τό πλήρωμα τής θεότητος σωματικώς.» (Κολ. 2:9). Καί ή ζωή του Χριστού φανερώνεται «έν τή θνητή ήμών σαρκί.» (Β” Κορ. 4:11). Αύτή ή ζωή θά άναπαράγει τόν ίδιο χαρακτήρα καί θά άποδώσει τά ϊδια εργα όπως έκανε γι” Αύτόν. Μ” αύτόν τόν τρόπο θά βρεθήτε εναρμονισμένοι μέ κάθε εντολή του νόμου Του: «Επειδή ό νόμος τού Κυρίου είναι άμωμος, έπιστρέφων ψυχήν.» (Ψαλμ. 19:7). Μέσο τής άγάπης, έκπληροϋται «ή δικαιοσύνη του νόμου εις ήμάς τούς μή [περιπατοΰντας κατά τήν σάρκα], άλλά κατά τό Πνεϋμα.» (Ρωμ. 8:4). [89]

Κεφάλαιο 4: Τα γνησια κινητρα τησ χριστιανικησ υπηρεσιασ

«Προσέχετε νά μή κάμνητε την ελεημοσύνην σας έμπροσθεν των άνθρώπων, διά νά βλέπησθε ύπ” αυτών»—ματθ. 6:1

Τά λόγια τής επί τού Όρους Διδαχής του Χριστού εξέφραξαν εκείνο ακριβώς πού προσπαθούσε νά διδάξει με την έμπρακτη ζωή Του καί πού οί άνθρωποι δεν μπορούσαν νά κατανοήσουν.

Δεν χωρούσε στό νού τους πώς γίνονταν, ενώ είχε τόσο μεγάλη δύναμη, νά μή τή χρησιμοποιεί γιά νά επιτύχει εκείνο πού αύτοί θεωρούσαν τό ανώτερο καλό. Τό πνεύμα τους, τά κίνητρά τους καί ή μεθοδικότητά τους διέφεραν διαμετρικά από τά δικά Του. Ενώ ισχυρίζονταν ότι ήταν στό άκρο ζηλωτές τού νόμου, ό αύτοδοξασμός όμως άποτελούσε τόν πραγματικό αντικειμενικό σκοπό τους. Ό Χριστός εμελλε άκριβώς νά τούς αποδείξει ότι ό φίλαυτος άνθρωπος είναι παραβάτης τού νόμου.

Άλλ” οί προσφιλείς τών Φαρισαίων αρχές είναι ιδιότητα χαρακτηριστική τού ανθρώπινου γένους τής κάθε εποχής. Τό φαρισαϊκό πνεύμα είναι τό πνεύμα τής άνθρώπινης φύσης. Δείχνοντας ό Χριστός την αντίθεση ανάμεσα στό δικό Του πνεύμα καί στή δική Του μέθοδο καί στό πνεύμα καί στίς μεθόδους τών ραββίνων, προσφέρει μιά διδαχή εφαρμόσιμη από τούς ανθρώπους τής κάθε εποχής.

Στόν καιρό τού Χριστού οί Φαρισαίοι προσπαθούσαν διαρκώς νά κερδίσουν τήν εύνοια τού ούρανού γιά νά εξασφαλίσουν τή δόξα τού κόσμου καί τήν εύημερία τήν όποία θεωρούσαν σάν αμοιβή τής [90] αρετής. Έκαναν συνάμα τίς αγαθοεργίες τους κατά τρόπο επιδεικτικό μπροστά στους ανθρώπους μέ σκοπό νά επισύρουν τήν προσοχή τους καί νά αποκτήσουν τή φήμη τής άγιότητας.

Ό Χριστός τούς έπέπληξε γιά τό επιδεικτικό τους πνεύμα, δηλώνοντας ότι μιά τέτοια λατρεία δέν τήν άναγνωρίζει ό Θεός καί ότι οί κολακείες καί ό θαυμασμός τών ανθρώπων πού αύτοί μέ τόσο ζήλο έπεδίωκαν, θά ήταν ή μοναδική τους αμοιβή. «Όταν δέ σύ κάμνης ελεημοσύνην,» είπε, «ας μή γνωρίζη ή άριστερά σου τί κάμνει ή δεξιά σου. Διά νά ήναι ή ελεημοσύνη σου εν τω κρύπτω· καί ό Πατήρ σου ό βλέπων εν τω κρύπτώ, Αύτός θέλει σοι ανταποδώσει έν τω φανερώ.»

Μέ τά λόγια αύτά ό Χριστός δέν δίδαξε ότι ή άγαθοεργία πρέπει νά τηρείται πάντοτε άπόλυτα μυστική. Γράφοντας μέ Πνεύμα Άγιο, ό απόστολος Παύλος δέν άπέκρυψε τό γενναιόδωρο πνεύμα τής αύτοθυσίας τών Μακεδόνων Χριστιανών, άλλ” άνέφερε γιά τή χάρη μέ τήν όποία ό Χριστός έργάσθηκε μέσο αύτών. Τό αποτέλεσμα ήταν νά παρακινηθούν καί άλλοι από τό ίδιο πνεύμα. Άναφερόμενος επίσης στήν εκκλησία τών Κορινθίων είπε ότι: «Ό ζήλος σας διήγειρε πολλούς.» (Β΄ Κορ. 9:2).

Τά λόγια τού Χριστού είναι αύτονόητα. Ή άγαθοεργία δέν άποσκοπεϊ στό νά εξασφαλίσει τήν από μέρους τών ανθρώπων δόξα καί τιμή. Ή πραγματική θεοσέβεια ποτέ δέν επιζητεί τήν επίδειξη. Αύτοί πού άρέσκονται στά παινέματα καί στίς κολακείες καί τρέφονται μ” αύτά σάν νάναι γλυφιτζούρι, μόνο τό όνομα έχουν ότι είναι Χριστιανοί.

Μέ τά καλά τους έργα οί οπαδοί τού Χριστού πρέπει νά επιζητούν τή δόξα όχι τή δική τους, αλλά Εκείνου μέ τή χάρη καί τή δύναμη τού Όποίου τά πραγματοποιούν. Κάθε καλό έργο έπιτελεΐται μέ τή [91] βοήθεια τού Αγίου Πνεύματος καί τό Πνεύμα χορηγείται γιά νά δοξάσει όχι τόν παραλήπτη αλλά τόν Δωρητή. Όταν τό Πνεύμα τού Χριστού φωτίζει τήν ψυχή, τά χείλη προφέρουν διαρκώς αίνο καί εύγνωμοσύνη στόν Θεό. Οί προσευχές σας, ή εκπλήρωση τού καθήκοντος, ή φιλανθρωπία σας, ή αύτοθυσία σας δέν θά άποτελούν τό κέντρο τών σκέψεων σας ή τό θέμα τής ομιλίας σας. Ό Ιησούς θά εξυψώνεται, τό εγώ βαθμηδόν θά χάνεται καί τότε ό Χριστός θά καταστεί «τά πάντα έν πάσι.»

Όφείλομε νά βοηθούμε μέ τήν καρδιά μας, όχι ζητώντας νά έπιδειχθούμε, άλλ” ώθούμενοι από οίκτο καί αγάπη γιά τούς δυστυχείς. Ή ειλικρινής πρόθεση καί ή πραγματική καλωσύνη τής καρδιάς είναι τά μοτίβα πού αναγνωρίζει ό ούρανός. Ή ψυχή πού εμφορείται από ειλικρινή αγάπη καί πραγματική καθιέρωση, είναι πολυτιμότερη στά μάτια τού Θεού άπ” ό,τι τό χρυσάφι τού Όφείρ.

Δέν πρέπει νά μάς απασχολεί καθόλου ή σκέψη τής αμοιβής αλλά τής ύπηρεσίας. Καί ή άλήθεια είναι ότι καλωσύνη πού εκφράζεται μ” ενα τέτοιο άφίλαυτο πνεύμα δέν πρόκειται νά μείνει δίχως αμοιβή. «Ό Πατήρ σου ό βλέπων έν τω κρύπτω Αύτός θέλει σοί ανταποδώσει έν τω φανερώ.» Αν καί αληθεύει ότι Αύτός ό Ίδιος ό Θεός εΐναι ή πολυτιμότερη Αμοιβή στήν όποία όλες οί άλλες συμπεριλαμβάνονται, ή ψυχή Τόν αποδέχεται καί Τόν απολαβαίνει τότε μόνο δταν αφομοιωθεί μ” Αύτόν κατά τόν χαρακτήρα. Μόνο όμοιες αναμεταξύ τους οντότητες άλληλοεκτιμούνται. Όταν έμεϊς προσφέρομε τόν έαυτό μας στόν Θεό γιά τήν ύπηρεσία τής ανθρωπότητας, τότε Εκείνος άντιπροσφέρεται σ” εμάς.

Είναι αδύνατο νά παραχωρεί κανείς τόν τόπο τής καρδιάς του γιά τό θεϊκό κανάλι τών εύλογιών πού προορίζονται γιά τούς άλλους, καί νά μή γεύεται ό ϊδιος [92] μιά πλούσια άνταμοιβή. Οί βουνοπλαγιές κι” οί κάμποι πού σχίζονται σέ ρεματιές γιά νά δώσουν πρός τή θάλασσα διέξοδο στά ορμητικά τών βουνών νερά, δέν βγαίνουν ζημιωμένες. Γιά τήν ύπηρεσία πού προσφέρουν άμοίβονται έκατονταπλάσια. Επειδή τό ρυάκι, κυλώντας μέ τό χαρούμενο μουρμουρητό του, άφίνει στό πέρασμά του πλούσια πίσω του τά δώρα τής βλάστησης καί τής γονιμότητας. Στίς όχθες του ή πρασινάδα είναι πάντα ζωηρότερη, τά δένδρα πιό πυκνόφυλλα, καί τά λουλούδια αφθονότερα. Όταν ή γή άσχημίζει ολόγυμνη καί κατάξερη κάτω άπό τόν πυρακτώμενο ήλιο του καλοκαιριού, μιά ολόδροση πράσινη σερπαντίνα προδίδει τό πέρασμα τού ποταμού. Καί ή πεδιάδα πού προσφέρει τόν κόρφο της γιά ν” άγκαλιάσει τόν βουνίσιο θησαυρό καθώς κατρακυλάει στή θάλασσα, ντύνεται κι” αύτή μέ φρεσκάδα κι” ομορφιά, σύμβολο τής άνταμοιβής πού ή θεϊκή χάρη χορηγεί σ” όλους δσους προσφέρονται εθελοντικά κανάλια γιά τή μετάδοσή της στόν κόσμο.

Αύτή τήν εύλογία γεύονται όσοι δείχνουν έλεος γιά τούς φτωχούς. Ό προφήτης Ήσαΐας λέγει: «Δέν είναι τό νά διαμοιράζης τόν άρτον σου εις τόν πεινώντα, καί νά εισάγης εις τήν οικίαν σου τούς άστέγους πτωχούς; όταν βλέπεις τόν γυμνόν νά ένδύης αύτόν, καί νά μή κρύπτης σεαυτόν άπό τής σαρκός σου; Τότε τό φώς σου θέλει έκλάμψει ώς ή αύγή, καί ή ύγεία σου ταχέως θέλει βλαστήσει... καί θέλεις είσθαι ώς κήπος ποτιζόμενος, καί ώς πηγή ϋδατος, τής όποίας τά ύδατα δέν έκλείπουσι.» (Ήσ. 58:7-11).

Ή φιλανθρωπία είναι πράξη διπλά εύλογημένη. Όποιος βοηθάει τούς δυστυχείς δέν γίνεται μόνο εύλογία γιά τούς άλλους, άλλ” εύλογεΐται ταυτόχρονα καί ό ϊδιος καί μάλιστα σέ μεγαλύτερο άκόμη βαθμό. Ή χάρη του Χριστού μέσ” τήν καρδιά του δημιουργεί γνωρίσματα τού [93] χαρακτήρα διαμετρικά αντίθετα άπό τή φιλαυτία—γνωρίσματα πού ραφινάρουν, εξευγενίζουν καί πλουτίζουν τή ζωή. Καλωσυνάτες πράξεις καμωμένες στά κρυφά δένουν τίς καρδιές τών άνθρώπων τή μιά μέ τήν άλλη καί τίς οδηγούν πλησιέστερα πρός τήν καρδιά Εκείνου άπό τόν Όποίο πηγάζει κάθε εύγενική παρόρμηση. Οί μικροφιλοφρονήσεις, οί μικροεκδηλώσεις άγάπης καί αύτοθυσίας πού ξεχύνονται άπ” τή ζωή τόσο φυσικά κι” άθόρυβα σάν τή μοσχοβολιά τού λουλουδιού, όλα παίζουν τό ρόλο τους στήν εύρύτερη άπολαβή καί εύτυχία τής ζωής. Καί τελικά θά άποδειχθεϊ ότι ή αύταπάρνηση γιά τό καλό καί τήν εύτυχία τών άλλων, όσο άφανής κι” άγνοημένη σ” αύτόν τόν κόσμο, στόν ούρανό άναγνωρίζεται σάν άπόδειξη τής ενότητάς μας μ”Εκείνον, τόν Βασιλιά τής δόξας, ό Όποίος ένώ ήταν πλούσιος, φτώχεψε γιά χάρη μας.

Οί καλοκάγαθες πράξεις μπορεΐ νά γίνονται στά κρυφά, τά άποτελέσματα όμως πού άσκοϋν πάνω στόν χαρακτήρα του εύεργέτη δέν είναι δυνατόν νά κρυβούν. Άν εμείς εργαζόμαστε μέ ολόψυχο ενδιαφέρον σάν οπαδοί του Χριστού, ή καρδιά θά συμμερίζεται άπό κοντά τή συμπάθεια του Θεού, ένώ τό Θεϊκό Του πνεύμα θά κάνει τήν ψυχή μας νά δονεΐται άρμονικά καί εύλαβικά, άνταποκρινόμενη στό θεϊκό αύτό άγγιγμα.

Εκείνος ό Όποίος πολλαπλασιάζει τά τάλαντα αύτών πού έκμεταλλεύθηκαν μέ σύνεση τά εμπιστευμένα σ” αύτούς δωρήματα, άναγνωρίζει μέ εύαρέσκεια τήν ύπηρεσία του πιστού λαού Του πρός τόν Αγαπημένο Του Υίό μέ τή χάρη καί τή δύναμη τού Όποιου έργάσθηκαν.

Όσοι έπεδίωξαν τήν άνάπτυξη καί τήν τελειότητα τού χριστιανικού χαρακτήρα μέ τό νά έξασκοϋν τίς ίκανότητές τους κάνοντας τό καλό, στόν έπόμενο κόσμο [94] θά θερίσουν ό,τι έσπειραν. Τό έργο πού άρχισε προσωρινά στή γή θά ολοκληρωθεί μέσα στά πλαίσια τής τελειότερης καί αγιότερης ζωής τής αιωνιότητας.

«Όταν προσεύχησαι μη έσο ώς οί ύποκριταί»—ματθ. 6:5

Οί Φαρισαίοι είχαν ορισμένες ώρες γιά προσευχή. Καί άν συνέβαινε τίς ώρες εκείνες νά βρίσκονται μακρυά απ” τό σπίτι, όπως γίνονταν συχνά, σταματούσαν τότε όπουδήποτε κι” άν τύχαινε νά βρίσκονται—άλλοτε καταμεσής τού δρόμου, άλλοτε στήν άγορά, μέσ” τό συρφετό καί στήν οχλαγωγία—καί έκεϊ άρχιζαν νά άπαγγέλουν μεγαλόφωνα τίς τυποποιημένες προσευχές τους. Μιά τέτοια λατρεία πού προσφέρονταν μόνο καί μόνο γιά τόν αύτοδοξασμό, προκάλεσε τή δριμύτατη επίπληξη τού Χριστού. Χωρίς νά άπορρίπτει τή δημόσια προσευχή, άφού Αύτός ό Ίδιος προσεύχονταν μέ τούς μαθητές Του παρουσία τού πλήθους, διδάσκει μολαταύτα ότι ή ατομική προσευχή δέν πρέπει νά γίνεται δημοσία. Οί ευλαβείς, ενδόμυχες προσευχές μας δέν πρέπει νά φθάνουν στά αύτιά κανενός άλλου έκτός τού Θεού πού ένδιαφέρεται νά τίς άκούσει. Κανένα περίεργο αύτί δέν πρέπει νά συλλάβει τό φόρτο αύτού τού είδους τών παρακλήσεων.

«Σύ όμως όταν προσεύχησαι εϊσελθε εις τό ταμεϊον σου.» Έχε ένα ξέχωρο μέρος γιά τή μυστική προσευχή. Ο Ιησούς είχε διαλέξει ορισμένα μέρη όπου επικοινωνούσε μέ τόν Θεό, κι” έτσι πρέπει νά κάνομε καί έμεϊς. Πρέπει συχνά νά άποσυρόμαστε σέ ένα ορισμένο σημείο, όσο καί ταπεινό, όπου νά μπορούμε νά βρεθούμε μόνοι μας μέ τόν Θεό.

«Προσευχήθητι εις τόν Πατέρα σου τόν έν τω [95] κρύπτω.» Στό όνομα του Χριστού μπορούμε νά παρουσιασθοϋμε στόν Θεό μέ τήν εμπιστοσύνη ένός μικροϋ παιδιού. Δέν μάς χρειάζεται κανένας άνθρώπινος μεσάζοντας. Μέσο τού Ιησού μπορούμε νά άνοίξομε τήν καρδιά μας στόν Θεό όπως κάνομε σέ κάποιον πού μάς ξέρει καί μάς άγαπάει.

Μέσα στόν άπόμερο αύτόν τόπο τής προσευχής, εκεί όπου κανένα άλλο μάτι εκτός άπό τό μάτι τού Θεού μπορεΐ νά δει καί κανένα άλλο αύτί εκτός άπό τό δικό Του μπορεΐ νά άκούσει, μπορούμε ελεύθερα νά φανερώσομε τούς πιό άπόκρυφους πόθους μας καί τίς σφοδρότερες επιθυμίες μας στόν Πατέρα τής άπειρης εύσπλαχνίας. Καί μέσ” τή σιγαλιά καί τή γαλήνη τής ψυχής, ή φωνή εκείνη πού ποτέ δέ λαθαίνει νά άπαντάει στήν κραυγή τής άνθρώπινης άνάγκης, θά μιλήσει στήν καρδιά μας.

«Είναι πολυεύσπλαχνος ό Κύριος καί οικτίρμων.» (Ίακ. 5:11). Μέ άκατάβλητη άγάπη περιμένει νά άκούσει τήν εξομολόγηση τού παραστρατημένου καί νά δεχθεί τή μεταμέλειά του. Περιμένει κάποιο δείγμα εύγνωμοσύνης άπό μάς, δπως μιά μητέρα περιμένει ένα χαμόγελο εύγνωμοσύνης άπό τό άγαπημένο της παιδί. Θέλει νά μάς κάνει νά καταλάβομε μέ τί μεγάλη προθυμία καί τρυφερότητα ή καρδιά Του σκιρτάει γιά μάς. Μάς καλεΐ νά καταφεύγομε γιά τίς δοκιμασίες μας στή φιλόστοργη φροντίδα Του, γιά τίς λύπες μας στήν άγάπη Του, γιά τά χτυπήματά μας στή γιατρειά Του, γιά τίς άδυναμίες μας στή δύναμή Του, γιά τόν έκμηδενισμό μας στήν άρτιότητά Του. Ποτέ δέν άπογοήτευσε κανέναν πού κατέφυγε σ” Αύτόν. «Άνάβλεψαν πρός Αύτόν καί έφωτίσθησαν, καί τά πρόσωπα αύτών δέν κατησχύνθησαν.» (Ψαλμ. 34:5).

Όσοι ενδόμυχα έκζητοϋν τόν Θεό καί άναφέρουν στόν Κύριο τίς άνάγκες τους παρακαλώντας γιά βοήθεια, [96] δέν ικετεύουν μάταια. «Ό Πατήρ σου ό βλέπων εν τώ κρύπτω, Αύτός θέλει σοι άνταποδώσει εν τω φανερώ.» Όταν εμείς κάνομε τόν Χριστό σύντροφό μας καθημερινό, θά νοιώθομε νά μάς περιβάλλουν οί δυνάμεις ένός άόρατου κόσμου. Καί παρατηρώντας τόν Ιησού, θά γίνομε σύμμορφοι μέ τήν εικόνα Του. Μέ τήν παρατήρηση μεταβαλλόμαστε. Ό χαρακτήρας εξημερώνεται, ραφινάρεται καί εξευγενίζεται γιά τήν ούράνια βασιλεία. Τό βέβαιο αποτέλεσμα τής επαφής καί τής επικοινωνίας μας μέ τόν Κύριό μας θά είναι ή αύξηση τής εύσέβειας, τής άγνότητας καί του ζήλου. Διαρκώς θά αντιλαμβανόμαστε τή βαθύτερη έννοια τής προσευχής. Έτσι άποκτοϋμε μιά θεϊκή εκπαίδευση πού απεικονίζεται μέ μιά ζωή επιμέλειας καί ζήλου. Ή ψυχή πού στρέφεται στόν Θεό γιά βοήθεια, ύποστήριξη καί δύναμη μέ καθημερινή, ενθερμη προσευχή, θά εμφορείται άπό εύγενεϊς επιδιώξεις, άπό σαφή άντίληψη τής άλήθειας καί τού καθήκοντος, άπό άγνά κίνητρα πράξεων, καί άπό μιά συνεχή πείνα καί δίψα γιά τή δικαιοσύνη. Διατηρώντας τήν επαφή μέ τόν Θεό, θά μπορέσομε νά μεταδίδομε στούς άλλους μέ τούς όποιους συναναστρεφόμαστε, τό φώς, τήν ειρήνη καί τή ψυχική γαλήνη πού βασιλεύουν στήν καρδιά μας. Ή δύναμη πού άποκτάται μέ τήν προσευχή στόν Θεό, σέ συνδυασμό μέ τήν επίμονη προσπάθεια γιά τήν κατάρτισή τού νού γιά εύθυκρισία καί επιμέλεια, προετοιμάζει τόν άνθρωπο γιά τά καθημερινά του καθήκοντα καί διατηρεί τό πνεύμα νηφάλιο κάτω άπό κάθε περίσταση.

Όταν εμείς πλησιάζομε τόν Θεό, Εκείνος θά βάλει τά κατάλληλα λόγια στό στόμα μας, ώστε νά μιλούμε γι” Αύτόν, μάλιστα νά δοξολογούμε τό όνομά Του. Θά μάς διδάξει τόν μελωδικό σκοπό τών άγγέλων γιά νά προσφέρομε τίς εύχαριστίες μας στόν ούράνιο [97] Πατέρα μας. Ή κάθε πράξη τής ζωής θά φανερώνει τό φώς καί τήν άγάπη του ένοικοϋντος Λυτρωτή. Τά εξωτερικά προβλήματα δέν μπορούν νά επηρεάσουν τή ζωή όταν αυτή τή ζεϊ κανείς μέ πίστη στόν Υίό του Θεού.

«Όταν προσεύχησθε μη βατολογήσητε ώς οί εθνικοί»—ματθ. 6:7

Οί εθνικοί θεωρούσαν ότι οί προσευχές τους περιείχαν καθεαυτές έξιλεωτική άξία γιά τήν άμαρτία. Γι” αυτό καί πίστευαν ότι όσο μακροσκελέστερη ή προσευχή, τόσο μεγαλύτερη ή άξία της. Άν κατόρθωναν νά έξαγιασθοϋν μέ τίς δικές τους τίς προσπάθειες, τότε θά είχαν κάτι τό άτομικό πού νά τούς προξενεί χαρά, κάποια βάση γιά νά αισθάνονται περήφανοι. Αύτή ή ιδέα γιά τήν προσευχή είναι μιά έμπρακτη εξωτερίκευση τής άρχής τής αύτοεξιλέωσης πού έχουν γιά βάση τους όλα τά συστήματα τής άπατηλής θρησκείας. Οί Φαρισαίοι είχαν υιοθετήσει τήν είδωλολατρική αύτή άντίληψη γιά τήν προσευχή πού ούτε καί στίς μέρες μας λείπει, άκόμη καί μεταξύ αύτών τών λεγομένων Χριστιανών. Ή επανάληψη αποστηθισμένων, συνηθισμένων φράσεων, χωρίς ή καρδιά νά νοιώθει τήν άνάγκη του Θεού, άνήκει στήν ϊδια μοίρα μέ τά «βαττολογήματα» τών εθνικών.

Ή προσευχή δέν είναι ό εξιλασμός άπό τήν άμαρτία. Αύτή καθεαυτή δέν κατέχει καμιά ιδιαίτερη άξία ή άποτελεσματικότητα. Όλα μαζί τά ρητορικά λόγια πού μπορούμε νά προφέρομε δέν ίσοδυναμοϋν ούτε μέ μία έξ”αγιαστική επιθυμία. Οί πιό εύγλωττες προσευχές δέν άποτελοϋν παρά κούφια λόγια όταν δέν εκφράζουν τά πραγματικά αισθήματα τής καρδιάς. Άλλ” ή προσευχή πού προέρχεται άπό μιά ειλικρινή καρδιά, καί πού εκφράζει τίς γνήσιες άνάγκες τής ψυχής—όπως άκριβώς [98] όταν ζητούμε μιά χάρη άπό ένα φίλο καί ξέρομε ότι θά μάς την κάνει—αύτή είναι ή προσευχή της πίστης. Ό Θεός δεν θέλει τίς εθιμοτυπικές φιλοφρονήσεις μας. Άλλ” ή άνέκφραστη κραυγή τής συντριμμένης καρδιάς πού συναισθάνεται τήν άμαρτωλότητά της καί τήν ολοσχερή της άνημπόρια φθάνει μέχρι τόν Πατέρα τού άπειρου ελέους.

«Όταν νηστεύητε μή γίνεσθε ώς οί ύποκριταί»—ματθ. 6:16

Ή νηστεία πού συνιστά ή Γραφή δέν είναι άπλώς ένας τύπος. Δέν έγκειται άποκλειστικά στήν αποχή άπό τήν τροφή, στή φορεσιά τού σάκκου, ή στό σκόρπισμα τής στάχτης πάνω στό κεφάλι. Εκείνος πού νηστεύει μέ πραγματική συντριβή γιά τήν άμαρτία δέν επιδιώκει ποτέ νά έλκύσει τήν προσοχή των άλλων.

Ό σκοπός τής νηστείας πού ό Θεός ζητάει άπό εμάς δέν είναι νά καταπονούμε τό σώμα γιά τίς άμαρτίες τής ψυχής, άλλά νά μάς βοηθήσει νά κατανοήσομε τόν άποτροπιαστικό χαρακτήρα τής άμαρτίας, ταπεινώνοντας τήν καρδιά μας μπροστά στόν Θεό καί λαβαίνοντας τή συγχωρητική Του χάρη. Ή εντολή Του στό λαό Ισραήλ ήταν: «Διαρρήξατε τήν καρδίαν σας καί μή τά ίμάτιά σας.» (Ίωήλ 2:13).

Δέν κερδίζομε τίποτε μέ τό νά ύποβαλόμαστε σέ τιμωρούς κανόνες ή νά έξαίρομε τά έργα μας, κολακευόμενοι ότι έτσι θά μπορέσομε νά εξαγοράσομε τήν κληρονομιά μας μεταξύ τών άγίων. Όταν ρώτησαν τόν Χριστό, «Τί νά κάνωμεν διά νά έργαζώμεθα τά έργα τού Θεού;» Εκείνος άπάντησε; «Τούτο είναι τό εργον τού Θεού, νά πιστεύσητε εις τούτον τόν Όποίον Εκείνος άπέστειλε.» (Ίωάν. 6:28-29). Μετάνοια θά πει νά [99] στραφούμε άπό τόν εαυτό μας στόν Χριστό. Όταν δεχόμαστε μέ πίστη τόν Χριστό ώστε νά μπορεϊ νά ζεϊ μέσα μας τή δική Του τή ζωή, τότε φανερώνονται τά καλά μας έργα.

Ό Ιησούς είπε: «Όταν νηστεύης άλειψον τήν κεφαλήν σου καί νίψον τό πρόσωπόν σου· διά νά μή φανής εις τούς άνθρώπους ότι νηστεύεις, άλλ” εις τόν Πατέρα σου τόν έν τώ κρύπτω.» (Ματθ. 6:17-18). Ό,τιδήποτε γίνεται γιά τή δόξα του Θεού πρέπει νά γίνεται μέ χαρά, όχι μέ λύπη καί κατήφεια. Ή θρησκεία τού Ίησοϋ δέν περιέχει τίποτε άπολύτως πού νά προξενεί κατήφεια. Όταν οί Χριστιανοί δίνουν μέ τήν καταθλιπτική τους στάση τήν εντύπωση ότι είναι άπογοητευμένοι άπό Τόν Κύριό τους, παρουσιάζουν μιά παραποιημένη εικόνα του χαρακτήρα Του καί γίνονται άφορμή νά έκφράζονται μέ δυσμένεια οί εχθροί Του. Μπορεϊ μέ τά χείλη νά ομολογούν ότι ό Θεός είναι Πατέρας τους, άλλ” ή θλίψη καί ή μελαγχολία τους τούς παρουσιάζουν στά μάτια του κόσμου σάν ορφανούς.

Ό Χριστός μάς θέλει νά παρουσιάζομε τή ζωή τής ύπηρεσίας Του έλκυστική, όπως πραγματικά είναι. Κάμετε γνωστές τίς ταλαιπωρίες σας καί τούς κρυφούς καϋμούς τής καρδιάς σας στόν συμπονετικό Σωτήρα. Εγκαταλεϊψτε τά βάρη σας στή βάση τού σταυρού καί συνεχεϊστε τήν πορεία σας μέ χαρά, ζώντας μέ τήν άγάπη “Εκείνου ό Όποιος πρώτος σάς άγάπησε. Οί άνθρωποι μπορεϊ νά άγνοούν τό εργο πού έπιτελεΐται σιωπηλά άνάμεσα στόν Θεό καί στήν ψυχή. Τά άποτελέσματα όμως τής έπίδρασης του Πνεύματος πάνω στήν καρδιά γίνονται άντιληπτά άπ” όλους, έπειδή «ό Πατήρ σου ό βλέπων έν τώ κρύπτω θέλει σοί άνταποδώσει έν τώ φανερώ.» [100]

«Μή θησαυρίζετε εις εαυτούς θησαυρούς επί της γης»—ματθ. 6:19

Οί συγκεντρωμένοι γήινοι θησαυροί δέν διαρκούν πολύ. Κλέφτες μπορεΐ νά έρθουν κρυφά καί νά τούς κλέψουν, ή σκουριά καί τό σκουλήκι νά τούς άχρηστεύσουν, ή πυρκαγιά καί ό άνεμοστρόβιλος νά μάς γυμνώσουν στή στιγμή άπ” τά ύπάρχοντά μας. Καί μάς λέγεται ότι «Όπου είναι ό θησαυρός σας, εκεί θέλει είσθαι καί ή καρδία σας.» Οί γήινοι θησαυροί άπορροφούν τή σκέψη μας καί μάς άποξενώνουν άπό τά ούράνια ενδιαφέροντα.

Ή φιλοχρηματία άποτελούσε τό μεγαλύτερο πάθος τής Ιουδαϊκής εποχής. Ή άγάπη των εγκοσμίων είχε καταλάβει τή θέση τού Θεού καί τής θρησκείας στήν ψυχή. Τό ίδιο γίνεται καί τώρα. Ή άκατάσχετη άπληστία τού πλούτου άσκεϊ μιά τέτοια συναρπαστική, τέτοια μαγική επιρροή στή ζωή των άνθρώπων, πού καταλήγει στό νά διαστρέφει τόν έξευγενισμό καί νά διαφθείρει τήν άνθρωπιά τού άτόμου μέχρι πού τόν βυθίζει στήν άπώλεια. Ή ύπηρεσία ή προσφερόμενη στόν Σατανά δέν είναι τίποτε άλλο άπό έγνοιες καί φροντίδες καί εξαντλητικές προσπάθειες καί οί επίγειοι θησαυροί πού οί άνθρωποι άποκτούν μέ τόσους μόχθους, δέν διαρκούν παρά ένα μικρό μόνο διάστημα.

Ό Ιησούς λέγει: «Θησαυρίζετε εις έαυτούς θησαυρούς έν ούρανώ, όπου ούτε σκώληξ, ούτε σκωρία άφανίζει καί όπου κλέπται δέν διατρυπούσι ουδέ κλέπτουσιν. Επειδή όπου είναι ό θησαυρός σας εκεί θέλει είσθαι καί ή καρδία σας.» Ή προτροπή άναφέρει «θησαυρίζετε εις έαυτούς θησαυρούς έν ούρανώ.» Δηλαδή γιά τό δικό σας τό καλό προσπαθήστε νά εξασφαλίσετε [101] τούς θησαυρούς τού ούρανοΰ. Επειδή άπ” δλα σας τά υπάρχοντα μόνο αυτοί είναι πραγματικά δικοί σας. Οί θησαυροί του ούρανοΰ είναι άφθαρτοι. Ούτε τό νερό, ούτε ή φωτιά μπορούν νά τούς βλάψουν, ούτε κλέφτες νά τούς κλέψουν, ούτε ό σκόρος κι” ή σκουριά νά τούς άχρηστεύσουν. Γιατί προστατεύονται άπό τόν Θεό.

Ό θησαυρός αύτός τόν όποίο ό Χριστός εκτιμάει πάνω άπό κάθε τι άλλο, είναι ό «πλούτος τής δόξης τής κληρονομιάς Αύτού εις τούς άγιους.» (Έφ. 1:18). Οί οπαδοί τού Χριστού ονομάζονται «τά πολύτιμά Του», ό άκριβός καί ό παράξενος θησαυρός Του. Λέγει ότι είναι «λίθοι διαδήματος». Καί «θέλω καταστήσει άνθρωπον πολυτιμότερον ύπέρ χρυσίον καθαρόν· μάλιστα άνθρωπον ύπέρ τό χρυσίον τού Όφείρ.» (Ζαχ. 9:16, Ήσ. 13:12). Ό Χριστός, ό μεγάλος Φωτεινός Πυρήνας άπ” όπου άπαυγάζει όλη ή δόξα, βλέπει τόν λαό Του καθαρό καί τέλειο σάν άμοιβή των παθημάτων, τής ταπείνωσης καί τής άγάπης Του, καί σάν τό συμπλήρωμα τής δόξας Του.

Γι” αύτό καί μάς προσφέρεται τό προνόμιο νά συμπράξομε μαζί Του στό μεγάλο άπολυτρωτικό εργο ώστε νά γίνομε καί συμμέτοχοι τού θησαυρού πού εχει άποκτηθεϊ μέ τόν θάνατο καί τά παθήματά Του. Ό άπόστολος Παύλος έγραφε στούς Χριστιανούς τής Θεσσαλονίκης: «Τίς ή ελπίς ήμών ή ή χαρά, ή ό στέφανος τής καυχήσεως; ή ούχί καί σείς εμπροσθεν τού Κυρίου ήμών Ιησού Χριστού έν τη παρουσία Αύτού; Διότι σείς είσθε ή δόξα ήμών καί ή χαρά.» (Α” Θεσ. 2:19-20). Νά γιά ποιό θησαυρό μάς ζητάει νά εργαζόμαστε ό Χριστός. Ό χαρακτήρας είναι ή σπουδαιότερη συναποκομιδή μας άπό τή ζωή αύτή. Επομένως κάθε λόγος καί κάθε πράξη πού μέ τή χάρη τού Χριστού μπορεΐ νά ξυπνήσει σέ μιά ψυχή κάποια παρόρμηση γιά τά έπουράνια, κάθε τέτοια προσπάθεια πού στοχεύει στή διάπλαση ένός χριστιανικού [102] χαρακτήρα, θησαυρίζει θησαυρούς στόν ούρανό.

Όπου είναι ό θησαυρός εκεί είναι καί ή καρδιά. Μέ κάθε προσπάθεια πού καταβάλλομε γιά νά εύεργετήσομε τούς άλλους, εύεργετοϋμε επίσης τόν έαυτό μας. Όποιος διαθέτει τά χρήματά του ή τόν καιρό του γιά τή διάδοση του εύαγγελίου, άφιερώνει τό προσωπικό του ενδιαφέρον καί τίς προσευχές του στό έργο αύτό καί στίς ψυχές πού θά ωφεληθούν άπ” αύτό. Στρέφει τά συμπαθητικά του αισθήματα πρός τούς άλλους καί αύτό είναι πού τονώνει τήν καθιέρωσή του στόν Θεό γιά νά καταστεί ικανός νά τούς προσφέρει όσο περισσότερο καλό γίνεται.

Καί τή μεγάλη εκείνη τελική μέρα, όταν τά πλούτη τής γης θά έχουν έκμηδενισθεί, αύτός πού έχει τοποθετήσει τό θησαυρό του στόν ούρανό θά δει ποιό θάναι τό κέρδος τής ζωής του. Άν στή ζωή μας δώσαμε προσοχή στά λόγια του Χριστού, τότε καθώς θά βρεθούμε συγκεντρωμένοι γύρω άπό τόν μεγάλο λευκό θρόνο του Θεού, θά άντικρύσομε τίς ψυχές γιά τή σωτηρία τών όποίων έργασθήκαμε. Καί τότε θά μάθομε ότι αύτοί έφεραν κι” άλλους στόν Χριστό καί εκείνοι πάλι άλλους. Μεγάλη θάναι ή ομήγυρη πού θά καταλήγει μέ τούς μόχθους μας στό λιμάνι τής άνάπαυσης δπου θά έναποθέσουν τά διαδήματά τους στά πόδια τού Χριστού καί θά Τόν δοξολογούν στούς άτελεύτητους αιώνες. Τι χαρά θά νοιώσει τότε ό Χριστιανός εργάτης άντικρύζοντας τούς λυτρωμένους αύτούς νά συμμερίζονται τή δόξα τού Λυτρωτή! Πόσο πολύτιμος θά φανεί ό ούρανός σ” αύτούς πού ύπήρξαν πιστοί στό έργο τους τής σωτηρίας τών ψυχών! «Έάν λοιπόν συνανέστητε μετά του Χριστού, τά άνω ζητείτε, όπου είναι ό Χριστός καθήμενος έν δεξιά του Θεού.» (Κολ 3:1). [103]

«Έάν ό οφθαλμός σου ήναι καθαρός, όλον τό σώμα σου θέλει είσθαι φωτεινόν»—ματθ. 6:22

Τά λόγια αύτά τού Σωτήρα σημαίνουν ότι ή ειλικρίνεια τών προθέσεων, καί ή ολόψυχη καθιέρωση στόν Θεό είναι αύτό πού έχει σημασία. Άποκτήστε τήν ειλικρινή καί άμεχάβλητη πρόθεση στό νά διακρίνετε καί νά έφαρμόζετε τήν άλήθεια, άσχετα τί μπορεΐ νά σάς στοιχίζει αύτό, καί τότε θά δεχθήτε τή θεϊκή διαφώτιση. Ή πραγματική εύλάβεια αρχίζει όταν κάθε συμβιβασμός μέ τήν άμαρτία έκλείψει. Τότε ή γλώσσα τής ψυχής θά είναι ή ίδια μέ τού άποστόλου Παύλου: «Έν πράττω, τά μέν όπίσω λησμονών, εις δέ τά έμπροσθεν έπεκτεινόμενος, τρέχω πρός τόν σκοπόν διά τό βραβεΐον τής άνω κλήσεως τού Θεού έν Χριστώ Ιησού.» «Μάλιστα δέ καί νομίζω ότι είναι ζημία, διά τό έξοχον τής γνώσεως τού Ιησού Χριστού τού Κυρίου μου διά τόν Όποίον έζημιώθην τά πάντα καί λογίζομαι ότι είναι σκύβαλα, διά νά κερδίσω τόν Χριστόν.» (Φιλ. 3:14,8).

Όταν όμως τό μάτι τυψλώνεται άπό τόν εγωκεντρισμό, τότε όλα είναι σκοτεινά. «Έάν ό οφθαλμός σου ήναι πονηρός, όλον τό σώμα σου θέλει είσθαι σκοτεινόν.» Ήταν ένα τέτοιο τρομερό σκοτάδι πού περιέβαλλε τούς Ιουδαίους μέ μιά τόσο πεισμονή απιστία ώστε τούς ήταν αδύνατο νά εκτιμήσουν τόν χαρακτήρα καί τήν αποστολή Εκείνου πού ήρθε νά τούς σώσει άπό τίς άμαρτίες τους.

Ύποκύπτομε στόν πειρασμό άπό τή στιγμή πού γινόμαστε αναποφάσιστοι καί άφίνομε νά κλονίζεται ή εμπιστοσύνη μας στόν Θεό. Όταν δέν άποφασίζομε νά [104] παραχωρήσομε τόν εαυτό μας ολοκληρωτικά στόν Θεό, τότε είναι πού μένομε στό σκότος. Καί ή παραμικρή επιφύλαξη άπό μέρους μας άνοίγει μιά πόρτα άπ” όπου ό Σατανάς μπορεΐ νά μπει καί μέ τούς πειρασμούς του νά μάς κάνει νά παραστρατήσομε. Ξέρει ότι αν κατορθώσει νά άμαυρώσει τήν όρασή μας, ώστε τά μάτια τής πίστης νά μή μπορούν νά διακρίνουν τόν Θεό, τότε όλοι οί φραγμοί κατά τής άμαρτίας γκρεμίζονται.

Όταν μιά αμαρτωλή επιθυμία επικρατεί, αύτό δείχνει τήν παραπλάνηση τής ψυχής. Κάθε φορά πού μιά τέτοια άμαρτία ύποθάλπεται, ή άποστροφή τής ψυχής γιά τόν Θεό γίνεται σφοδρότερη. Ακολουθώντας τό μονοπάτι τής εκλογής τού Διαβόλου, περιβαλλόμαστε άπό τίς σκιές τού κακού. Τό κάθε βήμα μάς οδηγεί σέ πυκνότερο σκοτάδι καί εντείνει τήν τύφλωση τής ψυχής.

Ό ίδιος νόμος διέπει τόν πνευματικό κόσμο όπως καί τόν φυσικό. «Οποιος εξακολουθεί νά παραμένει στό σκοτάδι θά καταντήσει νά χάσει τήν ένταση τής δράσής του. Κλείνεται μέσα σέ μιά μαυρίλα πού ξεπερνάει τά μαύρα μεσάνυχτα, καί αύτό άκόμη τό περίλαμπρο φώς τού μεσουρανήματος δέν είναι ίκανό νά τόν φωτίσει. «Έν τώ σκότει είναι καί έν τώ σκότει περιπατει καί δέν έξεύρει πού ύπάγει, διότι τό σκότος έτύφλωσε τούς οφθαλμούς αύτού.» (Α” Ίωάν. 2:11). Έπιμένοντας νά ύποθάλπει τό κακό, προτιμώντας νά άπορρίπτει τίς επικλήσεις τής θεϊκής άγάπης, ό άμαρτωλός χάνει τήν άγάπη του γιά τό καλό, τήν επιθυμία του γιά τόν Θεό, άκόμη καί αύτή τήν ικανότητα νά άποδεχθεΐ τό ούράνιο φώς. Ή πρόσκληση τής εύσπλαχνίας είναι άκόμη γεμάτη άγάπη, τό φώς εξακολουθεί νά λάμπει τό ίδιο όπως όταν πρωτοέλαμψε μέσα στήν ψυχή του. Ή φωνή της όμως φθάνει σέ αύτιά κωφά καί τό φώς πέφτει σέ μάτια τυφλά.

Ό Θεός δέν άπαρνεΐται ποτέ καμιά ψυχή, δέν τήν [105] εγκαταλείπει νά άκολουθήσει τό δρόμο της ένόσο υπάρχει άκόμη ελπίδα σωτηρίας. Ό άνθρωπος άποστρέφεται τόν Θεό, όχι ό Θεός τόν άνθρωπο. Ό ουράνιος Πατέρας μας μάς παρακολουθεί καλώντας μας καί προειδοποιώντας μας καί διαβεβαιώνοντάς μας γιά τή συμπόνοια Του, μέχρι τήν ώρα όπου κάθε περεταίρω ευκαιρία καί προνόμιο θεωρούνται όλότελα χαμένα. Τήν ευθύνη τή φέρνει ό άμαρτωλός. Μέ τό νά άντιστέκεται στό Πνεύμα τού Θεού σήμερα, προετοιμάζεται γιά τήν έπόμενη άντίσταση μπροστά στό εντονότερο άκόμη άποστελλόμενο φώς. Έτσι περνάει άπό τή μιά βαθμίδα τής άντίστασης στήν άλλη, ώσπου τελικά παύει νά διακρίνει τό φώς καί νά άνταποκρίνεται σ” όποιαδήποτε έκκληση τού Πνεύματος τού Θεού. Τότε καί αύτό άκόμη «τό φώς τό έν σοί» γίνεται σκότος. Καί ή άλήθεια πού γνωρίζει κανείς διαστρέφεται σέ τέτοιο βαθμό, ώστε συντελεί στή μεγαλύτερη τύφλωση τής ψυχής.

Όύδείς δύναται δύο κυρίους νά δουλεύη»—ματθ. 6:24

Ό Χριστός δέν είπε ούτε ότι ό άνθρωπος δέν θέλει, ούτε ότι δέν θά ύπηρετήσει δύο κυρίους, άλλά ότι δέν μπορεί. Δέν ύπάρχει τίποτε τό κοινό, καμιά σχέση άνάμεσα στά συμφέροντα τού Θεού καί στά συμφέροντα τού μαμωνά. “Ακριβώς έκεϊ όπου ή συνείδηση τού Χριστιανού τού δίνει τό σύνθημα νά ύπομένει, νά άπαρνηθεΐ τόν έαυτό του, νά σταματήσει, σ” αύτό άκριβώς τό σημείο ό κοσμικός άνθρωπος παραβιάζει τή διαχωριστική γραμμή γιά νά ικανοποιήσει τίς εγωκεντρικές ροπές του. Από τή μιά μεριά τής διαχωριστικής γραμμής βρίσκεται ό άκόλουθος τού Χριστού μέ τήν αύταπάρνηση. Από τήν άλλη ό άτομικιστής άνθρωπος τού [106] κόσμου, μέ τήν τρυφηλότητα, τό πάθος του συρμοϋ, τήν επιπολαιότητα καί τά χαϊδολογήματα μέ τίς απαγορευμένες απολαύσεις. Αύτή τή συνοριακή γραμμή ό Χριστιανός δέν πρέπει ποτέ νά τήν παραβεΐ.

Κανείς δέν μπορεΐ νά τηρήσει στάση ούδετερότητας. Δέν ύπάρχει μέση κατηγορία άνθρώπων πού οϋτε τόν Θεό λατρεύουν, οϋτε τόν εχθρό τής δικαιοσύνης ύπηρετοϋν. Ό Χριστός πρέπει νά ζεΐ στή ζωή τών άνθρωπίνων πρακτόρων Του καί νά εργάζεται μέσο τών ατομικών τους ιδιοτήτων καί ικανοτήτων. Τό θέλημά τους πρέπει νά ύποταγεΐ στό δικό Του θέλημα. Οφείλουν νά ενεργούν σύμφωνα μέ τό Πνεύμα Του. Τότε δέ ζούν πιά αύτοί, άλλ” ό Χριστός πού κατοικεί μέσα τους. Όποιος δέν παραδίδεται ολοκληρωτικά στόν Θεό βρίσκεται κάτω άπό τόν έλεγχο κάποιας άλλης δύναμης, άκούει κάποια άλλη φωνή τής όποίας οί παροτρύνσεις έχουν ένα εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Μιά τέτοια μοιρασμένη ύπηρεσία τοποθετεί τόν άνθρωπο μέ τό μέρος του εχθρού, σύμμαχο πολύτιμο τών στρατευμάτων του σκότους. Όταν άνθρωποι πού ισχυρίζονται ότι είναι στρατιώτες τού Χριστού κατατάσσονται στή συνομοσπονδία του Σατανά καί βοηθούν στό πλευρό του, δείχνουν ότι είναι εχθροί τού Χριστού. Είναι προδότες ίερών παρακαταθηκών. Γίνονται οί σύνδεσμοι μεταξύ του Σατανά καί τών πραγματικών στρατιωτών, ώστε χρησιμοποιώντας τους γιά πράκτορές του, διαρκώς ό εχθρός ύπουλα κλέβει τίς καρδιές τών στρατιωτών του Χριστού.

Τό ισχυρότερο προπύργιο του κακού στόν κόσμο μας δέν είναι ή κακοήθης ζωή του άμαρτωλοϋ πού πήρε τόν κατήφορο, ή του εξαχρειωμένου άπόκληρου τής κοινωνίας. Είναι ή φαινομενικά ένάρετη, έντιμη καί όλο εύγένεια ζωή έκείνων οί όποιοι όμως κρύβουν κάποια άμαρτία καί ύποθάλπουν κάποιο κακό. Γιά τήν ψυχή [107] εκείνη πού μέ κρυφό καύμό αγωνίζεται νά ύπερνικήοει κάποιον μεγάλο πειρασμό καί ταλαντεύεται στό χείλος τού γκρεμού, ένα τέτοιο παράδειγμα άποτελεϊ τή φοβερότερη παγίδα γιά τήν άμαρτία. Εκείνος ό όποίος, προικισμένος μέ τίς ανώτερες άντιλήψεις γιά τή ζωή, γιά τήν αλήθεια καί γιά τήν τιμή, παραβαίνει συνειδητά ένα άπό τά εντάλματα τού άγιου νόμου τού Θεού, διαστρέφει τότε τά εύγενικά προσόντα του σέ δόλωμα τής άμαρτίας. Εύφυία, ταλέντο, συμπάθεια, άκόμη καί αύτές οί γενναιόδωρες καί καλοκάγαθες πράξεις του μπορούν νά μεταβληθούν σέ δόκανο τού Σατανά γιά νά παρασύρει κι” άλλες ψυχές στό βάραθρο τού γκρεμού, στήν άπώλεια τόσο αύτής τής ζωής όσο καί τής μελλοντικής.

«Μή άγαπάτε τόν κόσμον μηδέ τά έν τώ κόσμω. Εάν τις άγαπά τόν κόσμον, ή άγάπη τού Πατρός δέν είναι έν αύτώ. Διότι παν τό έν τώ κόσμω, ή έπιθυμία τών οφθαλμών καί ή άλλαζονεία τού βίου, δέν είναι εκ τού Πατρός, άλλ” είναι εκ τού κόσμου.» (Α” Ίωάν. 2:15-16).

«Μή μεριμνάτε»—ματθ. 6:25

Εκείνος πού σάς έδωσε τή ζωή ξέρει ότι χρειάζεσθε τροφή γιά νά τή διατηρήσετε. Εκείνος πού έπλασε τό σώμα σας ξέρει ότι σάς χρειάζονται ρούχα γιά νά τό ντύσετε. “Εκείνος λοιπόν πού έχει χαρίσει τό βασικό δώρο δέν θά χαρίσει καί τά άπαιτούμενα γιά νά τό συμπληρώσει;

Ό Χριστός έστρεψε τήν προσοχή τών άκροατών Του στά πουλιά πού κελαηδούσαν ψάλλοντας τούς ύμνους τής δοξολογίας τους, ξένοιαστα άπό φροντίδες, επειδή «δέν σπείρουσιν ούδέ θερίζουσιν.» Καί όμως ό μεγάλος Πατέρας προνοεί γιά τίς άνάγκες τους. «Δέν είσθε σείς πολύ άνώτεροι αύτών;» τούς ρώτησε. [108]

«Οΰτ” ένας μικρός σπουργίτης πέφτει ποτέ νεκρός στή γή μας·,
«Άφοΰ γνώστης παντοΰ καί πάντοτε είναι ό Χριστός μαζί μας.
«Δέν Τοΰ ξεφεύγουν δάκρυα πού καυτά κατρακυλάνε·
«Ψυχές πού μέ εμπιστοσύνη πάνω σ”Έκεΐνον άκουμπάνε.
«Ούτε μιά άνθρώπινη ψυχή ταπεινώνεται ποτέ μπροστά Του
«Ούτε εγκαταλείπει Αύτός ποτέ, μά ποτέ τά πλάσματά Του.

Ανθοστόλιστοι φάνταζαν ολόγυρα οί λόφοι καί τά λιβάδια. Δείχνοντάς τα ό Χριστός μεσ” τή δροσοστάλακτη πρωινή ομορφιά τους, είπε: «Παρατηρήσατε τά κρίνα τού άγρού πώς αύξάνουσι.» Τίς γεμάτες χάρη, λεπτεπίλεπτες άποχρώσεις τών διαφόρων φυτών καί λουλουδιών μπορεΐ νά προσπαθεί νά τίς αντιγράψει ή άνθρώπινη τέχνη- άλλά ποιά επίνοια είναι εκείνη πού μπορεΐ νά δώσει ζωή εστω καί σ” ένα μοναδικό λουλούδι ή σπάρτο γρασιδιού; Τό κάθε άγριολούλουδο στήν άκροδρομιά οφείλει τήν ύπαρξή του στήν ίδια δύναμη πού τοποθέτησε τούς κόσμους τών άστέρων ψηλά στόν ούρανό. Όλα τά πλάσματα τής δημιουργίας δονούνται μέ τόν ίδιο παλμό τής ζωής πού πηγάζει άπό τή μεγάλη καρδιά του Θεού. Τό χέρι Του ντύνει τά άγριολούλουδα μέ φορεσιές πιό πλουμιστές άπ” αύτές πού στόλισαν ποτέ τά σώματα τών βασιλιάδων τής γής. Ώστε λοιπόν «έάν τόν χόρτον του άγρού, όστις σήμερον ύπάρχει καί αύριον ρίπτεται εις κλίβανον ό Θεός ένδύη ούτω, δέν θέλει ένδύσει πολλώ μάλλον εσάς, ολιγόπιστοι;»

Αύτός πού έκανε τά λουλούδια καί έβαλε τή λαλιά [109] στό στόμα του σπουργίτη είναι ό ίδιος πού λέγει: «Παρατηρήσατε τά κρίνα» καί «Εμβλέψατε εις τά πετεινά.» Άπό τά πανέμορφα άντικείμενα τής φύσης μπορεΐτε νά μάθετε πολύ περισσότερα γιά τή σοφία τού Θεού άπ” δ,τι ξέρουν οί δάσκαλοι στήν τάξη. Πάνω σέ κάθε κρινοπέταλο ό Θεός έχει χαράξει ενα μήνυμα γιά σάς. Είναι γραμμένο σέ μιά γλώσσα τής καρδιάς καί μπορεΐ τότε μόνο νά διαβαστεί άπ” αύτήν, όταν άπαλλαγεΐ άπό τά μαθήματα τής δυσπιστίας, τής φιλαυτίας καί τής διαβρωτικής φροντίδας. Γιά ποιόν άλλο λόγο σάς χάρισε ή ξέχειλη άγάπη τού Πατέρα τά ώδικά πουλιά καί τά πανέμορφα λουλούδια, αν όχι γιά νά λαμπρύνει καί φαιδρύνει τό μονοπάτι τής ζωής σας; Όλα όσα χρειάζονταν γιά τή συντήρηση σας, σάς ήταν εξασφαλισμένα καί χωρίς τά πουλιά καί τά λουλούδια. Ό Θεός όμως δέν ικανοποιείται μέ τό νά προμηθεύει μόνο τά άπαραίτητα γιά τή συντήρηση τής ζωής. Γέμισε τή γή, τήν άτμόσφαιρα, τόν ούρανό μέ άνταύγειες ομορφιάς γιά νά σάς ύπενθυμίζει τή φιλόστοργη φροντίδα Του γιά σάς. Ή ομορφιά δλων τών δημιουργημάτων δέν είναι παρά μιά άναλαμπή άπό τήν άστραφτοβολούσα δόξα Του. Άν τόσο πλουσιοπάροχα προίκισε μέ τέτοια ομορφιά τά άντικείμενα τού φυσικού κόσμου γιά τήν τέρψη σας καί γιά τήν εύτυχία σας, μπορεΐτε ποτέ νά άμφιβάλετε ότι θά δώσει καί σέ σάς τήν κάθε άπαιτούμενη εύλογία;

«Παρατηρήσατε τά κρίνα.» Κάθε λουλούδι πού άνοίγει τά πέταλά του στό ήλιακό φώς ύπόκειται στούς ίδιους μεγάλους νόμους πού ρυθμίζουν τίς κινήσεις τών άστέρων, άλλά πόσο ή ζωή του είναι άπλή, όμορφη καί έλκυστική! Μέ τά λουλούδια ό Θεός θέλει νά στρέψει τήν προσοχή μας στήν καλλονή τού Χριστόμορφου χαρακτήρα. Εκείνος πού χάρισε μιά τέτοια ομορφιά στά άνθη, επιθυμεί πολύ περισσότερο νά ιδεΐ τήν ψυχή [110] ντυμένη μέ τήν ομορφιά του χαρακτήρα του Χριστού.

Παρατηρήστε, λέγει ό Ιησούς, πώς αυξάνουν τά κρίνα. Πώς, ξεπηδώντας άπό τήν ψυχρή καί σκοτεινή γή, ή άπό τή λασπωμένη κοίτη του ποταμού, τά φυτά άναπτύσσονται μέ τόση χάρη καί ευωδιά. Ποιός θά μπορούσε ποτέ νά φαντασθεϊ τήν τέλεια ομορφιά πού κλείνει μέσα του ό άγαρμπος, μαυρουδερός βολβός τού κρίνου; Άλλ” όταν ή κρυμμένη μέσα του ζωή του Θεού ξυπνάει μέ τό πρόσταγμά Του στή βροχή καί στή λιακάδα, οί άνθρωποι θαυμάζουν άντικρύζοντας μιά τέτοια χάρη καί ομορφιά. Έτσι καί ή ζωή τού Θεού θά άναπαραχθεΐ μέσα σέ κάθε άνθρώπινη ψυχή πού παραδίδεται στήν ύπηρεσία τής χάρης Του, καί έλεύθερα μετά κι” αύτή σάν τή βροχή καί τή λιακάδα σκορπάει τίς εύλογίες της σέ δλους. Μέ τό λόγο τού Θεού δημιουργήθηκαν τά λουλούδια καί ό ίδιος αύτός λόγος θά δημιουργήσει μέσα σας τή χάρη του Πνεύματός Του.

Ό νόμος τού Θεού είναι ό νόμος τής άγάπης. Σάς έχει περιζώσει άπό παντού μέ ομορφιά γιά νά σάς διδάξει ότι δέν σάς έβαλε στή γή άπλώς καί μόνο γιά νά σκαλίζετε, νά σκάβετε, καί νά κτίζετε καί νά κλώθετε καί νά μοχθήτε άποκλειστικά γιά τόν εαυτό σας, άλλά γιά νά κάνετε μέ τήν άγάπη του Χριστού, δπως κάνουν τά λουλούδια, τή ζωή πιό πλουμιστή, πιό χαρούμενη, πιό όμορφη· γιά νά φαιδρύνετε τή ζωή τών άλλων μέ τήν ύπηρεσία τής άγάπης.

Πατέρες καί μητέρες, μάθετε στά παιδιά σας τό μάθημα αύτό τών λουλουδιών. Πάρτε τα μαζί σας μεσ” τούς κήπους, στά λιβάδια, κάτω άπ” τή φυλλωσιά τών δένδρων καί διδάξτε τα νά διαβάζουν στά έργα τής φύσης τά μηνύματα τής άγάπης του Θεού. Άς σκέπτονται τόν Θεό όταν έρχονται σέ επαφή μέ τά πουλιά, τά λουλούδια καί τά δένδρα. Βοηθήστε τά παιδιά νά διακρίνουν μέσα [111] σέ κάθε τι τό ωραίο καί τό ευχάριστο μιά ένδειξη της άγάπης του Θεού γι” αυτά. Μυήστε τα στή θρησκεία σας, παρουσιάζοντας τήν όψη της ελκυστική. Οί άρχές τής καλωσύνης άς μή λείπουν άπ” τά χείλη σας.

Διδάξτε στά παιδιά ότι ή μεγάλη άγάπη του Θεού μπορεΐ νά άλλάξει τά φυσικά τους καί νά τά προσαρμόσει στή δική Του τή φύση. Διδάξτε τα ότι ό Θεός επιθυμεί νά δώσει στή ζωή τους τήν ομορφιά καί τή χάρη τών λουλουδιών. Ενώ μαζεύουν τά πλουμιστά λουλούδια, διδάξτε τα ότι Εκείνος πού τά δημιούργησε είναι ωραιότερος άκόμη άπ” αύτά. Έτσι οί τρυφερές καρδιές τους θά μπλεχθοϋν σάν κληματίδες γύρω άπ” τήν οντότητα του Θεού. Αύτός πού είναι «όλος επιθυμητός» θά τούς γίνει ό καθημερινός τους σύντροφος καί ό άχώριστός τους φίλος καί ή ζωή τους θά μεταπλασθεΐ σύμφωνα μέ τήν εικόνα τής άγνότητάς Του.

«Ζητείτε πρώτον τήν βασιλείαν του θεού»—ματθ. 6:33

Τά πλήθη πού άκουγαν τά λόγια του Χριστού περίμεναν άκόμη μέ άγωνία νά κάνει κάποια νύξη σχετικά μέ τήν επίγεια βασιλεία Του. Ενώ ό Ιησούς τούς παρουσίαζε τούς ούράνιους θησαυρούς, ή σπουδαιότερη σκέψη πού άποσχολοϋσε τούς πιό πολλούς ήταν, πώς οί σχέσεις μας μ” Αύτόν θά μπορούσαν νά μάς φανούν χρήσιμες γιά τήν προαγωγή τών κοσμικών μας συμφερόντων; Ό Χριστός άπέδειξε ότι μέ τό νά θεωρούν τά πράγματα του κόσμου πρώτιστο μέλημά τους, δέ διέφεραν άπό τά ειδωλολατρικά εθνη γύρω τους πού ζοϋσαν σά νά μή ύπήρχε ό Θεός ό Όποιος περιβάλλει μέ τήν τρυφερή στοργή Του όλα Του τά πλάσματα. «Πάντα ταϋτα ζητούσι τά εθνη του κόσμου,» είπε ό Χριστός. [112] «Έξεύρει ό Πατήρ σας ό ουράνιος ότι έχετε χρείαν πάντων τούτων. Άλλά ζητείτε πρώτον τήν βασιλείαν του Θεού καί τήν δικαιοσύνην Αύτοϋ· καί ταϋτα πάντα θέλουσι σάς προστεθεί.» (Λουκ. 12:30, Ματθ. 6:32-33). «Ήρθα γιά νά σάς παρουσιάσω τή βασιλεία τής άγάπης, τής δικαιοσύνης καί τής ειρήνης. Άνοϊξτε λοιπόν τίς καρδιές σας γιά νά δεχθήτε τή βασιλεία αύτή καί θεωρήστε τήν ύπηρεσία πού συνεπάγεται, τό κυριότερό σας μέλημα. Άν καί πρόκειται γιά μιά βασιλεία πνευματική, μή φοβάσθε ότι οί άνάγκες τής πρόσκαιρης αύτής ζωής σας θά παραμεληθοϋν. Άν παραχωρήσετε τόν εαυτό σας στήν ύπηρεσία τού Θεού, Αύτός πού κατέχει όλη τή δύναμη στόν ουρανό καί στή γή θά προνοήσει γιά τίς άνάγκες σας.

Ό Χριστός δέν μάς άπαλλάσσει άπό του νά καταβάλομε προσπάθειες, άλλά μάς διδάσκει ότι πρέπει νά θεωρούμε Αύτόν πάντοτε πρώτο, τελευταίο καί καλύτερο σέ κάθε φάση τής ζωής μας γενικά. Δέν πρέπει νά καταπιανόμαστε μέ καμιά επιχείρηση, νά άκολουθούμε καμιά άπασχόληση, νά άποζητοϋμε καμιά ευχαρίστηση πού θά παρεμβάλλονταν εμπόδιο στήν εντατική εργασία τής δικαιοσύνης Του τήν όποία καταβάλλει γιά τόν χαρακτήρα μας καί τή ζωή μας. Ό,τιδήποτε κάνομε πρέπει νά τό κάνομε μέ τήν καρδιά μας, «ώς έν Κυρίω.»

Κατά τήν επίγεια παραμονή Του, ό Ιησούς προσέδωσε άξιοπρέπεια στή ζωή σέ κάθε της λεπτομέρεια, ύπενθυμίζοντας διαρκώς στούς άνθρώπους τή δόξα του Θεού καί υποτάσσοντας τό κάθε τι στό θέλημα του Πατέρα Του. Καί άν εμείς άκολουθούμε τό παράδειγμά Του, μάς διαβεβαιώνει λέγοντας πώς όλα όσα χρειαζόμαστε σ” αύτή τή ζωή «θέλουσι σάς προστεθεί». Φτώχεια ή πλούτη, άρρώστεια ή ύγεία, άπλοϊκότητα ή σοφία, γιά όλα Αύτός φροντίζει σύμφωνα μέ τήν [113] υπόσχεση της χάρης Του.

Τό παντοδύναμο χέρι τού Θεού άγκαλιάζει τήν ψυχή—όσο άδύναμη κι” αν είναι—όταν στρέφεται σ” Αύτόν ζητώντας βοήθεια. Οί καμαρωτές βουνίσιες θωριές μιά μέρα θά παρέλθουν. Ή ψυχή όμως πού ζεΐ γιά τόν Θεό θά ζεΐ παντοτεινά μαζί Του. «Ό κόσμος παρέρχεται καί ή επιθυμία αύτού- όστις όμως πράττει τό θέλημα του Θεού, μένει εις τόν αιώνα.» (Α” Ίωάν. 2:17). Ή άγια πόλη τού Θεού θά άνοίξει διάπλατα τίς χρυσές της πύλες γιά νά ύποδεχθεϊ αύτόν πού στόν επίγειο βίο του είχε μάθει νά στηρίζεται στόν Θεό γιά καθοδήγηση καί σοφία, γιά ελπίδα καί παρηγοριά, σέ καιρό ζημιάς ή δοκιμασίας. Εκεί θά τόν καλοσωρίσουν οί άγγελικές ψαλμωδίες καί τό δένδρο τής ζωής θά του προσφέρει τόν καρπό του. «Τά όρη θέλουσι μετατοπισθή, καί οί λόφοι μετακινηθή· πλήν τό ελεός Μου δέν θέλει έκλείψει άπό σοϋ, ούδέ ή διαθήκη τής ειρήνης Μου μετακινηθή, λέγει Κύριος, ό ελεών σε.» (Ήσ. 54:10).

«Μή μεριμνήσητε λοιπόν περί τής αΰριον... άρκετόν είναι εις τήν ήμεραν τό κακόν αυτής»—ματθ. 6:34

Αν έχετε καθιερωθεί στήν ύπηρεσία του Κυρίου, δέν χρειάζεται νά άνησυχεΐτε γιά τό αύριο. Εκείνος τόν Όποίον ύπηρετεΐτε γνωρίζει τό τέλος άπό τήν άρχή. Τά αύριανά γεγονότα, μπορεΐ ναναι κρυμμένα στά μάτια τά δικά σας, πλήν όμως είναι ολοφάνερα στά μάτια του Παντοδυνάμου.

Όταν εμείς άναλαβαίνομε νά χειρισθοϋμε άφεαυτού μας τά ζητήματα πού μάς άπασχολοϋν, έξαρτώντας τήν επιτυχία τους άπό τή δική μας τή σοφία, έπωμιζόμαστε φορτία πού ό Θεός δέν μάς έχει άναθέσει [114] καί προσπαθούμε νά τά σηκώσομε χωρίς τή βοήθειά Του. Άναλαβαίνοντας μιά ευθύνη πού ανήκει στόν Θεό, κατ” ούσία βάζομε τόν εαυτό μας στή θέση τή δική Του. Είναι λοιπόν επόμενο νά άγωνιούμε καί νά άντιμετωπίζομε κινδύνους καί άπώλειες πού σίγουρα θά επακολουθήσουν. Όταν όμως πιστεύομε ότι πραγματικά ό Θεός μάς άγαπάει καί ότι θέλει τό καλό μας, τότε θά παύσομε νά στενοχωρούμαστε γιά τό μέλλον. Θά εμπιστευόμαστε τόν Θεό όπως τό μικρό παιδί εμπιστεύεται τούς γονείς του πού τό άγαπούν. Τότε οί σκοτούρες καί τά βάσανά μας θά έξαφανισθούν, επειδή τό θέλημά μας θά έχει άφομοιωθεΐ μέ τό θέλημα τού Θεού.

Ό Χριστός δέν μάς ύπόσχεται ότι θά μάς δώσει σημερινή βοήθεια γιά νά σηκώσομε τά αύριανά μας βάρη. Μάς λέγει: «Αρκεί εις σέ ή χάρις Μου» (Β” Κορ. 12:9)· άλλά όπως δίνονταν τό μάννα στήν έρημο, έτσι χορηγείται καί ή χάρη Του καθημερινά, γιά τήν άντιμετώπιση τών άναγκών τής ήμέρας. Σάν άλλοι Ισραηλίτες οδοιπόροι τής ζωής, θά εχομε κι” εμείς εξασφαλισμένο κάθε πρωί τό ούράνιο ψωμί στήν άναλογούσα ποσότητα τής ήμέρας.

Ό Θεός μάς δίνει μία μόνο μέρα κάθε φορά καί τή μέρα αύτή όφείλομε νά τή ζούμε γιά τόν Θεό. Στή μοναδική αύτή μέρα πρέπει νά άφιερώνομε κάθε μας ύπηρεσία στή διάθεση τού Χριστού, όλες μας τίς προθέσεις, όλα μας τά σχέδια, ρίχνοντας όλη μας τή μέριμνα σ” Αύτόν, επειδή Αύτός φροντίζει γιά μάς. «Εγώ γνωρίζω τάς βουλάς τάς όποίας βουλεύομαι περί ύμών, λέγει Κύριος, βουλάς ειρήνης καί ούχί κακού, διά νά δώσω εις ύμάς τό προσδοκώμενον τέλος.» «Έν τη επιστροφή καί άναπαύσει θέλετε σωθή· έν τή ήσυχίς· καί πεποιθήσει θέλει είσθαι ή δύναμίς σας.» (Ίερ. 29:11, Ήσ. 30:15).

Άν έκζητείτε τόν Κύριο καί μετασχηματίζεσθε [115] μέρα μέ τή μέρα, αν κάνετε τήν εκλογή νά ζήτε πνευματικά ελεύθεροι καί χαρούμενοι γιά τόν Θεό, αν πρόθυμα συγκατατίθεσθε μέ τήν καρδιά σας νά δεχθήτε τή φιλεύσπλαχνη κλήση Του γιά νά φέρετε τού Χριστού τόν ζυγό—τόν ζυγό δηλαδή τής ύπακοής καί τής ύπηρεσίας—όλοι οί γογγυσμοί σας θά σιγήσουν, όλες οί δυσκολίες σας θά σταματήσουν, όλα τά πολύπλοκα προβλήματα πού τώρα σάς άπασχολούν θά επιλυθούν. [116]

Κεφάλαιο 5: Η κυριακη προσευχη

«Οΰτω λοιπόν προσεΰχεσθε σείς»—ματθ. 6:9

Τήν Κυριακή Προσευχή ό Σωτήρας μας τήν άνέφερε δύο φορές. Πρώτα στά πλήθη στήν επί τού Όρους Ομιλία καί μετά πάλι, μερικούς μήνες άργότερα, στούς μαθητές Του ξεχωριστά. Οί μαθητές είχαν χωρισθεϊ γιά ένα διάστημα άπό τόν Κύριό τους καί στήν επιστροφή τους Τόν βρήκαν άπορροφημένο στήν επικοινωνία Του μέ τόν Θεό. Σά νά μή πρόσεξε τήν παρουσία τους, εξακολουθούσε νά προσεύχεται μεγαλόφωνα. Τό πρόσωπο τού Λυτρωτή άκτινοβολούσε μέ μιά ούράνια άναλαμπή. Φαίνονταν σάν νά βρίσκονταν στήν παρουσία άκριβώς τού Αοράτου, ενώ τά λόγια Του χαρακτηρίζονταν άπό μιά τέτοια ζωτικότητα σάν τά λόγια ένός πού μιλάει μέ τόν Θεό.

Άκούοντάς Τον οί μαθητές συγκινήθηκαν βαθύτατα. Είχαν προσέξει ότι συχνά ό Χριστός περνούσε ώρες ολόκληρες μόνος Του επικοινωνώντας μέ τόν Πατέρα Του. Περνούσε τίς μέρες Του εξυπηρετώντας τίς άνάγκες τού πλήθους πού συνοστίζονταν γύρω Του καί άποκαλύπτοντας τά ύπουλα τεχνάσματα τών ραββίνων. Αύτός ό άδιάκοπος μόχθος συχνά Τόν εξαντλούσε σέ σημείο πού ή μητέρα καί τ” άδέλφια Του, καί αύτοί άκόμη οί μαθητές Του, άνησυχούσαν ότι θά εβλαπτε τή ζωή Του. Καθώς όμως έπέστρεφε άπό τήν πολύωρη προσευχή μέ τήν όποία σφράγιζε τήν κοπιαστική Του μέρα, παρατηρούσαν τή γαλήνη ζωγραφισμένη στό πρόσωπό Του καί τή φρεσκάδα τής ξεκούρασης διάχυτη στό παρουσιαστικό Του. Οί ώρες πού περνούσε συντροφιά μέ τόν Θεό Τόν βοηθούσαν νά ξεκινάει κάθε [117] πρωί γιά νά φέρει τό φώς του ούρανοΰ στούς άνθρώπους. Οί μαθητές κατάλαβαν τή σχετικότητα τών πολύωρων προσευχών Του μέ τήν επιτυχία τών λόγων καί τών έργων Του. Καί τώρα, καθώς άκουγαν τίς ικεσίες Του, οί καρδιές τους γέμισαν μέ δέος καί κατάνυξη. Όταν σταμάτησε νά προσεύχεται, μέ πλήρη συναίσθηση τής δικής τους μεγάλης ανάγκης φώναξαν: «Κύριε, δίδαξον ήμάς νά προσευχώμεθα.» (Λουκ. 11:1).

Ό Ιησούς δέν τούς έδωσε κανένα καινούργιο σχήμα προσευχής. Έπανέλαβε ό,τι τούς είχε διδάξει προηγουμένως σάν νά ήθελε νά τούς πει, χρειάζεσθε νά καταλάβετε αύτά πού ήδη σάς είπα. Ή εννοιά τους είναι τόσο σημαντική πού δέν τήν έχετε άκόμη βαθυμετρήσει.

Άπό τό άλλο μέρος, ό Σωτήρας δέν θέλει νά περιοριζόμαστε στό νά χρησιμοποιούμε τά ίδια αύτά άκριβώς λόγια πού δίδαξε. Ταυτίζοντας τόν Εαυτό Του μέ τήν άνθρωπότητα, μάς παρουσιάζει τή δική Του ιδανική προσευχή, λόγια συνάμα τόσο άπλά πού γίνονται κατανοητά κι” άπ” τό μικρό παιδί, άλλά καί τόσο βαθυστόχαστα πού οί μεγαλύτερες άκόμη διάνοιες δέν πετυχαίνουν νά συλλάβουν τήν πλαίρια σημασία τους. Διδασκόμαστε νά παρουσιαζόμαστε στόν Θεό άποτίοντας τό φόρο τής εύγνωμοσύνης μας, γιά νά Τού άναφέρομε τίς άνάγκες μας, νά Τοϋ όμολογήσομε τίς άμαρτίες μας καί νά ζητήσομε τήν εύσπλαχνία Του σύμφωνα μέ τήν ύπόσχεσή Του.

«Όταν προσεύχησθε λέγετε, πάτερ ημών»—λουκ. 11:2

Ό Ιησούς μάς διδάσκει νά άποκαλοϋμε τόν Πατέρα Του Πατέρα μας. Δέν ντρέπεται νά μάς ονομάζει άδελφούς Του. (Εβρ. 2:11). Τόσο πρόθυμη, τόσο έτοιμη [118] είναι ή καρδιά του Σωτήρα μας νά μάς καλοσωρίσει σάν μέλη της θεϊκής οικογένειας, ώστε τοποθετεί στά πρώτα άκόμη λόγια πού πρέπει νά χρησιμοποιήσομε γιά νά πλησιάσομε τόν Θεό, τή διαβεβαίωση τής συγγένειάς μας αυτής μέ τή θεότητα, «Πάτερ ήμών.»

Αύτό επικυρώνει τή θαυμάσια εκείνη άλήθεια τήν τόσο γεμάτη άπό ενθάρρυνση καί παρηγοριά, ότι ό Θεός μάς άγαπάει όπως άγαπάει τόν Υίό Του καί αύτό άκριβώς άνάφερε ό Χριστός στήν τελευταία Του προσευχή γιά τούς μαθητές Του: «Ήγάπησας αύτούς καθώς Εμέ ήγάπησας.» (Ίωάν. 17:23).

Τόν κόσμο πού σφετερίσθηκε γιά δικό του ό Σατανάς καί διοίκησε μέ τέτοια σκληρή τυραννία, ό Υίός τού Θεού μ” ένα τεράστιο κατόρθωμα, τόν άγκάλιασε μεσ” τήν άγάπη Του καί τόν έπανασύνδεσε μέ τό θρόνο του Κυρίαρχου Θεού. Τά χερουβείμ καί σεραφείμ καί οί άναρίθμητες στρατιές τών άναμαρτήτων κόσμων έψαλλαν θούρια δοξολογίας στόν Θεό καί στό Αρνίο όταν πραγματοποιήθηκε ό θρίαμβος αύτός. Χαίρονταν επειδή ή όδός τής σωτηρίας άνοιξε γιά τήν άμαρτωλή άνθρώπινη φυλή καί επειδή ή γή εμελλε νά λυτρωθεί άπό τήν κατάρα τής άμαρτίας. Πόσο λοιπόν περισσότερο πρέπει νά χαίρονται αύτοί πού άποτελούν τά άντικείμενα μιάς τέτοιας καταπληκτικής άγάπης!

Πώς μπορούμε ποτέ νά ζοϋμε μέσα στήν άμφιβολία καί στήν άβεβαιότητα σάν νά εΐμαστε ορφανοί; Ακριβώς χάρη τών παραβατών τού νόμου φόρεσε ό Ιησούς τήν άνθρώπινη φύση. Έγινε όμοιος μας γιά νά μπορέσομε νά άποκτήσομε τήν αιώνια ειρήνη καί τή σιγουριά. Έχομε ένα Συνήγορο στόν ούρανό καί οποιοσδήποτε Τόν δέχεται γιά προσωπικό του Σωτήρα δέν μένει ορφανός νά σηκώνει μόνος του τό βάρος τών άμαρτημάτων του.

«Αγαπητοί, τώρα είμεθα τέκνα Θεού.» «Εάν δέ [119] τέκνα, καί κληρονόμοι- κληρονόμοι μέν Θεού, συγκληρονόμοι δέ Χριστοϋ- εάν συμπάσχωμεν, διά νά γείνωμεν καί συμμέτοχοι τής δόξης Αύτοϋ.» «Καί έτι δέν έφανερώθη τί θέλομεν ειίσθαι· έξεύρομεν όμως ότι, όταν φανερωθή, θέλομεν εΓσθαι δμοιοι μέ Αύτόν διότι θέλομεν ίδεϊ Αύτόν καθώς είναι.» (Α” Ίωάν. 3:2, Ρωμ. 8:17).

Πρώτο μας βήμα γιά νά πλησιάσομε τόν Θεό είναι νά γνωρίσομε τήν άγάπη πού τρέψει γιά μάς καί νά πιστέψομε σ” αύτή (Α” Ίωάν. 4:16). Επειδή ή άγάπη Του μάς έλκει νά “έρθομε σ” Αύτόν.

Ή συναίσθηση τής θεϊκής άγάπης δημιουργεί μέσα μας τήν άποστροφή του εγωκεντρισμού. Μέ τό νά άποκαλοϋμε τόν Θεό Πατέρα μας, άναγνωρίζομε όλα Του τά πλάσματα γιά άδέλφια μας. Όλοι μας άνήκομε στό μεγάλο σύμπλεγμα τής άνθρωπότητας, όλοι μας είμαστε μέλη τής ίδιας οικογένειας. Στίς παρακλήσεις μας εκτός άπό τόν εαυτό μας όφείλομε νά συμπεριλαμβάνομε καί τούς συνανθρώπους μας. Κανείς δέν προσεύχεται όπως πρέπει όταν ζητάει εύλογίες άποκλειστικά γιά τόν έαυτό του.

Ό άπειρος Θεός, μάς λέγει ό Ιησούς, σάς χορηγεί τό προνόμιο νά Τόν πλησιάζετε άποκαλώντας Τον Πατέρα. Προσπαθήστε νά καταλάβετε τί σημασία έχει αύτό. Κανένας ποτέ επίγειος πατέρας δέν έκανε πιό συγκινητικές εκκλήσεις γιά τό παραστρατημένο του παιδί άπ” ό,τι Εκείνος κάνει γιά τόν παραβάτη. Κανένα βαθύτερο άνθρώπινο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε ποτέ γιά τόν άμεταμέλητο μέ τέτοιες εύσπλαχνικές προσκλήσεις. Ό Θεός κατοικεί μέσα σέ κάθε σπίτι. Ακούει τόν κάθε λόγο πού προφέρομε, προσέχει τήν κάθε προσευχή πού Τοϋ άπευθύνομε, γεύεται τίς θλίψεις καί τίς άπογοητεύσεις τής κάθε ψυχής καί παρακολουθεί τή στάση πού τηρούμε πρός τόν πατέρα μας, τή μητέρα, τ” άδέλφια, τούς φίλους, [120] τούς γειτόνους μας. Ένδιαφέρεται γιά τίς άνάγκες μας καί ή άγάπη, ή ευσπλαχνία καί ή χάρη Του χορηγοΰνται άκατάπαυστα γιά νά ικανοποιήσουν τίς άνάγκες αύτές.

Άλλ” όταν προσφωνείτε τόν Θεό Πατέρα σας συναινείτε ότι είσθε παιδιά Του, ότι θά κατευθύνεστε άπό τή σοφία Του καί θά Τόν ύπακούετε κατά πάντα, ξέροντας ότι ή άγάπη Του είναι άμεχάβλητη. Πρέπει νά δέχεσθε τό σχέδιο της ζωής σας όπως Εκείνος τό έχει προγραμματίσει. Σάν παιδιά του Θεοΰ, όφείλετε νά θεωρείτε τήν τιμή Του, τόν χαρακτήρα Του, τήν οίκογένειά Του καί τό έργο Του πρώτιστο μέλημά σας. Θά σάς προξενεί χαρά νά αναγνωρίζετε καί νά σέβεσθε τή συγγενική αύτή σχέση σας μέ τόν Θεό καί μέ τό κάθε μέλος της οίκογενείας Του. Θά σάς προξενεί ευχαρίστηση νά έκτελεϊτε τό κάθε έργο σας όσο καί ταπεινό πού συμβάλλει στή δόξα Του καί στήν ευτυχία τών όμοιων σας.

«Ό έν τοϊς ούρανοΐς.» Εκείνος πού ό Χριστός μάς ζητάει νά θεωρούμε Πατέρα μας «είναι έν τώ ούρανώ· πάντα όσα ήθέλησεν έποίησε.» Εμπιστευόμενοι στή φροντίδα Του μπορούμε άσφαλώς νά έπαναπαυόμαστε λέγονχας: «Καθ” ήν ήμέραν φοβηθώ, επί Σέ θέλω ελπίζει.» (Ψαλμ. 115:3, 56:3).

«Άγιασθήτω τό όνομά σου»—ματθ. 6:9

Τό νά άγιάζομε τό όνομα τού Κυρίου σημαίνει ότι τά λόγια μέ τά όποία μιλούμε γιά τό ύπέρτατο Όν προφέρονται μέ τή μεγαλύτερη εύλάβεια. «Άγιον καί φοβερόν τό όνομα Αύτού.» (Ψαλμ. 111:9). Δέν επιτρέπεται ποτέ καί κατουδένα τρόπο νά άναφέρομε μέ έλαφρότητα τούς τίτλους καί τίς επωνυμίες της Θεότητας. Όταν προσευχόμαστε είσερχόμαστε στήν αίθουσα τών άκροάσεων τού Υψίστου καί όφείλομε νά [121] παρουσιαζόμαστε μπροστά Του μέ ιερή κατάνυξη. Οί άγγελοι καλύπτουν τά πρόσωπά τους στήν παρουσία Του. Τά χερουβείμ καί τά λαμπρά καί άγια σεραφείμ πλησιάζουν τό θρόνο Του μέ μεγάλη επισημότητα καί εύλάβεια. Μέ πόση μεγαλύτερη εύλάβεια θά επρεπε εμείς, περιορισμένα άμαρτωλά όντα, νά παρουσιαζόμαστε μπροστά στόν Κύριο καί Δημιουργό μας!

Αλλά τό νά άγιάζομε τό όνομα τού Κυρίου σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο άπ” αύτό. Μπορούμε, όπως οί Ιουδαίοι τής εποχής τού Χριστού, νά εκδηλώνομε τή μεγαλύτερη εξωτερική εύλάβεια γιά τόν Θεό καί όμως νά βεβηλώνομε διαρκώς τό όνομά Του. «Τό όνομα τού Κυρίου» είναι «οίκτίρμων καί έλεήμων, μακρόθυμος καί πολυέλεος καί άληθινός... συγχωρών άνομίαν καί παράβασιν καί άμαρτίαν.» (Έξ. 34:5-7). Όσο γιά τήν εκκλησία τού Κυρίου άναφέρεται ότι, «Τούτο είναι τό όνομα μέ τό όποιον θέλει όνομασθή, ό Κύριος ή Δικαιοσύνη ήμών.» (Ίερ. 33:16). Τό όνομα αύτό φέρει κάθε οπαδός τού Χριστού. Είναι τό κληρονόμημα κάθε παιδιού τού Θεού. Ή οικογένεια φέρει τό όνομα τού Πατέρα. Τήν εποχή τής βαθειάς λύπης καί συμφοράς τών Ισραηλιτών, ό προφήτης Ιερεμίας προσεύχονταν: «Τό όνομά Σου έκλήθη έφ” ήμάς· μή έγκαταλίπης ήμάς.» (Ίερ. 14:9).

Τό όνομα αύτό τιμάται σάν άγιο άπό τούς άγγέλους τού ούρανού καί άπό τούς κατοίκους τών άναμαρτήτων κόσμων. «Οταν προσεύχεσθε λέγοντας, «Άγιασθήτω τό όνομά Σου,» ζητάτε νά άγιασθεΐ αύτό σ” ετούτον τόν κόσμο καί νά άγιασθεΐ επίσης μέσα σας. Ό Θεός σάς άναγνώρισε γιά παιδί Του μπροστά σέ άνθρώπους καί άγγέλους. Προσεύχεσθε λοιπόν γιά νά μή προσβάλετε ποτέ «τό καλόν όνομα μέ τό όποιον όνομάζεσθε.» (Ίακ. 2:7). Ό Θεός σάς στέλλει στόν κόσμο [122] σάν αντιπροσώπους Του. Μέ τήν κάθε πράξη τής ζωής σας όφείλετε νά φανερώνετε τό όνομα του Θεοΰ. Αύτό άπαιτεϊ άπό σάς νά άποκτήσετε τόν χαρακτήρα Του. Δέν μπορεϊτε νά άγιάσετε τό όνομά Του, δέν μπορεϊτε νά Τόν αντιπροσωπεύετε στόν κόσμο, όταν μέ τή ζωή καί τόν χαρακτήρα σας δέν έκπροσωπήτε άκριβώς τή ζωή καί τόν χαρακτήρα του Θεοΰ. Αύτό θά τό κατορθώσετε τότε μόνο όταν δεχθήτε τή χάρη καί τή δικαιοσύνη τού Χριστού.

«Έλθέτω ή βασιλεία σου»—ματθ. 6:10

Ό Θεός είναι ό Πατέρας μας πού μάς αγαπάει καί μάς φροντίζει σάν παιδιά Του. Ταυτόχρονα είναι καί ό μεγάλος βασιλιάς του σύμπαντος. Τά συμφέροντα τής βασιλείας Του είναι καί δικά μας συμφέροντα, καί πρέπει νά εργαζόμαστε γιά τήν άνάδειξη τής βασιλείας αύτής.

Οί μαθητές άπέβλεπαν στήν άμεση εγκαθίδρυση τής ένδοξης βασιλείας Του. Αλλά μέ τήν προσευχή πού τούς έμαθε, ό Χριστός δίδαξε ότι ό καιρός γιά τήν εγκαθίδρυση τής βασιλείας δέν είχε έρθει άκόμη. Έπρεπε νά προσεύχονται γιά τόν ερχομό της σάν ένα γεγονός μελλοντικό. Αύτή όμως ή παράκληση άποτελούσε ταυτόχρονα καί μία διαβεβαίωση γι” αύτούς. Ενώ δέν έπρεπε νά περιμένουν τήν παρουσία τής βασιλείας στις μέρες τους, τό γεγονός ότι ό Χριστός τούς ζήτησε νά προσεύχονται γι” αύτή, άποτελεϊ άπόδειξη ότι στόν ορισμένο τού Θεού καιρό εκείνη θάρθει οπωσδήποτε.

Ή βασιλεία τής χάρης τού Θεού ιδρύεται πρός τό παρόν καθώς μέρα μέ τή μέρα οί γεμάτες άμαρτία άνθρώπινες καρδιές παραδίνονται στήν κυριαρχία τής άγάπης Του. Άλλ” ή ολοκληρωμένη εγκαθίδρυση τής βασιλείας τής δόξας Του δέν θά μεσολαβήσει πριν άπό τή δευτέρα παρουσία τού Χριστού στόν κόσμο. Τότε «ή [123] βασιλεία καί ή εξουσία καί ή μεγαλωσύνη τών βασιλειών τών υποκάτω παντός του ούρανοϋ θέλει δοθεί εις τόν λαόν τών άγίων τού Ύψίστου.» (Δαν. 7:27). Τότε θά κληρονομήσουν τή βασιλεία τήν ετοιμασμένη γι” αύτούς «άπό καταβολής κόσμου.» (Ματθ. 25:34). Καί τότε ό Χριστός, περιβαλλόμενος άπό τή μεγάλη Του δύναμη, θά άναλάβει νά βασιλεύσει.

Οί πύλες του ούρανοϋ θά άνοιχθοϋν καί πάλι καί, συνοδευόμενος άπό χίλιες χιλιάδες καί μύριες μυριάδες άγίων, ό Σωτήρας μας θά έμφανισθεΐ σάν «Βασιλεύς βασιλέων καί Κύριος τών Κυρίων.» Ό Θεός Εμμανουήλ «θέλει είσθαι βασιλεύς έφ” όλην τήν γήν· έν τή ημέρα εκείνη θέλει είσθαι Κύριος εις, καί τό όνομα Αύτού εν.» «Ή σκηνή του Θεού» θά είναι μεταξύ τών άνθρώπων καί «θέλει σκηνώσει μετ” αύτών καί αύτοί θέλουσιν εισθαι λαοί Αύτοϋ καί Αύτός ό Θεός θέλει είσθαι μετ” αύτών Θεός αύτών.» (Ζαχ. 14:9, Άπ. 21:3).

Πρίν όμως άπ” αύτόν τόν ερχομό, ό Χριστός είπε ότι «θέλει κηρυχθή τούτο τό εύαγγέλιον τής βασιλείας έν όλη τή οικουμένη, πρός μαρτυρίαν εις πάντα τά έθνη· καί τότε θέλει έλθει τό τέλος.» (Ματθ. 24:14). Δέν μπορεΐ νά ερθει ή βασιλεία Του άν δέν διαδοθεί προηγουμένως ή άγαθή άγγελία τής χάρης Του σ” ολόκληρο τόν κόσμο. Μ” αύτό συμπεραίνεται ότι όταν εμείς παραχωρούμε τόν εαυτό μας στόν Θεό καί κερδίζομε ψυχές γι” Αύτόν επισπεύδομε τή βασιλεία Του. Μόνο όσοι καθιερώνονται στήν ύπηρεσία Του λέγοντας, «Ιδού έγώ, άπόστειλόν με» (Ήσ. 6:8), γιά νά άνοίξουν τά μάτια τών άνθρώπων καί νά τούς κάνουν νά στραφούν «άπό του σκότους εις τό φώς καί άπό τής εξουσίας του Σατανά πρός τόν Θεόν, διά νά λάβωσιν άφεσιν άμαρτιών καί κληρονομιάν μεταξύ τών ήγιασμένων» (Πράξ. 26:18), μόνο αύτοί είλικρινά προσεύχονται, «Ελθέτω ή βασιλεία Σου.» [124]

«Γενηθήτω το θέλημά σου, ώς έν ούρανώ καί επί της γης»—ματθ. 6:10

Τό θέλημα του Θεού εκφράζεται μέσα στά εντάλματα τού άγίου νόμου Του καί οί άρχές του νόμου αύτοϋ είναι οί άρχές τού ούρανοϋ. Τό ϋψιστο επίπεδο γνώσης όπου μπορούν νά φθάσουν οί άγγελοι τού ούρανού είναι ή επίγνωση τού θελήματος του Θεού· καί τό άνώτερο όριο τής ύπηρεσίας πού μπορούν νά προσφέρουν είναι ή εκτέλεση τού θελήματος Του.

Στόν ούρανό όμως ή ύπηρεσία δέν προσφέρεται μέ τό πνεύμα του νομικισμού. Όταν ό Σατανάς επαναστάτησε εναντίον τού νόμου τού Κυρίου, τότε οί άγγελοι συνειδητοποίησαν γιά πρώτη φορά τήν ύπαρξη τού νόμου, τήν παρουσία τού όποίου μάλλον άγνοούσαν μέχρι τότε. Ή ύπηρεσία τών άγγέλων δέν είναι δουλική άλλ” υίκή. Μιά τέλεια άρμονία τούς συνδέει μέ τόν Δημιουργό τους. Τήν ύπακοή δέν τή θεωρούν άγγαρεία γιατί ή άγάπη τους γιά τόν Θεό κάνει τήν ύπηρεσία τους εύχάριστη. Έτσι μέσα στήν κάθε καρδιά όπου κατοικεί ό Χριστός, ή ελπίδα τής δόξας, άντηχούν κάθε φορά τά λόγια Του: «Χαίρω, Θεέ Μου, νά εκτελώ τό θέλημά Σου· καί ό νόμος Σου είναι έν τώ μέσω τής καρδίας Μου.» (Ψαλμ. 40:8).

Ή προσευχή, «γενηθήτω τό θέλημά Σου ώς έν ούρανώ καί επί τής γής», είναι μιά παράκληση γιά νά πάψει τό κακό νά βασιλεύει στή γή, γιά νά έξολοθρευθεϊ ή άμαρτία όλότελα καί γιά νά ιδρυθεί ή βασιλεία τής δικαιοσύνης. Τότε, τόσο στή γή όσο καί στόν ούρανό, ό Θεός θά «έκπληρώση πάσαν ευδοκίαν άγαθωσύνης.» (Β” Θεσ. 1:11). [125]

«Τόν άρτον ήμών τόν έπιούσιον δός εις ήμάς σήμερον»—ματθ. 6:11

Τό πρώτο μέρος της προσευχής πού μάς δίδαξε ό Ιησούς άναφέρεται στό όνομα, στή βασιλεία καί στό θέλημα τού Θεού—ότι τό όνομά Του πρέπει νά τιμηθεί, ή βασιλεία Του νά ιδρυθεί καί τό θέλημά Του νά έκτελεσθεί. Έτσι, άφού πρώτα κάνετε τήν ύπηρεσία τού Θεού βασικό σας μέλημα, μπορεΐτε τότε μέ εμπιστοσύνη νά ζητήσετε τήν εκπλήρωση τών δικών σας άναγκών. Άν εχετε άπαρνηθεί τό εγώ καί παραχωρήσει τόν εαυτό σας στόν Χριστό, άποτελεΐτε μέλος τής οικογένειας του Θεού καί τό κάθε τι στό σπίτι του Πατέρα βρίσκεται στή διάθεσή σας. Όλοι οί πρόσκαιροι καί μελλοντικοί θησαυροί του Θεού προορίζονται γιά σάς. Ή διακονία τών άγγέλων, ή δωρεά του Πνεύματος, οί μόχθοι τών ύπηρετών Του, όλα είναι γιά σάς. Ό κόσμος καί κάθε τι I πού βρίσκεται σ” αύτόν καί είναι γιά τό καλό σας, λογίζεται δικό σας. Ακόμη καί αύτή ή εχθρότητα τών πονηρών άνθρώπων σάς προετοιμάζει γιά τόν ούρανό. Όταν εισθε «σείς του Χριστού», «τά πάντα είναι ύμών.» (Α” Κορ. 3:23,21).

Είσθε όμως σάν τό παιδί εκείνο πού δέν έλαβε άκόμη τήν κυριότητα τής κληρονομιάς του. Ό Θεός δέν σάς εμπιστεύεται τή διαχείρηση τών πολυτίμων θησαυρών πού προορίζει γιά σάς μή τυχόν ό Σατανάς, μέ τά έντεχνα δολώματά του, σάς έξαπατήσει, όπως εκανε μέ τό ζευγάρι τών πρωτοπλάστων τής Εδέμ. Ό Χριστός σάς τούς φυλάγει, άσφαλείς άπό τή δύναμη του καταστροφέα. Όπως τό παιδί αύτό, τό ίδιο θά λαβαίνετε καί σείς μέρα μέ τή μέρα τό άρκετό τής ήμέρας. Καθημερινά πρέπει νά προσεύχεσθε, «Τόν άρτον ήμών τόν [126] έπιούσιον δός εις ημάς σήμερον.» Μή σάς άνησυχεϊ άν δέν εχετε άρκετά γιά αύριο. Έχετε τή διαβεβαίωση τής ύπόσχεσής Του. Όπως άναφέρει ό Δαβίδ, «Νέος ήμην καί ήδη έγήρασα καί δέν είδον δίκαιον έγκαταλελειμμένον, ούδέ τό σπέρμα αύτού ζητούν άρτον.» (Ψαλμ. 37:25). Ό Θεός ό Όποιος έστειλε τούς κόρακες νά θρέψουν τόν Ήλία στό χείμαρρο Χερίθ, δέ θά παραβλέψει ούτε ένα άπό τά πιστά παιδιά Του πού ύφίστανται θυσίες. Γι” αύτόν πού βαδίζει στό δρόμο τής δικαοσύνης άναφέρεται ότι, «Άρτος θέλει δοθεί εις αύτόν τό ύδωρ αύτοϋ θέλει είσθαι βέβαιον.» «Δέν θέλουσι καταισχυνθή έν καιρώ πονηρω· καί έν ήμέραις πείνης θέλουσι χορτασθή.» «Επειδή Όστις τόν ίδιον Εαυτού Υίόν δέν έφείσθη, άλλά παρέδωκεν Αύτόν ύπέρ πάντων ήμών, πώς καί μετ” Αύτοϋ δέν θέλει χαρίσει εις ήμάς τά πάντα;» (Ήσ. 33:16, Ψαλμ. 37:19, Ρωμ. 8:32). Εκείνος ό Όποίος μετρίαζε τίς φροντίδες καί τίς έγνοιες τής χήρας μητέρας Του καί τή βοηθούσε νά προμηθεύσει τίς άνάγκες του σπιτικού τής Ναζαρέτ, συμπονεϊ μέ τήν κάθε μητέρα στόν άγώνα της νά εξασφαλίσει τό ψωμί τών παιδιών της. Εκείνος ό Όποίος σπλαχνίζονταν ιούς όχλους «διότι ήσαν έκλελυμένοι καί έσκορπισμένοι» (Ματθ. 9:36), εξακολουθεί καί σήμερα νά σπλαχνίζεται τούς φτωχούς. Τούς εύλογεί μέ άπλωμένα χέρια, καί σ” αύτή τήν προσευχή πού δίδαξε στούς μαθητές Του, μάς παροτρύνει νά θυμούμαστε τούς φτωχούς.

Όταν προσευχόμαστε, «Τόν άρτον ήμών τόν έπιούσιον δός εις ήμάς σήμερον,» ζητούμε όχι μόνο γιά τόν έαυτό μας, άλλά καί γιά τούς άλλους. Αναγνωρίζομε επίσης ότι αύτά πού μάς δίνει δέν είναι άποκλειστικά γιά τόν έαυτό μας. Ό Θεός μάς εμπιστεύεται τά άγαθά Του γιά νά μπορέσομε νά θρέψομε τούς νηστικούς. Μέσ” τή μεγάλη Του άγαθότητα προνόησε γιά τούς φτωχούς. [127] (Ψαλμ. 68:10). Καί μάς λέγει: «Όταν κάμνης γεύμα ή δεΐπνον, μή προσκάλει τούς φίλους σου, μηδέ τούς αδελφούς σου, μηδέ τούς συγγενείς σου, μηδέ γείτονας πλουσίους... Άλλ” όταν κάμνης ύποδοχήν, προσκάλει πτωχούς, βεβλαμμένους, χωλούς, τυφλούς· καί θέλεις είσθαι μακάριος· διότι δέν έχουσι νά σοί άνταποδώσωσιν· έπειδή ή άνταπόδοσις θέλει γείνει εις σέ έν τή άναστάσει τών δικαίων.» (Λουκ. 14:12-14).

«Δυνατός είναι ό Θεός νά περισσεύση πάσαν χάριν εις εσάς, ώστε έχοντες πάντοτε έν παντί πάσαν αύτάρκειαν, νά περισσεύητε εις πάν εργον άγαθόν.» «Ό σπείρων μέ φειδωλίαν καί μέ φειδωλίαν θέλει θερίσει· καί ό σπείρων μέ άφθονίαν καί μέ άφθονίαν θέλει θερίσει.» (Β” Κορ. 9:8,6).

Ή προσευχή γιά τό καθημερινό ψωμί δέ συμπεριλαμβάνει μόνο τήν τροφή πού συντηρεί τό σώμα, άλλ” επίσης τό πνευματικό ψωμί πού θρέφει τήν ψυχή γιά τήν αιώνια ζωή. Ό Χριστός μάς λέγει: «Εργάζεσθε μή διά τήν τροφήν τήν φθειρομένην, άλλά διά τήν τροφήν τήν μένουσαν εις ζωήν αιώνιον.» (Ίωάν. 6:27). Καί εξηγεί: «Έγώ είμαι ό άρτος ό ζών, ό καταβάς εκ του ούρανού. Εάν τις φάγη εκ τούτου του άρτου, θέλει ζήσει εις τόν αιώνα.» (έδ. 51). Ό Σωτήρας μας είναι τό ψωμί τής ζωής καί όταν εμείς παρατηρούμε τήν άγάπη Του, όταν τή δεχόμαστε μέσα στήν ψυχή, τότε τρεφόμαστε μέ τό ούρανοκατέβατο αύτό ψωμί.

Ό λόγος Του μάς βοηθάει νά δεχθούμε τόν Χριστό καί τό Άγιο Πνεύμα μάς χορηγείται γιά νά κατανοήσομε τό λόγο του Θεού καί γιά νά μπάσομε τίς άλήθειες Του μεσ” τίς καρδιές μας. Καθημερινά πρέπει νά προσευχόμαστε καθώς μελετούμε τό λόγο Του, νά μάς στείλει ό Θεός τό Πνεύμα Του γιά νά μάς φανερώσει τήν κατάλληλη εκείνη άλήθεια πού θά ένισχύσει τήν ψυχή μας [128] γιά τήν αντιμετώπιση των αναγκών της ημέρας.

Διδάσκοντας μας νά ζητούμε κάθε μέρα αυτά πού χρειαζόμαστε—πρόσκαιρες όπως καί πνευματικές ευλογίες—ό Θεός έκπληρεϊ κάποιο σκοπό γιά τό καλό μας. Θέλει νά μάς κάνει νά συναισθανθούμε ότι έξαρτόμαστε από την άδιάπτωτη φροντίδα Του. Επιδιώκει νά μάς φέρει σέ επαφή μαζί Του. Καί μέ την επαφή μας μέ τόν Χριστό, μέ τήν προσευχή καί τή μελέτη τών μεγάλων πολυτίμων άληθειών του λόγου Του, θά τρέφομε τίς πεινασμένες μας ψυχές καί θά σβύνομε τή δίψα μας δροσιζόμενοι στήν πηγή τής ζωής.

«Συγχώρησον εις ημάς τάς άμαρτίας ημών διότι καί ημείς συγχωροΰμεν εις πάντα άμαρτάνοντα εις ημάς»—λουκ. 11:4

Ό Ιησούς διδάσκει ότι τότε μόνο ό Θεός μάς συγχωρεϊ, όταν εμείς συγχωρούμε τούς άλλους. Ή αγάπη τού Θεού είναι εκείνη πού μάς ελκει κοντά Του καί ή άγάπη αύτή δέν μπορεΐ νά έγγίσει τίς καρδιές μας χωρίς νά γεννήσει μέσα μας τήν άγάπη γιά τούς άδελφούς μας.

Τελειώνοντας τήν Κυριακή προσευχή ό Χριστός πρόσθεσε: «Εάν συγχωρήσητε εις τούς άνθρώπους τά πταίσματα αύτών, θέλει συγχωρήσει καί εις εσάς ό Πατήρ σας ό ούράνιος. Εάν δμως δέν συγχωρήσητε εις τούς άνθρώπους τά πταίσματα αύτών, ούδέ ό Πατήρ σας θέλει συγχωρήσει τά πταίσματά σας.» (Ματθ. 6:14-15). Όποιος δέν συγχωρεϊ άποχωρίζεται άπ” τό μοναδικό κανάλι άπ” όπου μπορεΐ νά δεχθεί τήν εύσπλαχνία τού Θεού. Δέν πρέπει νά σκεπτόμαστε πώς άν αύτοί πού μάς έβλαψαν δέν θά ομολογήσουν τό σφάλμα τους, έχομε τό δικαίωμα νά μή τούς συγχωρήσομε. Ασφαλώς έχουν τό χρέος νά ταπεινώσουν τίς καρδιές τους μέ τή μεταμέλεια και τήν [129] εξομολόγηση. Άλλ” εϊχε ομολογούν τά λάθη τους εϊχε όχι, εμείς όφείλομε νά έξωτερικεύομε φιλεύσπλαχνα αισθήματα γι” αύτούς πού άμάρτησαν απέναντι μας. Όσο βαθειά καί αν μάς έχουν πληγώσει, δέν πρέπει νά εξακολουθούμε νά θλιβόμαστε γιά τό κακό πού μάς έκαναν, ούτε νά μεμψιμοιρούμε συνεχώς γιά τίς προσωπικές άδικίες πού μάς έγιναν. Άλλ” όπως περιμένομε νά συγχωρεθούμε γιά τά άμαρτήματά μας έναντι τού Θεού, έτσι πρέπει νά συγχωρούμε καί αύτούς πού μάς έβλαψαν.

Ή συγχώρεση όμως έχει εύρύτερη άκόμη έννοια άπ” ό,τι πολλοί φαντάζονται. Όταν ό Θεός ύπόσχεται ότι «θέλει συγχωρήσει άφθόνως», προσθέτει μετά, σάν νά ή έννοια τής ύπόσχεσης αύτής ξεπερνούσε τά όρια τής νοημοσύνης μας: «Αί βουλαί Μου δέν είναι βουλαί ύμών, ούδέ αί όδοί ύμών αί όδοί Μου, λέγει Κύριος. Άλλ” όσον είναι ύψηλοί οί ούρανοί από τής γής, ούτως αί όδοί Μου είναι ύψηλότεροι τών όδών ύμών, καί αί βουλαί Μου τών βουλών ύμών.» (Ήσ. 55:7-9). Ή συγνώμη τού Θεού δέν είναι άπλώς μιά νομική πράξη πού μάς ελευθερώνει άπό τήν καταδίκη. Δέν είναι μόνο ή συγχώρηση γιά τήν άμαρτία, άλλ” είναι επίσης ή απελευθέρωση άπό τήν άμαρτία. Τό ξεχείλισμα αύτό τής άπολυτρωτικής άγάπης μεταπλάθει τήν καρδιά. Ό Δαβίδ είχε καταλάβει καλά τήν πραγματική έννοια τής συγχώρησης δταν προσεύχονταν: «Καρδίαν καθαράν κτίσον έν έμοί, Θεέ· καί πνεύμα εύθές άνανέωσον εντός μου.» (Ψαλμ. 51:10). Καί άλλού πάλι λέγει: «Όσον άπέχει ή άνατολή άπό τής δύσεως, τόσον έμάκρυνεν άφ” ήμών τάς άνομίας ήμών.» (Ψαλμ. 103:12).

Προσφέροντας τόν Χριστό, ό Θεός πρόσφερε τόν εαυτό Του γιά τίς άμαρτίες μας. Ύπέστη τόν σκληρό σταυρικό θάνατο, φορτίσθηκε τήν ένοχή μας, «ό δίκαιος ύπέρ τών άδικων», γιά νά μάς άποκαλύψει τήν άγάπη [130] Του καί νά μάς έλκύσει κοντά Του. Καί μάς λέγει: «Γίνεσθε εις άλλήλους χρηστοί, εύσπλαχνοι, συγχωρούντες άλλήλους, καθώς ό Θεός συνεχώρησεν εσάς διά του Χριστού.» (Έφεσ. 4:32). Επιτρέψετε στόν Χριστό, τή Θεϊκή Ζωή, νά κατοικήσει μέσα σας, καί χρησιμοποιώντας σας, νά άποκαλύψει τήν ούρανογέννητη εκείνη άγάπη πού εμπνέει τήν εμπιστοσύνη στούς άπελπισμένους καί φέρει τή γαλήνη τού ούρανοϋ στήν κατατρυχόμενη άπό τήν άμαρτία καρδιά. Ό πρώτος όρος γιά νά μπορέσομε νά πλησιάσομε τόν Θεό είναι ότι δεχόμενοι τήν εύσπλαχνία Του, παραχωρούμε ταυτόχρονα τόν έαυτό μας γιά νά άποκαλύπτομε τή χάρη Του στούς άλλους.

Πρίν μπορέσομε νά δεχθούμε καί νά μεταδώσομε στούς άλλους τή συγχωρητική άγάπη του Θεού, είναι άπαραίτητο νά γνωρίσομε καί νά πιστέψομε στήν άγάπη τήν όποία Αύτός τρέφει γιά μάς. (Α” Ίωάν. 4:16). Ό Σατανάς μετέρχεται κάθε άπάτη πού μπορεϊ νά σοφισθεΐ γιά νά μάς εμποδίσει νά διακρίνομε τήν άγάπη αύτή. Θέλει νά μάς κάνει νά πιστεύομε ότι τά λάθη καί οί παραβάσεις μας έχουν τόσο πολύ προσβάλει τόν Θεό, ώστε είναι άδύνατο νά δώσει προσοχή στίς προσευχές μας, καί οϋτε νά μάς εύλογήσει μπορεϊ, οϋτε νά μάς σώσει. Δέν βλέπομε στόν έαυτό μας τίποτε άλλο παρά άδυναμίες, τίποτε πού νά μάς συστήσει στόν Θεό. Καί ό Σατανάς μάς λέγει ότι ή προσπάθεια εΓναι άσκοπη· ότι δέν ύπάρχει γιατρειά γιά τά ελαττώματα του χαρακτήρα μας. Ενώ εμείς προσπαθούμε νά πλησιάσομε τόν Θεό, ό εχθρός μάς ψιθυρίζει: Δέν άξίζει τόν κόπο νά προσεύχεσαι. Δέν διέπραξες τούτο η εκείνο τό σφάλμα; Δέν άμάρτησες εναντίον τού Θεού καί παραβίασες τή συνείδησή σου; Άλλ” ή άπάντηση πού μπορούμε νά δώσομε στόν εχθρό είναι ότι «τό αίμα του Ίησοϋ Χριστού του Υίοϋ Αύτού καθαρίζει ήμάς άπό πάσης [131] αμαρτίας.» (Α” Ίωάν. 1:7). Όταν αισθανόμαστε ότι άμαρτήσαμε καί ότι δέν μπορούμε νά προσευχηθούμε, τότε άκριβώς είναι ή ώρα πού πρέπει νά προσευχηθούμε. Μπορεΐ νά νοιώθομε ντροπιασμένοι καί ταπεινωμένοι, άλλ” εκείνο πού μάς χρειάζεται είναι νά προσευχόμαστε καί νά πιστεύομε. «Πιστός ό λόγος καί πάσης άποδοχης άξιος, ότι ό Ιησούς Χριστός ήλθεν εις τόν κόσμον διά νά σώσει τούς άμαρτωλούς, τών όποίων πρώτος είμαι εγώ.» (Α” Τιμ. 1:15). Ή συγχώρηση, ή συμφιλίωση μέ τόν Θεό, δέν μάς χορηγείται σάν άνταμοιβή τών πράξεών μας η σάν άναγνώριση κάποιας άξίας πού φέρομε, άμαρτωλοί άνθρωποι καθώς είμαστε, άλλ” είναι δώρο τό όποιο μάς προσφέρεται καί τό όποιο βασίζεται στην άψογη δικαιοσύνη τού Χριστού.

Δέν πρέπει νά προσπαθούμε νά μετριάσομε τήν ένοχή μας προβάλλοντας δικαιολογίες γιά τήν άμαρτία. Πρέπει νά δούμε τήν άμαρτία έτσι άκριβώς όπως τήν ύπολογίζει ό Θεός- καί ό υπολογισμός αύτός είναι πράγματι πολύ βαρύς. Μόνο ή θυσία τού Γολγοθά μπορεΐ νά άποκαλύψει τό τεράστιο βάρος τής άμαρτίας. Άν ήταν νά σηκώσομε μόνοι μας τήν ένοχή μας, θά είχαμε συντρίβει κάτω άπ” τό βάρος της. Αλλά τή θέση μας τήν πήρε ένας Αναμάρτητος, ό Όποίος χωρίς νά φταίξει σε τίποτε φορτίσθηκε τίς άνομίες μας. «Εάν όμολογώμεν τάς άμαρτίας ήμών,» ό Θεός «είναι πιστός καί δίκαιος, ώστε νά συγχωρήσει εις ήμάς τάς άμαρτίας καί καθαρίση ήμάς άπό πάσης άδικίας.» (Α” Ίωάν. 1:9). Δοξασμένη άλήθεια! Δίκαιος έναντι τού νόμου Του καί παράλληλλα δικαιώνοντας καί όλους όσους πιστεύουν στόν “Ιησού. «Τίς Θεός δμοιός Σου, συγχωρών άνομίαν καί παραβλέπων τήν παράβασιν τού ύπολοίπου τής κληρονομιάς Αύτού; Δέν φυλάττει τήν οργήν Αύτού διά παντός, διότι Αύτός άρέσκεται εις τό έλεος.» (Μιχ. 7:18). [132]

«Μή φέρης ήμάς εις πειρασμόν, άλλά έλευθέρωσον ήμάς άπό τού πονηρού»—ματθ. 6:13

Πειρασμός θά πει μπλέξιμο μέ τήν άμαρτία καί ένα τέτοιο πράγμα δέν προέρχεται ποτέ άπό τόν Θεό, άλλ” άπό τόν Διάβολο, καί άπό τό κακό πού φωλιάζει στην καρδιά μας. «Ό Θεός είναι άπείραστος κακών καί Αύτός ούδένα πειράζει.» (Ίακ. 1:13).

Ό Σατανάς προσπαθεί νά μάς φέρει σέ πειρασμό γιά νά άποκαλύψει τό στρεβλό τού χαρακτήρα σέ άνθρώπους καί σέ άγγέλους ώστε νά μάς άπαιτήσει μετά γιά δικούς του. Στή συμβολική προφητεία τού Ζαχαρία, ό Σατανάς στέκεται στά δεξιά τού Αγγέλου τού Κυρίου γιά νά κατηγορήσει τόν πρωθιερέα Ιησού, ντυμένο μέ ρυπαρά ίμάτια, καί νά άντισταθεΐ στό έργο πού ό Άγγελος επιθυμεί νά κάνει γι” αύτόν. Ή εικόνα αύτή συμβολίζει τή στάση τού Σατανά έναντι κάθε ψυχής πού ό Χριστός προσπαθεί νά έλκύσει κοντά Του. Ό εχθρός μάς όδηγεϊ στήν άμαρτία καί μετά μάς κατηγορεί στήν παρουσία τού ούρανίου σύμπαντος γιά άνάξιους τής άγάπης τού Θεού. Αλλά «είπε Κύριος πρός τόν Διάβολον, θέλει σέ έπιτιμήσει ό Κύριος, Διάβολε· ναί, θέλει σέ έπιτιμήσει ό Κύριος δστις εκλεξε τήν Ιερουσαλήμ· δέν είναι ούτος δαυλός άπεσπασμένος άπό πυρός;» Καί πρός τόν (ιερέα) Ιησού είπε: «Ιδού άφήρεσα άπό σού τήν άνομίαν σου καί θέλω σέ ένδύσει ίμάτια λαμπρά.» (Ζαχ. 3:1-4).

Μέ τή μεγάλη Του άγάπη ό Θεός προσπαθεί νά άναπτύξει μέσα μας τίς πολύτιμες άρετές τού Πνεύματός Του. Μάς επιτρέπει νά άντιμετωπίζομε εμπόδια, κατατρεγμούς καί δυσκολίες όχι σάν νά ήταν κατάρα, [133] άλλά σάν τή μεγαλύτερη εύλογία της ζωής μας. Κάθε αναχαιτισμένος πειρασμός, κάθε άντιμετωπισμένη μέ θάρρος δοκιμασία, μάς εφοδιάζουν μέ καινούργιες εμπειρίες καί μάς βοηθούν στήν πρόοδο της διάπλασης τού χαρακτήρα. Ή ψυχή πού μέ τή θεϊκή βοήθεια άντιστέκεται στόν πειρασμό, φανερώνει στόν κόσμο καί στό ούράνιο σύμπαν τήν άποτελεσματικότητα τής χάρης τού Χριστού.

Παρόλο ότι δέν πρέπει νά δυσανασχετούμε μέ τίς δοκιμασίες, όσο οδυνηρές κι” αν είναι, πρέπει όμως νά προσευχόμαστε νά μή επιτρέψει ό Θεός νά βρεθούμε στό δύσκολο σημείο όπου μπορούν νά μάς οδηγήσουν οί επιθυμίες τής άμαρτωλής μας καρδιάς. Προσευχόμενοι έτσι όπως μάς ύπέδειξε ό Χριστός, παραχωρούμε τόν έαυτό μας στήν καθοδήγηση τού Θεού καί Τού ζητούμε νά μάς οδηγεί σέ μονοπάτια άσφαλή. Μάς είναι άδύνατο νά προφέρομε τήν προσευχή αύτή καί νά επιθυμούμε ταυτόχρονα νά βαδίσομε όπως μάς άρέσει. Θά περιμένομε νά μάς οδηγήσει τό χέρι Του καί θά άκούσομε τή φωνή Του νά μάς λέγει: Άύτη είναι ή όδός· περιπατείτε εν αύτη.» (Ήσ. 30:21).

Είναι επικίνδυνο νά χρονοτριβούμε σκεπτόμενοι τό τί θά μπορούσαμε νά κερδίσομε αν ένδίδαμε στίς προτάσεις τού Διαβόλου. Μόνο έξευτελισμό καί καταστροφή σημαίνει ή άμαρτία γιά τήν ψυχή πού τήν ύποθάλπει. Άλλ” επειδή έχει τό ιδίωμα νά τυφλώνει καί νά εξαπατάει, μπορεΐ νά μάς τυλίξει στά δίχτυα της μέ κολακευτικές παραστάσεις. Όταν εμείς ριψοκινδυνεύομε νά πατήσομε τό εχθρικό τού Σατανά έδαφος, δέν έχομε καμιά εγγύηση ότι θά προστατευθούμε άπό τή δύναμή του. Πρέπει νά καταβάλομε κάθε δυνατή προσπάθεια γιά νά κρατήσομε κλειστές όλες τίς διόδους άπ” όπου ό πειραστής μπορεΐ νά μάς πλησιάσει. [134]

Ή ίδια ή παράκληση «μη φέρης ημάς εις πειρασμόν», είναι άφεαυτού της μιά υπόσχεση. Όταν εμείς παραχωρούμε τόν εαυτό μας στόν Θεό, μάς δίνεται ή διαβεβαίωση ότι Αύτός «δέν θέλει σάς άφήσει νά πειρασθήτε ύπέρ τήν δύναμίν σας, άλλά μετά τού πειρασμού θέλει κάμει καί τήν εκβασιν, ώστε νά δύνασθε νά ύποφέρητε.» (Α” Κορ. 10:13).

Ή μόνη άσφάλεια εναντίον τού κακού είναι ή ένοίκηση τού Χριστού μέσ” τήν καρδιά μέσο τής πίστης πού εχομε γιά τή δικαιοσύνη Του. Μόνο στή φιλαυτία πού φωλιάζει στήν καρδιά μας μπορεΐ νά άποδοθεΐ ή δύναμη πού άσκεΐ ό πειρασμός μέσα μας. Όταν δμως παρατηρούμε τή μεγάλη άγάπη τού Θεού, τότε ή φιλαυτία μάς παρουσιάζεται μέ όλη τήν άσχήμια καί τήν άποκρουστικότητά της καί τότε μάς γεννάται ή επιθυμία νά τήν άποβάλομε άπό τήν ψυχή. Καθώς ό Χριστός δοξάζεται άπό τό Πνεύμα τό «Αγιο, οί καρδιές μας άπαλύνονται καί ύποτάσσονται, ό πειρασμός παύει νά άσκεΐ τή δύναμή του καί ή χάρη τού Χριστού μεταπλάθει τόν χαρακτήρα.

Ό Χριστός ποτέ δέν εγκαταλείπει μιά ψυχή γιά τήν όποία έδωσε τή ζωή Του. Ή ίδια ή ψυχή μπορεΐ νά Τόν έγκαταλείψει καί νά κυριευθεΐ άπό τόν πειρασμό· άλλ” ό Χριστός δέν είναι δυνατό ποτέ νά στραφεί μακρυά άπό κείνον γιά τόν όποιο πλήρωσε τά λύτρα μέ τή δική Του τή ζωή. Αν μπορούσαν τά πνευματικά μας μάτια νά άνοιχθούν, θά διακρίναμε ψυχές νά λυγίζουν κάτω άπ” τήν καταδυνάστευση, νά παραδέρνονται άπ” τή λύπη, νά πιέζονται άπ” τό βάρος σάν τό παραφορτωμένο κάρρο μέ σανό, έτοιμες νά ξεψυχήσουν μεσ” τήν άπόγνωση. Θά διακρίναμε επίσης ούράνιους άγγέλους νά σπεύδουν σέ βοήθεια τών πειραζομένων αύτών πού βρίσκονται στό χείλος τού γκρεμού. Οι ούράνιοι άπεσταλμένοι άπωθούν [135] τίς στρατιές του πονηρού πού πολιορκούν τίς ψυχές αύτές. Τίς οδηγούν τότε νά στερεώσουν τά πόδια τους πάνω στό ισχυρό θεμέλιο. Οί μάχες πού διεξάγονται μεταξύ τών δύο εχθρικών παρατάξεων είναι τόσο πραγματικές όσο καί οί μάχες πού διεξάγουν τά στρατεύματα τού κόσμου. Άπό τήν έκβαση τού πνευματικού αύτού άγώνα έξαρτάται τό αιώνιο πεπρωμένο μας.

Σ” έμάς άπευθύνονται τά λόγια πού ειπώθηκαν καί στόν Πέτρο: «Ό Σατανάς σάς έζήτησε διά νά σάς κοσκινίση ώς τόν σίτον. Πλήν έγώ έδεήθην περί σοϋ διά νά μή έκλειψη ή πίστις σου.» (Λουκ. 22:31-32). Δοξασμένος ας είναι ό Θεός ότι δέν εχομε έγκαταλειφθεί μόνοι μας. Εκείνος ό Όποίος «τόσον ήγάπησε τόν κόσμον, ώστε εδωκε τόν Υίόν Αύτού τόν μονογενή διά νά μή άπολεσθή πάς ό πιστεύων εις Αύτόν, άλλά νά έχη ζωήν αιώνιον» (Ίωάν. 3:16), δέν πρόκειται νά μάς έγκαταλείψει στόν άγώνα μας κατά τού κοινού έχθρού Θεού καί άνθρώπων. «Ιδού», μάς λέγει, «δίδω εις έσάς τήν εξουσίαν τού νά πατητέ έπάνω δφεων καί σκορπιών, καί επί πάσαν τήν δύναμιν του έχθρού· καί ούδέν θέλει σάς βλάψει.» (Λουκ. 10:19).

Ζήσετε σέ στενή επικοινωνία μέ τόν ζώντα Χριστό. Αύτός θά σάς κρατήσει σφιχτά μέ τό στιβαρό Του χέρι πού δέν τό άφίνει ποτέ νά χαλαρώσει. Γνωρίστε καί πιστέψτε στήν άγάπη πού τρέφει ό Θεός γιά σάς καί τότε θά είσθε άσφαλεΐς. Επειδή ή άγάπη αύτή είναι φρούριο άπόρθητο ενάντια σ” όλες τίς πλάνες καί τίς επιθέσεις του Σατανά. «Τό όνομα τού Κυρίου είναι πύργος οχυρός· ό δίκαιος καταφεύγων εις αύτόν είναι έν άσφαλεία.» (Παρ. 18:10). [136]

«Σου είναι ή βασιλεία καί ή δύναμις καί ή δόξα»—ματθ. 6:13

Όπως ή πρώτη έτσι καί ή τελευταία φράση τής Κυριακής Προσευχής άναφέρεται στόν Θεό τόν Οποίο τοποθετεί πάνω άπό κάθε δύναμη καί εξουσία καί «ύπέρ πάν όνομα όνομαζόμενον.» Ό Σωτήρας άτένιζε στά χρόνια πού περίμεναν τούς άποστόλους, όχι έτσι όπως αύτοί τά οραματίζονταν, χαρούμενα καί πλέοντα σέ πελάγη εύδαιμονίας καί κοσμικών τιμών, άλλά σκοτεινά άπό τό ξέσπασμα τής θύελλας του άνθρώπινου μίσους καί τής σατανικής οργής. Άνάμεσα σέ συγκλονιστικά πολιτικά γεγονότα καί καταστροφές, ή ζωή τών αποστόλων θά ζώνονταν άπό διάφορους κινδύνους καί επανειλημμένα οί ψυχές τους θά γέμιζαν μέ φόβο. Θά εβλεπαν τήν Ιερουσαλήμ νά ερημώνεται, τό ίερό νά ισοπεδώνεται, τό ιερατικό σύστημα γιά πάντα νά άφανίζεται καί τό λαό του Ισραήλ νά διασκορπίζεται στά πέρατα τής γης σάν άνεμοδαρμένα ναυάγια πάνω σέ πανέρημη άκτή. Ό Ίησοϋς είπε: «Θέλετε άκούσει πολέμους καί φήμας πολέμων.» «Θέλει έγερθή έθνος επί έθνος καί βασιλεία επί βασιλείαν· καί θέλουσι γείνει πεΐναι καί λοιμοί καί σεισμοί κατά τόπους. Πάντα δέ ταύτα είναι άρχαί ώδίνων.» (Ματθ. 24:6-8). Παρ” όλα αύτά οί οπαδοί τού Χριστού δέν έπρεπε νά φοβούνται ότι οί ελπίδες τους θά πήγαιναν χαμένες ή ότι ό Θεός είχε λησμονήσει τή γή. Ή δύναμη καί ή δόξα άνήκουν σ” Αύτόν τού Οποίου οπωσδήποτε οί μεγάλοι σκοποί άνεμπόδιστοι βαίνουν τελικά πρός τήν ολοσχερή εκπλήρωσή τους. Στήν προσευχή όπου εκφράζουν τίς καθημερινές τους άνάγκες, οί μαθητές παροτρύνονται νά στρέψουν τά βλέμματα ψηλά πάνω άπ” όλη τή δύναμη καί [137] τήν κυριαρχία τού κακού, πρός τόν Κύριο καί Θεό τους, του Όποίου ή βασιλεία διοικεί τά πάντα καί ό Όποίος είναι Πατέρας τους καί Φίλος τους παντοτεινός.

Ή καταστροφή τής Ιερουσαλήμ άποτελεΐ τό σύμβολο τής τελικής καταστροφής πού πρόκειται νά κατακλύσει τόν κόσμο. Οι προφητείες πού βρήκαν μερική μόνο εκπλήρωση στήν κατάρρευση τής Ιερουσαλήμ θά βρούν τήν ολοκληρωτική τους εκπλήρωση στίς έσχατες ήμερες. Ζούμε τώρα δρασκελίζοντας τό κατώφλι μεγάλων καί δραματικών γεγονότων. Μάς περιμένει μιά τέτοια κρίση πού παρόμοια ποτέ δέν εχει ίδεϊ ό κόσμος. Άλλά τό ίδιο τώρα παρήγορη γιά μάς, όπως καί γιά τούς πρώτους εκείνους μαθητές, έρχεται ή διαβεβαίωση ότι ό Κυρίαρχος Θεός κυβερνάει τά πάντα καί ότι ή αλληλουχία τών έπερχομένων γεγονότων κατευθύνεται άπό τά χέρια τού Δημιουργού μας. Ή μεγαλειότητα τού ουρανού διευθύνει τήν τύχη τών εθνών καθώς καί τά συμφέροντα τής εκκλησίας Του. Ό θεϊκός Δάσκαλος απευθύνεται στόν κάθε συντελεστή γιά τήν εκπλήρωση τών σχεδίων Του μέ τά ίδια λόγια πού άπηύθυνε στόν βασιλιά Κύρο: «Έγώ σέ περιέζωσα αν καί δέν Μέ έγνώρισας.» (Ήσ. 45:5).

Στήν δράση τού προφήτη Ιεζεκιήλ τά χερουβείμ παρουσιάζονται μ” ένα χέρι κάτω άπ” τίς φτερούγες τους. Αύτό διδάσκει τούς δούλους Του ότι τήν επιτυχία τους τήν οφείλουν στή θεϊκή δύναμη. Εκείνοι τούς όποίους ό Θεός χρησιμοποιεί γιά αγγελιοφόρους Του δέν πρέπει νά νομίζουν ότι τό έργο Του έξαρτάται άπ” αύτούς. Σέ περιορισμένα ανθρώπινα όντα δέν άνατίθεται νά σηκώσουν μιά τέτοια βαρειά εύθύνη. Εκείνος ό Όποίος δέν κοιμάται καί ό Όποίος εργάζεται άκατάπαυστα γιά τήν εκπλήρωση τών σχεδίων Του, θά άποπερατώσει ό ίδιος τό έργο Του. Θά άνατρέψει τούς σκοπούς τών [138] πονηρών άνθρώπων καί θά προκαλέσει σύγχυση στίς βουλές εκείνων πού έβαλαν γιά στόχο τους νά βλάψουν τό λαό Του. Αύτός πού είναι ό Βασιλιάς καί Κύριος τών δυνάμεων έχει στημένο τό θρόνο Του άνάμεσα στά σεραφείμ καί θά φυλάξει τά τέκνα Του άσφαλη άνάμεσα στήν ταραχή καί στή διαμάχη τών εθνών. Αύτός πού διοικεί στόν ούρανό είναι ό Λυτρωτής μας. Αύτός άναμετράει τήν κάθε δοκιμασία καί ελέγχει τή φωτιά μέσ” τό καμίνι άπ” όπου ή κάθε ψυχή πρέπει νά περάσει. Όταν τά προπύργια τών επιγείων βασιλέων θά καταρρέουν, όταν τά βέλη τής οργής Του θά διαπερνούν τίς καρδιές τών εχθρών Του, ό λαός Του θά επαναπαύεται στά χέρια Του άσφαλής.

«Σού, Κύριε, είναι ή μεγαλωσύνη καί ή δύναμις καί ή τιμή καί ή νίκη καί ή δόξα· διότι Σοϋ είναι πάντα τά έν ούρανώ καί τά επί γης... καί εις τήν χειρα Σου τό νά μεγαλύνης καί νά ισχυροποιης τά πάντα.» (Α” Χρον. 29:11,12). [139]

Κεφάλαιο 6: Οχι επικριτεσ αλλ” εκτελεστεσ

«Μή κρίνετε, διά νά μή κριθήτε»—ματθ. 7:1

Όταν οί άνθρωποι προσπαθούν νά αποκτήσουν τή σωτηρία μέ τά έργα τους, άναπόφευκτα όδηγούνται στό νά επισωρεύουν άνθρώπινους κανονισμούς σάν προβαλλόμενη άμυνα κατά τής άμαρτίας. Επειδή, βλέποντας ότι δέν κατορθώνουν νά τηρήσουν τό νόμο τού Θεού, σοφίζονται δικούς τους κανόνες καί διατάξεις, γιά νά εξαναγκάσουν τόν εαυτό τους στήν ύπακοή. Όλα αύτά στρέφουν τή σκέψη τού άνθρώπου μακρυά άπό τόν Θεό, πρός τόν εαυτό του. Ή άγάπη του γιά τόν Θεό άπονεκρώνεται στήν καρδιά καί μαζί μ” αύτή εξαφανίζεται καί ή άγάπη του γιά τόν συνάνθρωπο. Ένα τέτοιο σύστημα άνθρωπίνων επινοημάτων μέ τίς πολυάριθμες άπαιτήσεις του, κάνει τούς ύποστηρικτές του νά επικρίνουν όλους εκείνους πού δέν μπορούν νά φθάσουν στό άνθρώπινο αύτό καθορισμένο ιδανικό. Μιά άτμόσφαιρα εγωκεντρικής καί έπικριτικής στενότητας τής άντίληψης προκαλεϊ τήν άσφυξία τών εύγενικών καί μεγαλόψυχων συναισθημάτων καί καταντάει τούς άνθρώπους εγωκεντρικούς, επικριτές, μικροπρεπείς καί κατασκόπους.

Σ” αύτή τήν κατηγορία άνήκαν οί Φαρισαίοι. Έπέστρεφαν μετά τήν εκτέλεση τών θρησκευτικών τους καθηκόντων, όχι μέ κανένα συναίσθημα ταπεινοφροσύνης γιά τίς αδυναμίες τους, ούτε καί εύγνωμοσύνης γιά τά μεγάλα προνόμια πού άπολάβαιναν άπό τόν Θεό. Άλλ” έπέστρεφαν μ” ενα πνεύμα γεμάτο περηφάνεια καί τό μοτίβο τους ήταν «τό εγώ μου, τά αίσθήματά μου, οί γνώσεις μου, οί συνήθειές μου». Τά δικά τους [140] επιτεύγματα κατέληγαν σέ κανόνες καί μέ βάση αύτούς έκριναν μετά τούς άλλους. Φορώντας τή στολή τού αύτοσεβασμού, θρονιάζονταν στή δικαστική καθέδρα γιά νά επικρίνουν καί νά καταδικάσουν τούς άλλους.

Ό λαός είχε κι” αύτός έμποτισθεϊ σέ μεγάλο βαθμό μέ τό ίδιο πνεύμα. Παραβιάζοντας τόν τομέα τής συνείδησης, κατέκριναν ό ένας τόν άλλον γιά ζητήματα πού άφορούν άποκλειστικά τήν ψυχή καί τόν Θεό. Αύτό τό πνεύμα καί αύτή τήν τακτική έχοντας ύπόψη ό Χριστός, είπε: «Μή κρίνετε, διά νά μή κριθήτε.» Μή βάζετε δηλαδή τόν έαυτό σας γιά κανόνα. Μή θεωρείτε τίς δικές σας άπόψεις, τίς δικές σας άντιλήψεις γιά τό καθήκον, τίς δικές σας έρμηνεϊες τής Γραφής κριτήριο γιά τούς άλλους γιά νά τούς καταδικάζετε στήν καρδιά σας όταν δέν μπορούν νά φθάσουν στά δικά σας ιδανικά. Μή κρίνετε τούς άλλους βγάζοντας συμπεράσματα σύμφωνα μέ τά δικά σας ζύγια καί σταθμά γιά νά τούς καταδικάζετε.

«Μή κρίνετε μηδέν πρό καιρού, έως άν ελθη ό Κύριος· όστις καί θέλει φέρει εις τό φώς τά κρυπτά του σκότους καί θέλει φανερώσει τάς βουλάς τών καρδιών.» (Α” Κορ. 4:5). Έμεΐς δέν εϊμαστε καρδιογνώστες. Όντας οί ϊδιοι φταίχτες, δέν εϊμαστε κατάλληλοι νά κρίνομε τούς άλλους. Ό περιωρισμένος άνθρωπος κρίνει μόνο άπό τό φαινόμενο. Μόνο Εκείνος πού γνωρίζει τά μυστικά κίνητρα τής κάθε πράξης καί πού ξέρει νά φέρεται μέ τρυφερότητα καί μέ συμπόνοια, είναι άξιος νά άποφασίσει τήν περίπτωση κάθε άνθρώπινης ψυχής.

«Αναπολόγητος είσαι, ώ άνθρωπε, πάς δστις κρίνεις· διότι εις ό,τι κρίνεις τόν άλλον, σεαυτόν κατακρίνεις· επειδή τά αύτά πράττεις σύ ό κρίνων.» (Ρωμ. 2:1). Ώστε αύτοί πού καταδικάζουν ή επικρίνουν τόν συνάνθρωπό τους, άποδείχνονται οί ϊδιοι φταίχτες, άφοϋ κάνουν τά ϊδια άκριβώς πράγματα. Καταδικάζοντας τούς [141] άλλους, καταδικάζουν τόν εαυτό τους καί τήν αύτοκαταδίκη τους αύτή τήν εγκρίνει ό Θεός καί τήν άποδέχεται.

«Τά άχαρα αύτά βορβοροκυλισμένα πόδια
«Τσαλαπατούν λουλούδια χωρίς σταματημό.
«Τά ύποκριτικά καί σκληραμένα τούτα χέρια
«Σπαράζουν φιλικές καρδιές χωρίς συλλογισμό.

«Διατί βλέπεις τό ξυλάριον τό εν τω όφθαλμώ του άδελφοΰ σου»—ματθ. 7:3

Ούτε άκόμη ή φράση, «Τά αύτά πράττεις σύ ό κρίνων,» μπορεΐ νά ύπογραμμίσει τή βαρύτητα τής άμαρτίας εκείνου πού επικρίνει καί καταδικάζει τόν άδελφό του. Ό Χριστός είπε: «Διά τί βλέπεις τό ξυλάριον τό εν τω όφθαλμω τού άδελφού σου, τήν δέ δοκόν τήν εν τω όφθαλμω σου δέν παρατηρείς;» Τά λόγια Του αύτά περιγράφουν τόν τύπο εκείνον πού είναι πρόθυμος νά άνακαλύπτει τά σφάλματα τών άλλων. Μόλις νομίσει ότι άνακάλυψε κάποιο ψεγάδι στόν χαρακτήρα ένός άλλου, καταλαμβάνεται άπό τόν άκραιφνή ζήλο νά τό βγάλει άμέσως στό φανερό. Ό Ιησούς δμως δηλώνει ότι ό άντιχριστιανικός αύτός τρόπος φανερώνει ένα τέτοιο ελαττωματικό χαρακτήρα πού, όταν συγκριθεΐ μέ τό επικρινόμενο ψεγάδι, είναι σάν τό δοκάρι πλάι σέ μιά σχίδα ξυλαριού. Ή ελλειψη τού πνεύματος τής άνεκτικότητας καί τής άγάπης είναι εκείνη πού οδηγεί τόν άνθρωπο νά δημιουργεί ολόκληρο βουνό κι” άπ” τό μικρότερο άκόμη λιθαράκι. Όσοι δέν έχουν ποτέ γευθεΐ τή συντριβή πού συνεπάγεται ή ολοκληρωτική τού άτόμου παραχώρηση στόν Χριστό, δέν εκδηλώνουν στή ζωή τους τή μαλακτική επιρροή τής άγάπης τού Λυτρωτή. [142] Κακοπαριστάνουν τό λεπτεπίλεπτο πνεύμα καί τήν άβροφροσύνη πού χαρακτηρίζει τό εύαγγέλιο καί πληγώνουν πολύτιμες ψυχές γιά τίς όποιες ό Χριστός έδωσε τή ζωή Του. Σύμφωνα μέ τήν εικόνα πού χρησιμοποιεί γιά παράδειγμα ό Σωτήρας μας, εκείνος πού ύποθάλπει ενα φιλοκατήγορο πνεύμα θεωρείται περισσότερο ένοχος άπ” αύτόν τόν όποιο κατηγορεί, επειδή όχι μόνο διαπράττει τό ϊδιο μ” αύτόν άμάρτημα, άλλά προσθέτει καί άπό πάνω τήν έπαρση καί τό φιλόψογο πνεύμα.

Ό Χριστός άποτελεϊ τό μοναδικό πρότυπο τού χαρακτήρα καί όποιος συγκρίνει τούς άλλους θέτοντας γιά παράδειγμα τόν δικό του χαρακτήρα, βάζει τόν εαυτό του στή θέση τού Χριστού. Καί άφού ό Πατέρας «εις τόν Υίόν εδωκε πάσαν τήν κρίσιν» (Ίωάν. 5:22), όποιος τολμάει νά κρίνει τά ελατήρια τών άλλων, πάλι σφετερίζεται τό άποκλειστικό δικαίωμα τού Υίού τού Θεού. Αύτοί οί αύτοδιωρισμένοι δικαστές καί επικριτές τάσσονται μέ τό μέρος τού άντίχριστου ό όποιος είναι «ό άντικείμενος καί ύπεραιρόμενος εναντίον εις πάντα λεγόμενον Θεόν ή σέβασμα, ώστε νά καθίση εις τόν ναόν τού Θεού ώς Θεός, άποδεικνύων, εαυτόν ότι είναι Θεός.» (Β” Θεσ. 2:4).

Ή άμαρτία πού επιφέρει τά θλιβερότερα άποτελέσματα είναι τό ψυχρό, έπικριτικό, μνησίκακο πνεύμα τού φαρισαϊσμού. Όταν ή θρησκευτική εμπειρία είναι κούφια άπό άγάπη, ό Χριστός δέν είναι έκεϊ. Ό χαρούμενος ήλιος τής παρουσίας Του δέν είναι έκεϊ. Καμιά πυρεττώδης δράση, ή ζήλος άποξενωμένος άπό τόν Χριστό μπορεΐ νά συμπληρώσει τό κενό αύτό. Μπορεΐ νά ύπάρχει μιά άξιοθαύμαστη οξυδέρκεια γιά τήν άνακάλυψη τών ελαττωμάτων τών άλλων, πλήν όμως στόν καθένα πού ύποθάλπει ένα τέτοιο πνεύμα ό Χριστός [143] λέγει: «Ύποκριτά, έκβαλε πρώτον τήν δοκόν εκ του οφθαλμού σου, καί τότε θέλεις ίδεΐ καθαρώς διά νά έκβάλης τό ξυλάριον εκ του οφθαλμού του άδελφοΰ σου.» Εκείνος πού ό “ίδιος είναι ένοχος ύποπτεύεται πρώτος τό κακό. Μέ τό νά κατακρίνει τόν άλλον, προσπαθεί νά καλύψει η νά δικαιολογήσει τό κακό πού φωλιάζει στή δική του καρδιά. Ό άνθρωπος γνώρισε τό κακό μέσο τής άμαρτίας. Μόλις άμάρτησαν οί πρωτόπλαστοι, αύτοστιγμή άρχισαν νά κατηγορούν ό ένας τόν άλλο. Καί τήν ίδια τακτική άναπόφευκτα άκολουθεϊ ή άνθρώπινη φύση όταν δέν πηδαλιοτεΐται άπό τή χάρη του Χριστού.

Όταν οί άνθρωποι ύποθάλπουν τό έπικριτικό αύτό πνεύμα, δέν ικανοποιούνται μόνο μέ τό νά ύποδείχνουν εκείνο πού κατ” εικασία θεωρούν σφάλμα του άδελφοϋ τους. Όταν δέν κατορθώνουν μέ ήπια μέσα νά επιφέρουν τό ποθούμενο άποτέλεσμα, τότε καταφεύγουν στήν πίεση. Χρησιμοποιούν όλη τους τή δύναμη προκειμένου νά εξαναγκάσουν τούς άλλους νά συμμορφωθούν μέ αύτό πού κατά τήν κρίση τους είναι τό ορθό. Αύτό άκριβώς έκαναν οί Ιουδαίοι τήν εποχή του Χριστού, καί αύτό άπό τότε εφάρμοζε ή εκκλησία κάθε φορά πού στερούνταν τή χάρη του Χριστού. Βλέποντας τόν έαυτό της άπογυμνωμένο άπό τή δύναμη τής άγάπης, στρέφονταν τότε στήν άναζήτηση του σιδερένιου κρατικού μηχανισμού γιά τήν επιβολή τών δογμάτων της καί τήν εκτέλεση τών θεσπισμάτων της. Εδώ πρέπει νά άναζητηθεί τό μυστικό τού ψηφίσματος όλων τών θρησκευτικών νόμων καί τό μυστικό όλων τών διωγμών άπό τίς μέρες τού Άβελ μέχρι τίς δικές μας μέρες.

Ό Χριστός δέν άπωθεΐ άλλ” έλκει τούς άνθρώπους πρός Αύτόν. Ή μόνη πίεση πού μπορεΐ νά άσκήσει είναι ή πίεση τής άγάπης. Όταν ή εκκλησία άρχίζει νά επιζητεί [144] τήν υποστήριξη τής πολιτικής δύναμης, αύτό φανερώνει ότι είναι απογυμνωμένη άπό τή δύναμη τού Χριστού, τήν πίεση αύτή τής θεϊκής άγάπης.

Ή δυσκολία όμως έγκειται άτομικά στά μέλη τής εκκλησίας καί άπ” εδώ πρέπει νά άρχίσει νά διορθώνεται τό κακό. Ό Χριστός άπαιτεϊ νά βγάλει ό επικριτής πρώτα τό δοκάρι άπό τό δικό του μάτι, νά άποβάλει τό έπικριτικό του πνεύμα, νά ομολογήσει καί νά άπαρνηθεϊ τά δικά του άμαρτήματα, κι” ύστερα νά επιχειρήσει νά διορθώσει τούς άλλους. «Διότι δέν είναι δένδρον καλόν τό όποιον κάμνει καρπόν σαπρόν ούδέ δένδρον σαπρόν τό όποιον κάμνει καρπόν καλόν.» (Λουκ. 6:43). Τούς ελεγε ότι αύτό τό έπικριτικό πνεύμα πού ύποθάλπετε είναι ένας σαπρός καρπός πού φανερώνει ότι τό δένδρο είναι σαπρό. Δέν κερδίζετε τίποτε μέ τό νά οικοδομεΐτε τή ζωή σας πάνω στήν αύτοδικαίωση. Αύτό πού σάς χρειάζεται είναι ή άλλαγή τής καρδιάς. Πρέπει νά περάσετε άπ” αύτό τό στάδιο πρίν νά γίνετε κατάλληλοι νά διορθώσετε τούς άλλους. «Διότι εκ τού περισσεύματος τής καρδίας λαλεΐ τό στόμα.» (Ματθ. 12:34).

Όταν κάποιος περνάει άπό μιά κρίσιμη καμπή τής ζωής του καί προσπαθείτε νά τού δώσετε συμβουλές καί παραινέσεις, σκεφθήτε ότι τά λόγια σας τήν ίδια άκριβώς επιρροή γιά τό καλό θά άσκήσουν δπως τό πνεύμα καί τό παράδειγμά σας ήσκησαν γιά τόν έαυτό σας. Πρέπει νά είσθε καλοί γιά νά μπορεΐτε νά κάνετε τό καλό. Δέν μπορεϊτε νά άσκήσετε επιρροή πού νά επιφέρει μεταλλαγή στούς άλλους παρά μόνο όταν ή δική σας καρδιά έχει ταπεινωθεί, άπαλυνθεΐ καί έξευγενισθεΐ μέ τή χάρη τού Χριστού. Όταν ή μεταλλαγή αύτή έπέλθει μέσα σας, θά σάς γίνει μιά τέτοια δεύτερη φύση νά ζήτε γιά νά κάνετε καλό στούς άλλους, όπως ή τριανταφυλλιά πού παράγει τόν εύωδιαστό άνθό της, ή ή κληματαριά τόν εύχυμο [145] καρπό της.

Άν ό Χριστός, «ή ελπίς της δόξης» ζεϊ μέσα σας, δέν θά έχετε καμιά διάθεση νά παρατηρείτε τούς άλλους, νά ξεσκεπάζετε τά λάθη τους. Άντί νά προσπαθείτε νά κατακρίνετε καί νά καταδικάζετε, ό σκοπός σας θά είναι νά βοηθάτε, νά κάνετε τό καλό, καί νά σώζετε. Όταν έχετε νά κάνετε μέ άτομα πού έχουν πέσει σέ κάποιο παράπτωμα, θά εχετε ύπόψη τήν παραγγελία πού λέγει, «προσεχών εις σεαυτόν, μή καί σύ πειρασθής». (Γαλ. 6:1). Θά θυμάσθε πόσες φορές σείς οί ϊδιοι σφάλατε καί πόσο δύσκολο σάς ήταν νά έπανέλθετε στόν ϊσιο δρόμο μιά καί ξεφύγατε άπ” αύτόν. Δέν θά σπρώξετε τόν άδελφό σας σέ πυκνότερο άκόμη σκότος, άλλά μέ καρδιά γεμάτη συμπόνοια θά τού μιλήσετε γιά τόν κίνδυνο πού διατρέχει.

Όποιος συχνά ρίχνει ένα βλέμμα στό σταυρό του Γολγοθά, άναλογιζόμενος ότι οί άμαρτίες του έγιναν άφορμή νά φθάσει ό Χριστός μέχρι έκεϊ, δέν θά επιχειρήσει ποτέ νά ύπολογίσει τό βάρος τής ένοχης του συγκρίνοντάς την μέ τήν ένοχή τών άλλων. Δέν θ” άνεβεϊ ποτέ στή δικαστική καθέδρα γιά νά προφέρει τήν καταδίκη τού άλλου. Τό πνεύμα τής επίκρισης καί τής αύτοεξύψωσης είναι εντελώς ξένο γιά κείνους πού βαδίζουν στή σκιά τού σταυρού του Γολγοθά.

Μόνο όταν αίσθάνεσθε ότι είσθε έτοιμοι νά θυσιάσετε τή δική σας άξιοπρέπεια καί αύτή άκόμη τή ζωή σας προκειμένου νά σώσετε ένα πλανώμενο άδελφό σας, μόνο τότε έχετε βγάλει τό δοκάρι άπ” τό μάτι σας ώστε νά είσθε σέ θέση νά βοηθήσετε τόν άδελφό σας. Τότε μόνο μπορεΐτε νά τόν πλησιάσετε καί νά έγγίσετε τήν καρδιά του. Κανείς δέν έπέστρεψε ποτέ άπό τήν όδό τής πλάνης μέ τόν ψόγο καί μέ τήν κατηγόρια. Αντίθετα ό τρόπος αύτός έκανε πολλούς νά στραφούν μακρυά άπό τόν Χριστό καί νά κλείσουν έρμητικά τήν καρδιά τους σέ [146] κάθε μεταπειστική προσπάθεια. Ενώ τό ήπιο πνεύμα, ή ευγενική συμπεριφορά καί ή κατανόηση μπορούν νά σώσουν τόν πλανώμενο καί νά καλύψουν πλήθος άμαρτιών. Όταν ό Χριστός φανερώνεται μέ τόν χαρακτήρα σας, αύτό θά άσκεΐ μιά μεταπλαστική δύναμη πάνω σ” όλους μέ τούς όποιους έρχεσθε σέ επαφή. Κάμετε έκδηλη τήν παρουσία τού Χριστού στήν καθημερινή ζωή σας καί μέ τή ζωή σας Αύτός θά άποκαλύψει τή δημιουργική ενέργεια τού λόγου Του—δηλαδή μιά άπαλή, πειστική άλλά καί πανίσχυρη ταυτόχρονα επιρροή πού νά μεταπλάθει καί άλλες ψυχές κατά τήν ώραιότητα τού Κυρίου τού Θεού μας.

«Μή δώσητε τό άγιον εις τούς κύνας»—ματθ. 7:6

Εδώ ό Χριστός άναφέρεται σέ μιά τάξη άνθρώπων πού δέν έχουν τήν επιθυμία νά άπελευθερωθούν άπό τή σκλαβιά τής άμαρτίας. Μέ τό νά έντρυφούν στή διαφθορά καί στή χυδαιότητα, έχουν άξαχρειωθεΐ σέ τέτοιο βαθμό πού προσκολλούνται στό κακό, χωρίς νά θέλουν νά άποχωρισθούν άπ” αύτό. Όσοι ύπηρετούν τόν Χριστό δέν πρέπει νά επιτρέψουν νά εμποδίζονται άπ” αύτούς πού δέν βλέπουν τό εύαγγέλιο παρά μόνο σάν στόχο γιά διαφωνίες καί χλευασμούς.

Αντίθετα ό Σωτήρας δέν παρέβλεψε ποτέ, ούτε μιά ψυχή, όσο βαθειά κι” άν ήταν βουτυγμένη στήν άμαρτία, φθάνει νά είχε τήν επιθυμία νά δεχθεί τίς πολύτιμες πνευματικές άλήθειες. Γιά τούς τελώνες καί γιά τίς πόρνες τά λόγια Του σήμαιναν τήν άρχή μιας καινούργιας ζωής. Η Μαρία ή Μαγδαληνή, άπό τήν όποία ό Χριστός είχε βγάλει έπτά δαιμόνια, ήταν ή τελευταία πού άπομακρύνθηκε άπό τόν τάφο τού Σωτήρα καί ή πρώτη [147] πού χαιρετίσθηκε άπ” Αυτόν τήν αύγή τής ανάστασης. Καί ήταν ό Σαύλος τής Ταρσού, ένας άπό τούς πιό αδυσώπητους εχθρούς τού εύαγγελίου, πού εγινε ό Παύλος, ό άφοσιωμένος ύπηρέτης του Χριστού. Κάτω άπό τή μάσκα του μίσους καί τής χυδαιότητας, άκόμη καί κάτω άπό τό έγκλημα καί τήν έξαχρείωση, μπορεΐ νά κρύβεται μιά ψυχή πού τελικά θά σωθεί μέ τή χάρη του Χριστού γιά νά λάμψει σάν κόσμημα στό διάδημα του Λυτρωτή.

«Αιτείτε καί θέλει σάς δοθή· ζητείτε καί θέλετε εύρεϊ· κρούετε καί θέλει σάς άνοιχθη»—ματθ. 7:7

Γιά νά μήν ύπάρχει ή μηδαμινή άμφιβολία, παρεξήγηση, ή παρερμηνεία τών λόγων Του, ό Κύριος επαναλαμβάνει τρεις φορές τήν ϊδια ύπόσχεση. Λαχταράει νά ιδεΐ αύτούς πού έκζητούν τόν Θεό νά πιστέψουν σ” Εκείνον ό Όποιος έχει τή δύναμη νά κατορθώνει τά πάντα. Γι” αύτό καί προσθέτει: «Διότι πάς ό αίτών λαμβάνει, καί ό ζητών εύρίσκει καί εις τόν κρούοντα θέλει άνοιχθή.» Ό Κύριος δέν άναφέρεται σέ τίποτε ιδιαίτερους όρους εκτός άπό τό νά έκζητεϊτε τήν εύσπλαχνία Του, νά επιθυμείτε τή συμβουλή Του καί νά λαχταράτε γιά τήν άγάπη Του. Λέγει, «Ζητείτε». Μέ τό νά ζητάτε, δείχνετε ότι έχετε συναίσθηση τής άνάγκης σας. Καί όταν ζητάτε μέ πίστη, τότε θά λάβετε. Ό Κύριος εδωσε τό λόγο Του καί είναι άδύνατο νά άποτύχει στήν εκπλήρωσή του. Όταν προσέρχεσθε μέ πραγματική κατάνυξη, δέν πρέπει νά αίσθάνεσθε ότι είναι προπέτεια νά έκζητεϊτε τίς ύποσχέσεις του Θεού. Όταν ζητάτε τίς εύλογίες πού χρειάζεσθε γιά τήν τελειοποίηση του χαρακτήρα κατά τήν ομοιότητα του Χριστού, ό Κύριος σάς διαβεβαιεΐ ότι ζητάτε σύμφωνα μέ τήν ύπόσχεση πού μέλλει νά εκπληρωθεί. Αύτή καί μόνη ή συναίσθηση καί άναγνώριση [148] τής άμαρτωλότητάς σας σάς δίνει τό δικαίωμα νά ζητάτε τό έλεος καί τήν ευσπλαχνία Του. Δέν πλησιάζετε τόν Θεό μέ τόν όρο νά θεωρηθητε άγιοι, άλλ” επειδή επιθυμείτε νά σάς καθαρίσει άπό κάθε άμαρτία καί νά σάς εξαγνίσει άπό κάθε άδικία. Τό μοναδικό έπιχείρημα πού μπορούμε νά προβάλλομε τώρα όπως καί πάντοτε είναι ή μεγάλη μας άνάγκη, ή πραγματικά τραγική μας κατάσταση πού καθιστά τόν Θεό καί τήν άπολυτρωτική Του δύναμη άπολύτως άπαραίτητα γιά μάς.

«Ζητείτε.» Μή επιθυμείτε μόνο τήν εύλογία Του, άλλ” Αύτόν τόν ίδιο. Όικειώθητι λοιπόν μετ” Αύτού καί εσο έν ειρήνη.» (’Ιώβ 22:21). Ζητείτε καί θά βρήτε. Ό Θεός σάς ζητάει, καί αύτή ή επιθυμία πού νοιώθετε νά έρθετε κοντά Του δέν είναι παρά ή έλξη πού άσκεί τό Πνεύμα Του. Ανταποκριθήτε σ” αύτή τήν έλξη. Ό Χριστός ικετεύει γιά τούς πειραζομένους, τούς πλανωμένους, τούς άπιστους. Προσπαθεί νά τούς εξυψώσει, φέρνοντάς τους σέ επικοινωνία μ” Αύτόν. «Εάν έκζητής Αύτόν, θέλει εύρίσκεσθαι ύπό σού.» (Α” Χρον. 28:9).

«Κρούετε.» Ερχόμαστε στόν Θεό μέ μιά ιδιαίτερη πρόσκληση καί Αύτός περιμένει νά μάς ύποδεχθεΐ στήν αίθουσα τών άκροάσεών Του. Οί πρώτοι μαθητές πού άκολούθησαν τόν Ιησού δέν έμειναν ικανοποιημένοι μέ τή σύντομη συνομιλία πού είχαν μαζί Του στό δρόμο. Άλλά ρώτησαν: «Διδάσκαλε, πού μένεις;... “Ηλθον καί είδον πού μένει· καί έμειναν παρ” Αύτώ τήν ήμέραν έκείνην.» (Ίωάν. 1:38,39). Έτσι μπορούμε κι” εμείς νά γίνομε δεκτοί καί νά έρθομε σέ ιδιαίτερη επικοινωνία καί στενή επαφή μέ τόν Θεό. «Ό κατοικών ύπό τήν σκέπην τού Ύψίστου, ύπό τήν σκιάν τού Παντοκράτορος θέλει διατρίβει.» (Ψαλμ. 91:1). Αύτοί πού ποθούν τήν εύλογία τού Θεού άς κτυπήσουν στήν πόρτα τού ελέους καί άς [149] περιμένουν μέ σιγουριά λέγοντας, Συ είπες Κύριε ότι, «Πας ό αϊτών λαμβάνει, καί ό ζητών εύρίσκει καί εις τόν κρούοντα θέλει άνοιχθή.»

Ατενίζοντας ό Ιησούς αύτούς πού είχαν συγκεντρωθεί γιά νά άκούσουν τά λόγια Του, καταλήφθηκε άπό τή βαθειά επιθυμία νά ίδεί τά μεγάλα εκείνα πλήθη νά εκτιμήσουν τήν εύσπλαχνία καί τό στοργικό ενδιαφέρον τού Θεού. Προκειμένου νά τούς κάνει νά καταλάβουν τίς άνάγκες τους καθώς καί τήν προθυμία τού Θεού νά άνταποκριθεΐ σ” αύτές, μεταχειρίσθηκε γιά παράδειγμα τήν περίπτωση τού πεινασμένου παιδιού πού ζητάει ψωμί άπό τόν φυσικό του πατέρα. «Τίς άνθρωπος είναι άπό σάς». είπε, «όστις, εάν ό υιός αύτού ζητήση άρτον, μήπως θέλει δώσει εις αύτόν λίθον;» Χρησιμοποιώντας τά τρυφερά αισθήματα τών γονέων γιά τά παιδιά τους, συνεχίζει λέγοντας: «Έάν λοιπόν σεις, πονηροί όντες, έξεύρητε νά δίδητε καλάς δόσεις εις τά τέκνα σας, πόσω μάλλον ό Πατήρ σας ό εν τοϊς ούρανοις θέλει δώσει άγαθά εις τούς ζητούντας παρ” Αύτού;» Κανένας άνθρωπος στού όποίου τά στήθη, πάλλει ή πατρική καρδιά μπορεΐ ποτέ νά άποδιώξει τό πεινασμένο του παιδί πού τού ζητάει ψωμί. Θά μπορούσε κανείς νά τόν φαντασθεϊ ικανό νά περιπαίζει τό παιδί του, νά τό τυραννάει άνοίγοντας του τήν όρεξη, μόνο καί μόνο γιά νά τό άπογοητεύσει στό τέλος; Θά μπορούσε νά τού ύποσχεθει καλή, θρεπτική τροφή καί νά καταλήγει νά τού δώσει μιά πέτρα γιά φαγί; Θά μπορούσε λοιπόν ποτέ κανείς νά ύποτιμήσει τόν Θεό συμπεραίνοντας ότι Αύτός κωφεύει στίς παρακλήσεις τών παιδιών Του;

Άν λοιπόν σείς, μέ τήν περιωρισμένη καί άμαρτωλή άνθρώπινη φύση σας, «έξεύρετε νά δίδητε καλάς δόσεις εις τά τέκνα σας, πόσω μάλλον ό Πατήρ ό ούράνιος θέλει δώσει Πνεύμα Άγιον εις τούς αίτούντας παρ” Αύτού;» [150] (Λουκ. 11:13). Ό Αντιπρόσωπός Του, τό Πνεύμα δηλαδή τό Άγιο, είναι τό μεγαλύτερο δώρο. «Παν δώρημα άγαθόν» συμπεριλαμβάνεται μέσα σ” αύτό. Ό ίδιος ό Δημιουργός δέν μπορεϊ νά μάς δωρήσει τίποτε τό άνώτερο, τίποτε τό καλύτερο. «Οταν εκλιπαρούμε τόν Θεό νά μάς λυπηθεί μέσ” τή δυστυχία μας καί νά μάς καθοδηγήσει μέ τό Πνεύμα Του τό «Αγιο, δέν θά άπορρίψει ποτέ τίς προσευχές μας. Πιθανό ενας πατέρας νά στραφεί κάποτε άπό τό πεινασμένο του παιδί· άλλ” ό Θεός δέν μπορεϊ ποτέ νά άπορρίψει τήν κραυγή τής ψυχής πού βρίσκεται σέ άνάγκη καί εκφράζει μιά μεγάλη επιθυμία. Μέ τί θαυμάσια τρυφερότητα περιγράφει τήν άγάπη Του! Γιά όσους σέ μέρες ζοφερές αισθάνονται ότι ό Θεός δέν ένδιαφέρεται γι” αύτούς, νά ποιό μήνυμα τούς στέλνει ή Πατρική καρδιά: «Ή Σιών είπεν, ό Κύριος μέ έγκατέλιπε, καί ό Κύριός μου μέ έλησμόνησε. Δύναται γυνή νά λησμονήση τό θηλάζον βρέφος αύτής, ώστε νά μή έλεήση τό τέκνον τής κοιλίας αύτής; Αλλά καί άν αύται λησμονήσωσιν, Εγώ δμως δέν θέλω σέ λησμονήσει. Ιδού επί τών παλαμών Μου σέ έζωγράφισα.» (Ήσ. 49:14-16).

Κάθε ύπόσχεση μέσα στό λόγο τού Θεού μάς προσφέρει ποικίλα θέματα προσευχής καί σάν διαβεβαίωση μάς παρουσιάζει τόν φερέγγυο λόγο τού Κυρίου. Όποιαδήποτε πνευματική εύλογία χρειαζόμαστε, εχομε τό προνόμιο νά τή ζητήσομε μέσο τού Ιησού. Μπορούμε νά άναφέρομε στόν Θεό μέ τήν άπλότητα μικρού παιδιού τί άκριβώς μάς χρειάζεται. Μπορούμε νά Τού μιλήσομε γιά τίς πρόσκαιρες άνάγκες μας, γυρεύοντας ψωμί καί ρούχα, όπως άκριβώς κάνομε όταν Τού ζητούμε τό ψωμί τής ζωής καί τό ένδυμα τής δικαιοσύνης τού Χριστού. Ό ούράνιος Πατέρας μας τό ξέρει ότι έχομε άνάγκη άπ” όλα αύτά καί μάς προσκαλεί νά τά ζητήσομε άπ” Αύτόν. Ή κάθε χάρη πραγματοποιείται μέσο του [151] ονόματος του Χριστού. Ό Θεός τιμάει τό όνομα αύτό καί εφοδιάζει κάθε χρεία σας μέ τόν πλούτο τής γενναιοδωρίας Του.

Μή λησμονείτε όμως ότι όταν έρχεσθε στόν Θεό σάν σέ πατέρα σας, άναγνωρίζετε τή σχέση σας πρός Αύτόν σάν παιδί Του. Δέν Τόν έμπιστεύεσθε μόνο γιά τήν άγαθότητά Του, άλλ” ύποτάσεσθε κατά πάντα στό θέλημά Του, ξέροντας ότι ή άγάπη Του είναι άμετάβλητη. Έχετε παραχωρήσει τόν έαυτό σας στήν ύπηρεσία τού έργου Του. Σ” αύτούς λοιπόν στούς όποίους συνέστησε νά ζητούν πρώτα τή βασιλεία τού Θεού καί τή δικαιοσύνη Του, ό Χριστός άπηύθυνε τήν ύπόσχεση, «Αιτείτε καί θέλετε λαμβάνει.» (Ίωάν. 16:24).

Τά δώρα Εκείνου ό Όποίος έχει όλη τή δύναμη στόν ούρανό καί στή γή βρίσκονται στή διάθεση τών παιδιών τού Θεού. Δώρα τόσο πολύτιμα πού μάς άπονέμονται σάν άποτέλεσμα τής άνυπολόγιστης θυσίας τού αίματος τού Λυτρωτή. Δώρα τέτοια πού ικανοποιούν τή σφοδρότερη επιθυμία τής ψυχής, δώρα πού διαρκούν μιά ολόκληρη αιωνιότητα, θά λάβουν καί θά άπολαύσουν όλοι όσοι έρχονται στόν Θεό σάν τά μικρά παιδιά. Θεωρήστε τίς ύποσχέσεις τού Θεού γιά δικές σας, ζητήστε τήν εκπλήρωσή τους άπ” Αύτόν σάν λόγο δικό Του καί θά νοιώσετε τήν ολοκλήρωση τής χαράς.

«Λοιπόν πάντα όσα αν θέλητε νά κάμνωσιν εις εσάς οί άνθρωποι, ούτω καί σεις κάμνετε εις αύτούς»—ματθ. 7:12

Αφού μάς διαβεβαιώνει γιά τήν άγάπη τού Θεού πρός εμάς, ό Ιησούς μιλάει γιά τήν άγάπη πού επιβάλλεται νά έχομε ό ένας γιά τόν άλλον μέσα σέ μιά περιεκτική άρχή πού καλύπτει όλους τούς τομείς τών [152] άνθρωπίνων σχέσεων.

Οί Ιουδαίοι νοιάζονταν πολύ γιά τήν άπολαβή. Ή μεγαλύτερη φροντίδα τους ήταν νά εξασφαλίσουν αύτό πού θεωρούσαν ότι δικαιωματικά τούς άνήκε σέ δύναμη, σέ σέβας καί σέ ύπηρεσία. Ό Χριστός όμως διδάσκει ότι δέν πρέπει νά σκοτιζόμαστε γιά τό τί θά λάβομε, άλλά γιά τό τί μπορούμε νά προσφέρομε. Ό κανόνας πού ρυθμίζει τίς υποχρεώσεις μας έναντι τών άλλων έγκειται σ” αύτό πού εμείς οί ίδιοι θεωρούμε σάν ύποχρέωση τών άλλων άπέναντί μας.

Στίς σχέσεις σας μέ τούς συνανθρώπους σας, βάζετε τόν εαυτό σας στή θέση τή δική τους. Προσπαθήστε νά διεισδύσετε μέσα στίς δυσκολίες τους, στίς άπογοητεύσεις τους, στίς χαρές καί στίς λύπες τους. Συνταυτήστε τόν εαυτό σας μ” αύτούς καί τότε φερθήτε τους όπως άκριβώς θά θέλατε νά σάς φερθούν εκείνοι, άν άλλάζατε τή θέση σας μ” αύτούς. Αύτός είναι ό πραγματικός κανόνας τής εντιμότητας. Είναι μιά άλλη έκφραση τού νόμου, «Θέλεις άγαπά τόν πλησίον σου ώς σεαυτόν.» (Ματθ. 22:39). Αύτή είναι καί ή ούσία τής διδασκαλίας τών προφητών. Είναι μιά άρχή τού ούρανού πού επιβάλλεται νά καλλιεργηθεί άπ” όλους εκείνους πού κρίνονται κατάλληλοι γιά τήν όσια συντροφιά Του.

Ό χρυσός κανόνας άποτελεΐ τήν άρχή τής πραγματικής άβροφροσύνης τής όποίας πιστό πρωτότυπο άποτελούσε ή ζωή καί ό χαρακτήρας τού Ιησού. Ώ, τί άκτίνες ομορφιάς καί άπαλότητας άντανακλούσαν καθημερινά άπ” τή ζωή τού Σωτήρα μας! Τί γλυκύτητα ξεχύνονταν άπ” τήν παρουσία Του καί μόνο! Τό ίδιο πνεύμα πρέπει νά έξωτερικεύουν καί τά παιδιά Του. Εκείνοι πού μέσα τους έχουν τόν Χριστό περιβάλλονται άπό μιά θεϊκή άτμόσφαιρα. Οί λευκές στολές τους τής άγνότητας άναδίδουν τό άρωμα τού κήπου τού Κυρίου. [153] Τά πρόσωπά τους άντανακλούν τό φως Του φωτίζοντας τό μονοπάτι όπου κουρασμένα πόδια βαδίζουν καί σκοντάφτουν.

Κανένας πού ξέρει τί άποτελεϊ τό ιδανικό τού τέλειου χαρακτήρα είναι δυνατό νά άποτύχει νά έξωτερικεύει τή συμπάθεια καί τήν τρυφερότητα τού Χριστού. Ή επιρροή τής χάρης εκδηλώνεται μέ τό νά άπαλύνει τήν καρδιά, νά εξευγενίζει καί νά εξαγνίζει τά αισθήματα καί νά δημιουργεί μιά ούρανογέννητη λεπτότητα καί κοσμιότητα.

Άλλ” ό χρυσός κανόνας έχει εύρύτερη άκόμη έννοια. Καθένας πού γίνεται οικονόμος «τής πολυειδούς χάριτος τού Θεού», καλείται νά τή μεταδώσει στίς ψυχές πού βρίσκονται στό σκότος καί στήν άγνοια, όπως άκριβώς θά ήθελε νά τή μεταδώσουν οί άλλοι σ” αύτόν άν βρίσκονταν στή θέση τους. Ό άπόστολος Παύλος είπε: «Χρεώστης είμαι πρός Έλληνάς τε καί βαρβάρους, σοφούς τε καί άσοφους.» (Ρωμ. 1:14). Γιά όλα όσα έχετε μάθει γιά τήν άγάπη τού Θεού καί έχετε δεχθεί άπό τά πλούσια δώρα τής χάρης Του περισσότερο άπό μιά χαμερπή καί εξαχρειωμένη ψυχή τού κόσμου, έχετε ύποχρέωση άπέναντι σ” εκείνη τήν ψυχή νά τής μεταδώσετε άπό τά δώρα σας αύτά.

Τό ϊδιο καί μέ τά δώρα καί τ” άγαθά ετούτης τής πρόσκαιρης ζωής. Ό,τιδήποτε έχετε στήν κατοχή σας πάνω άπ” ό,τι έχουν οί συνάνθρωποί σας, σάς καθιστά χρεώστες άνάλογα μέ τή διαφορά, πρός τούς λιγότερο εύνουμένους τής ζωής αύτής. Άν έχομε πλούτη ή άπλώς άπολαβαίνομε μιά άνετη ζωή, τότε επιβαρυνόμαστε μέ τή σοβαρότατη ύποχρέωση νά φροντίζομε γιά τούς πτωχούς άρρώστους, γιά τή χήρα καί τό ορφανό, άκριβώς όπως θά θέλαμε νά φροντίσουν αύτοί γιά μάς άν οί όροι τής ζωής μας άντιστρέφονταν. [154]

Ό χρυσός κανόνας διδάσκει κατ” επίπτωση τήν ίδια αλήθεια πού διδάσκεται σ” ενα άλλο σημείο τής επί τού Όρους Ομιλίας καί ή όποία λέγει ότι «μέ όποιον μέτρον μετρεϊτε θέλει άντιμετρηθή εις εσάς.» Ό,τιδήποτε κάνομε στούς άλλους, εϊτε καλό εϊτε κακό, θά μάς έπιστραφεϊ οπωσδήποτε μιά μέρα σέ μορφή εύλογίας ή κατάρας. Ό,τιδήποτε δίνομε θά τό πάρομε πίσω. Οί επίγειες εύλογίες τίς όποιες μοιραζόμαστε μέ τούς άλλους, είναι δυνατό, καί αύτό συχνά συμβαίνει, νά μάς άνταποδοθούν σέ είδος. Αύτό πού δίνομε, πολλές φορές μάς έπιστρέφεται σέ ώρα άνάγκης καί μάλιστα στό τετραπλάσιο. Άλλ” εκτός άπ” αύτό, άμοιβόμαστε γιά όλη μας τή γενναιοδωρία ήδη σ” ετούτη τή ζωή μέ τήν περίσσια έκχυση τής άγάπης Του ή όποία άποτελεϊ τό συνάθροισμα τής δόξας τού ούρανού καί όλων τών θησαυρών του. Τό ϊδιο καί τό κακό πού κάνομε ξαναγυρίζει κι” αύτό σ” εμάς. Όποιος χωρίς νά πολυσκοτίζεται κατακρίνει ή άποθαρρύνει τούς άλλους, νωρίς ή άργά θά περάσει κι” αύτός άπό τήν ίδια έπώδυνη πείρα άπό τήν όποία τούς άνάγκασε νά περάσουν. Καί τότε θά αισθανθεί τό τί ύπέφεραν εκείνοι εξ αιτίας τής σκληρής καί άσπλαχνης στάσης του.

Καί αύτό άκόμη είναι ένα επινόημα τής άγάπης τού Θεού πού άποβλέπει στό νά μάς κάνει νά άποστρεφόμαστε τόν εαυτό μας γιά τή σκληροκαρδία μας καί νά προσφέρομε τίς καρδιές μας κατοικητήριο στόν Χριστό. Έτσι λοιπόν καλό μπορεΐ νά προέλθει καί άπ” τό κακό, καί αύτό πού άρχικά φαίνονταν σάν κατάρα, μπορεΐ νά καταλήξει σέ εύλογία.

Ό χρυσός κανόνας άποτελεϊ τόν ιδανικό, κανόνα τής Χριστιανωσύνης. Κάθε τι πού δέν έρχεται σέ σύγκριση μ” αύτόν εξαπατά. Θρησκεία πού οδηγεί τούς άνθρώπους νά ύποτιμούν τούς όμοιους τους, τούς όποίους ό Χριστός [155] έξετίμησε σέ σημείο πού νά θυσιασθεϊ γι” αύτούς, θρησκεία πού μάς κάνει άδιάφορους έναντι τών ανθρωπίνων αναγκών, συμφορών καί δικαιωμάτων, είναι νόθα θρησκεία. Όταν καταφρονούμε τά δικαιώματα τών φτωχών, τών άναξιοπαθούντων καί τών δυστυχών άμαρτωλών, προδίδομε τόν Χριστό. Ό λόγος γιά τόν όποίο ό Χριστιανισμός άσκεΐ τόσο περιωρισμένη επιρροή στόν κόσμο είναι ότι αύτοί πού φέρουν τό όνομα τού Χριστού άρνούνται μέ τόν τρόπο της ζωής τους τόν χαρακτήρα τού Χριστού. Όλα αύτά έχουν γιά επιπλοκή νά βλασφημεϊται τό όνομα τού Κυρίου.

Γιά τήν άποστολική εκκλησία, κατά τίς λαμπρές εκείνες μέρες όταν ή δόξα τού άναστημένου Σωτήρα άκτινοβολούσε πάνω στούς Χριστιανούς, άναφέρεται ότι Όύδέ εις ελεγεν ότι είναι εαυτού τι εκ τών ύπαρχόντων αύτού.» «Ούδέ ητο τις μεταξύ αύτών ενδεής.» «Καί μετά δυνάμεως μεγάλης άπέδιδον οί άπόστολοι τήν μαρτυρίαν τής άναστάσεως τού Κυρίου Ιησού· καί χάρις μεγάλη ήτο επί πάντας αύτούς.» «Καί καθ” ήμέραν έμμένοντες όμοθυμαδόν έν τω ίερώ καί κόπτοντες τόν άρτον κατ” οίκους, μετελάμβανον τήν τροφήν έν άγαλλιάσει καί άπλότητι καρδίας, δοξολογούντες τόν Θεόν καί εύρίσκοντες χάριν ενώπιον όλου τού λαού. Ό δέ Κύριος προσέθετε καθ” ήμέραν εις τήν εκκλησίαν τούς σωζομένους.» (Πράξ. 4:32,34,33, 2:46-47).

Μπορειτε νά άνατρέξετε γή καί ούρανό, άλλά δυναμικότερη άλήθεια δέν θά άνακαλύψετε ποτέ άπ” αύτή πού έξωτερικεύεται μέ έργα εύσπλαχνίας γιά κείνους πού χρειάζονται τή συμπάθεια καί τή βοήθειά μας. Αύτή τήν άλήθεια έξωτερικεύει ό Χριστός. Όταν αύτοί πού φέρουν τό όνομα τού Χριστού εφαρμόσουν τίς άρχές τού χρυσού κανόνα, ή ϊδια τών άποστολικών χρόνων δύναμη θά συνοδεύσει καί πάλι τό κήρυγμα τού εύαγγελίου. [156]

«Στενή είναι ή πύλη καί τεθλιμμένη ή όδός ή φέρουσα εις τήν ζωήν»—ματθ. 7:14

Τήν εποχή του Χριστού οί κάτοικοι τής Παλαιστίνης ζούσαν σέ περιτοιχισμένες πόλεις πού συνήθως ήταν κτισμένες πάνω σέ λόφους ή βουνά. Απότομοι βραχόδρομοι οδηγούσαν στίς πύλες οί όποιες κλείνονταν μέ τό ήλιοβασίλεμα καί οδοιπορώντας οί κάτοικοι στό τέλος τής ήμέρας γιά νά επιστρέψουν στά σπίτια τους, πολλές φορές συνέβαινε νά άνηφορίζουν βιαστικά τή δύσκολη άνεβασιά γιά νά φθάσουν στήν πύλη πρίν σκοτεινιάσει. Οί άργοπορημένοι έμειναν κλεισμένοι άπ” έξω.

Τό στενό άνηφορικό μονοπάτι πού οδηγούσε στό σπιτικό καί στήν άναπαυσιά τού καθενός χρησίμευσε στόν Ιησού γιά παραστατική άπεικόνιση τής χριστιανικής ζωής. Τό μονοπάτι πού θέτω μπροστά σας, τούς είπε, είναι στενό. Ή πύλη είναι δυσκολοδιάβατη· επειδή ό χρυσός κανόνας άποκλείει κάθε ίχνος περηφάνειας καί προσωπικού συμφέροντος. Υπάρχει άσφαλώς ένας φαρδύτερος δρόμος, άλλ” αύτός οδηγεί στήν καταστροφή. Άν άκολουθήσετε τό μονοπάτι τής πνευματικής ζωής, πρέπει νά άνηφορίζετε διαρκώς. Γιατί τό μονοπάτι αύτό οδηγεί πρός τά πάνω. Πρέπει νά πάτε εκεί όπου πηγαίνουν οί λίγοι. Επειδή τά πλήθη διαλέγουν τόν κατηφορικό δρόμο.

Τό θανατηφόρο αύτό μονοπάτι μπορεΐ νά τό άκολουθήσει ολόκληρη ή άνθρώπινη φυλή, κουβαλώντας μαζί της όλη της τήν κοσμικότητα, όλο της τόν εγωκεντρισμό, όλη της τήν περηφάνεια, τήν άνεντιμότητα καί τό ήθικό ξεχαρβάλωμα. Υπάρχει σ” αύτό μεγάλη άπλοχωριά γιά τίς γνώμες καί τίς δοξασίες τού καθενός, [157] χώρος άφθονος όπού ν” άκολουθεΐ κανείς τίς κλίσεις του νά κάνει ό,τιδήποτε του υπαγορεύει τό κέφι του. Καί γιά νά βρει κανείς τό μονοπάτι πού φέρνει στήν καταστροφή, δέν χρειάζεται ψάξιμο· γιατί ή πύλη είναι πλατειά, ό δρόμος είναι φαρδύς καί άπό φυσικού τους τά πόδια τραβούν γιά τό μονοπάτι αύτό πού καταλήγει στό θάνατο.

Τής ζωής τό μονοπάτι όμως είναι περιωρισμένο καί ή είσοδος σ” αύτό είναι στενή. Άν προσκολλάσθε άκόμη σέ κάποια έμμονη άμαρτία, θά συναντήσετε μεγάλη δυσκολία νά κάνετε τήν εΐσοδό σας στό μονοπάτι αύτό. Πρέπει νά άπαρνηθήτε τούς δικούς σας τρόπους, τό δικό σας θέλημα, τίς δικές σας κακές έξεις καί συνήθειες, άν θέλετε νά άκολουθήσετε τό δρόμο τού Κυρίου. Όποιος επιθυμεί νά υπηρετεί τόν Χριστό δέν μπορεΐ νά άκολουθεΐ τή γνώμη τού κόσμου, ούτε νά βαδίζει σύμφωνα μέ τούς ορισμούς τού κόσμου. Τό μονοπάτι τού ούρανού είναι πολύ στενό γιά νά βαδίζουν σ” αύτό οί άνθρωποι κατά παρατάξεις σύμφωνα μέ τήν κοινωνική τους θέση καί τά πλούτη τους, πολύ στενόχωρο γιά τούς εγωκεντρικούς φιλόδοξους, πολύ τραχύ καί άπότομο γιά νά τό άνηφορίσουν οί καλοζωιστές. Μόχθος, ύπομονή, αύτοθυσία, φτώχεια, μομφή κι” άντιλογία εκ μέρους τών άμαρτωλών άπέναντί Του, ήταν ή μοίρα τού Χριστού καί αύτή πρέπει νά είναι καί ή δική μας μοίρα, άν θέλομε ποτέ νά μπούμε στόν Παράδεισο του Θεού.

Άλλά μ” αύτό δέν πρέπει νά συμπεράνομε ότι άν ό άνήφορος είναι δυσκολοδιάβατος, ό κατήφορος είναι πάντοτε εύκολοδιάβατος. Καθόλο τό μήκος τού δρόμου πού οδηγεί στό θάνατο σπαρμένος είναι ό πόνος καί οί ταλαιπωρίες έξαιτίας τών παραπτωμάτων, οί θλίψεις καί οί άπογοητεύσεις καί οί προειδοποιήσεις νά γυρίσομε πίσω. Είναι ή άγάπη τού Θεού πού καθιστά δύσκολο γιά τόν κάθε άπερίσκεπτο καί πεισματωμένο τό εργο τής [158] αύτοκαταστοφής. Ή αλήθεια είναι ότι ό Σατανάς παρουσιάζει τό μονοπάτι ελκυστικό, άλλ” αύτό είναι μόνο μιά οπτική άπάτη. Επειδή στό δρόμο τού κακού άπαντώνται τύψεις πικρές καί έγνοιες πού τρων σάν τό σαράκι. Μπορεΐ νά μάς φαίνεται εύχάριστο νά άκολουθούμε τήν περηφάνεια καί τή φιλοδοξία τού κόσμου, τό τέλος όμως είναι ό πόνος καί ή λύπη. Τά εγωιστικά σχέδια μπορεΐ νά μάς παρουσιάζονται σάν κολακευτικές ύποσχέσεις καί νά γεννούν ελπίδες γιά τήν άπόλαυση τής χαράς, πλήν όμως θά άνακαλύψομε ότι ή εύτυχία μας είναι δηλητηριασμένη καί ή ζωή μας πικραμένη άπό ελπίδες πού στρέφονται διαρκώς γύρω άπό τό άτομό μας. Στό δρόμο του κατήφορου ή πύλη μπορεΐ νά φαίνεται άνθοστόλιστη, τό μονοπάτι όμως είναι σπαρμένο μέ άγκάθια. Τό έλπιδοφόρο φως πού φαίνεται νά λαμποκοπάει στήν είσοδό του, καταλήγει στό σκότος τής άπόγνωσης καί ή ψυχή πού άκολουθεΐ τό μονοπάτι αύτό κατεβαίνει βυθιζόμενη διαρκώς στίς σκιές τής νύχτας τής δίχως τελειωμό.

«Ή όδός τού άφρονος είναι ορθή εις τούς οφθαλμούς αύτού,» τής σοφίας όμως,«αί όδοί αύτής είναι όδοί τερπναί καί πάσαι αί τρίβοι αύτής ειρήνη.» (Παρ. 13:15, 3:17). Κάθε πράξη ύπακοής στόν Χριστό, κάθε ενέργεια αύτοθυσίας πρός χάρη Του, κάθε δοκιμασία άντιμετωπισμένη μέ επιτυχία, κάθε νίκη κερδισμένη κατά του πειρασμού, είναι ένα προοδευτικό βήμα πρός τήν ένδοξη τελική νίκη. Άν δεχθούμε τόν Χριστό γιά όδηγό, Αύτός θά μάς καθοδηγήσει άσφαλώς. Ούτε αύτός άκόμη ό χειρότερος άμαρτωλός δέν κινδυνεύει νά χάσει τό δρόμο του. Ούτε μιά τρεμάμενη ύπαρξη ενδέχεται νά άποτύχει βαδίζοντας άνάμεσα στό άγνό καί άσπιλο φώς. Άν καί τό μονοπάτι είναι τόσο άγιο καί στενό πού ή παρουσία τής άμαρτίας άποκλείεται άπ” αύτό, είναι μολαταύτα γιά [159] όλους προσιτό καί οϋτε μιά τρεμάμενη, ταλαντευόμενη ψυχή χρειάζεται νά πει, «Δέν τόν μέλλει καθόλου γιά μένα τόν Θεό.»

Μπορεΐ ό δρόμος μας ναναι τραχύς κι” ή άνηφοριά μεγάλη. Μπορεΐ ναναι λακκούβες δεξιά κι” άριστερά. Μπορεΐ ή οδοιπορία μας ναναι ταλαιπωρία. Όταν κουρασμένοι άναζητούμε τήν άνάπαυση, μπορεΐ νά χρειασθεΐ νά συνεχίσομε μοχθώντας. Λιγοψυχώντας πρέπει νά άγωνιζόμαστε καί άποθαρρυμένοι νά διατηρούμε τήν ελπίδα μας. Άλλά μέ όδηγό μας τόν Χριστό, τελικά δέν θά άποτύχομε νά φθάσομε στόν πολυπόθητο ούρανό. Ό ίδιος ό Χριστός βάδισε τό τραχύ μονοπάτι πρίν άπό μάς καί λείανε τό δρόμο γιά τά δικά μας πόδια.

Καί καθόλο τό μήκος τής άπότομης άνηφοριάς πού οδηγεί στήν αιώνια ζωή ύπάρχουν δροσιστικές πηγές χαράς γιά νά άνακουφίζουν τούς άποκαμωμένους. Αύτοί πού βαδίζουν πάνω στά μονοπάτια τής σοφίας έχουν μέσα τους ύπέρμετρη χαρά, άκόμη καί κατά τίς δοκιμασίες. Επειδή Εκείνος πού άγαπούν μέ τήν ψυχή τους, άόρατος βαδίζει στό πλευρό τους. Σέ κάθε βήμα πρός τά πάνω τό χέρι Του διαρκώς έγγίζει τό δικό τους. Σέ κάθε τους καινούργιο βήμα λαμπρότερες άνταύγειες άπό τή δόξα τού Αοράτου φωτίζουν τό διάβα τους. Καί ό ύμνος τής δοξολογίας τους, διαρκώς πιό ζωηρός, άνεβαίνει καί ένώνεται μέ τίς άγγελικές ύμνωδίες μπροστά στό θρόνο τού Θεού. «Ή όδός τών δικαίων είναι ώς τό λαμπρόν φώς τό φέγγον επί μάλλον καί μάλλον, έωσού γείνη τελεία ήμέρα.» (Παρ. 4:18).

«Άγωνίζεσθε νά είσέλθητε διά τής στενής πύλης»—λουκ. 13:24

Βιαστικος ό άργοπορημένος οδοιπόρος νά φθάσει [160] στήν πύλη της πόλης πρίν τή δύση του ήλιου, δέν είχε καιρό νά χασομεράει στό δρόμο. Όλη του ή σκέψη ήταν συγκεντρωμένη στό μοναδικό σκοπό του νά περάσει τήν πύλη εγκαίρως. Ή ίδια προσήλωση του σκοπού άπαιτεΐται στή χριστιανική ζωή. Σάς παρουσίασα, είπε ό Χριστός, τή δόξα τής βασιλείας Μου. Αύτή δέν ύπόσχεται επίγειες κατακτήσεις. Είναι όμως άξια τών άνωτέρων προσδοκιών καί προσπαθειών σας. Δέν σάς καλώ νά άγωνισθήτε γιά τήν κατάκτηση τών μεγάλων αυτοκρατοριών του κόσμου· μ” αύτό όμως δέν πρέπει νά συμπεράνετε ότι δέν ύπάρχουν άγώνες στούς όποίους πρέπει νά έμπλακήτε καί νίκες τίς όποιες πρέπει νά κερδίσετε. Σάς ζητώ νά καταβάλετε προσπάθειες, νά άγωνισθήτε γιά νά είσέλθετε στό πνευματικό Μου βασίλειο.

Ή χριστιανική ζωή είναι μιά μάχη, μιά επέλαση. Άλλ” ή έπιδιωκόμενη νίκη δέν πετυχαίνεται μέ άνθρώπινες προσπάθειες. Τό πεδίο τής μάχης είναι τό έδαφος τής καρδιάς. Ό άγώνας τόν όποίο πρέπει νά άγωνισθούμε—ή μεγαλύτερη μάχη πού έδωσε ποτέ ό άνθρωπος—είναι ή παραχώρηση του εγώ στό θέλημα του Θεού, ή παραχώρηση τής καρδιάς στήν ύπατη εξουσία τής άγάπης. Ή παληά φύση, συνιστάμενη άπό αίμα καί άπό τό θέλημα τής σάρκας, δέν μπορεΐ νά κληρονομήσει τή βασιλεία του Θεού. Οί κληρονομικές τάσεις καί οί παληές συνήθειες πρέπει νά έγκαταληφθούν.

Όποιος άποφασίζει νά μπει μέσα σ” αύτή τήν πνευματική βασιλεία θά διαπιστώσει ότι όλες οί δυνάμεις καί τά πάθη τής μή άναγεννημένης φύσης, ένισχυμένες άπό τίς δυνάμεις του βασιλείου τού σκότους, θά στραφούν εναντίον του. Ή φιλαυτία καί ή ύπερηφάνεια άπειλητικά θά σηκώνουν τό άσχημο κεφάλι τους μπροστά σέ κάθε τι πού τείνει νά άποκαλύπτει τή βλαβερότητά τους. Δέν μπορούμε άφεαυτοϋ μας νά ύπερνικήσομε τίς [161] κακές επιθυμίες καί συνήθειες πού αγωνίζονται γιά τήν ύπεροχή. Δέν μπορούμε νά καταβάλομε τόν άδυσώπητο εχθρό πού μάς κρατάει ύπόδουλους. Μόνο ό Θεός μπορεϊ νά μάς δώσει τή νίκη. Ζητάει άπό μάς νά γίνομε κύριοι του έαυτού μας, τού θελήματος μας, καί τών κλίσεών μας. Δέν μπορεϊ όμως νά έργασθεϊ μέσα μας χωρίς τή συγκατάβασή μας καί τή συνεργασία μας. Τό θεϊκό Πνεύμα εργάζεται μέσο τών ιδιοτήτων καί ικανοτήτων πού δόθηκαν στόν άνθρωπο. Είναι άπαραίτητο όλες μας οί δυνάμεις νά συνεργάζονται μέ τόν Θεό.

Ή νίκη είναι άδύνατο νά κερδιθεϊ χωρίς τή διακαή προσευχή καί χωρίς τήν ταπείνωση του εγώ σέ κάθε βήμα τής ζωής. Δέν πρέπει νά εξαναγκάσομε τό θέλημά μας νά συνεργασθεϊ μέ τόν Θεϊκό παράγοντα, άλλά πρέπει αύτό νά φερθεί σέ εθελοντική ύποταγή. Καί άν γίνονταν άκόμη τό Πνεύμα τού Θεού νά άσκήσει έκατονταπλάσια δύναμη επάνω σας, δέν θά μπορούσε ποτέ νά σάς καταστήσει Χριστιανό, κατάλληλο ύπήκοο προορισμένο γιά τόν ούρανό. Τό οχύρωμα του Σατανά δέν θά κατέρρεε μ” αύτό. Τό θέλημα είναι έκεϊνο πού πρέπει νά τεθεί παράπλευρα στό θέλημα του Θεού. Μόνοι σας, είναι άδύνατο νά φέρετε τίς προθέσεις σας, τίς επιθυμίες σας καί τίς ροπές σας σέ ύποταγή πρός τό θέλημα τού Θεού. Άλλ” άν συγκατατίθεσθε νά παραχωρήσετε τό θέλημα, ό Θεός θά έπιτελέσει τό εργο αύτό γιά σάς, καθαιρώντας «λογισμούς καί πάν ύψωμα έπαιρόμενον εναντίον τής γνώσεως του Θεού» καί αιχμαλωτίζοντας «πάν νόημα εις τήν ύπακοήν του Χριστού.» (Β” Κορ. 10:5). Καί τότε «μετά φόβου καί τρόμου έργάζεσθε τήν έαυτών σωτηρίαν· διότι ό Θεός είναι έν ύμΐν καί τό θέλειν καί τό ένεργεΐν κατά τήν εύδοκίαν Αύτοϋ.» (Φιλιπ. 2:12-13).

Είναι πολλοί όμως πού έλκονται άπό τήν [162] ώραιότητα του Χριστού καί άπό τή δόξα του ούρανοϋ, άλλ” ώχριοϋν μπροστά στούς όρους άποκλειστικά κάτω άπό τούς όποίους μπορούν νά τίς κάνουν δικές τους. Πολλοί πού βαδίζουν στήν «εύρεία όδό» δέν είναι κατά βάθος ικανοποιημένοι μέ τό δρόμο πού διάλεξαν. Λαχταρούν νά σπάσουν τά δεσμά τής άμαρτίας καί προσπαθούν μέ τή δική τους δύναμη νά εγκαταλείψουν τίς άμαρτωλές τους τάσεις. Ρίχνουν τά βλέμματα στό στενό δρόμο καί στή στενή πύλη. Άλλ” οί φίλαυτες άπολαύσεις, ή άγάπη του κόσμου, ή ύπερηφάνεια, ή άνικανοποίητη φιλοδοξία βάζουν φραγμό άνάμεσα σ” αύτούς καί στόν Σωτήρα. Ή άπάρνηση του θελήματος τους, τών ποικίλων πραγμάτων πού διάλεξαν γιά άντικείμενα τής λατρείας καί τής άπασχόλησής τους άπαιτοϋν θυσία μπροστά στήν όποία διστάζουν, ταλαντεύονται καί τελικά γυρίζουν πίσω. Πολλοί «θέλουσι ζητήσει νά είσέλθωσι, καί δέν θέλουσι δυνηθή.» (Λουκ. 13:24). Επιθυμούν τό καλό, καταβάλλουν ορισμένες προσπάθειες γιά νά τό κατορθώσουν, άλλά τελικά δέν τό προτιμούν. Δέν βάζουν τό σκοπό τους νά τό εξασφαλίσουν μέ κάθε θυσία.

Ή μόνη μας ελπίδα άν θέλομε νά νικήσομε είναι νά συνταυτίσομε τό θέλημά μας μέ τό θέλημα του Θεού καί νά συνεργαζόμαστε μαζί Του κάθε ώρα, κάθε μέρα. Δέν μπορούμε νά είσέλθομε στή βασιλεία του Θεού διατηρώντας τό έγώ μας. Άν κατορθώσομε κάποτε νά φθάσομε στήν άγιότητα, αύτό θά τό επιτύχομε μόνο μέ τήν άποκήρυξη τού έγώ καί μέ τήν άποδοχή τού φρονήματος τού Χριστού. Ή ύπερηφάνεια καί ή αύτοεξάρτηση πρέπει νά θυσιασθοϋν. Εϊμαστε πρόθυμοι νά πληρώσομε τό άντίτιμο πού άπαιτεΐται άπό εμάς; Εϊμαστε πρόθυμοι νά φέρομε τό θέλημά μας σέ πλήρη συνταύτιση μέ τό θέλημα του Θεού; Άν δέν άποκτήσομε τήν προθυμία αύτή, ή μεταπλαστική χάρη του Θεού δέν [163] μπορεΐ νά εκδηλωθεί στή ζωή μας.

Ό άγώνας τόν όποιο καλούμαστε νά άποδηθούμε είναι ό «καλός άγών τής πίστεως», «εις τόν όποιον», λέγει ό άπόστολος Παύλος, «καί κοπιάζω άγωνιζόμενος κατά τήν ενέργειαν Αύτού τήν ένεργουμένην έν έμοί μετά δυνάμεως.» (Κολ. 1:29).

Περνώντας άπό τήν κρισιμότερη στιγμή τής ζωής του, ό Ιακώβ, στράφηκε παράμερα γιά νά προσευχηθεί μονάχος. Ένας μοναδικός σκοπός τόν κατείχε: νά έκζητήσει τό μετασχηματισμό τού χαρακτήρα του. Καθώς όμως εκλιπαρούσε τόν Θεό, ένας εχθρός—όπως τόν έξέλαβε—τόν άκούμπησε μέ τό χέρι του καί ολόκληρη τή νύχτα ό Ιακώβ πάλαιυε γιά τή ζωή του. Άλλ” ή επιθυμία τής ψυχής του δέν εκπληρώθηκε μέ τόν κίνδυνο εκείνο τής ζωής του. Όταν οί δυνάμεις του άρχισαν νά τόν εγκαταλείπουν, τότε ό Άγγελος μεταχειρίσθηκε τή θεϊκή του δύναμη καί μέ τό άγγιγμά του εκείνο ό Ιακώβ κατάλαβε μέ ποιόν άγωνίζονταν. Πληγωμένος καί εξαντλημένος, έπεσε τότε στό στήθος του Σωτήρα παρακαλώντας Τον νά τού δώσει τήν εύλογία Του. Ήταν άποφασισμένος νά μήν άπομακρυνθεΐ, ούτε καί νά πάψει νά παρακαλεΐ, καί ό Χριστός άπάντησε στήν ικεσία τής άπελπισμένης, τής μεταμελημένης εκείνης ψυχής σύμφωνα μέ τήν ύπόσχεσή Του: «Άς πιασθή άπό τής δυνάμεώς Μου, διά νά κάμη ειρήνην μετ” Εμού- καί θέλει κάμει μέτ” Εμού ειρήνην.» (Ήσ. 27:5). Μέ άκαμπτη άποφασιστικότητα ό Ιακώβ ικέτευε: «Δέν θέλω σέ άφήσει νά άπέλθης εάν δέν μέ εύλογήσης.» (Γεν. 32:26). Αύτό τό επίμονο πνεύμα του τό είχε έμπνεύσει Εκείνος πού πάλαιυε μέ τόν πατριάρχη. Αύτός ήταν Εκείνος πού τού έδωσε τή νίκη καί πού άλλαξε τό όνομά του άπό Ιακώβ σέ Ισραήλ, λέγοντας: «διότι ένίσχυσας μετά Θεού, καί μετά άνθρώπων θέλεις είσθαι δυνατός.» (Γεν. 32:28). Αύτό [164] [165] [166] επεμβάσεις ή θαυματουργικές εκδηλώσεις έγγυώνται τή γνησιότητα του έργου τους η τών άρχών πού πρεσβεύουν. Όταν οί άνθρωποι δε δείχνουν τόν άπαιτούμενο σεβασμό πρός τό λόγο τού Θεού, άλλά βάζουν τίς εντυπώσεις τους, τά αίσθήματά τους καί τά καθήκοντά τους πάνω άπό τούς θεϊκούς κανόνες, μπορούμε τότε νά ξέρομε ότι δέν περιέχουν κανένα φώς.

Ή ύπακοή άποτελεϊ τό κριτήριο της μαθητείας. Ή τήρηση τών εντολών άποδείχνει τήν ειλικρίνεια τών εκδηλώσεων τής άγάπης μας. Όταν οί διδασκαλίες πού άσπαζόμαστε έξοστρακίζουν τήν άμαρτία άπ” τήν καρδιά, εξαγνίζουν τήν ψυχή άπ” τή μόλυνση καί φέρνουν καρπό πρός άγιωσύνη, τότε μπορούμε νά τίς παραδεχθούμε σάν άλήθεια του Θεού. «Οταν ή άγαθότητα, ή καλωσύνη, ή τρυφερότητα τής καρδιάς καί ή συμπόνοια εκδηλώνονται στή ζωή μας, δταν ή χαρά τής εύπραγίας βασιλεύει στήν καρδιά μας, όταν εξυψώνομε τόν Χριστό καί όχι τόν έαυτό μας, τότε μπορούμε νά ξέρομε ότι ή πίστη μας είναι αύθεντική. «Έν τούτω γνωρίζομεν, ότι έγνωρίσαμεν Αύτόν, εάν τάς έντολάς Αύτού φυλάττωμεν.» (Α” Ίωάν. 2:3).

«Δέν έπεσε· διότι ήτο τεθεμελιωιιένη επί τήν πέτραν»—ματθ. 7:25

Οί άνθρωποι είχαν βαθειά συγκινηθεΐ άπό τά λόγια του Χριστού. Είχαν έλκυσθεΐ άπό τή θεϊκή ομορφιά τών άρχών τής άλήθειας καί οί σοβαρές προειδοποιήσεις του Χριστού τούς είχαν κάνει εντύπωση σάν φωνή του καρδιογνώστη Θεού. Τά λόγια Του είχαν χτυπήσει κατάρριζα τίς προηγούμενες άρχές καί άντιλήψεις τους. Προκειμένου νά συμμορφωθούν μέ τή διδαχή Του τούς χρειάζονταν μιά γενική μεταρρύθμιση [167] στίς συνήθειες, στίς σκέψεις καί στίς πράξεις. Αύτό θά τούς έφερνε σέ σύγκρουση μέ τούς θρησκευτικούς ήγέτες τους, επειδή θά προκαλούσε τήν ανατροπή ολόκληρου τού οίκοδομήματος πού επί γενεές ολόκληρες οί ραββΐνοι είχαν εγείρει. Κατά συνέπεια, ενώ οί καρδιές τού λαού άνταποκρίνονταν στά λόγια Του, λίγοι μόνο ήταν πρόθυμοι νά τά δεχθούν γιά καθοδήγηση τής ζωής τους.

Ό Ιησούς τελείωσε τήν επί τού Όρους Διδασκαλία Του μ” ένα παράδειγμα πού παρουσίαζε μέ καταπληκτική ζωντάνια τή σημασία τής πρακτικής εφαρμογής τών όσων είχε πει. Ανάμεσα στά πλήθη πού συνοστίζονταν γύρω άπό τόν Σωτήρα ύπήρχαν πολλοί οί όποίοι είχαν περάσει τή ζωή τους πλάϊ στή θάλασσα τής Γαλιλαίας. Καθισμένοι καθώς ήταν στήν παρειά τού βουνού καί άκουγαν τά λόγια τού Χριστού, μπορούσαν ταυτόχρονα νά αντικρίζουν τίς κοιλάδες καί τίς ρεματιές άπ” όπου τρέχοντας οί βουνίσιες πηγές κατέληγαν στή θάλασσα. Συχνά τό καλοκαίρι οί πηγές αύτές στέρευαν όλότελα, άφίνοντας μοναδικά τους ίχνη μιά αύλακιά άπό ξερή λάσπη καί σκόνη. Όταν όμως μέ τή βαρυχειμωνιά μανιασμένες θύελλες ξεσπούσαν πάνω στά βουνά, φούσκωναν πάλι οί ποταμοί, καί άγριεμένοι οί χείμαρροι ξεχείλιζαν πολλές φορές στίς λαγκαδιές, παρασύροντας στό διάβα τους κάθε τι μέσ” τήν άκατάσχετη όρμητικότητά τους. Καί τότε οί καλύβες πού οί χωρικοί είχαν στήσει μέσ” στίς χλοερές πεδιάδες μέ τήν ιδέα ότι δέν διέτρεχαν κανένα κίνδυνο, σαρώνονταν καί παρασύρονταν μακρυά. Ψηλά όμως στίς λοφοκορφές βρίσκονταν σπίτια κτισμένα πάνω στά βράχια. Σέ μερικά μέρη τής χώρας ύπήρχαν σπίτια κατασκευασμένα αποκλειστικά άπό πέτρα καί πολλά άπ” αύτά είχαν αντιμετωπίσει θύελλες καί γιά χίλια άκόμη χρόνια. Τά σπίτια αύτά είχαν κτισθεΐ μέ μεγάλους κόπους καί μόχθους. Δέν ήταν εύκολα προσιτά καί ή [168] τοποθεσία τους ήταν λιγότερο ελκυστική γιά τόν διαβάτη άπ” ό,τι ή χλοερή πεδιάδα. Ήταν όμως κτισμένα πάνω στό βράχο καί ένώ άνεμοδέρνονταν άπ” τή βροχή, τή θύελλα καί τόν άέρα δέν πάθαιναν τίποτε.

Όπως οί οικοδόμοι τών πέτρινων αύτών σπιτιών, είπε ό Ιησούς, έτσι είναι καί αύτοί πού δέχονται τά λόγια Μου καί τά εφαρμόζουν γιά τή θεμελίωση του χαρακτήρα τους καί τής ζωής τους. Πρίν άπό αιώνες ό προφήτης Ήσαΐας είχε γράψει: «Ό λόγος τού Θεού ημών μένει εις τόν αιώνα.» (Ήσ. 40:8). Καί ό Πέτρος, χρόνια μετά τήν επί του Όρους Όμιλία, επαναλαμβάνοντας τά λόγια αύτά του Ήσαΐα, προσθέτει: «Καί ούτος είναι ό λόγος ό εύαγγελισθείς εις εσάς.» (Α” Πετ. 1:25). Ό λόγος τού Θεού είναι τό μόνο σταθερό πράγμα πού έχει γνωρίσει ό κόσμος μας. Είναι τό στερρεό θεμέλιο. «Ό ούρανός καί ή γή θέλουσι παρέλθει», είπε ό Χριστός, «οί δέ λόγοι Μου δέν θέλουσι παρέλθει.» (Ματθ. 24:35).

Οί μεγάλες άρχές του νόμου, οί άρχές αύτής τής φύσης τού Θεού, βρίσκονται ενσωματωμένες στήν επί τού Όρους Όμιλία του Χριστού. Όποιος οικοδομεΐ πάνω σ” αύτές, οικοδομεΐ πάνω στόν Χριστό, τόν Βράχο τών Αιώνων. Δεχόμενοι τό λόγο, δεχόμαστε τόν Χριστό. Καί μόνο όσοι κατ” αύτόν τόν τρόπο δέχονται τά λόγια Του, οικοδομούν πάνω σ” Αύτόν. «Θεμέλιον άλλο ούδείς δύναται νά θέση παρά τό τεθέν, τό όποιον είναι ό Ίησοϋς Χριστός.» (Α” Κορ. 3:11). «Οϋτε όνομα άλλο είναι ύπό τόν ούρανόν δεδομένον μεταξύ τών άνθρώπων διά του όποίου πρέπει νά σωθώμεν.» (Πράξ. 4:12). Ό Χριστός, ό λόγος, ή άποκάλυψη τού Θεού—ή εκδήλωση του χαρακτήρα Του, του νόμου Του, τής άγάπης Του καί τής ζωής Του—είναι τό μοναδικό θεμέλιο πάνω στό όποιο μπορούμε νά οικοδομήσομε ένα σταθερό χαρακτήρα.

Οικοδομούμε πάνω στόν Χριστό τότε όταν [169] ύπακούομε στό λόγο Του. Δίκαιος δέν λογίζεται αύτός πού τού αρέσει ή δικαιοσύνη, άλλ” αύτός πού εφαρμόζει τή δικαιοσύνη. Καί ή άγιωσύνη δέν είναι καμιά έκσταση, άλλ” είναι τό αποτέλεσμα τής παραχώρησης τών πάντων στόν Θεό. Είναι ή έμπρακτη εφαρμογή τού θελήμαχος τού ούράνιου Πατέρα μας. Όταν ό λαός τού Ισραήλ έστησε τόν καταυλισμό του στά σύνορα τής ύποσχεμένης γής, δέν άρκούσε ούτε νά έπαναπαύονται στίς πληροφορίες πού είχαν γιά τή γή Χαναάν, ούτε νά τραγουδούν τά τοπικά τραγούδια τής Χαναάν. Αύτό καί μόνο δέν θά έφερνε στήν κατοχή τους τά εύφορα άμπέλια καί τούς ελαιώνες τής ωραίας γής. Αύτά θά τά έκαναν δικά τους μόνο όταν θά τά κατακτούσαν, όταν θά συμμορφώνονταν μέ τούς όρους, όταν θά ενασκούσαν ζώσα πίστη στόν Θεό, όταν θά ιδιοποιούνταν τίς ύποσχέσεις Του, ύποτασσόμενοι στήν καθοδήγησή Του.

Ή θρησκεία έγκειται στήν εφαρμογή τών λόγων τού Χριστού. Καί αύτό όχι μέ τό σκοπό νά εξαγοράσομε τήν εύνοια τού Θεού, άλλ” άκριβώς επειδή, χωρίς νά τήν άξίζομε, μάς έχει άπονεμηθεϊ ή δωρεά τής άγάπης Του. Ό Χριστός έξαρτάει τή σωτηρία τού άνθρώπου όχι άπλώς άπό μιά ομολογία πίστης, άλλ” άπό μιά πίστη πού έκδηλώνεται μέ έργα δικαιοσύνης. Άπαιτούνται έργα άπό τούς οπαδούς τού Χριστού, όχι μόνο λόγια. Ό χαρακτήρας σχηματίζεται μέ τήν έμπρακτη εφαρμογή. «Επειδή όσοι διοικούνται ύπό τού Πνεύματος τού Θεού, ούτοι είναι υίοί τού Θεού.» (Ρωμ. 8:19). Όχι αύτοί τών όποίων οί καρδιές έγγίζονται μόνο άπό τό Πνεύμα, ούτε αύτοί πού κάποτε-κάποτε ενδίδουν στή δύναμή Του, άλλά μόνο εκείνοι πού διοικούνται άπό τό Πνεύμα είναι γιοί τού Θεού.

Έπιθυμεΐτε νά γίνετε άκόλουθοι τού Χριστού χωρίς όμως νά ξέρετε άπό πού νά άρχίσετε; Βρίσκεσθε [170] στό σκότος καί δέν ξέρετε πού νά βρήτε τό φώς; Ακολουθήστε τό φώς πού έχετε πρός τό παρόν. Αποφασίστε μέ τήν καρδιά σας νά εφαρμόσετε αύτό πού ξέρετε ότι προέρχεται άπό τό λόγο του Θεού. Ή δύναμή Του, αύτή ή ίδια ή ζωή Του, περιέχονται μέσα στό λόγο Του. Όταν τόν άποδέχεσθε μέ πίστη, ό λόγος αύτός θά σάς δώσει τή δύναμη νά τόν ύπακούσετε. Καθώς δίνετε προσοχή στό φώς πού σάς έχει δοθεί, αύτό θά σάς οδηγήσει σέ περισσότερο φώς. Κτίζετε πάνω στό λόγο του Θεού, καί τό οικοδόμημα τού χαρακτήρα σας θά φέρει τήν ομοιότητα τού χαρακτήρα του Θεού.

Ό Χριστός, τό πραγματικό θεμέλιο, είναι λίθος ζωντανός καί χορηγεί ζωή σέ όλους όσους οίκοδομούνται πάνω σ” Αύτόν. «Καί σείς, ώς λίθοι ζώντες, οίκοδομεΐσθε οΓκος πνευματικός.» «Πάσα ή οικοδομή συναρμολογουμένη αύξάνεται εις ναόν άγιον έν Κυρίω.» (Α” Πετ. 2:5, Έφεσ. 2:21). Οί λίθοι γίνονται ένα μέ τό θεμέλιο. Γιατί ή ίδια ζωή ρέει μέσα σέ όλους. Ένα τέτοιο οικοδόμημα δέν καταρρέει μπροστά σέ καμιά θύελλα· επειδή

«Ό,τι έχει μέσα του ζωή άπ” τόν Θεό
Δέν καταβάλλεται ποτέ, μά μένει ζωντανό.»

Αντίθετα κάθε οικοδομή κτισμένη σέ άλλο θεμέλιο διαφορετικό άπό τό λόγο του Θεού θά καταρρεύσει. Εκείνος πού, καθώς οί Ιουδαίοι τής εποχής τού Χριστού, προτιμάει νά κτίσει πάνω σέ θεμέλιο άπό άνθρώπινες ιδέες καί άντιλήψεις, άπό τύπους καί ιεροτελεστίες άνθρώπινης επινόησης, ή πάνω σέ έργα έπιτελουμενα άνεξάρτητα άπό τή χάρη τού Χριστού, κτίζει τό οικοδόμημα του χαρακτήρα του πάνω στήν άσταθή τήν άμμο. Ή άγρια θύελλα τών πειρασμών θά σαρώσει τό άμμουδερό θεμέλιο καί θά σωριάσει τό σπίτι του σάν [171] αξιοθρήνητο ναυάγιο στίς άκτές του άδάμαστου χρόνου.

«Διά τοϋτο οϋτω λέγει Κύριος ό Θεός... θέλω βάλει τήν κρίσιν εις τόν κανόνα καί τήν δικαιοσύνην εις τήν στάθμην· καί ή χάλαζα θέλει εξαφανίσει τό καταφύγιον τού ψεύδους καί τά ϋδατα θέλουσι πλημμυρίσει τόν κρυψώνα.» (Ήσ. 28:16,17).

Σήμερα όμως ή χάρη ικετεύει τόν άμαρτωλό. «Ζώ Εγώ, λέγει Κύριος ό Θεός, δέν θέλω τόν θάνατον του άμαρτωλοϋ, άλλά νά έπιστρέψη ό άσεβής άπό τής όδοϋ αύτού καί νά ζη έπιστρέψατε, έπιστρέψατε άπό τών όδών ύμών τών πονηρών διατί νά άποθάνητε; (Ίεζ. 33:11). Ή φωνή πού άπευθύνεται σήμερα στόν άμετανόητο άμαρτωλό είναι ή φωνή Εκείνου ό Όποιος μέ σπαραγμό ψυχής άναβόησε άντικρύζοντας τήν άγαπημένη Του πόλη: «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, ή φονεύουσα τούς προφήτας καί λιθοβολούσα τούς άπεσταλμένους πρός αύτήν, ποσάκις ήθέλησα νά συνάξω τά τέκνα σου, καθ” ον τρόπον ή όρνις τά ορνίθια έαυτής ύπό τάς πτέρυγας καί δέν ήθελήσατε; Ιδού, σάς άφίνεται ό οίκος σας έρημος.» (Λουκ. 13:34-35). Στήν περίπτωση τής Ιερουσαλήμ, ό Χριστός διέκρινε συμβολικά τόν κόσμο πού θά άπέρριπτε καί θά καταφρονούσε τή χάρη Του. Κι” έκλαψε επίσης καί γιά σένα, άλύγιστη καρδιά. Άκόμη καί τήν ώρα εκείνη πού κυλούσαν τά δάκρυά Του στή λοφοπλαγιά, ήταν καιρός νά μετανοήσει ή Ιερουσαλήμ καί νά άποφύγει τή μοιραία της καταστροφή. Καί άργότερα, γιά λίγο άκόμη διάστημα, τό ύπέροχο Δώρο τού ούρανοϋ περίμενε καρτερικά μήπως καί θά Τόν άποδέχονταν. Τό ίδιο καί στή δική σου καρδιά ό Χριστός άπευθύνεται μέ τή φωνή τής άγάπης Του: «Ιδού, ίσταμαι εις τήν θύραν καί κρούω· εάν τις άκούση τής φωνής Μου καί άνοιξη τήν θύραν, θέλω είσέλθει πρός αύτόν καί θέλω δειπνήσει μετ” αύτού καί αύτός μετ” Εμού.» «Ιδού τώρα καιρός [172] εύπρόσδεκτος, ιδού τώρα ήμερα σωτηρίας.» (Άποκ. 3:20, Β” Κορ. 6:2).

Άν έπαναπαύεσθε στηρίζοντας τίς ελπίδες σας στόν έαυτό σας, κτίζετε κάνω στήν άμμο. Δέν είναι όμως άκόμη πολύ άργά γιά νά άποφύγετε τήν επικείμενη καταστροφή. Πρίν ξεσπάσει ή θύελλα, ζητήστε νά καταφύγετε πάνω στό στερρεό θεμέλιο. Όύτω λέγει Κύριος ό Θεός· ιδού θέτω έν τή Σιών θεμέλιον, λίθον, λίθον έκλεκτόν, έντιμον άκρογωνιαΐον, θεμέλιον άσφαλές· ό πιστεύων εις αύτόν δέν θέλει καταισχυνθή. «Εις Εμέ βλέψατε καί σώθητε, πάντα τά πέρατα τής γης· διότι Εγώ είμαι ό Θεός καί δέν ύπάρχει άλλος.» «Μή φοβοϋ· διότιΈγώ είμαι μετά σοϋ· μή τρόμαζε· διότι Εγώ είμαι ό Θεός σου· σέ ένίσχυσα· μάλιστα σέ έβοήθησα· μάλιστα σέ ύπερασπίσθην διά τής δεξιάς τής δικαιοσύνης Μου.» «Δέν θέλετε αίσχυνθή ούδέ έντραπή αιωνίως.» (Ήσ. 28:16, 45:22, 41:10, 45:17).